2 componenten plamuur gebruiken zonder dat de reparatie terugkomt
Twee componenten plamuur bestaat uit een pasta en een verharder die je vlak voor gebruik mengt. Omdat de uitharding chemisch gaat en er niets hoeft te verdampen, krimpt het vrijwel niet en kun je in één keer een dikke laag opzetten. Op hout dat buiten staat kies je een epoxypasta, want polyester is te stijf en laat op den duur los langs de randen. De kwaliteit van het eindresultaat zit niet in het merk maar in het schuren: ruim opzetten en daarna in één gang vlakschuren.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Beitel, multitool of freesje om het rotte hout weg te halen
- Plamuurmes van 4 en 8 cm, roestvrij en met een verend blad
- Kunststof spatel of oud pasje voor hoeken en profielen
- Mengplaat: een stuk glas, een tegel of een kunststof mengbord
- Schuurklos en een lang schuurblok van 30 cm
- Excentrische schuurmachine met stofafzuiging
- Vochtmeter voor hout
- Stofmasker P2, nitril handschoenen en een bril
Materiaal
- Twee componenten epoxy houtreparatiepasta met bijbehorende verharder
- Houtimpregnerende primer uit hetzelfde systeem, zoals een WR-primer
- Twee componenten polyesterplamuur voor metaal en werk binnen
- Glasmat of glasvezelversterkte plamuur voor doorgeroeste plekken
- Schuurpapier in korrel 80, 120, 180 en 240
- Aceton of spiritus om gereedschap direct schoon te maken
- Grondverf die geschikt is voor kaal hout
Wat twee componenten plamuur anders maakt dan gewone vulmiddelen
Twee componenten plamuur bestaat uit een pasta en een verharder die je vlak voor gebruik door elkaar mengt. De uitharding komt van een chemische reactie tussen die twee, niet van water of oplosmiddel dat verdampt. Dat ene verschil bepaalt bijna alles wat er daarna gebeurt.
Omdat er niets uit het materiaal hoeft te trekken, krimpt de plamuur nauwelijks en kun je in één keer een laag van een centimeter of meer opzetten. Gewone vulmiddelen zakken juist in tijdens het drogen, waardoor je een gat drie keer moet vullen. Voor kleine beschadigingen binnen is dat prima en meestal ook de snelste route, zoals je ziet in ons overzicht over een muur repareren en gaten dichten.
De keerzijde is dat de klok gaat lopen zodra de verharder erin zit. Wat je in de bak laat zitten, hardt daar net zo hard uit als op de reparatie. Je mengt dus kleine hoeveelheden en je werkt door, want napraten met een collega kost je een portie plamuur.
Twee componenten plamuur komt in beeld zodra een reparatie sterkte moet leveren, buiten staat, of moet meebewegen met het materiaal eronder. Houtrot in een kozijn of luik, een uitgebroken hoek van een dorpel, een doorgeroest plekje in staal en beschadigd beton zijn de klassieke gevallen. Voor een schroefgaatje in de gipsplaat is het overdreven.
Polyester of epoxy, en waarom dat op hout uitmaakt
In de bouwmarkt staan twee families naast elkaar en ze lijken op het schap sterk op elkaar. Polyesterplamuur is het spul dat ook in de autoschadeherstelbranche gebruikt wordt: goedkoop, in twintig minuten schuurbaar en het schuurt spiegelglad. Epoxypasta is duurder, hardt trager uit en blijft na uitharding iets flexibel.
Op metaal en binnenwerk kun je met polyester goed uit de voeten, en de eigenschappen daarvan hebben we apart uitgewerkt bij polyesterplamuur en waar die voor bedoeld is. Op hout dat buiten staat ligt het anders. Polyester trekt vocht aan en is bovendien zo stijf dat het de beweging van hout niet volgt, waardoor de reparatie precies op het raakvlak met het hout begint los te laten.
Dat losraken zie je vaak pas na een winter of twee. Er komt een haarscheurtje langs de rand, daar loopt water in, en onder je nette reparatie zit het hout binnen een jaar weer nat. Binnen is polyester op hout nog te doen, buiten adviseren wij het niet.
Een epoxypasta hecht beter op hout, blijft licht flexibel en volgt het krimpen en uitzetten van het hout mee. Wat er in zo'n systeem zit en hoe je het opbouwt lees je bij epoxyplamuur voor houtreparatie. Reken op ongeveer het dubbele in prijs, en op een reparatie die tien jaar meegaat in plaats van twee.
| Soort vulmiddel | Sterk punt | Zwak punt | Waar wij hem voor gebruiken |
|---|---|---|---|
| Twee componenten polyesterplamuur | Snel schuurbaar, goedkoop, wordt spiegelglad | Stijf en vochtgevoelig, laat op hout buiten los | Staal, plaatwerk, hout binnen, opvulwerk onder dekkende lak |
| Glasvezelversterkte polyesterplamuur | Overbrugt gaten en geeft de reparatie stevigheid | Grof, moeilijk glad te krijgen zonder een tweede laag | Doorgeroeste plekken, gaten in plaatwerk en zink |
| Twee componenten epoxy houtreparatiepasta | Hecht sterk, blijft iets flexibel, krimpt niet | Duurder, trager, hardt onder tien graden slecht uit | Houtrot in kozijnen, luiken, dorpels en boeidelen |
| Twee componenten epoxymortel | Neemt druk op en hecht op vochtig beton | Zwaar te verwerken, korte verwerkingstijd | Betonschade, dorpels, aangetaste balkonranden |
| Eén component schuurplamuur op oplosmiddel | Heel fijn af te werken, snel droog | Krimpt merkbaar, alleen in dunne lagen | De laatste honderdsten na het grove vulwerk, binnen |
| Eén component houtvuller op waterbasis | Geurarm, makkelijk te verwerken | Krimpt, weinig sterkte, niet voor buiten | Nagelgaatjes en kleine oneffenheden binnen |
| Muurvuller of gipsvuller | Goedkoop, schuurt licht, altijd overschilderbaar | Geen sterkte, lost geen houtrot of roest op | Stucwerk, gipsplaat en gaatjes in de binnenmuur |
Twijfel je tussen de twee bij een kozijn dat half binnen en half buiten zit? Kies dan de epoxypasta voor het hele kozijn. Twee verschillende reparaties op één stijl geeft je later twee verschillende soorten scheurtjes in de lak.
Verharder doseren en de verwerkingstijd bewaken
De verhouding tussen pasta en verharder staat op de verpakking en die verschilt per merk en per type. Bij polyesterplamuur gaat het meestal om een paar procent verharderpasta, in de praktijk een streepje van twee tot drie centimeter op een bol plamuur ter grootte van een golfbal. Epoxypasta's werken vaker met gelijke delen of met een vaste gewichtsverhouding, dus lees dat na voordat je gaat gokken.
Meer verharder maakt het niet sterker en ook niet beter. Je krijgt een plamuur die te snel geleert, bros wordt, verkleurt en soms zelfs zacht blijft omdat de reactie oververhit raakt. Te weinig verharder is net zo vervelend: dan blijft de kern smeuïg terwijl de buitenkant al hard aanvoelt.
Meng op een gladde, niet zuigende plaat. Een stuk glas, een oude tegel of een kunststof mengbord werkt beter dan karton, want karton zuigt bindmiddel uit de pasta. Meng ongeveer een minuut door en vouw de massa daarbij om in plaats van te roeren, dat scheelt luchtbellen die je later als pitjes terugziet in het schuurwerk.
Temperatuur is de grootste variabele. Op een warme dag in de zon halveert je verwerkingstijd, bij vijf graden hardt een epoxypasta nauwelijks meer uit. De onderstaande tijden zijn vuistregels om je werk mee in te plannen, geen fabrieksopgaven.
| Temperatuur | Verwerkingstijd polyester | Schuurbaar polyester na | Verwerkingstijd epoxypasta | Schuurbaar epoxy na |
|---|---|---|---|---|
| 5 graden | 10 tot 15 minuten | 2 uur of langer | Traag, hechting onbetrouwbaar | Niet doen, uitstellen |
| 10 graden | 8 tot 12 minuten | 60 tot 90 minuten | 40 tot 60 minuten | 8 tot 12 uur |
| 15 graden | 6 tot 8 minuten | 40 minuten | 30 tot 40 minuten | 5 tot 8 uur |
| 20 graden | 4 tot 6 minuten | 20 tot 30 minuten | 20 tot 30 minuten | 3 tot 5 uur |
| 25 graden | 3 tot 4 minuten | 15 tot 20 minuten | 15 tot 20 minuten | 2 tot 3 uur |
| 30 graden of in de zon | 2 tot 3 minuten | 10 minuten | 10 tot 15 minuten | 1 tot 2 uur |
Meng nooit een grotere portie dan je in de helft van de verwerkingstijd kunt opzetten. Een bak polyesterplamuur die in de zon staat te reageren wordt heet en kan gaan roken. Zet een aangemaakte portie in de schaduw en gooi de restanten uitgehard weg, niet vloeibaar in de afvalbak.
Houtrot repareren met twee componenten plamuur
Plamuur over rot hout is verspilde moeite, want het rot loopt eronder gewoon door. Haal het aangetaste hout weg tot je op gezond, hard hout uitkomt en steek de randen daarbij liever iets te ruim uit dan te krap. Een multitool met een schuurblad of een klein freesje werkt hier prettiger dan een beitel, omdat je de kuil dan mooi kunt uitschuinen.
Het hout eronder moet droog zijn, en droog betekent hier ongeveer achttien procent houtvocht of minder. Vul je een natte plek, dan zit het vocht opgesloten en gaat het rotten onder je reparatie verder. Een vochtmeter van twintig euro geeft je hier meer zekerheid dan je duim.
De meeste epoxysystemen werken met twee producten: een dunne primer die in het hout trekt en de vezels verhardt, en daarna de vulpasta. Die primer overslaan is de meest gemaakte fout, want juist die laag zorgt voor de hechting op poreus of licht aangetast hout. Breng de pasta aan zolang de primer nog kleeft, dan werken de twee lagen als één geheel.
Zet de plamuur ruim op, zo'n twee tot drie millimeter boven het houtoppervlak. Dat lijkt zonde van het schuurwerk, maar te zuinig vullen levert een kuiltje op en dan mag je een tweede ronde plamuren en uitharden inplannen. Ruim opzetten betekent dat je in één gang vlak kunt schuren.
Twee componenten plamuur voor hout binnen en hout buiten
Binnen aan een deur, een trapleuning of een vensterbank hoeft de reparatie alleen sterk en glad te zijn. De temperatuur is stabiel en er komt geen regen bij, dus daar kun je zowel polyester als epoxy gebruiken en kies je meestal het goedkoopste dat lekker schuurt.
Twee componenten plamuur voor hout buiten heeft een andere taak. Die moet twintig graden temperatuurverschil per etmaal opvangen, meebewegen met hout dat zwelt en krimpt, en water buiten de naad houden. Dat lukt alleen met een epoxypasta die na uitharding licht flexibel blijft.
Werk buiten ook nooit op een dag waarop het gaat vriezen of waarop de reparatie 's avonds nat regent. De uitharding is dan nog niet ver genoeg om water te weerstaan en je begint de volgende ochtend opnieuw.
Kijk eerst hoe diep het rot zit. Als de beitel er tien centimeter in verdwijnt of als je in een kozijnstijl, een gevelbalk of een raamdorpel zit die belasting draagt, dan is vullen geen reparatie maar camouflage. Dat wordt een houten inzetstuk of een nieuwe stijl.
Welke ondergronden geschikt zijn
Twee componenten plamuur hecht op vrijwel alles wat schoon, droog, vetvrij en licht opgeruwd is. Het verschil zit hem in welke variant je pakt en hoe je de ondergrond voorbereidt. Glad, glanzend of vet materiaal is de enige echte spelbreker.
Op staal schuur je eerst de roest weg tot op het blanke metaal, want plamuur over roest laat binnen een jaar los als een pleister. Bij zink werkt polyester met glasmat, maar een gesoldeerde reparatie gaat langer mee, zoals we uitleggen bij het herstellen van een zinken dakgoot. Voor beton waar het wapeningsstaal doorheen komt heb je een ander product en een andere volgorde nodig, die staat bij betonrot herstellen.
Binnen op stucwerk of gipsplaat is twee componenten plamuur zelden de juiste keuze. Het is te hard, het schuurt anders dan de muur eromheen en je ziet de reparatie later terug als een harde plek onder de verf. Een gewone muurvuller doet het daar beter en kost een fractie, zie de vergelijking bij goedkope muurvuller en wat je ervan mag verwachten.
| Ondergrond | Welke plamuur | Voorbereiding | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|
| Hardhout buiten, zoals luiken en kozijnen | Epoxypasta met impregneerprimer | Rot uitfrezen, ontvetten, primer aanbrengen | Polyester gebruiken: scheurt los langs de randen |
| Vuren of grenen buiten | Epoxypasta, ruim opgezet | Uitfrezen tot hard hout, vocht onder 18 procent | Vullen terwijl het hout nog nat is |
| Hout binnen, deuren en trapleuningen | Polyester of epoxy, beide bruikbaar | Licht opschuren met korrel 80 | Te dik opzetten en dan eindeloos schuren |
| Staal en plaatwerk | Polyester, bij gaten met glasmat | Roest wegschuren tot blank metaal, ontvetten | Plamuren over roestresten heen |
| Zink, bijvoorbeeld een goot | Polyester met glasmat als noodoplossing | Ontvetten en opschuren met korrel 80 | Beweging van het zink scheurt de reparatie |
| Aluminium | Polyester, maar hechting blijft matig | Opruwen, ontvetten, hechtprimer gebruiken | Aannemen dat het net zo hecht als op staal |
| Beton en betonrand | Epoxymortel of reparatiemortel | Los materiaal weghakken, wapening ontroesten | Alleen de bovenkant vullen zonder de wapening te behandelen |
| Stucwerk en gipsplaat | Liever muurvuller of gipsvuller | Stof en losse delen verwijderen, voorstrijken | Een steenharde plek maken in een zachte muur |
| Kunststof en polyester dakkapel | Polyesterplamuur, geen epoxy | Matteren met korrel 180, ontvetten met spiritus | Aceton gebruiken op kunststof, dat tast het aan |
| Snijkant van multiplex of mdf | Epoxypasta, want die zuigt niet weg | Kant ontstoffen en licht schuren | Waterige vuller gebruiken: de kant zwelt op |
Aanbrengen terwijl de pasta stug is
De klacht die we het vaakst horen over twee componenten plamuur is dat het spul te stug is om netjes af te strijken. Dat klopt en dat is inherent aan het materiaal: er zit geen oplosmiddel in dat het smeuïg houdt. Verdunnen is geen optie, want daarmee sloop je de uitharding.
Wat wel helpt is temperatuur. Een tube of blik dat een uur binnen op kamertemperatuur heeft gestaan, laat zich merkbaar makkelijker uitstrijken dan een blik uit de koude schuur. Werk in de luwte en niet in de volle zon, want dan win je aan de ene kant wat je aan de andere kant aan verwerkingstijd verliest.
Gebruik een verend plamuurmes en zet de pasta in twee bewegingen op: eerst indrukken zodat de kuil echt vol zit en er geen lucht onder blijft, daarna in één lange haal aftrekken. Bij profielen en hoeken werkt een kunststof spatel of een oud pasje beter dan staal. Voor smalle groeven kun je de plamuur ook met een handschoen aan indrukken en dan afstrijken.
Ga niet napulken zodra de pasta begint te geleren. Je trekt er dan groeven in die dieper zijn dan wat je probeerde weg te werken. Laat hem gewoon uitharden en los het met schuurpapier op, want dat is precies waar dit materiaal goed in is.
Twee componenten plamuur over twee componenten plamuur
Een tweede laag over een uitgeharde eerste laag mag gewoon, en dat is vaak netter dan in één keer veel te dik opzetten. Schuur de eerste laag wel eerst mat met korrel 80 en blaas of veeg het stof eraf. Op een glad geschuurd, stoffig oppervlak hecht de tweede portie slecht.
Werk je met een epoxysysteem, dan kun je de tweede laag ook aanbrengen zolang de eerste nog kleeft. Dan hoef je niet tussendoor te schuren en versmelten de lagen chemisch tot één geheel. Dat scheelt een halve dag wachten.
Maak je plamuurmes schoon vóórdat de rest uithardt. Een mes met een korstje uitgeharde plamuur op het blad trekt strepen in je volgende laag, en die korst krijg je er alleen nog met een steekbeitel af. Een lap met aceton binnen handbereik houden kost je twee seconden per keer.
Schuren tot je de reparatie niet meer voelt
Wie na het plamuren nog voelt waar de reparatie zat, heeft bijna nooit een plamuurprobleem maar een schuurprobleem. Twee componenten plamuur schuurt uitstekend, maar hij is harder dan het hout eromheen. Schuur je met de hand zonder klos, dan drukt je vinger het papier de zachte plek in en blijft de harde plek staan.
De oplossing is een stijve ondergrond onder je schuurpapier en een schuurvlak dat groter is dan de reparatie. Een lang schuurblok van dertig centimeter overbrugt de plek en neemt de hoge delen als eerste weg. Schuur diagonaal in twee richtingen, dan zie je aan het krassenpatroon wat je al gehad hebt en wat nog niet.
Controleer niet met je ogen maar met je hand. Strijk plat met je vingertoppen over de plek, zonder te drukken, en doe dat ook met je ogen dicht. Een tweede controle die feilloos werkt: zet een lamp op ooghoogte schuin tegen het vlak aan, dan tekenen bolle en holle plekken zich af als schaduwen.
Machinaal schuren mag, en met een excentrische schuurmachine ben je sneller klaar. Houd de machine wel in beweging en druk hem niet in de reparatie, anders schuur je juist een holte. Dezelfde techniek gebruiken we bij een muur egaal en glad maken, alleen is de korrelopbouw daar fijner.
| Stap | Korrel | Gereedschap | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Grof afvlakken | 60 tot 80 | Schuurklos of excentrische machine | Alleen de bult wegnemen, niet in het hout schuren |
| Vlak maken | 120 | Lang schuurblok, diagonaal in twee richtingen | Krassenpatroon moet overal gelijk worden |
| Randen laten verlopen | 150 tot 180 | Schuurspons of blok met de hand | De overgang naar het hout mag niet voelbaar zijn |
| Voor de grondverf | 180 tot 240 | Schuurspons | Ook het kale hout eromheen meepakken |
| Tussen twee verflagen | 240 tot 320 | Schuurspons, licht bevochtigd | Alleen mat maken, niet doorschuren tot de plamuur |
Schuurstof van polyester en epoxy hoort niet in je longen. Werk met een P2-masker en het liefst met afzuiging op de machine. Uitgehard epoxystof is minder agressief dan de verse pasta, maar het blijft fijnstof dat wekenlang in een werkplaats blijft rondzweven.
Overschilderen en de laatste afwerking
Uitgeharde twee componenten plamuur is zo dicht dat verf er weinig houvast op vindt. Schuur het oppervlak daarom mat met korrel 180 tot 240 voordat je de grondverf pakt, en ontstof daarna goed. Op epoxy kan een licht vettig laagje ontstaan tijdens het uitharden; dat neem je af met water en een doek en daarna schuur je pas.
Grond de reparatie en het omliggende kale hout in één keer. Op zuigend, kaal hout werkt een eerste laag grondverf die iets verdund is beter, omdat die dieper wegtrekt en de zuiging egaliseert. Daarna twee lagen aflak, met tussendoor licht schuren.
Hoe lang je tussen de lagen moet wachten hangt af van het type verf en van de temperatuur. In onze tabel met droogtijden per materiaal zie je per product hoe lang overschilderbaar echt duurt. Bij twijfel geldt: een laag die nog naar oplosmiddel ruikt, is niet klaar voor de volgende.
Eén ding blijft altijd zichtbaar in transparant afgewerkt hout: de gevulde plek heeft geen nerf. Een reparatie onder dekkende verf valt weg, onder blanke lak of beits nooit helemaal. Wil je het toch beperken, dan kun je met een fijne beitelpunt een nerfstructuur in de nog zachte plamuur trekken, maar reken op een compromis en niet op onzichtbaar.
De laatste tienden gladstrijken
Kom je na het schuren nog kleine putjes en luchtbelletjes tegen, dan is een dunne finishlaag de snelste route. Binnen kun je daarvoor een fijne schuurplamuur gebruiken, die je flinterdun uitstrijkt en na twintig minuten glad schuurt. Buiten houd je het bij hetzelfde tweecomponentenproduct, want een eencomponentvuller krimpt en tekent na een seizoen weer af.
Er bestaan ook kant-en-klare reparatiesets waarin vuller en afwerking op elkaar zijn afgestemd. Wat zo'n set wel en niet oplost hebben we bekeken bij reparatiesets voor vullen en afwerken.
Veilig werken met styreen en epoxyverharder
Polyesterplamuur ruik je van een straat afstand en die geur is styreen. Het is vluchtig, brandbaar en het geeft bij langere blootstelling hoofdpijn en misselijkheid. Binnen werken kan, met een raam open en zonder de hele dag boven het blik te hangen.
De verharder van polyester is een peroxidepasta en die hoort echt niet op je huid of in je ogen. Bij epoxy is het risico anders van aard: de verharder werkt sensibiliserend, wat betekent dat je er allergisch voor kunt worden na herhaald contact. Dat is een eenrichtingsweg, want die allergie gaat niet meer over.
Werk daarom met nitril handschoenen, niet met latex, want latex laat epoxycomponenten door. Kneed nooit met blote handen en veeg plamuur van je vingers af met een doek en zeep, niet met een oplosmiddel. Oplosmiddel op je huid opent de huid juist en helpt de stoffen naar binnen.
Aangemaakte restanten laat je in de bak uitharden voordat je ze weggooit. Een klont die nog reageert kan warm worden en in combinatie met poetsdoeken zelfs schroeien. Uitgehard is het gewoon hard afval, en dat scheelt gedoe bij de milieustraat.
Zet de plamuur en de verharder in de winter een nacht binnen voordat je gaat werken. Koude epoxy hardt niet alleen traag uit, hij is ook zo stug dat je er niet fatsoenlijk mee kunt strijken. Twintig graden materiaal op een ondergrond van tien graden werkt nog altijd beter dan alles koud.
Zo repareer je een rotte plek in hout met twee componenten plamuur
Deze volgorde geldt voor een kozijn, luik of dorpel buiten en werkt met kleine aanpassingen ook binnen.
-
Haal het rotte hout helemaal weg
Steek of frees het aangetaste hout uit tot je overal op hard, gezond hout stuit. Schuin de randen van de kuil iets naar buiten toe af, dan kan de plamuur er niet uit wippen. Laat je een randje zacht hout zitten, dan loopt het rot daar gewoon door onder je reparatie.
-
Controleer of het hout droog genoeg is
Meet het houtvocht en wacht als het boven de achttien procent zit. Regen van gisteren of een lekkage die nog niet verholpen is, betekent uitstellen. Vocht dat je insluit onder een dichte laag epoxy komt er niet meer uit en tast het hout van binnenuit verder aan.
-
Ontstof en breng de primer aan
Blaas of borstel het schuurstof uit de kuil en breng daarna de impregneerprimer uit hetzelfde systeem aan, ook een stukje over de randen heen. Die primer verhardt de houtvezels en geeft de vulpasta iets om zich aan vast te zetten. Op keihard, gaaf hardhout kun je hem soms overslaan, op poreus of licht aangetast hout niet.
-
Meng een kleine portie plamuur
Doseer de verharder volgens de verpakking en meng een portie die je binnen de halve verwerkingstijd kwijt kunt. Vouw de massa om op een gladde plaat in plaats van te roeren, dat scheelt luchtbellen. Bij twijfel over de hoeveelheid maak je liever twee keer een kleine portie aan dan één keer een grote die uithardt in de bak.
-
Druk de plamuur in en zet hem ruim op
Druk de eerste portie stevig in de kuil zodat er geen lucht onder blijft, en trek daarna in één haal af. Laat de plamuur twee tot drie millimeter boven het houtoppervlak staan. Te zuinig vullen levert een kuiltje op en dan mag je de hele wachttijd nog een keer doorlopen.
-
Laat volledig uitharden
Wacht tot de plamuur niet meer indeukt onder je duimnagel en tot een schuurproefje poeder geeft in plaats van smeer. Bij epoxy is dat afhankelijk van de temperatuur drie tot twaalf uur. Ga je te vroeg schuren, dan smeert de pasta dicht en zit je schuurpapier binnen tien halen vol.
-
Schuur vlak met een blok, niet met je hand
Begin met korrel 80 op een schuurklos of een lang blok en werk diagonaal in twee richtingen. Ga daarna over op 120 en werk de randen uit met 180. Voel met je vlakke hand en zet een lamp schuin tegen het vlak: dat vertelt je meer dan recht van voren kijken.
-
Ontvet, grond en schilder
Neem het geheel stofvrij, schuur de reparatie mat en breng grondverf aan op de plamuur en op het omliggende kale hout. Werk daarna af met twee lagen aflak. Wacht bij werken op een ladder of steiger niet tot de laatste ronde om te bedenken hoe je veilig bij de bovenkant komt.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voor je begint met plamuren
Uit de praktijk
Hardhouten luiken waar de reparatie nog voelbaar was
Bij een set hardhouten luiken waren de rotte plekken netjes weggefreesd, behandeld met een wr-primer en gevuld met de bijbehorende tweecomponentenpasta. Het werk was op zich goed gedaan, maar je kon met je hand precies voelen waar de plekken hadden gezeten. De eerste gedachte was dat de plamuur niet deugde en dat er een gladdere soort overheen moest.
Dat bleek niet het probleem. De pasta was ruim opgezet en zonder klos met de hand geschuurd, waardoor het schuurpapier het zachtere hout eromheen wegnam en de hardere reparatie liet staan. Met een lang schuurblok van dertig centimeter, diagonaal in twee richtingen, was het binnen een kwartier per luik vlak.
Wat daarna nog restte waren een paar luchtbelletjes. Die zijn gevuld met een flinterdunne tweede laag van hetzelfde product, aangebracht op de mat geschuurde ondergrond. Een andere, zachtere plamuur eroverheen was hier de verkeerde route geweest, want die krimpt en tekent na een seizoen weer af.
Polyesterplamuur op een buitenkozijn dat na één winter losliet
Een raamdorpel was gevuld met tweecomponenten polyesterplamuur uit de autoschadewereld. Dat schuurde inderdaad prachtig glad en de lak lag er in het voorjaar strak op. Na de eerste winter liep er een haarscheurtje langs de hele omtrek van de reparatie.
De oorzaak zit in twee dingen tegelijk. Polyester is te stijf om het uitzetten en krimpen van hout te volgen, en het trekt zelf vocht aan, waardoor juist op het raakvlak tussen hout en plamuur onthechting ontstaat. Binnen valt dat nauwelijks op, buiten is het een kwestie van tijd.
De reparatie is er in zijn geheel uitgestoken, wat verrassend makkelijk ging omdat de hechting al weg was. Daarna is het hout opnieuw uitgefreesd, geprimerd en gevuld met een epoxypasta. Die zit er inmiddels meerdere winters in zonder scheurtje langs de rand.
Een portie plamuur die in vier minuten steenhard in de bak zat
Op een warme dag in juli werd een flinke bol polyesterplamuur aangemaakt om in één keer drie plekken te vullen. De bak stond in de zon op de vensterbank. Na de eerste plek was de rest al geleerd en na vier minuten zat er een warme, harde koek in de bak.
Twee dingen speelden mee. De temperatuur versnelt de reactie flink, en er was ruim verharder gebruikt in de veronderstelling dat het dan sterker zou worden. Dat laatste klopt niet: extra verharder maakt de plamuur bros en soms zelfs slechter uitgehard, terwijl de verwerkingstijd instort.
De aanpak die daarna wel werkte was per plek een klein bolletje aanmaken, precies afgemeten volgens de verpakking, en de bak in de schaduw houden. Drie kleine porties kosten je vijf minuten extra en leveren drie bruikbare reparaties op in plaats van één.
Veelgemaakte fouten
Plamuren over hout dat nog rot of nat is
Een dichte laag epoxy sluit het vocht op en dan gaat de aantasting er onder rustig verder. Van buiten ziet de reparatie er jaren goed uit, tot het hout eromheen meegeeft. Steek altijd uit tot hard hout en meet het houtvocht voordat je vult.
Extra verharder erdoor om het sneller of sterker te maken
De verhouding op de verpakking is geen richtlijn maar de chemie van het product. Te veel verharder geeft een brosse, verkleurde plamuur en een verwerkingstijd van een paar minuten. Te weinig geeft een kern die smeuïg blijft terwijl de bovenkant al hard aanvoelt.
Polyesterplamuur gebruiken op hout dat buiten staat
Het schuurt fantastisch en het is goedkoop, dus de verleiding is groot. Polyester trekt vocht aan en is te stijf voor het werken van hout, waardoor er langs de randen onthechting ontstaat. Binnen kom je ermee weg, buiten is een epoxypasta de betere keuze.
De impregneerprimer overslaan
Bij een tweecomponenten houtreparatiesysteem is de primer geen extraatje maar de laag die de hechting regelt. Op poreus of licht aangetast hout laat de pasta zonder primer los bij de eerste vorstperiode. Breng de pasta aan terwijl de primer nog kleeft.
Te zuinig opzetten en dan een kuiltje overhouden
Wie precies tot aan het houtoppervlak vult, houdt na het schuren een lichte inkuiling over. Dan mag je opnieuw mengen, opnieuw uitharden en opnieuw schuren. Twee tot drie millimeter overhoogte kost je vijf minuten extra schuurwerk en scheelt een halve dag.
Veel te dik opzetten en er dan tegenaan schuren
Het omgekeerde is ook zonde. Een bult van een centimeter boven het vlak wegschuren kost onnodig veel papier en tijd, en je schuurt daarbij makkelijk in het hout eromheen. Ruim opzetten is iets anders dan een klodder achterlaten.
Met de blote hand schuren zonder klos
De plamuur is harder dan het hout eromheen. Je vingers drukken het papier in de zachte delen en laten de harde reparatie staan, waardoor je hem juist accentueert. Een klos of lang schuurblok neemt de hoge delen als eerste weg.
Op de plamuur schilderen zonder te matteren
Een glad geschuurde tweecomponentenlaag is zo dicht dat verf er nauwelijks op hecht. De verf laat later in vlokjes precies boven de reparatie los. Schuur mat met korrel 180 tot 240, ontstof, en grond de plamuur samen met het kale hout eromheen.
Veelgestelde vragen
Wat is 2 componenten plamuur precies?
Het is een vulmiddel dat uit twee delen bestaat: een pasta en een verharder die je vlak voor gebruik mengt. Zodra ze bij elkaar zitten, start een chemische reactie die de massa in minuten tot uren steenhard maakt. Omdat er geen water of oplosmiddel uit hoeft te verdampen, krimpt het materiaal vrijwel niet en kun je in één keer een dikke laag opzetten.
Kun je 2 componenten plamuur op hout buiten gebruiken?
Ja, maar dan alleen een epoxyvariant die als houtreparatiesysteem verkocht wordt, met de bijbehorende impregneerprimer. Die pasta blijft na uitharding iets flexibel en volgt daardoor het uitzetten en krimpen van het hout door de seizoenen heen. Polyesterplamuur raden wij buiten af: dat is te stijf en trekt vocht aan, waardoor de reparatie langs de randen begint los te laten. Het hout moet bij het vullen droog zijn, ongeveer achttien procent houtvocht of minder.
Welke twee componenten plamuur voor hout is de beste keuze?
Voor hout binnen kun je zowel polyester als epoxy gebruiken; polyester is goedkoper en sneller schuurbaar. Voor hout buiten kies je een epoxysysteem met primer en vulpasta, omdat dat meebeweegt en beter hecht op licht aangetast hout. Let er bij de aanschaf op dat primer en pasta uit dezelfde serie komen, want ze zijn op elkaar afgestemd. Een systeem dat je in één keer koopt scheelt je later gepuzzel met verhoudingen en wachttijden.
Hoeveel verharder moet er in plamuur twee componenten?
Dat verschilt per product en staat altijd op de verpakking, dus lees dat na in plaats van te gokken. Bij polyesterplamuur is het meestal een paar procent verharderpasta, in de praktijk een streepje van twee tot drie centimeter op een bol ter grootte van een golfbal. Epoxypasta's werken vaker met gelijke delen of met een vaste gewichtsverhouding. Meer verharder maakt het niet sterker maar bros, en de verwerkingstijd stort ermee in.
Kan ik 2 componenten plamuur over elkaar heen zetten?
Dat kan zonder bezwaar en het is vaak netter dan één heel dikke laag. Schuur de uitgeharde eerste laag mat met korrel 80 en veeg het stof eraf, anders hecht de tweede portie slecht. Bij een epoxysysteem kun je de tweede laag ook aanbrengen zolang de eerste nog kleeft; dan versmelten de lagen en hoef je niet tussendoor te schuren. Zet ook die tweede laag iets boven het vlak op.
Welke plamuur kun je over 2 componentenplamuur gebruiken om het glad te krijgen?
Binnen werkt een fijne schuurplamuur goed voor de laatste luchtbelletjes en krasjes: flinterdun uitstrijken, twintig minuten wachten en met korrel 180 glad schuren. Buiten houd je het bij hetzelfde tweecomponentenproduct, want een eencomponentvuller krimpt en tekent na een seizoen weer af. Meestal is een gladdere plamuur echter niet het antwoord, want een reparatie die nog voelbaar is komt bijna altijd door het schuren en niet door het vulmiddel.
Hoe lang moet 2 componenten plamuur uitharden voordat je gaat schuren?
Polyesterplamuur is bij twintig graden na twintig tot dertig minuten schuurbaar, epoxypasta heeft drie tot vijf uur nodig en bij tien graden een hele nacht. De test die altijd werkt: druk je duimnagel erin en schuur een proefje. Deukt het niet meer in en geeft het schuren poeder in plaats van smeer, dan kun je verder. Ga je te vroeg beginnen, dan smeert de pasta je schuurpapier binnen tien halen dicht.
Waarom voel je de reparatie nog nadat je hebt geschuurd?
Omdat de plamuur harder is dan het hout of stucwerk eromheen. Schuur je met de hand zonder klos, dan drukken je vingers het papier in het zachtere materiaal en blijft de harde plek staan. Gebruik een schuurklos of een lang blok dat groter is dan de reparatie en schuur diagonaal in twee richtingen. Controleer daarna met je vlakke hand en met een lamp die schuin tegen het vlak schijnt, want schaduwen verraden meer dan recht van voren kijken.
Krimpt 2 componenten plamuur?
Vrijwel niet, en dat is het grootste voordeel ten opzichte van gewone vulmiddelen. Er hoeft niets uit het materiaal te verdampen, dus wat je opzet blijft staan. In de praktijk zie je hooguit een tiende millimeter, wat bij een dikke laag net merkbaar kan zijn. Vul daarom altijd iets boven het vlak op en schuur terug, dan speelt dat laatste beetje geen rol meer.
Kun je plamuur 2 componenten binnen op een muur gebruiken?
Het kan, maar meestal is het de verkeerde keuze. Twee componenten plamuur wordt veel harder dan het stucwerk eromheen, schuurt anders en tekent later als een harde plek af onder de verf. Voor gaten en beschadigingen in de binnenmuur pak je gewone muurvuller of gipsvuller, bijvoorbeeld volgens de aanpak bij een muur met muurvuller egaliseren. Alleen bij een uitgebroken hoek die stoten moet opvangen, zoals een deurpost of een dorpel, verdient de sterke variant de voorkeur.
Kan ik in een uitgeharde plamuurreparatie boren en een plug zetten?
In een reparatie van een paar millimeter dik heeft dat weinig zin, want de plug moet zijn kracht uit het materiaal eronder halen. Bij een dikke, goed hechtende epoxyvulling kun je wel boren, maar houd de belasting beperkt en boor zonder klopstand zodat de vulling niet uit de kuil breekt. Zoek eerst uit welke plug bij de ondergrond hoort met onze plug- en boorkiezer per ondergrond. Voor iets zwaars zoals een keukenkast boor je liever naast de reparatie, in gezond materiaal.
Hoe verwijder ik uitgeharde 2 componenten plamuur die verkeerd zit?
Chemisch krijg je het er niet af, want juist tegen oplosmiddelen is het bestand. Wat wel werkt is mechanisch: uitsteken met een scherpe steekbeitel, wegfrezen met een multitool of wegschuren met korrel 60. Bij hout houd je de beitel schuin en werk je van de reparatie naar buiten, zodat je geen splinter uit het gezonde hout licht. Zit de hechting toch al niet goed, dan komt de hele plak er vaak in één stuk uit.
Is 2 componenten plamuur waterdicht?
Uitgeharde epoxypasta neemt zelf nauwelijks water op en is in die zin waterdicht, maar de reparatie is nooit sterker dan de aansluiting op het materiaal eromheen. Water zoekt de naad, dus een reparatie waar een haarscheurtje in komt lekt alsnog. Reken er ook niet op dat een plamuurreparatie een lekkage oplost: verhelp eerst de oorzaak, dan pas het gat. Meer over waar deze reparaties passen staat in ons overzicht van klussen aan wanden en plafond.
Wanneer je beter een vakman belt
Een rotte plek vullen met twee componenten plamuur is werk dat je zelf goed kunt doen. Er zijn wel situaties waarin vullen niet de juiste reparatie is.
De eerste is hout dat draagt. Een kozijnstijl, een gevelbalk, een muurplaat of een raamdorpel die belasting opneemt, herstel je niet met plamuur maar met een houten inzetstuk of een nieuw deel. Verdwijnt je beitel er zonder weerstand tien centimeter in, dan is het geen vulklus meer.
De tweede is beton waar het wapeningsstaal uit steekt of waar de aantasting doorloopt tot achter de wapening. Dat vraagt om ontroesten, een passiverende laag en een reparatiemortel in de juiste opbouw, en bij een balkonrand of galerijvloer om een beoordeling van de constructie.
De derde is de hoogte. Een dakkapel, een goot of een raam op de tweede verdieping repareer je vanaf een steiger of hoogwerker, niet vanaf een ladder met een bak plamuur in je hand. De klus zelf is niet moeilijk, maar tweehandig werken op een ladder is dat wel.