Knauf stucpasta aanbrengen zonder aanzetten en kuiltjes
Knauf stucpasta is een kant-en-klare pleister voor een dunne afwerklaag van één tot twee millimeter, bedoeld om een al redelijk vlakke wand schilderklaar te maken. Het resultaat valt of staat bij twee dingen: een breed spackmes van 40 tot 60 centimeter in plaats van een plamuurmes, en tussen elke laag even schuren. Nat maken en sponzen zoals bij poederstuc werkt hier juist averechts, want de laag is daar veel te dun voor. Zit er structuurspuitwerk onder, dan haal je dat er eerst af, anders blijf je kuiltjes vullen die er niet uit gaan.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Spackmes van 40 tot 60 cm met een flexibel blad en licht opstaande, afgeronde hoeken
- Rvs plakspaan of pleisterspaan van ongeveer 28 cm om op te zetten
- Raapbord om de pasta bij de hand te houden
- Roerspaan of mixer op een accuboormachine met laag toerental
- Muurschuurmachine met stofafzuiging, of een excentrische schuurmachine voor kleinere vlakken
- Schuurgaas op een steel voor het grove werk
- Werklamp of sterke ledlamp om strijklicht te maken
- Emmer schoon water, spons en een oude handdoek
- Stofmasker FFP2, veiligheidsbril en afdekfolie
Materiaal
- Knauf stucpasta in 5 kg, 10 kg of 20 kg
- Voorstrijkmiddel voor zuigende ondergrond, of een fixeerprimer op los zand
- Voegenvuller en papieren voegband voor de naden in gipsplaat
- Schuurpapier korrel 80, 120, 240 en 400
- Scheutje schoon water om de pasta aan te lengen
- Muurverf of latex voor de afwerking
Wat Knauf stucpasta is en wanneer hij past
Knauf stucpasta is een kant-en-klare pleister in een emmer waarmee je een wand of plafond schilderklaar maakt. Hij is niet bedoeld om een scheve muur recht te zetten en ook niet om gaten van een centimeter te vullen, maar om een ondergrond die al redelijk vlak is een gladde afwerklaag te geven. Welke pleisters er verder zijn en wanneer je welke pakt, lees je in ons overzicht over stucwerk en de pleisters die daarbij horen.
Het verschil met poederstuc zit vooral in de verwerkingstijd. Gemengde gipspleister trekt al snel binnen een half uur aan en dwingt je tot doorwerken, terwijl stucpasta uren open blijft. Je kunt een baan dus rustig afwerken zonder dat de emmer onder je handen hard wordt.
Daar staat een beperking tegenover. Stucpasta hardt niet chemisch uit maar droogt doordat het water verdampt, en daarom moet de laag dun blijven. Wij houden één tot twee millimeter aan. De verpakking noemt drie millimeter als maximum, maar zo dik droogt hij traag en krijg je eerder krimpscheurtjes. Wat kant-en-klare pasta in het algemeen wel en niet aankan, staat bij stucpasta als dunne afwerklaag.
Wij rekenen standaard op twee lagen. Wie één laag opzet en er daarna met een werklamp langs schijnt, ziet vrijwel altijd nog aanzetten en lichte kuiltjes staan. Koop de emmer dus een maat groter dan je op papier nodig hebt.
| Verpakking | Waar je hem voor pakt | Bereik per dunne laag | Wat er in de praktijk gebeurt |
|---|---|---|---|
| Knauf stucpasta 5 kg | Eén klein wandje, een schoorsteenkanaal, herstelplekken | Ongeveer 7 tot 9 m² bij een halve millimeter | Op ruw spuitwerk gaat een emmer van 5 kg al op aan 2 tot 3 m² |
| 10 kg | Eén kamerwand of een klein plafond | Ongeveer 15 tot 18 m² per laag | Genoeg voor één laag, niet voor de tweede die je toch gaat doen |
| 20 kg | Een hele slaapkamer of een zolderverdieping | Ongeveer 30 tot 35 m² per laag | De gunstigste kiloprijs, maar een aangebroken emmer neemt niemand terug |
| Laagdikte 0,5 mm | Alleen aanzetten en fijne structuur wegwerken | Ongeveer 0,6 kg per m² | Vraagt een ondergrond die al bijna vlak is |
| Laagdikte 1 tot 2 mm | De normale werkdikte, ook over lichte oneffenheden | Ongeveer 1,2 tot 2,4 kg per m² | Droogt binnen een dag door, blijft goed hechten |
| Laagdikte 3 mm | Alleen plaatselijk, om een dip weg te werken | Ongeveer 3,5 kg per m² | Droogt traag, kan krimpen en scheurtjes trekken |
Kijk op de emmer naar de productiedatum voordat je hem meeneemt. Een pot van een paar maanden oud werkt prima, maar staat hij lang in het schap, dan treedt er vocht uit en wordt de pasta stug en kort. Aanlengen met een scheutje schoon water en goed doormixen helpt, al smeert een verse emmer merkbaar makkelijker uit.
Het gereedschap waar de klus op vastloopt
Bijna alle mislukte stucpastaklussen die we tegenkomen hebben dezelfde oorzaak: er is met te klein gereedschap gewerkt. Een plamuurmes van 15 centimeter voelt breed in je hand, maar op een wand is het smal genoeg om elke bult braaf te volgen. Je legt de hoogteverschillen dan over in plaats van ze weg te strijken.
Wij werken daarom het liefst met een spackmes van 40 tot 60 centimeter. Kies er een met een flexibel blad en licht opstaande, afgeronde hoeken, anders zet je bij elke haal een streep in de verse laag. Een middenklasser voldoet; de allergoedkoopste heeft vaak een blad dat vervormt, en dan strijk je golven in plaats van eruit.
Verder wil je een rvs plakspaan om de pasta op te zetten en een raapbord om de emmer niet steeds te hoeven verplaatsen. Houd ook altijd een emmer schoon water met een spons naast je staan. Zodra er half opgedroogde korrels op je spackmes achterblijven, trek je met elke haal krassen in het werk.
| Gereedschap | Maat of soort | Waarvoor je het gebruikt | Wat er misgaat zonder |
|---|---|---|---|
| Spackmes | 40 tot 60 cm, flexibel blad, afgeronde hoeken | De opgezette laag in één haal afhalen | Met een mes van 15 cm volg je elke oneffenheid in plaats van hem weg te halen |
| Plakspaan of pleisterspaan | Rvs, ongeveer 28 cm | De pasta snel op de wand zetten | Met een klein mes opzetten kost drie keer zo veel tijd en geeft dikteverschillen |
| Raapbord | Kunststof of aluminium | Pasta bij de hand houden tijdens het opzetten | Steeds bukken naar de emmer, en dan droogt je baan al aan |
| Mixer of roerspaan | Op een accuboormachine, laag toerental | De pasta voor gebruik doorroeren en eventueel aanlengen | Ongemengde pasta is onderin dikker en trekt strepen |
| Muurschuurmachine met afzuiging | Steelmodel, de zogenaamde giraffe | Plafonds en hoge wanden schuren | Met de hand schuren op een plafond houdt bijna niemand vol |
| Excentrische schuurmachine | Met stofzak of stofzuigeraansluiting | Kleine vlakken en het fijne naschuren | Handmatig naschuren geeft ongelijke glans onder strijklicht |
| Schuurgaas op steel | Korrel 80 of 120 | Grof wegschuren van bulten en ribbels | Gewoon schuurpapier slibt bij grof werk binnen een minuut dicht |
| Werklamp | Sterke led, laag opgesteld | Strijklicht maken om te zien wat je echt hebt | Bij gewoon plafondlicht zie je de aanzetten pas als de verf erop zit |
Schuren van stucpasta geeft heel veel fijn stof, ook met afzuiging. Zet een stofmasker van klasse FFP2 op, dek de vloer en de deuropening af met folie en haal alles wat je niet wilt schoonmaken uit de ruimte. Werk je op een plafond of boven ooghoogte, doe dan ook een veiligheidsbril op.
De ondergrond bepaalt bijna het hele resultaat
Stucpasta is een afwerklaag en geen reparatiemiddel. Alles wat je aan de ondergrond niet oplost, komt er in de eindlaag weer uit. De meeste teleurstellingen ontstaan doordat er over structuurspuitwerk of over een halfloszittende pleisterlaag heen gewerkt wordt.
Zit er spuitwerk op de wand, dan zijn de toppen daarvan al snel twee tot drie millimeter hoog. Je spackmes glijdt over die toppen heen en de kuiltjes ertussen vullen zich maar half. Steek of schuur het spuitwerk daarom eerst af tot een vlak oppervlak. Hoe je zo'n structuurlaag herkent en weghaalt, staat bij granol en ander sierspuitwerk.
Klopt de bestaande pleisterlaag hol of komt hij bij het krabben in schilfers mee, dan heeft bijwerken geen zin. Haal die laag weg tot op de vaste ondergrond en breng eerst een nieuwe raaplaag aan. Voor grotere dikteverschillen pak je gipspleister zoals roodband voor de dikkere lagen, en pas als die vlak en droog is komt de pasta erop. Op oude, onregelmatige binnenmuren is een renovatiepleister meestal logischer, zie renoband op bestaand metselwerk.
Haarscheuren verdwijnen niet onder een millimeter pasta; die tekenen na verloop van tijd weer af op dezelfde plek. Krab ze open, vul ze en overbrug ze met weefsel, waarvoor je terecht kunt bij glasband over scheuren in de wand.
| Ondergrond | Wat je eerst doet | Aantal lagen stucpasta |
|---|---|---|
| Gipsplaat, netjes gezet en gevoegd | Voegen vlak schuren, schroefkoppen wegwerken, voorstrijken | Eén laag, soms een dunne tweede |
| Gipsplaat, grof afgewerkt in nieuwbouw | Uitstekende voegranden afschuren, gaten vullen, voorstrijken | Twee lagen |
| Structuurspuitwerk of granol | Toppen afsteken of afschuren tot vlak, stofvrij maken, voorstrijken | Twee tot drie, anders vul je alleen de kuiltjes |
| Oude gladde pleisterlaag die vastzit | Ontvetten, gaatjes vullen, zuigende plekken voorstrijken | Eén laag |
| Pleisterwerk dat hol klinkt of loslaat | Volledig weghalen tot op de steen en opnieuw raapwerk aanbrengen | Pas na een nieuwe raaplaag |
| Wand waar behang af is gehaald | Alle lijmresten afwassen, laten drogen, voorstrijken | Eén tot twee lagen |
| Wand met haarscheuren | Scheuren openkrabben, vullen en overbruggen met weefsel | Twee lagen over het weefsel heen |
| Kalkzandsteen of beton met zichtbare hoogteverschillen | Eerst uitvlakken met gipspleister, stucpasta redt dit niet | Eén laag als afwerking |
Sierpleister en spuitwerk uit de jaren zeventig en tachtig kan asbest bevatten. Ga daar niet droog aan schuren of steken. Weet je niet wat erop zit en is de woning van voor 1994, laat dan eerst een monster onderzoeken. Blijkt er asbest in te zitten, dan is verwijderen werk voor een gecertificeerd bedrijf en niet iets waar je zelf aan begint.
Knauf stucpasta op gipsplaat
Op gipsplaat is stucpasta op zijn best, want de ondergrond is al vlak en zuigt gelijkmatig. Het werk zit hem hier vooral in de voorbereiding. De naden tussen de platen vul je eerst met voegenvuller en papieren voegband, en die voeg schuur je vlak voordat er ook maar een gram pasta op gaat. Stucpasta over een bolle voeg heen strijken maakt hem niet vlakker, alleen breder zichtbaar.
Schroefkoppen zijn de tweede klassieker. Een schroef die net iets uitsteekt, tikt bij elke haal tegen je spackmes en trekt een streep door de hele baan. Ga met een schroevendraaier de wand langs en draai elke kop een fractie dieper in het karton, zonder het papier te doorboren.
Voorstrijken is op gipsplaat geen overbodige stap. Kaal gipskarton zuigt het water snel uit de pasta, waardoor je laag stroef wordt en niet meer glad te krijgen is. Waar de papierlaag beschadigd is, zuigt de gipskern nog harder en krijg je een doffe, korrelige plek. Een dispersievoorstrijk maakt dat verschil gelijk. Voor het vullen van de naden zelf pakken wij liever een poederproduct, dat harder blijft en minder krimpt, zoals Knauf Fix en Finish voor voegen en gaten.
Zitten er zwarte vlekken op de platen na een lekkage, stuc daar dan niet overheen. Los eerst de lekkage op en vervang de aangetaste platen. Schimmel die je afdekt, groeit door en tekent later weer af door de verf.
Gipsplaat die grof is afgewerkt
In nieuwbouw wordt gipsplaat vaak alleen dichtgezet zodat er behang op kan, niet zodat er latex op kan. Je ziet dan brede, bolle voegstroken en spaanaanzetten. Ga daar met korrel 120 op een steelschuurmachine overheen tot de hoge randen weg zijn, en schuur pas daarna vlak met 240. Op zo'n wand doe je in de regel twee lagen pasta, waarvan de eerste vooral dient om de resterende structuur op te vullen.
Zet je werklamp op de grond en laat het licht schuin langs de wand strijken voordat je begint. Alles wat je dan ziet, zie je straks door de verf heen ook. Dit kost je twee minuten en scheelt een hele extra laag.
Knauf stucpasta aanbrengen met roller of met de spaan
Bij gewone gemengde gipspleister is een roller geen goed idee: die pleister is stugger en hardt zo snel uit dat je alsnog flink moet afrijen. Bij stucpasta ligt dat anders. De verwerkingstijd is lang en de laag blijft dun, en dus kun je Knauf stucpasta aanbrengen met roller zonder dat het misgaat.
Het gaat zo: een gewone muurverfroller op een steel, de emmer op de grond, en je verdeelt de pasta in een baan van ongeveer een meter breed. Je hoeft daar niets moois van te maken, want het rollerpatroon haal je er direct daarna weer af. Het wint aan snelheid en gelijkmatige dikte, en je hoeft niets op een raapbord over te scheppen.
Wat de roller niet doet, is de laag vlak maken. Dat blijft het werk van het brede spackmes, en daar mag je niet mee wachten tot de hele wand vol zit. Rol een baan, haal die af, rol de volgende. Werk je te grote vlakken in één keer op, dan begint het eerste stuk al aan te trekken en trek je er gaten in.
Opzetten met een plakspaan werkt net zo goed en geeft iets meer gevoel voor de laagdikte. Wat je kiest is vooral een kwestie van wat lekker in de hand ligt. Op een plafond kiezen wij bijna altijd de roller op een steel, omdat je dan niet met een volgeladen spaan boven je hoofd staat te balanceren.
| Methode | Waar hij sterk in is | Waar je op moet letten |
|---|---|---|
| Opzetten met rvs plakspaan | Gevoel voor laagdikte, weinig spatten, werkt goed in hoeken | Vraagt oefening om gelijkmatig te blijven, zwaar op een plafond |
| Opzetten met verfroller op steel | Snel, gelijkmatige dikte, prettig op plafonds en hoge wanden | Alleen bij dunne lagen, en direct per baan afhalen |
| Opzetten met plamuurmes van 15 cm | Alleen voor plaatselijke reparaties en kleine kuiltjes | Op een hele wand krijg je onvermijdelijk banen en dikteverschillen |
| Afhalen met spackmes van 40 tot 60 cm | Het enige gereedschap dat de laag echt vlak trekt | Schuin houden, licht drukken, doorglijden en niet terugkomen |
| Afhalen met voegrubber of schuurspons | Niets, dit is bedoeld voor voegwerk en poederstuc | Trekt gaten in de dunne laag in plaats van hem glad te strijken |
Nat maken, sponzen of alleen schuren
Wie eerder met poederstuc heeft gewerkt, zit vast op de volgorde van opzetten, sponzen en afmessen. Bij stucpasta gaat die volgorde niet op. De laag is één tot twee millimeter dik, en een spons haalt daar te veel materiaal uit. Je sponst je eigen laag weg en houdt een korrelige, open structuur over.
Nat maken met een plantenspuit werkt om dezelfde reden averechts. Het bovenlaagje wordt week terwijl de pasta eronder al hecht, en zodra je er met je mes langs gaat, kleeft het aan het staal en komt het als een klont mee. Dat is precies het moment waarop mensen zeggen dat ze overal gaten in trekken.
De werkwijze die wel klopt is kort: opzetten en meteen afhalen. De laag moet vlak zijn voordat hij begint aan te trekken, niet daarna. Blijf niet op één plek doorstrijken om de laatste streep weg te werken, want na een paar halen begint de pasta te pakken en maak je het erger. Wat er dan nog aan lichte banen staat, schuur je later in twee minuten weg.
Wij schuren na elke laag, en dat is de stap die het vaakst wordt overgeslagen. Laat je de ribbels van laag één zitten, dan strijk je laag twee erover en volgt je mes precies dezelfde ribbels.
| Fase | Korrel | Gereedschap | Wat je ermee bereikt |
|---|---|---|---|
| Ondergrond voorbereiden | 80 | Schuurgaas op steel | Spuitwerktoppen, harde spatten en oude verfranden weghalen |
| Tussenschuren na de eerste laag | 120 | Schuurgaas of muurschuurmachine | Ribbels en spaanaanzetten weg voordat laag twee erop gaat |
| Tussenschuren bij een dunne laag | 150 | Muurschuurmachine met afzuiging | Vlak maken zonder dat je door de laag heen gaat |
| Eindschuren | 240 | Muurschuurmachine of excentrische schuurmachine | Een gelijkmatig, mat oppervlak zonder voelbare overgangen |
| Naschuren voor een strak resultaat | 400 | Excentrische schuurmachine, lichte druk | Spiegelglad oppervlak, één keer overheen is genoeg |
| Handmatig bijwerken bij hoeken | 180 tot 240 | Schuurblokje | Aansluitingen bij plint, kozijn en plafond netjes houden |
Ga niet met korrel 80 over een dunne afwerklaag. Daarmee schuur je binnen een paar halen door de pasta heen tot op de ondergrond, en dan moet je die plek opnieuw opzetten. Grof schuren doe je op de ondergrond vooraf, niet op de eindlaag.
Ervaringen met Knauf stucpasta en wat je van het resultaat mag verwachten
De ervaringen met Knauf stucpasta lopen ver uiteen, en dat verschil is bijna altijd terug te voeren op de ondergrond en op de breedte van het mes. Wie een vlakke gipsplatenwand in twee dunne lagen opzet, met een spackmes van 60 centimeter afhaalt en tussendoor machinaal schuurt, houdt een wand over die onder strijklicht netjes blijft. Wie hetzelfde spul over ruw spuitwerk smeert met een plamuurmes, is twintig uur verder en nog steeds niet tevreden.
Er is ook een verwachting die bijgesteld mag worden. Reclamefilmpjes laten iemand in één haal over een al kaarsrechte wand gaan, en zo ligt het zelden. Zonder ervaring krijg je een wand niet perfect vlak, en dat hoeft meestal ook niet. Hoeveel afwijking bij stucwerk aanvaardbaar is, hangt af van de afwerkingsklasse die is afgesproken; bij regulier stucwerk komt dat vaak neer op zo'n vier millimeter over twee meter. Wat voor jouw wand geldt, staat in de offerte of de afwerkingsafspraak met de stukadoor.
Strijklicht is daarbij een eerlijke maar strenge rechter. Een wand die met normale verlichting prachtig oogt, laat onder een zaklamp van opzij bijna altijd iets zien. Hoe je een afgewerkte wand eerlijk beoordeelt en waar de grens ligt tussen goed en niet goed, staat bij een gestucte wand beoordelen.
Het product komt het best tot zijn recht bij het herstellen en gladmaken van bestaande wanden. Het valt tegen als vervanger van een echte stuclaag op een muur die eigenlijk opnieuw gepleisterd moet worden.
Doe je eerste vierkante meters op een plek waar later een kast tegenaan komt of achter een deur. Het handgevoel voor de druk en de hoek van het spackmes zit er dan al in als je aan de zichtwand begint.
Overschilderen, texen en behangen na stucpasta
Als de laatste laag droog en geschuurd is, moet de wand eerst helemaal stofvrij. Zuig hem af met een borstelmond en neem hem daarna af met een licht vochtige doek. Schuurstof dat blijft zitten, komt in je verfrol terecht en geeft een korrelige eerste laag die je alsnog moet schuren.
Voor muurverf of latex brengen wij daarna een voorstrijk of een sterk verdunde eerste laag aan. Stucpasta zuigt niet overal even hard, zeker niet waar je door de laag heen geschuurd hebt, en die verschillen zie je anders terug in de glans. Structuurverf, oftewel texen, kan zonder bezwaar en is vergevingsgezind voor kleine oneffenheden die je niet meer weggeschuurd krijgt.
Behangen vraagt een extra stap. Zet eerst een laag voorstrijk of een laag muurverf op de wand en behang daarna pas. Behanglijm bevat veel water en stucpasta is een dispersieproduct dat door dat water opnieuw week wordt; rol je de lijm direct op de kale pasta, dan lost de bovenlaag op tot een witte, plakkerige smurrie waarin je de banen niet meer recht krijgt.
Hoe lang je moet wachten hangt af van de laagdikte, de temperatuur en de ventilatie in de ruimte. Bij één millimeter in een normaal verwarmde kamer is een etmaal meestal genoeg, bij een dikkere laag of een koude ruimte wordt dat merkbaar langer. De richttijden per situatie staan bij hoe lang stucwerk moet drogen.
Zet de ruimte niet dicht om sneller te drogen. Stucpasta droogt doordat het vocht weg kan, dus je hebt luchtverversing nodig. Een raam op een kier en de verwarming op een normale stand werkt beter dan een bouwdroger die de buitenste laag dichtschroeit terwijl de kern nat blijft.
Zo breng je Knauf stucpasta aan op een wand
Deze volgorde werkt op gipsplaat en op bestaand, vast pleisterwerk, en met wat extra voorbereiding ook over afgeschuurd spuitwerk.
-
Maak de ondergrond vlak en vast
Haal loszittende delen, oude behanglijm en hoge spuitwerktoppen weg tot je een vlakke, vaste ondergrond hebt. Klop de wand af: waar het hol klinkt, gaat de laag er later alsnog af. Is de woning van voor 1994 en zit er sierpleister of spuitwerk op, laat dan eerst onderzoeken of er asbest in zit voordat je gaat schuren of steken.
-
Vul de naden, gaten en scheuren
Voegen in gipsplaat vul je met voegenvuller en papieren band, scheuren krab je open en overbrug je met weefsel. Draai uitstekende schroefkoppen een fractie dieper. Schuur dit vulwerk vlak, want stucpasta maakt een bolle voeg niet vlak maar juist breder zichtbaar.
-
Voorstrijken en volledig laten drogen
Breng op zuigende plekken een dispersievoorstrijk aan, of een fixeerprimer als de ondergrond nog licht zandt. Hierdoor trekt de wand het water niet uit je verse laag, waardoor de pasta langer soepel blijft en je hem echt kunt uitstrijken. Laat de voorstrijk droog worden voordat je de emmer openmaakt.
-
Mix de pasta door en leng hem eventueel aan
Roer de emmer een minuut door met een mixer op laag toerental; onderin zit de pasta dikker dan bovenin. Is hij kort en stug, voeg dan een klein scheutje schoon water toe en mix opnieuw. Doe dat in kleine beetjes: te dun loopt hij van je spaan en zakt hij uit.
-
Zet één baan op, niet de hele wand
Werk in banen van ongeveer een meter breed, met een plakspaan of met een verfroller op een steel. Zet niet meer op dan je binnen enkele minuten kunt afhalen. Een baan die al begint aan te trekken laat zich niet meer glad strijken en scheurt open onder je mes.
-
Haal de baan direct af met het brede spackmes
Trek eerst de onderste meter van de vloer omhoog in één beweging vlak. Kom daarna vanaf het plafond naar beneden tot ongeveer tien centimeter boven de vloer; verder komt je mes niet. Houd het mes schuin, druk licht en glijd door zonder terug te komen. Overlap de vorige baan voor ongeveer een derde en zet met je vingers iets meer druk op de kant die nog glad moet worden.
-
Laten drogen en tussendoor schuren
Laat de laag doordrogen voordat je verder gaat en schuur hem daarna met korrel 120 of 150 vlak. Sla dit niet over: de ribbels van laag één worden anders het patroon van laag twee. Hoe lang je moet wachten hangt af van dikte, temperatuur en ventilatie, en die richttijden vind je in onze tabel met droogtijden per materiaal. Werk je op een plafond of in een trapgat, gebruik dan een rolsteiger of een stevige werkbrug en geen ladder: je hebt beide handen nodig en je kijkt omhoog.
-
Tweede laag, eindschuur en stofvrij maken
Breng de tweede laag dunner aan dan de eerste en haal hem op dezelfde manier af. Schuur na volledig drogen met korrel 240, en met 400 als je een spiegelglad resultaat wilt. Zuig de wand daarna af en neem hem licht vochtig na; schuurstof dat blijft zitten komt anders in je verf terecht.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de eerste laag opzet
Uit de praktijk
Vier lagen pasta op een wandje met spuitwerk, en nog steeds kuiltjes
Een wandje van één bij tweeënhalve meter met structuurspuitwerk moest glad worden voor latex. Er ging een emmer van 5 kg op, daarna een tweede, en het resultaat zag er van een afstand redelijk uit. Onder een werklamp van opzij stond de wand vol rillen en kuiltjes. Bij elke poging om glad te strijken ontstonden er nieuwe gaten in de laag.
Er waren drie dingen mis. Het spuitwerk was niet vooraf afgeschuurd, waardoor het mes over de toppen gleed en de kuiltjes ertussen nooit vol kwamen. Er werd gewerkt met een plamuurmes van 15 centimeter, een voegrubber en een schuurspons, allemaal te smal om hoogteverschillen echt weg te trekken. En de wand werd vooraf ingespoten met een plantenspuit, waardoor de bovenlaag week werd en aan het staal bleef kleven.
Wat de wending gaf was grof schuren met schuurgaas korrel 80 tot de bulten weg waren, zodat er alleen nog ondiepe kuiltjes overbleven. Die zijn plaatselijk bijgevuld en daarna is er met een spackmes van 40 centimeter één dunne laag over de hele wand getrokken. Uiteindelijk waren er tien kilo pasta en zo'n twintig uur nodig voor tweeënhalve vierkante meter, terwijl vooraf afsteken van het spuitwerk een halve dag had gekost.
Spaanaanzetten in een slaapkamer die pas onder de ledlamp zichtbaar werden
In een slaapkamer waar het behang af was gehaald bleken de gipsplaten in de nieuwbouw grof afgewerkt, te grof om zo te latexen. Twee wanden kregen een dunne laag stucpasta met een rvs plakspaan. Op het oog was dat vlak, maar met een sterke ledlamp erlangs stonden de aanzetten van de spaan er duidelijk in. Een wand van 15 m² kostte ongeveer drie uur, en tegen die tijd was het eerste stuk al handdroog.
De vraag was of dit product net als poederstuc gesponsd en daarna afgemest moest worden. Dat is hier juist niet de bedoeling: de laag is te dun om te sponzen en nat maken maakt het alleen erger. De werkwijze die het wel deed was opzetten met de spaan en direct gladhalen met een spackmes van 40 centimeter, waarbij het gereedschap elke paar banen in schoon water werd afgespoeld om half opgedroogde korrels kwijt te raken.
De aanzetten die daarna nog stonden bleken met schuren zo weg. Eén keer over met een excentrische schuurmachine en korrel 400 gaf een spiegelglad oppervlak. Een tweede volle laag was daarmee niet meer nodig. Voor het plafond en de hoge stukken kwam er een steelschuurmachine met afzuiging bij, want met de hand is dat niet vol te houden. Op één wand zaten zwarte schimmelplekken door een lekkende goot; die platen zijn pas vervangen nadat de goot was gerepareerd, want overstucen helpt daar niet tegen.
Behanglijm die de verse stuclaag weer oploste
Een muur werd met stucpasta gladgemaakt om er daarna behang op te kunnen zetten. Na een paar dagen drogen werd de behanglijm gewoon op de kale pasta aangebracht. Binnen enkele minuten weekte de bovenlaag los en veranderde het geheel in een witte plakzooi waarin de banen niet meer te positioneren waren.
De oorzaak zit in het product zelf. Stucpasta is een dispersieproduct dat droogt door verdamping en niet chemisch uithardt, en behanglijm brengt precies dat water weer terug. De laag wordt daardoor opnieuw week, ook als hij dagen heeft staan drogen.
De oplossing wordt vaak vergeten: zet eerst een laag voorstrijk of een laag muurverf op de gestucte wand en behang pas daarna. Die laag sluit de pasta af, zodat de lijm er niet meer in trekt.
Een hele zolder die wel spiegelglad werd
Een complete zolderverdieping is met emmers stucpasta afgewerkt en het resultaat bleef ook onder strijklicht overeind. De aanpak was strak en simpel gehouden.
De pasta werd per emmer eerst goed doorgemixt en met een klein scheutje water aangelengd tot hij soepel van de roller liep. Verdelen ging met een gewone verfroller op een steel, wat op de schuine kanten en het plafond veel minder zwaar werkte dan met een volgeladen spaan. Direct daarna werd elke baan afgehaald met een spackmes van 60 centimeter, schuin gehouden en met heel lichte druk.
Het geheim zat in het niet blijven pielen. Er werd één keer over een baan gegaan en dan door naar de volgende, ook als er nog een lichte streep stond. Die strepen zijn achteraf weggeschuurd met een muurschuurmachine, eerst met korrel 80 op de ruwe plekken en daarna met 150 over het geheel. Wat overbleef ging in de latex zonder dat er nog geplamuurd hoefde te worden.
Veelgemaakte fouten
Werken met een plamuurmes in plaats van een spackmes
Een mes van 15 centimeter is te smal om hoogteverschillen te overbruggen. In plaats van de bulten weg te strijken volgt het mes ze, waardoor je precies dezelfde golving in je nieuwe laag legt. Vanaf ongeveer 40 centimeter trekt een mes de laag echt vlak; op een grote wand pakken wij liever 60.
De pasta natspuiten voor het gladstrijken
Dit is een reflex uit het werken met poederstuc en hij pakt hier verkeerd uit. Het bovenlaagje wordt week terwijl de laag eronder al pakt, en zodra je mes erlangs gaat komt de weke laag in klonten mee. Dat zijn precies de gaten die mensen er niet uit lijken te krijgen.
Sponzen zoals bij gipspleister
Bij een raaplaag van tien millimeter kun je sponzen en daarna afmessen, want er zit genoeg materiaal. Bij een laag van één millimeter haalt de spons je hele laag weer open en houd je een korrelig oppervlak over. Bij stucpasta hoort geen spons, alleen een spackmes en later schuurpapier.
Over structuurspuitwerk heen smeren
De toppen van spuitwerk zijn al gauw twee millimeter hoog en je mes glijdt daaroverheen. De kuiltjes ertussen vullen zich maar half en tekenen na het drogen weer af. Vier dunne lagen lossen dat niet op. Steek of schuur het spuitwerk eerst af en begin dan pas.
Blijven strijken op een plek die al aantrekt
Het is verleidelijk om net zo lang door te gaan tot een stukje helemaal glad is. Na een paar halen begint de pasta te pakken, en elke extra beweging trekt hem dan open in plaats van glad. Eén keer over de baan en door, de rest los je op met schuurpapier.
Niet schuren tussen de lagen
Wie meteen een tweede laag op de ribbels van de eerste zet, volgt met het mes exact dezelfde hoogteverschillen en houdt hetzelfde patroon. Even machinaal over de wand met korrel 120 of 150 haalt de toppen eraf en geeft laag twee een eerlijke kans.
Gereedschap niet tussentijds schoonmaken
Aan de rand van je spackmes hangt na een paar banen half opgedroogde pasta. Die korrels trekken bij elke haal een groef door je verse laag, en je merkt dat pas als de wand droog is. Houd een emmer schoon water naast je en spoel het mes regelmatig af.
In één keer te dik opzetten
Als de wand niet vlak is, is de neiging om er dan maar een dikke laag op te leggen. Boven de drie millimeter droogt stucpasta traag en ongelijk, en krijg je krimpscheurtjes of een laag die aan de randen loslaat. Grote hoogteverschillen vlak je uit met gipspleister en daarna werk je af met pasta.
Veelgestelde vragen
Hoe moet je Knauf stucpasta aanbrengen op een wand?
Werk in banen van ongeveer een meter breed. Zet de pasta op met een rvs plakspaan of met een verfroller op een steel, en haal die baan meteen daarna af met een spackmes van 40 tot 60 centimeter. Trek eerst de onderste meter van beneden naar boven vlak en kom daarna vanaf het plafond naar beneden. Houd het mes schuin, druk licht en glijd in één beweging door. Overlap de vorige baan voor ongeveer een derde en zet iets meer druk op de kant die nog niet vlak is.
Kun je Knauf stucpasta aanbrengen met roller?
Ja, bij stucpasta en finishpasta kan dat prima, juist omdat de verwerkingstijd lang is en de laag dun blijft. Gebruik een gewone muurverfroller op een steel en verdeel de pasta in een baan over de wand. De roller doet alleen het verdelen, het vlak maken blijft het werk van een breed spackmes dat je er direct achteraan haalt. Bij gemengde gipspleister werkt een roller niet goed, want die is stugger en hardt zo snel uit dat je alsnog flink moet afrijen.
Hoeveel vierkante meter doe je met Knauf stucpasta 5 kg?
Bij een echt dunne afwerklaag van ongeveer een halve millimeter kom je met 5 kg een meter of zeven tot negen ver. Ga je naar de gebruikelijke werkdikte van één tot twee millimeter, dan is het eerder vier tot zeven vierkante meter. Moet je met de eerste laag ook nog structuur opvullen, bijvoorbeeld over spuitwerk, dan gaat een emmer van 5 kg zo op aan twee tot drie vierkante meter. Reken daarom altijd op twee lagen en koop liever een maat groter.
Wat zijn de ervaringen met Knauf stucpasta in de praktijk?
De ervaringen lopen sterk uiteen en dat verschil zit vrijwel altijd in de voorbereiding en het gereedschap. Wie een vlakke gipsplatenwand in twee dunne lagen doet met een breed spackmes en tussendoor machinaal schuurt, is meestal tevreden tot en met strijklicht. Wie er een ruwe of loszittende ondergrond mee probeert te redden met een klein plamuurmes, raakt uren en emmers kwijt zonder een goed resultaat. Het product is een afwerklaag, geen reparatiemiddel, en dat verklaart bijna alle teleurstellingen.
Kun je Knauf stucpasta op gipsplaat gebruiken?
Op gipsplaat werkt het uitstekend, want de ondergrond is al vlak. Vul de naden eerst met voegenvuller en papieren band, draai uitstekende schroefkoppen een fractie dieper en schuur dat vulwerk vlak. Voorstrijken is hier geen overbodige stap: kaal gipskarton zuigt het water snel uit de pasta, en waar de papierlaag beschadigd is zuigt de kern nog harder. Op een netjes afgewerkte plaat volstaat vaak één laag, op grof dichtgezet werk uit nieuwbouw doe je er twee.
Moet je stucpasta nat maken en afmessen?
Nee. Nat maken met een plantenspuit maakt het bovenlaagje week terwijl de pasta eronder al pakt, en dan komt die weke laag aan je mes mee in plaats van dat hij glad strijkt. Afmessen zoals bij een dikke gipslaag hoort hier ook niet bij. De laag moet vlak zijn op het moment dat je hem opzet, niet een half uur later. Wat er daarna nog aan lichte banen staat, los je op met schuurpapier.
Moet je stucpasta sponzen zoals gewone stuc?
Niet doen. Sponzen hoort bij poederstuc waar een raaplaag van een centimeter ligt en waar de spons de korrel opent zodat je daarna kunt messen. Bij een laag van één tot twee millimeter haalt de spons simpelweg je hele afwerklaag weg en houd je een open, korrelige structuur over die je alsnog moet overdoen. Bij stucpasta zijn een breed spackmes en later schuurpapier de enige gereedschappen die je nodig hebt.
Hoe lang moet Knauf stucpasta drogen voordat je kunt schilderen?
Handdroog is de pasta vaak al na een paar uur, maar dat is niet hetzelfde als doorgedroogd. Bij een laag van ongeveer een millimeter in een normaal verwarmde en geventileerde kamer kun je na een etmaal schuren en schilderen. Bij een dikkere laag, een koude ruimte of hoge luchtvochtigheid loopt dat op tot twee dagen of meer. Zet de ruimte niet dicht om het te versnellen: het vocht moet weg kunnen, dus een raam op een kier helpt meer dan een hogere temperatuur alleen.
Welke korrel schuurpapier gebruik je op stucpasta?
Voor het grove werk vooraf, zoals spuitwerktoppen en harde spatten, pak je korrel 80, en dan liever schuurgaas dan papier omdat gaas niet dichtslibt. Tussen de lagen schuur je met 120 of 150. De eindlaag doe je met 240, en met 400 als je een spiegelglad resultaat wilt. Ga niet met 80 over je afwerklaag, want daar schuur je binnen enkele halen doorheen tot op de ondergrond.
Kun je behangen op een wand met stucpasta?
Alleen als je de pasta eerst afsluit. Behanglijm bevat veel water en stucpasta droogt door verdamping in plaats van chemisch uit te harden, dus die bovenlaag wordt door de lijm opnieuw week. In de praktijk krijg je dan een witte, plakkerige massa waarin je de banen niet meer recht kunt schuiven. Breng eerst een laag voorstrijk of een laag muurverf aan en behang daarna. Dat scheelt je ook een hoop ellende als je het behang er ooit weer af wilt halen.
Hoe dik mag je Knauf stucpasta aanbrengen?
Eén tot twee millimeter is de dikte waarbij het product zich het prettigst laat verwerken. De verpakking noemt drie millimeter als maximum, maar zo dik droogt hij traag en ongelijk en loop je kans op krimpscheurtjes. Moet je meer dan drie millimeter overbruggen, werk dan in meerdere lagen met tussentijds drogen en schuren, of vlak de wand eerst uit met gipspleister en gebruik de pasta alleen als afwerking.
Wat is het verschil tussen Knauf stucpasta en Knauf Fix en Finish?
Stucpasta komt kant-en-klaar uit een emmer en is bedoeld als dunne afwerklaag over een groot vlak. Fix en Finish is een poeder dat je zelf aanmaakt, hardt chemisch uit en blijft daardoor harder en krimpvrijer, wat hem geschikter maakt voor het vullen van naden, gaten en het zetten van hoekprofielen. In de praktijk gebruik je ze naast elkaar: eerst het poederproduct voor het vulwerk, daarna de pasta over het geheel. Wat je met dat poeder allemaal kunt doen, staat bij Knauf Fix en Finish voor vullen en repareren.
Wanneer je beter een vakman belt
Een wand van een paar vierkante meter met stucpasta glad maken is prima zelf te doen, zeker als de ondergrond al vlak is. Er zijn wel situaties waarin je jezelf een hoop tijd en materiaal bespaart door te bellen.
De eerste is een plafond of een groot aaneengesloten oppervlak. Een plafond straft elke fout af omdat het licht er altijd langs strijkt, en het werk boven je hoofd is fysiek zwaar. Zit dat plafond in een trapgat of hoger dan je met een werkbrug kunt bereiken, dan komt er een rolsteiger bij en is het geen klus meer om alleen aan te beginnen.
De tweede is pleisterwerk dat hol klinkt of in schilfers loskomt. Dan moet de hele laag eraf en moet er opnieuw geraapt worden, en dat is echt stukadoorswerk. Kant-en-klare pasta erover heen is weggegooid geld: de losse laag neemt je afwerking vroeg of laat mee. Bekijk voor de andere klussen die daarbij komen kijken ons overzicht van wanden en plafond.
De derde is asbestverdacht materiaal. Sierpleister of spuitwerk in een woning van voor 1994 kan asbest bevatten, en daar ga je niet aan schuren of steken. Laat het onderzoeken en laat het verwijderen door een gecertificeerd bedrijf.
Er is ook een eerlijke rekensom te maken voor wie een echt strak vlak wil. Een goed resultaat onder strijklicht in een woonkamer met veel zijlicht kost een ongeoefende klusser al snel meerdere dagen en meerdere emmers. Een stukadoor zet zo'n wand in een fractie van die tijd op en hoeft er achteraf nauwelijks aan te schuren. Vraag dan eerst een prijs, want het verschil met wat je aan materiaal en tijd kwijt bent valt regelmatig mee.