Houtvuller van de Action: waar hij voor deugt en waar niet
De houtvuller van de Action is een gebruiksklare pasta op waterbasis voor schroefgaten, splinters en kleine deuken in geschilderd binnenwerk. Voor dat werk voldoet hij, mits je in lagen van hooguit drie millimeter vult en het hout droog en stofvrij is. Hij houdt geen schroef vast, hij vangt geen klappen op en buiten weekt hij los, dus voor kozijnvoeten, rot hout en de naad tussen kozijn en muur heb je iets anders nodig. Zit de verkeerde vuller er al in, dan haal je hem er mechanisch uit en het liefst voordat hij volledig hard is.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Smal plamuurmes van 3 of 4 cm en een breder mes van 8 cm
- Stopmes of een smalle steekbeitel om rot en losse vezels weg te steken
- Schuurpapier korrel 80, 120 en 180, met een kurken of rubberen blokje
- Breekmes met verse segmenten
- Stofzuiger met borstelmond en een plumeau
- Schone doek en een kwast voor de grondverf
- Stofmasker en werkhandschoenen
Materiaal
- Houtvuller in tube of kuipje
- Tweecomponenten houtvuller voor uitgebroken hoeken en buitenwerk
- Stukjes hout, houten deuvel of tandenstokers om volume bij te zetten
- Grondverf of watergedragen primer voor hout
- Acrylaatkit voor de naad tussen hout en muur
- Spiritus of ammonia om vet en oude was weg te nemen
- Afplaktape met lage kleefkracht
Wat de houtvuller van de Action wel en niet aankan
De houtvuller van de Action is een gebruiksklare vulpasta op waterbasis voor kleine beschadigingen in houten binnenwerk. Voor schroefgaten in een deur, een afgesplinterd hoekje van een plint, een deukje in een vensterbank en de naadjes in geschilderd kozijnhout doet hij precies wat je ervan verwacht. Het is dezelfde familie klussen als het herstellen van beschadigingen in muren en wanden, met dit verschil: hout beweegt mee met de luchtvochtigheid en dat verandert de spelregels.
Op de verpakking staat meestal een maximale laagdikte van twee tot drie millimeter. Dat is geen slap advies. De pasta hardt uit doordat het water eruit verdampt, en daarbij krimpt hij. In een gat van twee millimeter merk je daar niets van, in een gat van twee centimeter zakt het midden in en trekt de rand los van het hout. Dieper vullen mag wel, maar dan in lagen die je elk apart hard laat worden.
De tweede grens is stevigheid. Uitgeharde houtvuller laat zich prima schuren en schilderen, maar hij houdt geen schroefdraad vast en hij vangt geen stoten op. Een hoek van een traptrede of de onderkant van een deurpost waar de stofzuiger tegenaan komt, breekt vroeg of laat weer uit.
Het prijsverschil met de bouwmarkt is bij dit soort kleine verpakkingen het argument om hem te kopen. Reken er wel op dat het assortiment per filiaal en per week wisselt, dus koop meteen genoeg voor de hele klus in plaats van halverwege terug te moeten voor dezelfde kleur uit een andere partij.
| Klus | Geschikt | Waarom |
|---|---|---|
| Schroefgat of spijkergat in geschilderd hout | Ja | Weinig volume, hardt door tot op de bodem en schuurt fijn af |
| Splinter of afgebroken hoekje tot ongeveer vijf millimeter | Ja, in twee lagen | Genoeg hechting op vast hout, mits je niet in één gang vult |
| Deuk in een vensterbank of traptrede binnen | Ja, als de plek geschilderd wordt | Kleurverschil valt weg onder de verf, de vulling zelf blijft zichtbaar mat |
| Oude scharniergaten in een binnendeur | Alleen als er niets meer in geschroefd wordt | De vuller geeft een schroef geen houvast, daar hoort een houten propje |
| Naad tussen twee planken of panelen | Nee | Die naad werkt met het seizoen mee en de vulling scheurt er als eerste uit |
| Naad tussen houten kozijn en gipswand | Nee | Twee materialen die verschillend bewegen, daar hoort blijvend elastische kit |
| Buitenkozijn, raamdorpel of tuinhout | Nee | Watergedragen vuller weekt los zodra er regen of condens bij komt |
| Rot of zacht hout in een kozijnvoet | Nee | Vullen sluit het vocht op en de rot gaat eronder gewoon door |
| Blank, gebeitst of geolied hout dat zichtbaar blijft | Beperkt | De vuller neemt beits anders op en blijft als een lichte vlek zichtbaar |
Knijp het eerste beetje uit een aangebroken tube op een stukje karton en gooi dat weg. In de hals vormt zich een harde korst, en die brokjes trek je met je mes zo door de verse vulling heen. De groeven die daardoor ontstaan zie je na het schilderen terug.
Onze ervaring met de houtvuller van de Action
Wat hier staat is geen laboratoriumtest maar een review uit eigen klussen. We hebben de houtvuller van de Action gebruikt op geschilderde binnenkozijnen, op grenen plinten, op een deur met oude scharniergaten en op een vensterbank met een flinke deuk erin.
Wat goed gaat: de pasta laat zich soepel uitstrijken, hij zakt niet uit een verticaal gat en na een nacht schuurt hij fijn af zonder dat er korrels door de plek trekken. Op geschilderd binnenwerk is het resultaat na twee lagen lak niet te onderscheiden van een reparatie met een merkvuller. Voor een huurwoning die je netjes wilt opleveren is dat ruim voldoende.
Waar hij achterblijft is bij hardheid en krimp. Boven de drie millimeter laagdikte krijg je een kuiltje en een haarlijn langs de rand, ook als het bij het aanbrengen strak stond. Een gevulde hoek die stoten krijgt, brokkelt eerder uit dan bij een tweecomponentenproduct. Vergelijk je hem op die punten met de bekendere potjes, zoals we doen bij de vul- en afwerkmiddelen van Alabastine, dan is het verschil kleiner dan de prijs doet vermoeden, maar het zit er wel.
Let ook op de kleur. De pasta droogt merkbaar lichter op dan hij nat in het kuipje lijkt, en de kleuraanduiding op de verpakking dekt zelden precies jouw houtsoort. Op blank of gebeitst werk blijft de plek daardoor zichtbaar. In hetzelfde schap liggen meer merkloze klusproducten waarvoor hetzelfde patroon geldt, wat we ook zagen bij de multimeter uit dezelfde winkel: bruikbaar voor incidenteel werk, niet voor de klus waar het op aankomt.
Vul eerst een gaatje in een stuk afvalhout van dezelfde soort en laat dat een nacht drogen. Je ziet dan hoe de vuller opdroogt en hoe hij beits opneemt, voordat je het op een zichtbare plek probeert.
Houtvuller, plamuur en tweecomponentenvuller naast elkaar
In het schap staan producten die op elkaar lijken maar iets anders doen. Watergedragen houtvuller vult volume in dunne lagen en is bedoeld voor binnen. Een tweecomponentenvuller hardt uit door een chemische reactie tussen pasta en verharder, waardoor hij niet krimpt en in één gang veel dikker kan.
Dat verschil bepaalt je keuze meer dan het merk. Voor een uitgebroken hoek van een kozijn, een raamdorpel of een plek die weer schroefkracht moet opnemen, kom je verder met plamuur met twee componenten. Voor grotere gaten in hout dat buiten staat is plamuur op polyesterbasis de gebruikelijke oplossing, met de kanttekening dat je maar een paar minuten verwerkingstijd hebt.
De verwarring die we het vaakst zien, is houtvuller en muurvuller door elkaar halen omdat ze naast elkaar liggen en er hetzelfde uitzien. Muurvuller hecht matig op hout en breekt eruit bij de eerste stoot; wat die pasta wel kan lees je bij de muurvuller uit hetzelfde schap. Andersom is houtvuller op stucwerk zonde van je geld, want hij is duurder per gram en niet fijner van korrel.
| Product | Waarvoor je het gebruikt | Laagdikte per gang | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Watergedragen houtvuller in tube | Een handvol schroefgaten in binnenwerk | 2 tot 3 mm | Korstvorming in de hals, eerste kneepje weggooien |
| Watergedragen houtvuller in kuipje | Tien of meer plekken, plinten en deuren | 2 tot 3 mm | Werk met een schoon mes, anders vervuil je de hele pot |
| Tweecomponenten houtvuller | Uitgebroken hoeken, dorpels, buitenwerk | 10 mm en meer | Vijf tot tien minuten verwerkingstijd, sterke geur, goed ventileren |
| Epoxy houtreparatiemortel | Aangetaste kozijnvoeten en grote volumes | Vrijwel onbeperkt | Duur, en alleen zinvol na het wegsteken van al het zachte hout |
| Muurvuller of vulpasta voor stuc | Gaten in stucwerk en gipsplaat | 2 tot 5 mm | Hecht matig op hout en breekt uit bij de eerste stoot |
| Acrylaatkit | Naden die bewegen, hout tegen muur | Vult de naad, niet het gat | Overschilderbaar maar niet schuurbaar, dus in één keer strak afstrijken |
| Plamuur voor schilderwerk | Dunne oneffenheden onder de laklaag | Tot 1 mm | Bedoeld om vlak te maken, niet om volume te vullen |
| Houten propje of deuvel met lijm | Gaten waar weer een schroef in moet | Zo diep als het gat | De enige oplossing die schroefdraad echt houvast geeft |
Houtvuller buiten gebruiken gaat bijna altijd mis
De vraag of je de houtvuller van de Action buiten kunt gebruiken komt vaak langs, en het antwoord is nee. Een pasta op waterbasis neemt vocht weer op. Na de eerste natte week zwelt de vulling op, in de vorst zet dat uit en in het voorjaar zit er een randje los waar het water achter loopt.
Onder een overstek of achter een dichte laklaag houdt het soms een seizoen langer stand, maar dat is uitstel. Hout buiten werkt bovendien veel sterker dan binnen, doordat het afwisselend nat wordt en in de zon opdroogt. Een harde, niet-elastische vulling volgt die beweging niet en scheurt langs de rand open. Precies daar komt het water binnen dat je wilde buitensluiten.
Wat wel werkt buiten, is een tweecomponentenvuller of een epoxy houtreparatiemortel, en dan pas nadat al het zachte hout is weggestoken tot je op gezond materiaal stuit. Voelt het hout sponzig aan als je er een schroevendraaier in duwt, dan is vullen zinloos: je sluit het vocht op en de aantasting gaat eronder gewoon door.
Zoek daarnaast de oorzaak. Rot in een kozijnvoet of onder een raamdorpel komt zelden uit de lucht vallen. Een overlopende of lekkende goot boven het kozijn is een klassieker, en die pak je aan zoals bij het herstellen van een lekkende zinken dakgoot. Zit de schade niet in het hout maar in het beton of de latei eronder, dan is dat een ander traject, beschreven bij het herstellen van betonschade.
| Plek buiten | Wat er met watergedragen vuller gebeurt | Wat daar wel hoort |
|---|---|---|
| Onderkant kozijnstijl op de dorpel | Neemt water op, zwelt en laat binnen een seizoen los | Zacht hout wegsteken, houtrotstop en een tweecomponentenvuller |
| Raamdorpel of vensterbank buiten | Scheurt langs de rand, water loopt eronder | Polyester- of epoxyvuller, daarna volledig in de verf zetten |
| Schilfers en nagelgaten in een geverfde gevelplank | Houdt hooguit een jaar | Buitenplamuur of tweecomponentenvuller, altijd overschilderen |
| Tuinhout, schutting of vlonder | Weekt los bij de eerste regenbui | Niet vullen maar het deel vervangen |
| Naad tussen kozijn en metselwerk | Scheurt open zodra het hout werkt | Blijvend elastische kit op een rugvulling |
| Boeiboord of dakrandhout | Blijft nat achter de verf en veroorzaakt nieuwe rot | Aangetast deel vervangen, de rest gronden en aflakken |
Kozijnwerk boven de begane grond is werk op hoogte. Vullen en schuren op een ladder met één hand vrij gaat mis op het moment dat je kracht moet zetten. Werk vanaf een rolsteiger of laat de bovenverdieping over aan iemand die daarvoor is uitgerust.
Droogtijd, laagdikte en het moment waarop je kunt schuren
De verpakking noemt één tijd, en die geldt voor een dunne laag bij kamertemperatuur. In de praktijk bepaalt de laagdikte alles. Een laagje van twee millimeter in een schroefgat is binnen een uur schuurbaar, terwijl dezelfde vuller in een diep gat na een etmaal vanbinnen nog week aanvoelt.
Hout maakt dat verschil nog groter dan stucwerk, want hout zuigt nauwelijks. Het water kan alleen aan de bovenkant weg, dus wat je er dik in duwt droogt van buiten naar binnen dicht en houdt daaronder een zachte kern. Schuur je dat af, dan lijkt de plek klaar en zakt hij een week later alsnog in.
Betrouwbaarder dan de klok is de nagelproef. Duw je duimnagel in het midden van de plek. Blijft er een afdruk staan of voelt het koel en klam, dan is het water er nog niet uit. Voelt het droog en hard aan en is de kleur egaal en dof, dan kun je verder. De tijden hieronder zijn onze vuistregels bij ongeveer twintig graden; staat er iets anders op de verpakking, dan is dat leidend. Tijden voor de verf en de kit die erna komen, staan in onze tabel met droogtijden van bouwmaterialen.
| Laagdikte | Schuurbaar na | Overschilderbaar na | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Tot 2 mm | 1 tot 2 uur | 3 tot 4 uur | Kleurt van donker en glanzend naar egaal en dof |
| 2 tot 3 mm | 3 tot 5 uur | 6 tot 8 uur | Nagelproef doen, niet op de klok afgaan |
| 3 tot 6 mm | Een nacht | 24 uur | Beter in twee gangen vullen dan in één |
| Meer dan 6 mm | Niet in één laag doen | Meerdere dagen | Zakt in het midden in en laat aan de randen los |
| Onverwarmde ruimte onder 10 graden | Twee tot drie keer zo lang | Idem | Bij vorst helemaal niet verwerken |
| Vochtige kelder of schuur | Onvoorspelbaar | Pas na volledig doordrogen | Ventileren of verwarmen helpt meer dan langer wachten |
Lak niet over vuller die vanbinnen nog nat is. De verffilm sluit het vocht op, waarna de plek maandenlang een andere glans houdt en het randje uiteindelijk toch loslaat. Op hout gebeurt dat sneller dan op steen, omdat het vocht nergens anders heen kan dan door de verf.
Het hout voorbereiden bepaalt of de reparatie houdt
Houtvuller hecht op schoon, droog en vast hout. Op stof, op oude was, op vet of op een gladde laklaag hecht hij matig, en dan komt de rand er bij het schuren als een schilfer af.
Steek daarom eerst alles weg wat los zit. Gebruik een smalle beitel of een stopmes en werk door tot je stevig hout voelt onder je punt. Dat het gat daardoor groter wordt is geen bezwaar: een grote reparatie op vast hout houdt beter dan een kleine op vezels die al loslaten. Bladderende verf rond de plek gaat in dezelfde gang mee weg, want vuller die half op verf en half op hout ligt, scheurt precies op die grens.
Schuur de plek daarna op met korrel 80 tot ongeveer een centimeter buiten de beschadiging. Die lichte ruwheid geeft de vuller iets om zich aan vast te zetten. Zuig het stof weg in plaats van het uit te blazen, want blazen verplaatst het alleen naar de rand van het gat, waar het als scheidingslaag gaat werken.
Zit er op oud houtwerk een vettige of wasachtige laag, neem die dan af met spiritus en laat het volledig verdampen. Plak aangrenzend werk af met tape die je er zonder verfschade weer af trekt, want opgedroogde vuller op een geschilderd paneel of op glas krijg je er niet meer netjes af.
Moet er veel volume in, zet dan eerst hout bij in plaats van meer pasta. Een houten deuveltje in de lijm, een reepje triplex of een paar tandenstokers in een schroefgat nemen het grootste deel van de ruimte in. De vuller doet daarna alleen nog de laatste millimeters, en dat is precies waar hij goed in is.
De naad tussen kozijn en muur vraagt kit, geen vuller
Dit is de fout die we het vaakst tegenkomen. Iemand ziet een kier van een tot twee centimeter tussen een houten kozijn en de gipswand, wil de tocht kwijt en smeert de hele naad dicht met wat er in huis is. Binnen een seizoen loopt er een haarscheur langs het hout en bij de volgende winter valt de vulling er in brokken uit.
De oorzaak is beweging. Hout werkt met de luchtvochtigheid mee en een gipswand doet dat niet, dus de naad wordt in de zomer smaller en in de winter breder. Een harde vuller kan die beweging niet volgen en breekt altijd op dezelfde lijn. Blijvend elastische acrylaatkit kan dat wel, en die kun je na uitharden gewoon overschilderen.
Zit er achter de naad een echte holte in plaats van alleen een kier, vul die dan eerst met een drager: een reepje isolatiemateriaal, een rugvulling van foam of purschuim dat je na uitharden vlak afsnijdt. Hoe je dat soort openingen rond kozijnen dichtzet, staat bij het dichten van gaten en kieren in een muur. Pas over die drager komt een dunne kitnaad, en die hoeft dan nauwelijks nog beweging op te vangen.
Zit er ook schade in het hout zelf en in het stucwerk ernaast, dan behandel je die twee apart. Eerst het hout herstellen met houtvuller, dan de wand met muurvuller, en pas als beide hard zijn de naad ertussen afkitten. Dat is meer werk dan één tube leegknijpen, maar het is het enige dat blijft zitten.
Huur je de woning, meld schade rond kozijnen dan eerst bij de verhuurder. Tocht, rot hout, klemmende ramen en doorslaand vocht vallen onder onderhoud dat voor rekening van de verhuurder komt. Zelf dichtsmeren maakt de oorzaak onzichtbaar en de schade groter, en dat kan bij oplevering alsnog op jouw bord komen.
Verkeerd aangebrachte vuller er weer uit halen
Er bestaat geen middel dat uitgeharde vuller weer oplost. Vul- en gipsproducten zijn gemaakt om hard te worden en blijven dat ook onder water. Wat je erin giet maakt hooguit de bovenste millimeter zacht en laat de massa daaronder onaangetast. Ga dus niet zoeken naar een flesje, maar pak gereedschap.
Snelheid scheelt hier uren. Zolang de vulling nog leerachtig aanvoelt, snijd je hem met een breekmes in stroken door en trek je de brokken er met een tangetje of een schroevendraaier uit. Dat scheelt schuurwerk en het scheelt een kamer vol stof.
Is hij al hard, dan werk je van grof naar fijn. Dikke pakketten neem je weg met een hamer en een steenbeitel, waarbij je de beitel schuin houdt en de vulling er in schilfers af wipt in plaats van er recht op te slaan. Op hout hou je de beitel bewust vlakker dan op steen, want een rechte klap zet een deuk in het kozijn die je er niet meer uit krijgt. Kleine uitsteeksels steek je af met een breed plamuurmes dat je bijna plat houdt, en wat dan nog over is schuur je weg.
Kwam er ook vuller op het stucwerk naast het kozijn, dan hoort die plek in dezelfde ronde mee. Verse muurschade werk je daarna weg zoals bij vullen en afwerken in één product, en bij grotere kale vlakken langs het kozijn kom je uit bij het strak en glad maken van een wand.
Houd de zuigmond van de stofzuiger vlak onder de plek waar je beitelt of schuurt. Fijn stof van vuller slaat neer op elke horizontale rand in de kamer en laat zich met een droge doek nauwelijks weghalen zonder dat je het uitsmeert.
Schuren, gronden en afwerken zonder dat je de plek terugziet
Vul altijd een fractie boller dan het houtoppervlak en schuur het overschot daarna weg. Precies vlak vullen lijkt netjes, maar door de krimp houd je dan een kuiltje over dat je bij strijklicht vanaf het raam meteen ziet.
Schuur met een blokje in plaats van met los papier onder je vingers. Zonder blokje volgt je hand de zachtere vuller en schuur je een holte in het midden van de plek. Begin met korrel 120 om het overschot weg te nemen en maak af met 180, waarbij je in de richting van de houtnerf werkt en over de rand van de plek heen loopt. Voel daarna met je vlakke hand of de overgang glad is: je vingers merken een randje eerder op dan je ogen.
Gronden is op hout geen extraatje. Een gevulde plek zuigt sterker dan de omringende laklaag, dus wie er direct overheen lakt houdt een doffe vlek die door twee lagen heen blijft schemeren. Zet de plek eerst in de grondverf, schuur die licht op als hij droog is, en lak daarna het hele vlak in één keer van kant tot kant.
Op blank of gebeitst hout ligt het lastiger. Vuller neemt beits niet op zoals het omringende hout en blijft daardoor als een lichte vlek zichtbaar, hoe netjes je ook schuurt. Wil je die plek echt onzichtbaar hebben, dan is een inzetstuk van hetzelfde hout de enige echte oplossing. Een tussenweg is de vuller een tint donkerder mengen dan het hout en het verschil na het beitsen wegwerken met wat kleurbeits op een kwastje.
Zo vul je een beschadiging in hout
Deze volgorde geldt voor geschilderd of te schilderen houtwerk binnenshuis.
-
Steek de beschadiging uit tot vast hout
Krab met een stopmes of een smalle beitel alle losse vezels en bladderende verf weg tot je stevig hout voelt. Duw met een schroevendraaier in de bodem van het gat: geeft het sponzig mee, dan zit er rot en heeft vullen geen zin voordat dat weg is.
-
Schuur de plek op en maak hem stofvrij
Ga met korrel 80 tot ongeveer een centimeter buiten de beschadiging, zodat de vuller iets ruws heeft om zich aan vast te zetten. Zuig het stof daarna weg met een borstelmond. Uitblazen verplaatst het stof naar de rand van het gat, waar het als scheidingslaag gaat werken.
-
Neem vet en was weg bij oud houtwerk
Op oude kozijnen en trapleuningen zit vaak een dunne laag was, vet of siliconen van een reinigingsmiddel. Neem de plek af met spiritus op een doek en laat die volledig verdampen. Vuller op een vette ondergrond laat na een paar maanden aan de randen los.
-
Zet bij diep werk eerst hout bij
Is het gat dieper dan ongeveer zes millimeter, lijm dan een houten deuvel, een reepje triplex of een paar tandenstokers in de opening en snijd die na het drogen vlak af. Zo neemt hout het volume voor zijn rekening en hoeft de vuller alleen nog de laatste millimeters te doen.
-
Vul in lagen van maximaal drie millimeter
Druk de pasta met een smal plamuurmes stevig aan zodat er geen lucht achterblijft, en trek de laag in één haal glad. Laat elke laag hard worden voordat de volgende komt. Eén dikke laag droogt aan de bovenkant dicht, houdt daaronder een zachte kern en zakt later alsnog in.
-
Strijk licht bol af en laat drogen
Laat de laatste laag een fractie boller staan dan het hout eromheen, want de vulling krimpt bij het drogen. Wacht daarna tot de kleur egaal en dof is en er geen nagelafdruk meer in blijft staan. Bij twijfel geef je hem een nacht extra.
-
Schuur vlak van grof naar fijn
Neem het overschot weg met korrel 120 op een blokje en maak af met 180, in de richting van de nerf. Loop met je laatste halen over de rand van de plek heen, zodat er geen richel achterblijft. Zuig het stof weg voordat je gaat verven.
-
Grond de plek en lak daarna het hele vlak
Breng grondverf aan op de gevulde plek en schuur die licht op als hij droog is. Lak daarna van kant tot kant in één keer over. Direct aflakken zonder gronden geeft een doffe vlek die door twee lagen heen zichtbaar blijft.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je gaat vullen
Uit de praktijk
Een halve kilo verkeerde vuller in de kozijnnaden van een huurwoning
Iemand wilde de tocht rond de ramen aanpakken en trof gaten van ruim twee centimeter aan tussen de gipswand en het houten kozijn. Houtvuller viel in de winkel af, want op de verpakking stond een maximale laagdikte van twee millimeter, en er zat bovendien een dikke laag oude blauwe en witte verf tussen het hout en de muur. Wat er verder in het schap lag was een kant-en-klare filler, en daar zijn twee ramen en een halve kilo pasta in verdwenen.
Het resultaat hield geen stand, en de vraag werd hoe je die massa er weer uit krijgt. Oplossen kan niet: vul- en gipsproducten zijn gemaakt om uit te harden en worden door geen enkel middel weer week. Wat wel hielp, was snel handelen. De dikste opvulstukken waren nog niet volledig uitgehard en lieten zich met een mes in stroken lossnijden en er in brokken uittrekken. De rest ging weg met hamer en steenbeitel voor de dikke pakketten, een plamuurmes voor de uitsteeksels en schuurwerk voor het laatste laagje.
De juiste volgorde voor zo'n plek is: alle oude verf en losse vuller eraf, het hout apart herstellen met houtvuller in dunne lagen, de gipswand apart herstellen met muurvuller, en de naad ertussen afwerken met blijvend elastische kit. Die maximale laagdikte op de verpakking was overigens geen reden om houtvuller af te schrijven. Het is een advies per laag, geen grens voor het gat.
Scharniergaten die na een halfjaar weer opengingen
Bij het omdraaien van een binnendeur moesten de oude scharniergaten dicht. Ze zijn netjes gevuld, glad geschuurd en meegeschilderd, en het zag er die week uit alsof er nooit een scharnier had gezeten. Een halfjaar later tekenden alle zes de gaten zich af als ronde randjes onder de verf.
Er speelden twee dingen. De gaten waren zo'n acht millimeter diep in één gang gevuld, waardoor de kern nooit goed is doorgedroogd en later alsnog is gekrompen. Het tweede punt zat in het hout zelf: een deurblad werkt met de seizoenen, en een harde vulling van die afmeting krijgt langs de rand een haarlijn.
De reparatie was uitboren, een houten deuvel in de houtlijm zetten, die na een dag vlak afzagen en alleen de laatste twee millimeter met vuller afwerken. Sinds die aanpak zijn de plekken niet meer teruggekomen. Voor elk gat dieper dan een halve centimeter is hout bijzetten sneller dan drie keer vullen en wachten.
Een gevulde vensterbank die na de winter openbrak
Een houten vensterbank aan de binnenkant van een slecht sluitend raam had een aantal kleine putjes en een uitgebroken hoekje. Alles is gevuld met houtvuller, opgeschuurd en overgelakt. Na de winter was de hoek weer los en zat er onder de lak een verkleuring die eerst niet zichtbaar was.
De oorzaak lag niet bij de vuller maar bij het condenswater dat elke koude nacht langs het glas naar beneden liep en op de bank bleef staan. Een watergedragen vulling die permanent nat wordt, neemt dat vocht op en verliest de hechting op het hout. De verkleuring was beginnende schimmelvorming in het hout eronder.
Wat hier werkte: het natte deel wegsteken tot droog hout, de bank een week laten drogen met de verwarming aan, en de hoek herstellen met een tweecomponentenvuller die geen water opneemt. Daarna is de hele bank in de grondverf en twee lagen lak gezet, met extra aandacht voor de kopse kant. Het echte antwoord op condens op een vensterbank blijft ventileren en de kierdichting van het raam.
Veelgemaakte fouten
Een diep gat in één gang dichtsmeren
De pasta droogt van buiten naar binnen en krimpt daarbij. Boven de drie millimeter zakt het midden in en trekt de rand los van het hout, terwijl de kern nog week is. Vul in twee of drie gangen, of zet eerst hout bij en doe alleen de laatste millimeters met vuller.
Houtvuller op rot hout gebruiken
Vullen sluit het vocht in het aangetaste hout op en de rot gaat er ondertussen gewoon door. Steek alles wat sponzig aanvoelt weg tot je op gezond hout stuit. Blijft er dan zoveel weg dat het deel constructief niets meer voorstelt, dan is vervangen de enige echte oplossing.
Erop rekenen dat een schroef in de vulling houdt
Uitgeharde houtvuller is bros en heeft geen vezelstructuur, dus de schroefdraad snijdt er zo doorheen. Bij de eerste keer aandraaien lijkt het te pakken, bij de tweede draait hij rond. Voor een gat waar weer iets in geschroefd moet, lijm je een houten deuvel of propje in.
Watergedragen vuller buiten toepassen
Regen, condens en optrekkend vocht laten de vulling opzwellen en de hechting verdwijnt. In de vorst versnelt dat nog. Voor buitenwerk hoort een tweecomponentenvuller of een epoxymortel, en die zet je daarna volledig in de verf, ook de kopse kanten.
De naad tussen kozijn en muur vullen in plaats van kitten
Hout werkt met de luchtvochtigheid mee en een gipswand niet, dus die naad wordt in de winter breder. Een harde vulling volgt die beweging niet en breekt op precies dezelfde lijn. Gebruik daar blijvend elastische acrylaatkit, die je na uitharden kunt overschilderen.
Vullen op stof, was of een gladde laklaag
Stof werkt als scheidingslaag en was of vet houdt de hechting helemaal tegen. De rand komt er dan bij het schuren als een schilfer af. Schuur de plek op met korrel 80, zuig het stof weg en neem oud houtwerk af met spiritus.
Aflakken voordat de vulling doorgedroogd is
De verffilm sluit het resterende water op, want in hout kan het geen kant op. De plek houdt maandenlang een andere glans en het randje laat alsnog los. Doe de nagelproef: blijft er een afdruk staan of voelt het klam, dan is hij nog niet klaar.
Denken dat je uitgeharde vuller kunt oplossen
Er is geen middel dat vul- of gipsproducten weer week maakt; water maakt hooguit de buitenste laag zacht. Verkeerd aangebrachte vuller haal je er mechanisch uit, en veruit het makkelijkst zolang hij nog leerachtig is en zich in stroken laat lossnijden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet houtvuller van de Action drogen?
Een laagje tot twee millimeter is bij kamertemperatuur na één tot twee uur schuurbaar en na een paar uur overschilderbaar. Op drie millimeter zit je al snel op een halve dag, en bij een diepere reparatie op een hele nacht. In een koude of vochtige ruimte kan het twee tot drie keer zo lang duren. De nagelproef zegt meer dan de klok: blijft er een afdruk staan of voelt de plek klam en koel, dan is het water er nog niet uit en heeft schuren geen zin.
Is de houtvuller van de Action goed genoeg voor kozijnen?
Voor binnenkozijnen die je toch overschildert, ja. Schroefgaten, splinters en kleine deuken vul je er prima mee en na het lakken zie je niets meer. Voor buitenkozijnen is hij ongeschikt, want hij neemt vocht op en laat los. En voor plekken die kracht of stoten opvangen, zoals een uitgebroken hoek bij een sluitplaat, houdt een vuller met twee componenten veel langer stand.
Kan ik de houtvuller van de Action buiten gebruiken?
Nee. Vulpasta op waterbasis neemt regen en condens weer op, zwelt op en verliest de hechting op het hout, waarna vorst het randje verder openbreekt. Ook onder een overstek is het uitstel en geen oplossing. Buiten werk je met een tweecomponenten houtvuller of een epoxy reparatiemortel, en dan alleen nadat al het zachte hout is weggestoken. Zet de reparatie daarna volledig in de grondverf en de lak, inclusief de kopse kanten waar het water het snelst intrekt.
Kun je in een gevuld gat opnieuw schroeven of boren?
Boren kan, maar niet in de vulling zelf laten klemmen: die is te bros om schroefdraad vast te houden. Lijm een houten deuvel of een propje van dezelfde houtsoort in het gat, zaag dat na het drogen vlak af en schroef daarin. Gaat het om hout dat op een muur is bevestigd en zit het probleem in het pluggat achter het hout, dan zoek je de juiste combinatie op met onze hulp voor het kiezen van plug en boormaat.
Waarom krimpt of scheurt mijn houtvuller na het drogen?
Meestal is de laag te dik geweest. De pasta hardt uit doordat het water verdampt, en die krimp moet ergens heen: in een dikke laag geeft dat een kuiltje in het midden of een haarlijn langs de rand. De tweede oorzaak is beweging, bijvoorbeeld bij een naad tussen twee planken of tussen hout en muur. De derde is een ondergrond die niet vast was, waardoor de vulling meebeweegt met de vezels die eronder loslaten.
Wat is het verschil tussen houtvuller en muurvuller?
Houtvuller is aangepast op een ondergrond die werkt en die nauwelijks zuigt: hij is wat taaier en hecht beter op hout. Muurvuller is fijner van korrel, goedkoper per gram en gemaakt voor de zuigende, stabiele ondergrond van stuc en gipsplaat. Op hout hecht muurvuller matig en breekt hij uit bij de eerste stoot. Wat de goedkope wandvariant wel aankan, hebben we uitgezocht bij de muurvuller uit hetzelfde schap.
Hoe krijg ik uitgeharde houtvuller er weer uit?
Alleen mechanisch, want oplossen kan niet. Zolang de vulling nog leerachtig is, snijd je hem met een breekmes in stroken door en trek je de brokken eruit; dat scheelt uren. Is hij hard, dan wip je dikke pakketten er met een schuin gehouden steenbeitel in schilfers af en steek je uitsteeksels weg met een breed plamuurmes dat je bijna plat houdt. Sla nooit recht op de beitel als er hout achter zit, want die deuk krijg je er niet meer uit.
Kun je houtvuller beitsen of blank aflakken?
Dat kan, maar het resultaat valt tegen. De vulling neemt beits anders op dan het omringende hout en heeft geen nerf, waardoor de plek als een egale vlek zichtbaar blijft. Op zichtbaar blank werk is een inzetstuk van dezelfde houtsoort de enige echte oplossing. Wil je het toch met vuller doen, kies dan een tint donkerder dan het hout en werk het verschil na het beitsen bij met wat kleurbeits op een fijn kwastje.
Hoeveel houtvuller heb ik nodig en wat kost het?
Een tube of klein kuipje volstaat voor tientallen schroefgaten en is bij de Action een kwestie van een paar euro. Ga je een hele deur, een trap of een set plinten na, reken dan op minstens twee verpakkingen. Het assortiment wisselt per filiaal en per week, dus koop in één keer genoeg. Een tweede partij kan net een andere kleur of structuur hebben, en dat zie je op blank werk terug.
Kan houtvuller rot hout repareren?
Nee, vullen bestrijdt alleen het uiterlijk. Rot is een schimmel die verder groeit zolang het hout nat blijft, en een vulling sluit dat vocht juist op. Steek al het zachte hout weg tot je materiaal voelt dat weerstand geeft aan een schroevendraaier, laat het geheel drogen en herstel het met een tweecomponentenproduct of een epoxymortel. Blijft er zo weinig over dat het deel niets meer draagt, dan is een nieuw stuk hout inzetten de juiste route.
Welke tape gebruik ik bij het vullen en schilderen van houtwerk?
Neem een tape met lage kleefkracht die je er na een paar dagen zonder verfschade weer af trekt, zeker op verf die nog niet volledig is doorgehard. Wat de goedkope varianten wel en niet aankunnen, hebben we bekeken bij schilderstape voor binnenwerk. Plak op net gelakt hout nooit met bouwtape of duct tape, want die neemt de laklaag mee als je hem lostrekt.
Moet ik houtvuller gronden voordat ik lak?
Ja. Een gevulde plek zuigt sterker dan de laklaag eromheen, dus wie er direct overheen lakt houdt een doffe vlek die door twee lagen heen blijft schemeren. Zet de plek eerst in de grondverf, schuur die licht op als hij droog is en lak daarna het hele vlak van kant tot kant in één keer over. Bij het bijwerken van het stucwerk ernaast geldt hetzelfde principe, zoals we beschrijven bij een wand vlak en glad afwerken.
Wanneer je beter een vakman belt
Gaten en splinters in houtwerk vul je zelf. Het is geduldwerk in dunne lagen, geen specialisme. Er zijn wel vier situaties waarin je beter stopt en iemand laat kijken.
De eerste is rot in een kozijn dat het gewicht van een raam of deur draagt. Blijkt na het uitsteken dat er van de stijl of de onderdorpel nauwelijks gezond hout over is, dan is dat een timmermansklus waarbij het deel wordt uitgehakt en aangelast. Vullen houdt daar hooguit één seizoen en de schade groeit ondertussen door.
De tweede is werk op hoogte. Een gevelkozijn op de eerste verdieping bijwerken met een pot vuller in de ene hand en een mes in de andere gaat mis op het moment dat je kracht moet zetten. Een rolsteiger of een schilder met de juiste uitrusting is hier de nuchtere keuze.
De derde is aantasting in constructief hout: een vloerbalk, een spant, een moerbalk of een houten trapboom. Vullen heeft daar geen enkele zin, want de sterkte zit in het hout en niet in de pasta. Laat de restdoorsnede beoordelen voordat er iets wordt weggestoken.
De vierde is een plek waar het hout steeds opnieuw nat wordt. Zolang de bron van dat vocht niet gevonden is, komt elke reparatie terug. Hoe dit samenhangt met de rest van het herstelwerk binnenshuis, lees je in ons overzicht over wanden en plafonds.