De kraan voor je vaatwasser: kiezen, aftakken en aansluiten
Een vaatwasser hoort op een eigen kraan met beluchter en keerklep, dezelfde soort kraan die je bij een wasmachine gebruikt. Die kraan tak je af van de koudwaterleiding onder het aanrecht met een T-stuk of een puntstuk met binnendraad, en je zet hem het liefst op een muurplaat tegen de kastwand. Zit er een aquastop aan de slang, dan mag de kraan gewoon open blijven staan. Wasmachine en vaatwasser samen op één punt kan, maar dan met een messing Y-stuk waar je twee losse kranen in draait, niet met een kunststof splitter waar je twee slangen aan hangt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Buizensnijder voor 12 en 15 mm koper
- Twee steeksleutels of een waterpomptang met brede bek
- Schroevendraaier en boormachine met houtboor voor de kastwand
- Gatzaag van 32 of 40 mm voor de doorvoer van de slangen
- Fijn schuurpapier of staalwol om de buis blank te maken
- Emmer, dweil en een oude handdoek
- Zaklamp of werklampje voor in het kastje
Materiaal
- Wasmachinekraan met beluchter en keerklep, 1/2 inch in en 3/4 inch uit
- Knel-T-stuk 15 x 1/2 inch binnendraad x 15, of de 12 mm variant
- Knelpuntstuk als koppelstuk tussen buis en schroefdraad
- Muurplaat met 1/2 inch binnendraad
- Twee leidingbeugels in de maat van je buis
- Teflontape, afdichtkoord of vloeibaar afdichtmiddel
- Eventueel een messing Y-stuk 1/2 inch voor twee kranen
- Sifon met slangtule als de afvoer er nog niet is
Welke kraan hoort er bij een vaatwasser
De kraan voor een vaatwasser is dezelfde kraan die je bij een wasmachine gebruikt: een wasmachinekraan met een beluchter en een keerklep. Een aparte afwasmachine kraan bestaat niet: in de winkel vraag je gewoon om een wasmachinekraan. Wie zich verder in de aansluiting en het onderhoud van een vaatwasser verdiept, komt die kraan overal tegen.
Die beveiliging zit er niet voor de sier. Als de druk in de waterleiding wegvalt, bijvoorbeeld bij werk aan de straatleiding, kan vuil water uit de machine terug de leiding in worden gezogen. De beluchter laat op dat moment lucht toe, waardoor er niets kan terugstromen. De keerklep vangt daarnaast de klap op van het inlaatventiel dat in de machine binnen een fractie van een seconde dichtslaat.
Aan de kraanzijde herken je zo'n kraan aan twee maten: onderin 1/2 inch schroefdraad die in de muurplaat of het T-stuk gaat, en aan de uitloop 3/4 inch buitendraad waar de wartel van de toevoerslang op past. Elke vaatwasser die in Nederland verkocht wordt, heeft een slang met die 3/4 inch wartel. Een verloopstukje is dus vrijwel nooit nodig.
Een aansluiting op de keukenmengkraan is een ander verhaal. Dat kan technisch werken bij een tafelmodel, maar zo'n mengkraan heeft de terugstroombeveiliging niet die bij een vast opgestelde machine hoort.
| Type aansluiting | Waar hij zit | Maten | Wanneer je hiervoor kiest |
|---|---|---|---|
| Wasmachinekraan met beluchter en keerklep | Op een muurplaat of T-stuk in het keukenkastje | 1/2 inch in, 3/4 inch uit | De gewone keuze voor een vast opgestelde vaatwasser |
| Wasmachinekraan zonder beluchter | Oudere installaties, vaak in een bijkeuken | 1/2 inch in, 3/4 inch uit | Vervangen bij de eerste gelegenheid, hij mist de beveiliging |
| Combi hoekstopkraan | Op de plek van de bestaande hoekstopkraan onder de gootsteen | 1/2 inch in, 3/8 inch en 3/4 inch uit | Als je de keukenkraan en de vaatwasser vanaf één punt wilt voeden |
| Messing Y-stuk met twee losse kranen | Tussen de leidingaftakking en de twee machines | 1/2 inch in, twee keer 1/2 inch uit | Wasmachine en vaatwasser naast elkaar in dezelfde ruimte |
| Kunststof splitter op de kraanuitloop | Direct op de uitloop van een bestaande wasmachinekraan | 3/4 inch, twee slangen erop | Alleen als noodgreep, je kunt niet per machine afsluiten |
| Omschakelventiel op de perlator | Op de uitloop van de keukenmengkraan | Meestal M22 of M24 | Tafelmodel dat je af en toe gebruikt, niet voor vaste opstelling |
| Zelfborende aftapkraan | Geklemd op een bestaande leiding | Wisselend | Doen we niet, dit geeft lekkage en vernauwt de doorstroming |
Koop meteen een kraan met een verchroomde messing behuizing en niet de goedkoopste uitvoering. Een vaatwasserkraan wordt jarenlang niet aangeraakt en gaat dan juist stuk op het moment dat je hem eindelijk een keer dichtdraait.
Waar je de kraan aftakt in het keukenkastje
In vrijwel elke keuken kom je hetzelfde tegen: twee leidingen uit de muur of de vloer, twee hoekstopkranen, en daarop twee flexibele slangen naar de mengkraan. De vaatwasser tap je af van de koude leiding. Welke van de twee dat is, controleer je door de mengkraan op koud te zetten en de leidingen te voelen, en niet door aan te nemen dat koud altijd rechts zit.
De nette aftakking maak je met een knel-T-stuk in de vaste leiding. Je zaagt of snijdt de buis door, schuift het T-stuk erover en draait de wartels aan. In het zijaftakje zit 1/2 inch binnendraad waar je de kraan of een stukje buis naar een muurplaat in draait. De flexibele slang van de keukenkraan zet je daarna weer terug op het oorspronkelijke puntstuk.
Er is een variant die minder zaagwerk kost. Draai de bestaande knelkoppeling onder de flexibele slang los, vervang die door een knelpuntstuk met 1/2 inch binnendraad, en zet daar het T-stuk of Y-stuk in. Je slang komt dan een paar centimeter hoger te zitten en verder verandert er niets. Op de plek waar de kraan komt, werkt een kraan op een muurplaat een stuk steviger dan een kraan die aan de leiding hangt te bungelen.
Kijk voordat je iets koopt goed naar het materiaal van je leiding. Koper meet je op met een schuifmaat of je legt er een fitting naast. Bij meerlagenbuis en kunststof hoort een ander soort koppeling, en daar is de buitenmaat niet automatisch wat je denkt.
| Onderdeel | Maat die je meestal nodig hebt | Waar het voor dient |
|---|---|---|
| Knel-T-stuk koper | 15 x 1/2 inch binnendraad x 15 | Aftakking maken in de koudwaterleiding onder het aanrecht |
| Knel-T-stuk smalle uitvoering | 12 x 1/2 inch binnendraad x 12 | Zelfde klus bij de dunnere leiding die je bij wastafels ziet |
| Knelpuntstuk als koppelstuk | 15 mm naar 1/2 inch binnendraad | Overgang van kale buis naar schroefdraad, zonder te zagen |
| Messing Y-stuk | 1/2 inch binnendraad in, twee keer 1/2 inch uit | Twee losse kranen naast elkaar op één aftakking |
| Muurplaat | 1/2 inch binnendraad, met twee schroefgaten | De kraan vast op de kastwand of op de muur zetten |
| Wasmachinekraan | 1/2 inch in, 3/4 inch uit | De kraan zelf, met beluchter en keerklep |
| Flexibele aansluitslang | 3/8 inch x 1/2 inch, lengte 30 tot 50 cm | De keukenkraan weer terugzetten op de nieuwe aftakking |
| Leidingbeugels | In de maat van je buis, twee stuks | Boven en onder de aftakking, tegen trillen en zakken |
| Afdichting | Teflontape, afdichtkoord of vloeibaar afdichtmiddel | Op de schroefdraadverbindingen, nooit op de knelring |
| Sifon met slangtule | 40 mm, met uitneembaar dopje | De afvoer van de vaatwasser aansluiten onder de spoelbak |
Haal eerst de druk van de leiding. Sluit de hoofdkraan in de meterkast, zet daarna de keukenkraan op koud open tot er niets meer komt, en zet een emmer onder je werkplek. In een leiding blijft ook na het afsluiten een halve emmer water staan die er bij het doorzagen alsnog uit loopt.
Wasmachine en vaatwasser op 1 kraan
De vraag komt vaak voor: de wasmachine zit al op een kraan in de bijkeuken en de vaatwasser moet ernaast. Vaatwasser en wasmachine op 1 kraan kan zeker, maar de manier waarop maakt uit. Wat wij aanraden is een messing Y-stuk in de bestaande aansluiting draaien en daar twee volwaardige kranen in zetten. Je hebt dan een dubbele kraan voor wasmachine en vaatwasser waarbij elke machine zijn eigen afsluiter en zijn eigen beluchter heeft.
In de bouwmarkt krijg je vaak iets anders in handen: een kunststof splitter die je op de uitloop van de bestaande kraan draait en waar twee slangen op passen. Dat werkt, in de zin dat er water uit komt. Beide machines staan dan alleen permanent onder druk vanaf één afsluiter, dus bij een lekkende slang kun je niet één apparaat afsluiten. En de beluchter van die ene kraan moet het werk doen voor twee machines.
Twee machines tegelijk laten draaien is bij een gedeelde aansluiting geen probleem. Ze vragen om beurten water, en in het slechtste geval duurt een programma iets langer omdat de druk even zakt. Wat je niet moet doen is de slang telkens omwisselen tussen wasmachine en vaatwasser. Dat gaat een halfjaar goed en dan is er een keer niet aangedraaid.
Zit de leiding van de wasmachinekraan volledig in de muur weggewerkt, dan hoef je daar niet in te breken. Je draait de bestaande kraan eruit, zet het Y-stuk in de muurplaat en draait twee kranen in het Y-stuk. Het lastige zit hem dan meestal alleen in de ruimte: twee kranen naast elkaar steken behoorlijk ver de kast in.
Wat een kraan splitter voor de vaatwasser wel en niet doet
Een kraan splitter of Y-splitter deelt het water, hij deelt niet de beveiliging. Kies je er toch voor, neem dan een uitvoering in messing met twee kleine kogelkraantjes erin, zodat je per slang kunt afsluiten. Combineer hem met een toevoerslang met aquastop op elke machine, want dan zit de echte beveiliging tegen waterschade bij het apparaat zelf. Draai de splitter met teflontape of afdichtkoord op de schroefdraad, en houd de kraan erachter tegen met een tweede sleutel zodat je de muurplaat niet meedraait.
De combi hoekstopkraan onder de gootsteen
Er bestaat een kant-en-klaar alternatief voor de hele aftakking: de combi hoekstopkraan. Dat is een hoekstopkraan met twee uitgangen, één van 3/8 inch voor de flexibele slang van de keukenkraan en één van 3/4 inch voor de machineslang. Je draait de bestaande hoekstopkraan eruit, draait deze erin, en je hebt een combi kraan voor de vaatwasser zonder in de leiding te zagen.
Voor huurders en voor krappe kastjes is dat vaak de praktischste route. Er zit wel een voorbehoud aan. Lang niet elke combi hoekstopkraan heeft een beluchter en een keerklep, en zonder die twee mis je de beveiliging waar het eerder over ging. Controleer dat op de verpakking of in de productomschrijving voordat je bestelt, want aan de buitenkant zie je het verschil niet.
Let ook op de tweede afsluiter. Bij een echte combi kun je de machine-uitgang los van de keukenkraan dichtzetten. Bij de goedkope uitvoeringen zit er één kraanknop op en sluit je alles tegelijk af, wat betekent dat je de vaatwasser niet kunt afkoppelen zonder de gootsteen droog te leggen. Twijfel je over de staat van de bestaande hoekstopkraan zelf, dan is dit meteen het moment om na te lezen hoe je een kraan netjes vervangt voordat je er iets zwaars in gaat draaien.
Zet de nieuwe kraan zo dat je hem kunt bedienen zonder eerst een la eruit te halen. Een kraan achter de sifon en achter een afvalemmer is een kraan die je bij een lekkage niet op tijd bereikt.
De kraan van de vaatwasser open of dicht laten
Bijna elke moderne vaatwasser heeft een aquastop: het dikke blok aan het begin van de toevoerslang, waar ook een dun elektrisch draadje langs de slang loopt. Zit die er, dan mag de kraan gewoon openstaan. De machine houdt zelf een ventiel dicht en laat alleen water door wanneer een programma erom vraagt. Achter de aquastop staat de slang dus niet onder druk.
Dat is ook het antwoord op de vraag waar het water heen gaat als de kraan altijd openstaat: nergens. De druk staat stil tegen een gesloten ventiel, precies zoals bij de kraan boven je aanrecht die ook onder druk staat zonder te lopen. Je hoort daarom geen water stromen als de machine uit staat.
Heeft je machine alleen een gewone slang zonder aquastop, dan is er wel iets voor te zeggen om de kraan dicht te draaien als je lang weg bent. In dat geval staat de hele slang permanent onder leidingdruk, en een oude slang is het onderdeel dat als eerste bezwijkt. Wat wij doen bij zo'n opstelling: de slang om de zoveel jaar vervangen en de kraan verder met rust laten.
Vaatwasser kraan opendraaien voor elke wasbeurt hoeft dus niet en is ook niet de bedoeling. Sterker nog, wasmachinekranen die jarenlang stilstaan gaan juist kapot op het moment dat je ze een keer beweegt. Meer daarover verderop, want dat is precies de klacht die het vaakst tot een blokkerende kraan leidt.
Draai de kraan wel dicht als je een week of langer weg bent en er geen aquastop op de slang zit. Een gesprongen toevoerslang bij een vaste opstelling loopt door tot iemand hem vindt. Met aquastop is dat niet nodig, want die sluit zelf af zodra er water in de opvangbak van de machine komt.
Een tafelmodel op de keukenkraan aansluiten
Een mini vaatwasser op het aanrecht wordt vaak geleverd met een omschakelventiel dat je in plaats van de perlator op de mengkraan draait. Je zet de hendel om, draait de kraan open en de machine trekt water. Zolang de kraan openstaat kun je hem niet voor iets anders gebruiken, en dat is precies waarom deze oplossing zo vaak tegenvalt.
Er zit een risico aan dat mensen onderschatten. Zodra de machine genoeg water heeft, sluit haar inlaatventiel en staat de volle leidingdruk tegen de kraanuitloop. Zit die uitloop niet stevig vast, dan schiet hij eraf en spuit het water het aanrecht over. Controleer dus altijd of de uitloop goed geborgd is voordat je zo'n ventiel gebruikt.
Een Y-splitter op de mengkraan lost dat maar half op, want ook dan moet de kraan openstaan om de machine te voeden. Wil je het apparaat 's nachts laten draaien of gewoon kunnen afwassen terwijl hij loopt, dan is er maar één goede route: een echte aftakking in de leiding met een eigen kraan. Dat is dezelfde klus als bij een groot model, en de rest van de aansluiting staat beschreven bij het aansluiten van een vaatwasser.
Bij een tafelmodel op de kraan speelt de afvoer mee. Een slang die los in de spoelbak hangt, kan bij een verstopping terugstromen in de machine. Hang hem hoog en zet hem vast, of sluit hem net als bij een groot model aan op de sifon.
Beugelen, waterslag en klapperende leidingen
Het inlaatventiel van een vaatwasser sluit in een fractie van een seconde. Al het water dat op dat moment door de leiding beweegt, moet ineens stoppen, en die klap plant zich terug in je installatie voort. In een goed vastgezette leiding hoor je daar niets van. In een leiding die los achter een keukenkast langsloopt, geeft het een dof geklapper bij elke keer dat de machine water pakt.
Zet daarom altijd twee beugels: één boven en één onder de aftakking, op zo'n twintig tot dertig centimeter van het T-stuk. Een wasmachinekraan met een Y-stuk erin weegt een paar honderd gram en zit met een hefboom aan een dunne buis. Zonder beugels trekt dat gewicht de koppeling na verloop van tijd scheef, en dat is de plek waar je een jaar later een druppel ziet.
Bij meerlagenbuis en kunststof geldt dat nog sterker, want die buis is buigzaam. Wat we regelmatig tegenkomen is een installatie zonder muurplaten, zonder stopkranen en zonder beugels, waarbij alles aan de flexibele slangen hangt. Dat werkt tot de dag dat iemand met een pannenset tegen de leiding stoot. Wie de kraan op een muurplaat zet en de buis fatsoenlijk beugelt, heeft daar de rest van de tijd geen omkijken naar.
Blijft het na de montage klapperen, dan zit er ergens een leiding los of ligt hij te strak in een doorvoer. Voel met je hand waar de trilling het sterkst is terwijl de machine water pakt. Vaak is één extra beugel op de juiste plek genoeg.
De kraan geeft ineens geen water meer
Er is een klacht die bij vaatwasserkranen opvallend vaak terugkomt. De kraan doet het jarenlang, je draait hem één keer dicht om de machine te vervangen, en daarna komt er bij het opendraaien geen druppel meer uit. Nieuwe kraan erop, hetzelfde verhaal. Dat komt niet door kalk en niet door een verstopte slang, maar door de keerklep in de kraan die is vastgeslagen.
Die klep krijgt bij elke wasbeurt een tik van het snel sluitende inlaatventiel. Op een gegeven moment blijft hij in de gesloten stand hangen en kan het water er niet meer langs. Wat hier werkt: draai de kraan van de muurplaat, druk het witte klepje aan de inlaatkant voorzichtig in met de achterkant van een potlood, en blaas er daarna doorheen met de kraan open. Meestal klikt hij dan weer los.
Draai de kraan daarna terug met verse teflontape of afdichtkoord op de schroefdraad. Blijft hij hangen of komt het probleem binnen een paar maanden terug, dan is de klep versleten en vervang je de hele kraan. Dat is een onderdeel van tien tot twintig euro en het scheelt je een middag zoeken bij de volgende keer.
Komt er wel water uit de kraan maar pakt de machine het niet, dan zit het probleem verderop. Controleer dan het zeefje in de wartel van de toevoerslang en de aquastop, en kijk of het apparaat een foutmelding geeft. Bij Bosch en Siemens wijst de melding E15 juist op water in de bodembak en niet op een gebrek aan toevoer.
Draai een wasmachinekraan die je toch niet gebruikt niet uit gewoonte helemaal dicht en weer open. Laat hem open staan als er een aquastop op zit. Hoe minder die keerklep beweegt, hoe langer hij het doet.
Zo installeer je een vaatwasser kraan in het keukenkastje
Deze volgorde geldt voor een aftakking met een T-stuk in een koperen koudwaterleiding onder het aanrecht.
-
Bepaal welke leiding koud is en meet de buis op
Zet de mengkraan een minuut op koud en voel welke van de twee leidingen koel blijft. Ga niet af op links of rechts, want dat klopt lang niet altijd. Meet daarna de buitenmaat van de buis, meestal 15 mm en bij smallere installaties 12 mm. Met de verkeerde maat T-stuk sta je halverwege de klus met een open leiding in de winkel.
-
Ruim het kastje leeg en zet de hoofdkraan dicht
Haal alles onder de gootsteen weg en leg een handdoek en een emmer klaar. Sluit de hoofdkraan in de meterkast en tap af door de keukenkraan op koud open te zetten. Er blijft altijd water in de leiding staan dat er bij het doorzagen uit loopt, dus zet de emmer echt onder je werkplek en niet ernaast.
-
Maak de aftakking in de leiding
Snijd de buis door met een buizensnijder op de plek waar het T-stuk komt, of draai de bestaande knelkoppeling onder de flexibele slang los als je die wilt hergebruiken. Schuur de buis blank waar de knelring komt te zitten en haal eventuele verf weg. Schuif het T-stuk erover en draai de wartels met twee sleutels aan, stevig maar zonder te forceren.
-
Zet de kraan op een muurplaat tegen de kastwand
Draai een kort stukje buis vanuit het T-stuk naar een muurplaat die je op de kastwand of op de muur schroeft. Daarmee hangt de kraan niet aan de leiding en kun je er later met één hand aan draaien. Gebruik op alle schroefdraadverbindingen teflontape of afdichtkoord, in de draairichting gewikkeld, en nooit op de knelring zelf.
-
Draai de kraan erin en zet de leiding vast
Draai de wasmachinekraan in de muurplaat met de uitloop naar beneden gericht, zodat de slang een rustige bocht maakt. Monteer daarna twee beugels op de leiding, boven en onder de aftakking. Dat gewicht van kraan en fitting is de reden dat een ongebeugelde aftakking na een paar jaar begint te lekken.
-
Sluit de toevoerslang aan en zet druk op de leiding
Draai de wartel van de toevoerslang met de hand op de kraan en geef er hooguit een kwartslag met een tang bij. In die wartel zit een rubberen ring en een zeefje, die doen het werk, niet de kracht. Zet daarna de hoofdkraan langzaam open en draai de vaatwasserkraan pas open als de rest onder druk staat.
-
Boor de doorvoer en leg de slangen weg
Boor met een gatzaag van 32 of 40 mm een doorvoer in de kastwand, hoog genoeg zodat de slangen niet in een knik komen. Vijl de rand glad of zet er een doorvoerring in, want een scherpe rand schuurt op den duur door een slang heen. Leg de toevoerslang en de afvoerslang los naast elkaar, zonder ze strak te trekken.
-
Controleer alles onder druk voordat je de machine terugschuift
Draai de kraan open en droog elke koppeling met keukenpapier af. Laat de vaatwasser één kort programma draaien terwijl het kastje open blijft en kijk halverwege opnieuw. Leg daarna een vel keukenpapier onder de koppelingen en kijk er de volgende ochtend naar, want een langzame druppel zie je op het moment zelf niet. De afvoerkant en de aansluiting van de afvoerslang op de sifon controleer je in dezelfde ronde mee.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Nalopen voordat je de vaatwasser terugschuift
Uit de praktijk
Een aftakking bij een vaatwasser die in de aanbouw stond
Een vaatwasser stond tijdelijk in een aanbouw en moest tegen de keukenwand komen. Onder de spoelbak zat de gebruikelijke opstelling: een koperen leiding met een puntstuk en daarop de flexibele slang van de mengkraan. Het plan was om een T-stuk op dat koperen koppelstuk te zetten en daar zowel de slang als de nieuwe kraan op aan te sluiten.
Dat kan, maar de uitvoering die het netst werd was net iets anders. De leiding werd doorgezaagd, er ging een knel-T-stuk in, en vanaf dat T-stuk liep een kort stuk buis naar een muurplaat die op de houten kastwand werd geschroefd. In die muurplaat kwam de kraan. Daarmee hing er geen gewicht aan de flexibele slang en bleef de leiding stijf genoeg om waterslag te voorkomen.
Wat daarna tegenviel was de afvoer. De afvoerslang van de Beko liet zich aan de machinezijde niet demonteren, dus die werd verlengd met een koppelstuk in plaats van vervangen. Na een proefprogramma met het kastje open bleef alles droog.
Het kunststof Y-stuk uit de bouwmarkt
Iemand wilde een wasmachine en een vaatwasser op één kraan zetten en kreeg in de bouwmarkt een kunststof Y-splitter mee, plus een kunststof T-stuk van 40 mm voor de afvoer. Het idee was: splitter op de kraan, twee slangen erop, klaar. Beide machines zouden toch nooit tegelijk draaien.
Werken doet het, maar er zaten twee gaten in het plan. Met die splitter staan beide slangen permanent onder druk vanaf dezelfde afsluiter, dus je kunt bij een lekkende slang niet één machine dichtzetten. Wat wij hier zouden doen is een messing Y-stuk in de plaats van de bestaande kraan draaien en daar twee losse wasmachinekranen in zetten, elk met beluchter en keerklep. De schroefdraad verpak je daarbij met teflontape of afdichtkoord.
Aan de afvoerkant klopte het idee wel. Een T-stuk van 40 mm op de bestaande afvoerbuis met daarin de twee slangen is een gangbare oplossing. Onder een spoelbak gebruik je in plaats daarvan een sifon met een slangtule voor de vaatwasser, en dan moet het dopje in die tule eruit.
Een mini vaatwasser waarbij de kraanuitloop eraf schoot
Een tafelmodel was met een omschakelventiel op de keukenmengkraan aangesloten. Zodra de machine vol zat en haar inlaatventiel sloot, kon het water nergens heen en vloog de uitloop van de mengkraan er met een klap af. De gebruiker draaide daarom bij elke vulbeurt de kraan handmatig open en weer dicht, op het geluid af.
De machine deed niets verkeerd: die sloot juist netjes af. Het probleem zat in de mengkraan, waarvan de uitloop niet goed geborgd was en de volle leidingdruk niet kon hebben. Na het correct vastzetten van die uitloop was het klachtenbeeld meteen weg.
De blijvende oplossing was alsnog een eigen wasmachinekraan met beluchter. Daarmee hoeft de mengkraan niet open te staan tijdens een programma, kun je gewoon je handen wassen terwijl de machine draait, en zit de terugstroombeveiliging op de juiste plek.
De kraan die na één keer dichtdraaien niets meer doorliet
Bij het aansluiten van een vervangende vaatwasser werd de kraan dichtgedraaid, en daarna kwam er bij het openen geen water meer uit. Ook helemaal opendraaien hielp niet. Twee jaar eerder was hetzelfde gebeurd, en toen waren er achter elkaar drie nieuwe kranen gemonteerd voordat het patroon duidelijk werd: het ging telkens mis na een keer dichtdraaien.
De oorzaak was de keerklep in de kraan die in de gesloten stand vastsloeg. Wat hier werkte: de kraan van de muurplaat draaien, aan de inlaatkant het witte klepje voorzichtig indrukken met de achterkant van een potlood, en er daarna met de kraan open doorheen blazen. Daarna liep hij weer.
Kalk was niet de boosdoener, want dit speelde in een gebied met juist zacht water. De klep krijgt zijn tik van het inlaatventiel van de machine, dat bij elke vulbeurt razendsnel dichtslaat. Omdat er een aquastop op de slang zat, is de kraan daarna gewoon open blijven staan.
Veelgemaakte fouten
Een kraan zonder beluchter en keerklep monteren
Een gewone stopkraan of een oude wasmachinekraan zonder beluchter past prima op de schroefdraad, dus je merkt niets. Wat je mist is de beveiliging die voorkomt dat er bij drukverlies water uit de machine terug de drinkwaterleiding in wordt gezogen. Kijk op de verpakking of er beluchter en keerklep staan vermeld.
De aftakking op de warme leiding maken
Koud water zit lang niet altijd rechts, zeker niet als er ooit iets verbouwd is. Een vaatwasser op warm water aangesloten warmt zijn eigen water niet meer op en krijgt in het voorprogramma meteen heet water op de vaat, wat eiwitresten juist vastbakt. Voel de leidingen met de kraan op koud voordat je zaagt.
De kraan aan de leiding laten hangen zonder muurplaat
Een kraan met slang eraan zit met een flinke hefboom aan een dunne buis. Zonder muurplaat en zonder beugels trekt dat de knelkoppeling na verloop van tijd scheef en begint hij te huilen. Twee beugels en een muurplaat kosten een paar euro en voorkomen precies dat.
Teflontape op de knelkoppeling wikkelen
Een knelkoppeling dicht af met de metalen ring die de wartel op de buis knijpt, niet met de schroefdraad. Tape op die draad houdt de wartel juist tegen, zodat de ring niet ver genoeg aangedrukt wordt en de verbinding gaat lekken. Tape en afdichtkoord horen alleen op conische schroefdraadverbindingen.
Twee slangen op één kraan met een kunststof splitter
Het werkt, maar je kunt niet per machine afsluiten en één beluchter moet twee apparaten bedienen. Bij een lekkende slang leg je dan beide machines stil, of erger nog, je zoekt in het donker naar de juiste kraan. Twee losse kranen in een messing Y-stuk kost tien euro meer en werkt jaren beter.
De slang telkens omwisselen tussen wasmachine en vaatwasser
Als noodgreep voor een week kan het, als vaste werkwijze niet. Elke wisseling is een kans op een niet goed aangedraaide wartel of een verschoven rubber ringetje. En omdat de kraan daarbij steeds open en dicht gaat, slijt de keerklep in die kraan versneld.
De wartel van de toevoerslang met een tang vastzetten
In die wartel zit een rubberen ring die het afdichtwerk doet. Draai je hem met kracht aan, dan pers je die ring plat of scheur je het kunststof van de wartel, en dan lekt hij juist. Met de hand vast en daarna hooguit een kwartslag erbij is genoeg.
Het dopje in de slangtule van de sifon laten zitten
Een sifon met vaatwasseraansluiting wordt geleverd met een dun dopje in de tule, zodat hij ook zonder machine bruikbaar is. Blijft dat dopje zitten, dan kan de vaatwasser zijn water niet kwijt en stopt hij met een melding. Prik of snijd dat dopje eruit voordat je de slang erop zet.
Veelgestelde vragen
Welke kraan voor vaatwasser heb ik nodig?
Een wasmachinekraan met beluchter en keerklep, in de maat 1/2 inch aan de inlaatzijde en 3/4 inch buitendraad aan de uitloop. Dat is dezelfde kraan die je bij een wasmachine gebruikt, en op de verpakking staat vaak alleen wasmachinekraan. De beluchter voorkomt dat er bij drukverlies water uit de machine terugstroomt in de leiding, de keerklep vangt de terugslag op van het inlaatventiel. Een gewone hoekstopkraan of een tuinkraan is hiervoor niet de bedoelde uitvoering.
Moet de kraan van de vaatwasser open of dicht staan?
Bij een machine met aquastop laat je de kraan gewoon open staan. De vaatwasser heeft een eigen inlaatventiel dat alleen water doorlaat wanneer een programma erom vraagt, dus er stroomt niets zolang het apparaat uit staat. Dichtdraaien voor elke wasbeurt is niet nodig en werkt zelfs averechts, omdat de keerklep in de kraan van dat heen en weer draaien juist vastslaat. Ga je langer dan een week weg en zit er geen aquastop op de slang, dan kun je hem voor de zekerheid dichtzetten.
Kan ik wasmachine en vaatwasser op 1 kraan aansluiten?
Dat kan, en de nette manier is een messing Y-stuk in de bestaande aansluiting draaien met daarin twee losse wasmachinekranen. Elke machine heeft dan een eigen afsluiter en een eigen beluchter, en je kunt er ook echt allebei tegelijk mee draaien. Ze vragen om beurten water, dus in het slechtste geval duurt een programma iets langer omdat de druk even zakt. Een kunststof splitter waar je twee slangen aan hangt werkt ook, maar dan kun je niet per apparaat afsluiten.
Wat is een kraan splitter voor de vaatwasser en werkt dat goed?
Een splitter is een Y-vormig verloopstuk dat je op de uitloop van een bestaande kraan draait, zodat er twee toevoerslangen op passen. Hij deelt het water, maar hij deelt niet de beveiliging: de beluchter en keerklep van die ene kraan moeten dan het werk voor twee machines doen. Kies je er toch voor, neem dan een messing uitvoering met twee kleine kogelkraantjes erin en gebruik op beide machines een slang met aquastop. Voor een vaste opstelling blijft een echte dubbele kraan de betere keuze.
Welk koppelstuk of t-stuk heb ik nodig voor de vaatwasser kraan?
Bij een koperen leiding van 15 mm neem je een knel-T-stuk 15 x 1/2 inch binnendraad x 15, en bij een dunnere leiding de 12 mm uitvoering. In dat zijaftakje van 1/2 inch draai je de kraan of een stukje buis naar een muurplaat. Wil je niet in de leiding zagen, dan vervang je de bestaande knelkoppeling onder de flexibele slang door een knelpuntstuk met 1/2 inch binnendraad en zet je daar het T-stuk of Y-stuk in. Meet de buitenmaat van je buis op voordat je bestelt, want 12 en 15 mm liggen naast elkaar in het schap.
Kan ik een vaatwasser kraan installeren zonder te solderen?
Ja, met knelkoppelingen heb je geen brander nodig. Je snijdt de buis door met een buizensnijder, schuurt hem blank op de plek van de knelring en draait de wartels met twee sleutels aan. Bij meerlagenbuis en kunststof gebruik je de koppelingen die bij dat systeem horen, want daar past een koperfitting niet zomaar op. Zet na de montage twee beugels op de leiding, boven en onder de aftakking, zodat het gewicht van de kraan niet aan de koppeling gaat hangen.
Wat is een combi kraan voor de vaatwasser?
Dat is een hoekstopkraan met twee uitgangen: een aansluiting van 3/8 inch voor de flexibele slang van je keukenkraan en een van 3/4 inch voor de machineslang. Je draait de bestaande hoekstopkraan eruit en deze erin, waarmee je een aansluiting hebt zonder in de leiding te zagen. Controleer wel of de uitvoering die je koopt een beluchter en een keerklep heeft, want lang niet alle combi hoekstopkranen hebben die. Kijk ook of je de machine-uitgang los kunt afsluiten van de keukenkraan.
Waarom komt er geen water uit mijn wasmachinekraan nadat ik hem heb dichtgedraaid?
Dan is de keerklep in de kraan in de gesloten stand vastgeslagen. Die klep krijgt bij elke vulbeurt een tik van het snel sluitende inlaatventiel van de machine en blijft op een gegeven moment hangen. Draai de kraan van de muurplaat, druk het witte klepje aan de inlaatkant voorzichtig in met de achterkant van een potlood en blaas er daarna met open kraan doorheen. Werkt dat niet of komt het snel terug, dan vervang je de kraan. Draai hem daarna terug met verse teflontape of afdichtkoord.
Waar gaat het water heen als de kraan van de vaatwasser altijd open staat?
Nergens. De machine heeft een eigen ventiel dat gesloten blijft tot een programma om water vraagt, dus het water staat alleen stil onder druk tegen dat ventiel. Precies zoals bij de mengkraan boven je aanrecht, die ook onder druk staat zonder te lopen. Je hoort daarom geen water stromen als de vaatwasser uit staat. Zit er een aquastop op de slang, dan staat zelfs de slang zelf niet onder druk zolang de machine niet draait.
Mag de vaatwasser op warm water aangesloten worden?
Voor vrijwel alle huishoudelijke vaatwassers is koud water de juiste aansluiting. De machine verwarmt zelf tot de temperatuur die bij het programma hoort, en dat gebeurt na het voorspoelen. Krijgt hij meteen heet water binnen, dan bakken eiwitresten van eieren en melk juist vast op de vaat. Er zijn machines die een warmwateraansluiting toestaan, met een grens die in de handleiding staat, dus check dat voordat je afwijkt van de koude leiding.
De kraan staat open maar de vaatwasser pakt geen water, wat nu?
Loop het van voor naar achter na. Draai de wartel van de toevoerslang los en kijk of het zeefje erin dichtgeslibd is met vuil of kalk. Controleer daarna of er wel water uit de kraan zelf komt, want een vastgeslagen keerklep geeft precies dit beeld. Zit er een aquastop op de slang, dan kan die ook gesloten zijn nadat hij ooit water in de bodembak heeft gezien. Geeft de machine daarbij een melding op het display, dan zoek je die op in onze opzoeklijst met foutcodes per merk.
Kan ik een tafelmodel op de keukenkraan aansluiten met een omschakelventiel?
Dat kan als tijdelijke oplossing, maar er kleven twee bezwaren aan. De mengkraan moet openstaan zolang de machine water kan vragen, dus je kunt hem ondertussen niet gebruiken en 's nachts draaien is geen goed idee. Als de machine haar inlaatventiel sluit, komt bovendien de volle leidingdruk tegen de kraanuitloop te staan, en een slecht geborgde uitloop schiet er dan af. Een eigen wasmachinekraan met beluchter lost beide bezwaren in één keer op.
Kan ik de aftakking maken als mijn leiding in de muur zit weggewerkt?
Meestal wel, zonder te breken. Je draait de bestaande wasmachinekraan uit de muurplaat, zet daar een messing Y-stuk van 1/2 inch in en draait twee kranen in dat Y-stuk. Verpak de schroefdraad met teflontape of afdichtkoord en houd de muurplaat met een tweede sleutel tegen, zodat je hem niet meedraait in de wand. Let alleen op de ruimte, want twee kranen naast elkaar steken flink ver naar voren en moeten nog achter je machine passen.
Het water loopt na de aansluiting slecht weg, ligt dat aan de kraan?
Nee, de toevoerkant staat daar los van. Een vaatwasser die zijn water niet kwijt kan, heeft een probleem aan de afvoerzijde: het dopje nog in de slangtule van de sifon, een geknikte afvoerslang, een verstopte sifon of een pompfilter vol etensresten. Begin bij het dopje, want dat wordt het vaakst over het hoofd gezien. Verder helpt onze pagina over een vaatwasser waarbij het water blijft staan je stap voor stap door de rest.
Wanneer je beter een vakman belt
De aftakking maken en een wasmachinekraan monteren is werk dat je met wat handigheid zelf doet. Het gaat om knelkoppelingen en schroefdraad, niet om solderen of om werk aan de hoofdleiding. Wie het T-stuk goed aandraait, de leiding beugelt en na een proefprogramma alle koppelingen droogveegt, komt er prima uit.
Bel wel een installateur als de aftakking moet gebeuren op een leiding waar je niet bij kunt zonder de wand open te maken, of als je bij het afsluiten merkt dat de hoofdkraan zelf niet meer goed dicht gaat. Datzelfde geldt bij loodleiding of bij een oude installatie waarvan je het materiaal niet herkent. Voel je je onzeker over het vasthouden van een verbinding onder druk, laat het dan doen. Waterschade in een keukenkast is een veelvoud van wat het installatiewerk kost.
De elektrische kant is een apart verhaal. Een vaatwasser vraagt behoorlijk wat vermogen en hoort bij voorkeur op een eigen groep. Een groep bijplaatsen in de meterkast is werk achter de hoofdzekering en daarmee werk voor een installateur, niet voor een klusdag. Voor de andere kanten van dit apparaat verwijzen we je door naar onze pagina's over het repareren van huishoudelijke apparaten.