Knauf Finishpasta aanbrengen zonder sleepsporen

Wat Knauf Finishpasta is en waar hij voor bedoeld is

Knauf Finishpasta is een gebruiksklare afwerkpasta die je in dunne lagen over een wand of plafond trekt om de laatste oneffenheden weg te halen. Hij komt met de juiste dikte uit de emmer en is de sluitpost van het werk, niet het vulmiddel voor gaten en scheuren. Waar zo'n finishlaag past binnen het geheel van pleisteren en afwerken lees je in ons overzicht van stucwerk en pleisterlagen binnenshuis.

De pasta is fijn van korrel en bedoeld voor laagdiktes tussen ongeveer een halve en twee millimeter. Daarmee vlak je een gipsplatenwand af, werk je machinepleisterwerk bij dat niet strak genoeg is geworden, of maak je een gerepareerde muur behangklaar. Vul je er dikker mee, dan krimpt de laag zichtbaar in of scheurt hij bij het drogen.

Twee lagen zijn de regel en niet de uitzondering. De eerste laag vult de kleine dalen en laat bijna altijd nog spaanranden achter, de tweede laag maakt het vlak. Wie in één keer klaar wil zijn, smeert te dik en krijgt precies het gestreepte, schilferende resultaat waar dit product bekend om staat.

Het is een dispersiepasta, geen gips. Hij bindt dus niet chemisch af zoals een gipspleister, hij droogt gewoon uit. Dat verklaart waarom hij op een droge, zuigende ondergrond zo hard aantrekt en waarom hij in een koude, klamme ruimte juist dagen nodig heeft.

Kenmerk	Waar je in de praktijk rekening mee houdt
Vorm	Gebruiksklare pasta in een emmer, roeren mag, aanlengen met water niet
Laagdikte per laag	Ongeveer een halve tot twee millimeter, dus je ziet de ondergrond er nog doorheen
Aantal lagen	Twee, kruislings over elkaar, met een volledig droge laag ertussen
Ondergrond	Gipsplaat, gipspleister, beton en steen, mits stofvrij, droog en voorgestreken
Verwerkingstemperatuur	Boven de vijf graden, en het werkt het prettigst tussen vijftien en twintig graden
Open tijd	Kort, van een paar minuten tot een kwartier, afhankelijk van zuiging en warmte
Droogtijd per laag	Reken op een dag bij normale omstandigheden, langer bij kou of weinig ventilatie
Schuren	Licht schuurbaar met korrel 180 tot 220, met een schuurblok en niet met de hand
Niet geschikt voor	Buiten, spatwaterzones in de douche en vullingen dikker dan een paar millimeter
Houdbaarheid	Beperkt, controleer de productiedatum en gebruik geen emmer die al bevroren is geweest

Finishpasta, stucpasta of een poederfinish

De keuze tussen deze producten gaat vooral over laagdikte en over hoeveel tijd je jezelf gunt. Een gebruiksklare pasta is comfortabel omdat er geen mengwerk aan zit, maar je kunt de consistentie niet bijsturen. Een poederproduct meng je zelf aan en daarmee bepaal je zelf hoe dun en hoe lang verwerkbaar het is.

Voor grotere vlakken die nog echt vlak moeten worden gemaakt, is een poederfinish vaak de verstandigere keuze. Hij is per vierkante meter goedkoper en je hebt merkbaar langer de tijd voordat hij begint te pakken. Hoe dat in zijn werk gaat, staat bij het aanmaken en verwerken van Knauf Fix en Finish.

Wil je een hele wand van steen of blokken glad krijgen, dan is finishpasta te dun voor dat werk. Dan begin je met een pleisterlaag, bijvoorbeeld met de gipspleisters uit dezelfde familie zoals roodband voor handwerk of renoband bij renovatiewerk, en pas daarna komt de finishlaag erover. Voor een wat dikkere gladde afwerking zonder pleistermachine kijk je naar Knauf stucpasta of naar de bredere uitleg over stucpasta en waar je die voor gebruikt.

Product	Vorm	Waar je het voor inzet	Hoeveel tijd je hebt
Knauf Finishpasta	Gebruiksklare pasta	Laatste dunne afwerklaag op gipsplaat en pleisterwerk	Kort, en op zuigende ondergrond heel kort
Poederfinish zoals Fix en Finish	Poeder, zelf aanmaken	Naden vullen, reparaties en finishlagen op groter oppervlak	Zelf te sturen met de aanmaakverhouding, kijk op de zak
Stucpasta	Gebruiksklare pasta, grover	Hele wanden glad afwerken in iets dikkere laag	Langer dan finishpasta, maar ook korter dan gips
Gipspleister voor handwerk	Poeder, zelf aanmaken	Pleisterlaag op steen, beton of blokken	Afhankelijk van het type, meestal een half uur tot ruim een uur
Machinepleister	Poeder, met machine gespoten	Hele woningen in één werkgang pleisteren	Vraagt ritme en ervaring, want de wand moet in één gang af
Gespoten sierpleister	Spuitmateriaal met structuur	Plafonds en wanden met een korrelige afwerking	Niet vergelijkbaar, want je vlakt niet na

De ondergrond bepaalt hoeveel tijd je krijgt

Bijna alle klachten over finishpasta beginnen bij de ondergrond. De pasta droogt uit, en een zuigende wand trekt dat water er binnen een paar minuten uit. Dan pakt de laag terwijl je hem nog aan het uitstrijken bent en trek je met je spaan sleepsporen door een halfdroge film.

Voorstrijken is daarom geen extraatje maar de manier om jezelf werktijd te geven. Op een verse gipspleister of op poreus pleisterwerk gebruik je een voorstrijk die de zuiging remt. Op een gladde of geschilderde wand doet zo'n voorstrijk niets, daar heb je juist een hechtprimer nodig omdat de pasta anders nergens grip op heeft.

Stof is de tweede boosdoener. Na het schuren van een pleisterlaag ligt er een fijne poederlaag die je met het blote oog nauwelijks ziet, en daar hecht niets op. Zuig de wand af, neem hem na met een licht vochtige doek en laat hem drogen voordat je voorstrijkt.

Naden en scheuren wapen je eerst. Een haarscheur die je alleen dichtsmeert met finishpasta komt binnen een jaar terug, want de beweging in de constructie blijft. Wapeningsband of glasband over de naad vangt die beweging op en pas daarna werk je het vlak af.

Ondergrond	Voorbehandeling	Waar het misgaat als je het overslaat
Gipsplaat, naden gevuld	Ontstoffen en een voorstrijk die de zuiging van de kartonlaag remt	De pasta trekt aan op de gevulde naden en blijft glanzen op het karton
Verse gipspleister of machinepleister	Volledig laten drogen, ontstoffen, voorstrijken	Vlekkerige droging, sleepsporen en een laag die plaatselijk kruimelt
Kalkzandsteen of beton	Eerst pleisteren, daarna pas finishen	Finishpasta is te dun om het voegwerk te overbruggen, je ziet elk voegje terug
Geschilderde muur, mat	Schoonmaken, ontvetten, opruwen en een hechtprimer aanbrengen	De laag laat later los in vellen, meestal pas nadat je geschilderd hebt
Geschilderde muur, glans	Volledig matschuren en dan pas hechtprimer	Zonder ruwing hecht ook een primer niet betrouwbaar
Muur met behanglijmresten	Lijm er helemaal af wassen en laten drogen	Oude lijm weekt op onder de natte pasta en trekt de laag los
Oud spuitwerk of structuur	Afsteken en vlak maken, of een dikkere laag kiezen	De structuur komt door de dunne finishlaag heen

Knauf finishpasta aanbrengen in twee lagen

Roer de emmer eerst goed door met een mengspindel op een traag toerental. De pasta zakt in de emmer uit en bovenin staat vaak een dun laagje vocht dat je erdoor moet mengen. Draai je te snel, dan klop je lucht in de pasta en krijg je later luchtbelletjes in je laag die tijdens het schuren openbreken.

Zet de pasta op met een smalle spaan of een plamuurmes en verdeel hem direct met de grote plakspaan. Werk in banen ter breedte van je spaan en houd de spaan onder een vlakke hoek, ongeveer vijftien tot twintig graden. Hoe platter je hem houdt, hoe meer materiaal je laat liggen; hoe steiler, hoe schoner je afhaalt.

Neem vlakken van hooguit een vierkante meter tegelijk. Grotere stukken haal je niet af voordat de rand begint te pakken, en dan krijg je een aanzet die je later niet meer weggeschuurd krijgt. Werk in de hoogte van beneden naar boven en trek de laatste haal in één beweging door.

De tweede laag gaat er kruislings overheen. Ging de eerste laag verticaal, dan werk je de tweede horizontaal. Zo vullen de sporen van de eerste laag zich precies op en heb je na het schuren geen richting meer in het vlak.

Randen, hoeken en de aansluiting op het plafond

Binnenhoeken doe je zijde voor zijde en niet in één beweging. Werk de eerste zijde af, laat hem drogen en doe daarna de andere, anders duw je bij de tweede zijde de verse pasta van de eerste weer plat. Snijd de aansluiting op het plafond na met de punt van een plamuurmes zolang de pasta nog zacht is, want opgedroogde randen breken later uit in schilfers.

Gereedschap dat het verschil maakt

Met een goedkope spaan die niet recht is, wordt dit werk onmogelijk. Leg een spaan op een vlakke tegel of op de zijkant van een waterpas en kijk of hij overal aansluit. Zit er licht onder het midden, dan trek je een holle laag en zie je later strepen bij strijklicht.

Een roestvaststalen plakspaan met licht afgeronde hoeken is de basis. De hoeken van een fabrieksnieuwe spaan zijn vaak scherp, en die snijden een randje in je verse laag. Rond ze zelf een klein beetje af met fijn schuurpapier voordat je begint.

Een brede skimspaan met steel werkt snel op grote vlakken, maar bij deze pasta zit er een addertje onder het gras. Een stijve metalen skimmer eist dat je vlot doorwerkt, en op een zuigende wand is de pasta dan al aan het pakken voordat je de baan af hebt. Een flexibele kunststof variant vergeeft meer en drukt de pasta beter in de kleine dalen.

Voor het schuren van een plafond of een hoge wand is een schuurgiraffe met stofafzuiging het verschil tussen een uur werk en een dag schoonmaken. Huur er een als je het maar één keer doet. Op de vloer en in de kieren blijft anders een fijn poeder achter dat je weken later nog tegenkomt.

Gereedschap	Waar je het voor gebruikt	Waar je op let
Plakspaan rvs, 28 cm	Opzetten, hoeken, kleine vlakken	Moet kaarsrecht zijn, hoeken licht afronden
Plakspaan rvs, 48 cm	Grote vlakken vlak trekken	Vraagt gevoel in de pols, een kleine kanteling zie je terug
Kunststof finishspaan	De laatste dunne haal	Buigt mee en laat minder aanzetten achter dan staal
Skimspaan met steel	Snel materiaal verdelen op grote wanden	Metaal droogt te snel bij, kunststof is hier prettiger
Plamuurmes 10 tot 15 cm	Pasta op de spaan zetten en randen bijsnijden	Recht geslepen, geen bramen op het blad
Mengspindel	De emmer doorroeren	Traag toerental, anders klop je lucht erin
Schuurgiraffe met afzuiging	Plafonds en grote wanden schuren	Niet te veel druk, de kop volgt de wand vanzelf
Losse werklamp	Strijklicht om het vlak te beoordelen	Laag bij de wand zetten en meelopen tijdens het schuren

Waarom de pasta binnen een paar minuten aantrekt

De meest gehoorde klacht over dit product is dat je maar een paar minuten hebt en dat de laag daarna gaat rollen en schilferen. Dat komt zelden door de pasta zelf. In vrijwel alle gevallen zuigt de ondergrond het water eruit of staat de ruimte te warm en te droog.

Zet de verwarming een graad of wat lager en zet hem zeker niet vlak voor de wand die je aan het afwerken bent. Sluit ook de deuren en ramen tijdens het aanbrengen, want tocht over een verse laag droogt hem plaatselijk op en dat zie je terug als een doffe plek. Ventileren doe je pas nadat de laag is aangetrokken.

De verleiding om er een scheut water bij te doen is groot, en toch is dat de verkeerde weg. Het is een gebruiksklaar product dat op de fabrieksconsistentie is afgesteld: aanlengen verzwakt de film, vermindert de hechting en geeft meer krimp. Los het probleem op waar het zit, bij de ondergrond en bij het klimaat in de ruimte.

De emmer zelf verdient ook aandacht. Pasta die te lang in het schap heeft gestaan of die koud heeft gelegen is dikker en korter verwerkbaar. Sluit tijdens het werk het deksel steeds, want een open emmer vormt binnen een uur een vel dat je er later als klonters in terugvindt.

De wand voornatten met een roller

Een veel geopperde truc is de wand vlak voor het opzetten natrollen met schoon water. Dat werkt kortstondig en het is geen vervanging voor voorstrijken. Een natte wand geeft ongelijkmatige zuiging, want het water trekt op de ene plek sneller weg dan op de andere, en je krijgt vlekkerige droging in je laag. Wij houden het bij goed voorstrijken en, als de wand daarna nog steeds hard trekt, bij kleinere vlakken tegelijk.

Schuren en beoordelen onder strijklicht

Laat de laag volledig doordrogen voordat je een schuurblok pakt. In een halfdroge laag smeert het schuurpapier in plaats van dat het afneemt, en dan haal je de toplaag open. Reken bij normale binnenomstandigheden op een dag, en langer als het koud is of als je dikker hebt gewerkt. Per materiaal vind je de gebruikelijke wachttijden in onze tabel met droogtijden.

Begin met korrel 180 en ga alleen naar 120 als er echt aanzetten weg moeten. Grover schuurpapier vreet zich in de zachte pasta en maakt de kuil die je juist probeerde weg te werken. Werk altijd met een blok of een giraffe, want met losse vellen in je hand duw je golven in het vlak die je pas ziet als de verf erop zit.

Zet een werklamp laag bij de wand en laat hem meelopen met je schuurwerk. Strijklicht laat alles zien wat frontaal licht verbergt: een wand die er bij lamplicht in de kamer prima uitziet, kan er onder een schuine bundel dramatisch uitzien. Beoordeel je werk dus onder strijklicht, maar bepaal aan de hand van het normale licht in de kamer wanneer je stopt.

Zuig het schuurstof daarna weg en neem de wand na met een licht vochtige doek. Op achtergebleven stof hecht geen verf en geen behanglijm. Wat je van een afgewerkte wand mag verwachten qua vlakheid staat bij een gestucte wand beoordelen en afwerken.

Korrel	Waar je hem voor gebruikt	Let op
120	Aanzetten en spaanranden wegnemen	Alleen plaatselijk, hij graaft snel in de laag
150	Vlak maken van de eerste laag	Prima keuze voor de tussenlaag, daarna niet meer nodig
180	Standaardkorrel voor de tweede laag	Met een blok of giraffe, in ronddraaiende bewegingen
220	Naschuren voor glansverf of glad behang	Weinig druk, je poetst alleen de laatste kras weg
Schuurspons fijn	Hoeken en aansluitingen	Voorkomt dat je de hoek doorschuurt tot op de ondergrond

Behangklaar, sausklaar en wat perfect vlak echt betekent

Het woord behangklaar zegt niet dat een wand spiegelvlak is. Het betekent dat de wand egaal zuigt, geen losse delen heeft en geen randen of gaten bevat die door het behang heen tekenen. Voor een middelzwaar behang is een afwijking van minder dan een millimeter over een lengte van een meter in de praktijk prima.

Ga je saus- of schilderwerk doen, dan worden de eisen strenger naarmate de verf glanzender is. Matte muurverf verbergt veel, zijdeglans laat elke golf zien en glansverf legt alles bloot. Weet je vooraf dat er een glanzende afwerking op komt, reken dan op een derde dunne laag en op naschuren met korrel 220.

Ook een vakman maakt een wand niet wiskundig vlak. Wat een stukadoor doet is de golven zo lang maken dat je oog ze niet meer als oneffenheid leest. Dat is een kwestie van lange spanen, ritme en veel meters ervaring, en het verschil met eigen werk zit vooral in de aansluitingen en de hoeken.

Wil je van het gedoe met vlakheid af, dan is een structuurafwerking een geldig alternatief. Een gespoten korrelstructuur zoals granol op wand en plafond verbergt kleine golvingen en vraagt geen strak vlak. Voor een compleet beeld van de mogelijkheden per wand en plafond is ons overzicht van wanden en plafonds afwerken het startpunt.

Gewenste afwerking	Hoeveel lagen finishpasta	Laatste korrel	Wat je zichtbaar houdt
Structuur- of vliesbehang	Eén tot twee	150	Kleine golvingen vallen weg onder het behang
Glad papierbehang	Twee	180	Aanzetten en spaanranden tekenen wel door
Matte muurverf	Twee	180	Vlak moet kloppen, kleine textuur mag
Zijdeglans op de wand	Twee tot drie	220	Elke golf en elke schuurkras komt terug
Plafond met veel strijklicht	Twee tot drie	220	De strengste situatie die er is, werk hier in smalle banen

Finishpasta in de badkamer en andere vochtige ruimtes

Een gebruiksklare afwerkpasta is gemaakt voor binnen, in ruimtes die normaal droog zijn. In de spatwaterzone van een douche of achter een bad hoort hij niet: daar werk je met tegels of met een waterdichte afwerking. Buiten de spatzone, bijvoorbeeld op de wand naast de deur of op het plafond, kan het wel, mits de ruimte serieus wordt geventileerd.

Die ventilatie is het punt waar het in badkamers misgaat. Een afwerklaag die telkens condens opneemt en weer afgeeft, laat op den duur los of geeft schimmelvlekken. Mechanische ventilatie die continu draait houdt de luchtvochtigheid in de badkamer dicht bij die van de rest van de woning, en dat is precies het doel.

Let daarbij op het verschil tussen ventileren van de ruimte en ventileren boven het plafond. De doucheruimte zelf wil je constant luchten. De ruimte tussen isolatie en dakbeschot juist niet, want daar haal je met een luchtstroom vocht naartoe dat er niet hoort te komen.

Is de badkamerwand nog kaal, dan gaat de opbouw vóór de finishlaag. Een pleisterlaag op steen, daarna pas een dunne afwerking, en pas als alles kurkdroog is de verf erop. Wachten is hier het halve werk, want een laag die op ingesloten vocht wordt gelegd komt altijd terug om je te pesten.

Als de laag toch mislukt: repareren of eraf halen

Niet elke mislukte laag hoeft eraf. Zitten er alleen sleepsporen en aanzetten in, dan schuur je de ergste randen weg en leg je er een tweede dunne laag overheen. Dat is precies waarvoor die tweede laag bedoeld is, en het is de normale gang van zaken bij pleisterwerk dat niet strak genoeg is geworden.

Anders wordt het als de laag kruimelt of als je hem met een nagel eraf kunt duwen. Dan is er geen hechting, meestal door stof, vocht of een gladde ondergrond zonder primer. Een tweede laag hierop hecht net zo slecht, dus die moet er eerst helemaal af met een brede plamuurmes of een schraper.

Kleine blaasjes en luchtbelletjes hebben een eigen oorzaak: te snel geroerd, of te veel drukken met de spaan waardoor lucht onder de laag blijft zitten. Schuur ze open, vul de gaatjes met een beetje pasta op een smal mes en laat dat drogen voordat je het geheel naschuurt.

Blijft de wand na twee lagen golvend, dan is de laagdikte simpelweg te klein voor de afwijking. Een dal van drie millimeter vul je niet met een finishlaag. Vul dat eerst met een vulmiddel of een pleisterlaag, laat het drogen, en leg de finishlaag pas daarna over het hele vlak.

Zo breng je Knauf Finishpasta aan

Deze volgorde werkt op een gipsplatenwand en op pleisterwerk dat niet vlak genoeg is geworden.

1. Controleer of de ondergrond droog en draagkrachtig is

   Duw met je vingers op verdachte plekken en kijk of er iets meegeeft of afgeeft. Plak bij twijfel over vocht een stuk folie op de wand en kijk de volgende ochtend of er condens onder staat. Losse of vochtige delen haal je er nu af, want later kom je er niet meer bij.

2. Ontstof, wapen de naden en breng de juiste primer aan

   Zuig de wand af en neem hem na met een licht vochtige doek. Leg wapeningsband over naden en scheuren en werk die vlak weg. Zuigende ondergronden krijgen een voorstrijk die de zuiging remt, gladde en geschilderde wanden een hechtprimer, en die twee zijn niet uitwisselbaar.

3. Zet de ruimte op temperatuur en haal de tocht eruit

   Vijftien tot twintig graden werkt het prettigst en de kachel zet je niet vlak voor de wand. Sluit ramen en deuren tijdens het aanbrengen, want een luchtstroom over een verse laag geeft plaatselijke uitdroging. Werk je aan een plafond, zet dan een rolsteiger of een stevige werkbok neer en niet een ladder waarop je moet reiken, want met een spaan boven je hoofd verlies je je balans sneller dan je denkt.

4. Roer de emmer door op traag toerental

   Meng het vocht dat bovenop staat door de pasta tot de massa overal gelijk is. Houd de spindel laag in toeren en beweeg hem rustig op en neer. Snel roeren klopt lucht in de pasta en die lucht komt als belletjes terug in je laag.

5. Zet de eerste laag op in banen van ongeveer een meter

   Breng de pasta met een smalle spaan op de grote plakspaan en verdeel hem in verticale banen. Houd de spaan onder een vlakke hoek en haal het overschot direct af in één doorgaande beweging. Neem niet meer oppervlak tegelijk dan je kunt afhalen voordat de rand begint te pakken.

6. Laat de laag volledig drogen en schuur de ergste randen

   Reken op een dag bij normale binnenomstandigheden en langer bij kou. Schuur daarna alleen de aanzetten en spaanranden weg met korrel 150, niet het hele vlak. Zuig het stof af voordat je verder gaat, want stof tussen twee lagen geeft later loslatende plekken.

7. Breng de tweede laag kruislings aan

   Werk nu horizontaal als de eerste laag verticaal ging. Houd de laag dun, want deze laag hoeft alleen de sporen van de eerste te vullen. Trek de laatste haal in één beweging door en werk de hoeken zijde voor zijde af.

8. Schuur na, ontstof en beoordeel onder strijklicht

   Gebruik korrel 180 met een blok of een giraffe en zet een werklamp laag langs de wand. Zuig het stof weg en neem de wand na met een vochtige doek. Voorstrijken voor het schilderen blijft nodig, want de finishlaag zuigt anders dan de ondergrond eromheen.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Voordat je de eerste laag opzet

• De ondergrond is droog, getest met een stuk folie bij twijfel
• De wand is afgezogen en nagenomen, er zit geen schuurstof meer op
• Naden en scheuren zijn gewapend en vlak weggewerkt
• Zuigende delen zijn voorgestreken, gladde delen hebben een hechtprimer
• De emmer is vers, van een handel met doorloop, en helemaal doorgeroerd
• De ruimte is tussen vijftien en twintig graden en er staat geen tocht
• Je spanen zijn recht en schoon, met licht afgeronde hoeken
• Er staat een rolsteiger of werkbok klaar voor het plafondwerk

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

Water toevoegen omdat de pasta te snel pakt

De pasta is op fabrieksconsistentie afgesteld en aanlengen verzwakt de film. Je krijgt meer krimp, minder dekking en een laag die na het schilderen eerder loslaat. Het echte probleem zit in de zuiging van de ondergrond en in het klimaat in de ruimte, en dat los je op met voorstrijken en met de kachel wat lager.

Alles in één dikke laag willen doen

Deze pasta is bedoeld voor een dunne film van hooguit een paar millimeter. Een dikke laag droogt aan de buitenkant dicht terwijl de binnenkant nog nat is, krimpt daarna in en scheurt. Twee dunne lagen kruislings geven een vlakker en sterker resultaat dan één dikke.

Beginnen op een stoffige of niet voorgestreken wand

Het schuurstof van de vorige laag is een poeder waar niets op hecht. Zonder voorstrijk zuigt de wand bovendien het water uit de pasta en heb je maar een paar minuten. Afzuigen, nanemen met een vochtige doek en de juiste primer gebruiken kost een half uur en bespaart een hele dag overwerk.

Blijven navlakken in een laag die al aan het pakken is

Zodra de pasta begint te trekken en dof wordt, is elke extra haal schadelijk. Je scheurt de film open en trekt kruimels door je vlak. Laat de baan met rust en corrigeer wat er staat in de tweede laag of tijdens het schuren.

De tweede laag in dezelfde richting aanbrengen

Werk je twee keer verticaal, dan versterken de sporen van beide lagen elkaar in plaats van dat ze elkaar opheffen. Onder strijklicht zie je dan een duidelijke richting in het vlak. Kruislings werken kost niets extra en geeft merkbaar minder streping.

Grof schuurpapier gebruiken op een zachte laag

Korrel 80 of 100 vreet zich in de finishlaag en maakt kuilen die je pas ziet als de verf erop zit. Houd het bij 150 voor de tussenlaag en 180 voor het eindwerk, en gebruik altijd een blok. Losse vellen in je hand volgen je vingers en drukken golven in het vlak.

Beoordelen bij het licht dat je toevallig aan hebt

Een wand die er bij kamerlicht strak uitziet, kan onder een schuine lichtbundel vol golven zitten. Wie alleen frontaal kijkt, ontdekt de sporen pas als de lamp op zijn plek hangt. Zet een losse werklamp laag bij de wand tijdens het schuren en beslis dan wat er nog bij moet.

De emmer open laten staan tijdens het werk

Op een open emmer vormt zich binnen een uur een vel. Dat vel roer je later mee de pasta in als harde klonters, en elk klontertje trekt een streep door je vlak. Deksel erop tussen het bijvullen door, en schep met een schone spaan in plaats van met je vuile plakspaan.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een enkele wand of een kleine kamer met finishpasta afwerken kun je prima zelf, mits je bereid bent te oefenen op een plek waar het minder uitmaakt. Het is techniek die je in de vingers krijgt door meters te maken, en de eerste wand is bijna nooit je beste.

Bel een stukadoor als het om grote aaneengesloten vlakken gaat, en zeker bij plafonds. Een plafond moet in één werkgang af, want elke aanzet die je laat drogen zie je terug in het strijklicht van een lamp. Bij hoge ruimtes, trapgaten en vides komt daar het werken op hoogte bij: met een spaan boven je hoofd op een ladder staan is geen werkhouding, dat doe je vanaf een rolsteiger of je laat het over.

Ook bij een wand die golft over meer dan een paar millimeter houdt het zelf finishen op. Dan is er een pleisterlaag nodig en niet een afwerklaag, en dat is echt vakwerk met een andere volgorde en ander gereedschap.

Zit er vocht in de constructie, bijvoorbeeld optrekkend vocht in een buitenmuur of condens in een slecht geventileerde badkamer, laat dan eerst de oorzaak onderzoeken. Elke afwerklaag die je op een vochtprobleem legt, komt binnen een jaar terug in de vorm van vlekken, blazen of loslatende verf.