Epoxy plamuur gebruiken zonder dat de reparatie later opvalt
Epoxy plamuur bestaat uit een hars en een verharder die je vlak voor gebruik mengt. Omdat de uitharding een chemische reactie is en geen verdamping, krimpt het materiaal vrijwel niet en blijft een gevuld gat ook na een jaar vlak. Gebruik hem op kaal, droog en gezond hout, vul iets bol, en neem het overschot weg zolang de plamuur nog leerhard is. Dat scheelt de helft van het schuurwerk en voorkomt dat je de reparatie er later doorheen ziet.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Roestvrijstalen plamuurmes van 4 en 8 cm
- Glad mengplaatje: een tegelrestje, een stuk glas of een kunststof plaatje
- Schuurklos met vlakke onderkant
- Scherpe beitel of afbreekmes om het overschot weg te steken
- Schuurpapier P80, P120, P180 en P240
- Nitril handschoenen
- Stofmasker met P2-filter
- Stofzuiger met borstelmond
- Houtvochtmeter als je buitenwerk doet
Materiaal
- 2K epoxy plamuur, fijne kwaliteit voor gladde afwerking
- Grof gevulde epoxy houtrotvuller voor diepe gaten
- Grondverf die geschikt is voor kaal hout
- Terpentine of thinner om de eerste grondlaag te verdunnen
- Ontvetter of spiritus
- Houten deuvels en houtlijm voor schroefgaten die weer belast worden
Wat epoxy plamuur is en waarvoor je hem pakt
Epoxy plamuur is een tweecomponentenvuller: een hars en een verharder die je vlak voor gebruik in de voorgeschreven verhouding mengt. Het materiaal hardt uit door een chemische reactie tussen die twee, en niet doordat er oplosmiddel of water uit verdampt. Dat verschil verklaart de belangrijkste eigenschap: 2K epoxy plamuur krimpt niet of nauwelijks.
Vul je een schroefgat met een gewone plamuur uit een tube, dan zie je na een week vaak een klein kuiltje op de plek waar je vlak had geschuurd. Bij epoxy blijft het vlak dat je geschuurd hebt ook echt vlak, ook in een gat van een centimeter diep. Voor een gewone deuk of scheur in een binnenmuur is dat onnodig zwaar materiaal, en kijk je beter bij de aanpak per soort schade in muur en kozijn.
De typische toepassingen zitten aan de buitenkant en aan hout dat werkt: kozijnen, onderdorpels, buitendeuren, vensterbanken en tuinmeubilair. Epoxy hecht daar sterk op kaal hout en blijft zitten terwijl het hout eromheen uitzet en krimpt.
In het schap vind je grofweg twee soorten. De fijne, gladde variant is bedoeld voor dunne lagen en oppervlaktereparaties, en die schuur je tot een spiegelvlak. De grof gevulde variant staat er als houtrotvuller en is bedoeld voor diepe gaten; die is stugger, korreliger en in een dunne laag lastig glad te krijgen.
Is het gat diep en komt het straks in het zicht, koop dan allebei: de grove vuller voor het volume en de fijne plamuur voor de laatste twee millimeter. Dat werkt sneller dan één product voor beide klussen willen gebruiken.
Epoxy naast polyester, acryl-urethaan en gewone plamuur
De keuze voor epoxy is vooral een keuze tegen polyester. Polyester plamuur hardt uit met een peroxidepasta, is spotgoedkoop, schuurt heerlijk en is groot geworden in de autoschadebranche. Op plaatstaal werkt dat prima, want plaatstaal beweegt nauwelijks. Hout zet uit en krimpt met het seizoen, en de stijve polyesterlaag scheurt dan langs de randen los.
Daar komt bij dat polyester slecht hecht op hout en sterk ruikt tijdens het verwerken. Binnenshuis in een afgesloten kamer is dat geen prettige middag. Wat polyester wel en niet kan, staat verder uitgewerkt bij polyester plamuur en zijn toepassingen.
Voor buitenwerk aan hout is er nog een derde kandidaat die vakschilders veel gebruiken: 2K acryl-urethaan plamuur. Die is minder hard dan epoxy, schuurt makkelijker en sluit het hout minder af, wat gunstig is op delen die hun vocht kwijt moeten kunnen. Op kaal, gezond hout dat echt sterkte nodig heeft blijft epoxy het langst zitten. Een breder overzicht van de tweecomponentensystemen vind je bij plamuur met twee componenten.
| Plamuursoort | Waar hij goed werkt | Waar hij tegenvalt | Schuren en overschilderen |
|---|---|---|---|
| 2K epoxy plamuur, fijn | Kaal buitenhout, kozijnen, dorpels, gladde oppervlaktereparaties | Grote vlakken en dik werk in één keer, en op hout dat vocht moet afgeven | Hard schuurwerk, hecht goed onder grondverf |
| Epoxy houtrotvuller, grof gevuld | Diepe gaten en uitgevreten dorpels, laag van 5 mm en dikker | Dunne lagen en gladde afwerking, blijft korrelig | Schuurbaar, meestal nog een fijne laag eroverheen nodig |
| Polyester plamuur | Metaal, plaatwerk, stijve ondergronden | Hout binnen en buiten, hecht slecht en scheurt langs de randen | Schuurt zeer makkelijk, sterke geur tijdens verwerken |
| 2K acryl-urethaan plamuur | Buitenhout dat wat damp moet doorlaten, grotere te vlakken oppervlakken | Zeer diepe gaten en constructieve plekken | Licht schuurwerk, goed overschilderbaar |
| Alkydplamuur uit een tube | Kleine nagelgaatjes binnen, onder dekverf | Buitenwerk en alles dieper dan een paar millimeter | Krimpt na, vaak tweede keer vullen nodig |
| Muurvuller op gipsbasis | Scheuren en gaten in stuc- en gipswerk binnen | Hout, metaal en alles wat buiten staat | Zacht en snel te schuren, direct behangbaar of schilderbaar |
| Cementgebonden reparatiemortel | Beton, buitenmuren, aangetaste betonranden | Hout en dunne afwerklagen | Grof, vraagt een aparte afwerklaag |
De twee componenten mengen zonder dat het misgaat
De mengverhouding staat op de verpakking en verschilt per merk en per serie. Sommige plamuren mengen op twee delen hars en één deel verharder, andere op gelijke delen, en bij de grovere houtrotvullers kom je weer andere getallen tegen. Houd die verhouding aan en schat hem niet op het oog: extra verharder maakt de reactie niet sneller, maar levert een brosse plek op die soms blijvend plakkerig blijft.
Meng op een glad plaatje, bijvoorbeeld een tegelrestje of een stuk glas. Karton en hout zuigen een deel van de vloeibare hars op, waardoor de verhouding in het restant niet meer klopt. Meng minstens een minuut door en schraap de randen van je hoopje er telkens bij, want onvermengd materiaal aan de rand hardt nooit uit.
Maak kleine porties. Een grote klont in een potje wordt door de eigen reactiewarmte snel heet en kan binnen enkele minuten steenhard worden, terwijl datzelfde mengsel uitgestreken op de reparatie veel langer verwerkbaar blijft. De onderstaande tijden zijn richtwaarden bij normale omstandigheden; wat op de verpakking staat gaat altijd voor.
| Temperatuur van hout en materiaal | Verwerkingstijd na mengen | Schuurbaar na ongeveer | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Onder 10 graden | Lang, maar de reactie stokt halverwege | Vaak pas na een etmaal, soms helemaal niet | Buitenwerk uitstellen of het vlak eerst opwarmen |
| 10 tot 15 graden | 30 tot 45 minuten | 6 tot 8 uur | Geef de plek een nacht voordat je gaat schuren |
| 18 tot 20 graden | 15 tot 25 minuten | 3 tot 4 uur | Bij deze temperatuur kloppen de tijden op de verpakking meestal |
| 25 graden en hoger | 5 tot 10 minuten | 1 tot 2 uur | Meng porties van een eetlepel, anders is het potje eerder hard dan jij |
| In de volle zon op een donker kozijn | Onvoorspelbaar kort | Snel, met kans op blaasjes | Werk vroeg op de dag of zet het werk in de schaduw |
Draag nitril handschoenen en kneed niet met blote handen. Ongeharde epoxyhars en de verharder kunnen huidallergie veroorzaken, en die allergie gaat niet meer over. Was hars van je huid met water en zeep, niet met aceton of thinner: die openen de huid juist en helpen de stof naar binnen.
Epoxy plamuur op hout: kozijnen, dorpels en schroefgaten
Epoxy hecht op kaal, droog en gezond hout. Die drie woorden zijn allemaal voorwaarde. Schuur de plek tot op het blanke hout, zuig het stof weg en neem hem af met spiritus of ontvetter, want een resterend laagje verf of vet is precies de plek waar de reparatie later loslaat.
Zacht en vezelig hout haal je eerst weg met een steekbeitel of een schroevendraaier tot je op vast materiaal komt. Blijft er rot achter onder je vulling, dan werkt dat gewoon door en zit er over twee jaar een bolle plek in je lak. Bij echte houtrot is de volgorde anders en zwaarder; die staat beschreven bij het uitvullen van houtrot met epoxy.
Meet bij buitenwerk het vochtgehalte als je een meter hebt. Boven ongeveer achttien procent hecht epoxy slecht en sluit je bovendien vocht op in het hout. Regen op donderdag betekent dus niet dat je vrijdagochtend kunt plamuren.
Voor schroefgaten geldt één belangrijke grens. Een gat dat alleen dicht en glad moet zijn, vul je prima met epoxy plamuur: aanbrengen, laten uitharden, glad schuren, gronden, zo nodig nog een dun laagje plamuur, schuren en aflakken. Moet er op diezelfde plek opnieuw geschroefd worden, bijvoorbeeld bij een scharnier of een sluitplaat, dan is plamuur de verkeerde keuze. Boor het gat dan uit, lijm er een houten deuvel of een propje in de nerfrichting in en boor daar opnieuw in voor.
Naden en aansluitingen na een reparatie
Heb je een nieuw stuk hout ingelijmd, bijvoorbeeld een onderdorpel of een stuk stijl, dan blijft er altijd een fijne naad zichtbaar. Ook als de profielen naadloos op elkaar aansluiten, krijg je die met lijm alleen niet glad. Steek het overtollige schuim van een bruisende constructielijm eerst met een beitel weg, laat het geheel volledig uitharden en werk de naad daarna af met een fijne 2K epoxy plamuur.
Neem hier de gladde variant en niet de grove houtrotvuller. Die laatste is feitelijk dezelfde chemie, maar hij is grover van samenstelling en laat zich in een laag van een millimeter of twee slecht uitstrijken.
Aanbrengen en daarna vlak schuren
Breng de plamuur aan met een roestvrijstalen mes en druk hem in het gat in plaats van hem eroverheen te strijken. Luchtbellen onder de vulling worden bij het schuren kraters. Vul daarna iets bol, ongeveer een millimeter boven het houtoppervlak, want epoxy zakt niet terug en je wilt bij het vlakken nog materiaal over hebben.
De grootste tijdwinst zit in het moment waarop je het overschot wegneemt. Zodra de plamuur leerhard is, ergens tussen een half uur en anderhalf uur na het aanbrengen, kun je het teveel wegsteken met een scherpe beitel of een afbreekmes. Dat gaat als het snijden van harde kaas en het scheelt de helft van het schuurwerk. Wacht je tot alles steenhard is, dan sta je een kwartier op één schroefgat te schuren.
Schuur daarna met een schuurklos en niet met je vingers, en zeker niet meteen met een excentrische schuurmachine. De epoxy is harder dan het hout eromheen, dus een ronddraaiende machine slijpt het zachte hout weg en laat het harde eilandje staan. Het resultaat is een ondiepe kuil rond je reparatie die je pas ziet als de lak erop zit.
| Fase | Korrel | Gereedschap | Waar je op let |
|---|---|---|---|
| Overschot wegnemen zolang de plamuur leerhard is | Geen schuurpapier | Scherpe beitel of vers afbreekmes | Werk plat over het vlak, niet stekend |
| Grof terugbrengen tot bijna vlak | P80 | Schuurklos | Blijf op de plamuur en raak het hout eromheen zo min mogelijk |
| Echt vlak maken | P120 | Schuurklos met een vlakke, harde zool | Voel met je vlakke hand, je vingers zien meer dan je ogen |
| De overgang naar het hout wegwerken | P180 | Met de hand, in de richting van de nerf | Hier ontstaat anders een zichtbaar randje onder de lak |
| Tussen twee lagen verf | P240 | Schuurspons | Licht en droog, alleen om de laag te ontnoppen |
Schuur epoxy met een P2-masker op. Het stof van niet volledig doorgeharde epoxy is huid- en luchtwegprikkelend. Werk met een stofafzuiging op je machine of schuur nat met een waterproof papier, en zuig het stof weg in plaats van het weg te blazen.
Gronden en aflakken over de reparatie
Zet de reparatie zo snel mogelijk in de grondverf, liefst dezelfde dag dat je hem vlak hebt. Kaal hout dat een nacht buiten open ligt, neemt vocht op en dan werkt de aansluiting alsnog. Verdun de eerste grondlaag op het kale hout iets volgens de aanwijzing op de bus, zodat hij in het hout trekt in plaats van erop te blijven liggen.
De geschuurde epoxy zelf zuigt niets op. Die moet daarom goed mat zijn voordat de grondverf erop gaat, anders is de hechting alleen mechanisch en tekent de plek zich af. Een lichte veeg met P180 vlak voor het gronden is genoeg.
Reken erop dat je twee keer moet gronden en tussendoor nog een keer een flinterdun laagje plamuur nodig hebt. Onder de eerste grondlaag zie je pas echt welke kleine putjes en krasjes er nog in zitten, en die vul je dan bij. Hoe lang je tussen de lagen moet wachten hangt af van het type verf en het weer; in onze tabel met droogtijden per materiaal vind je de gebruikelijke wachttijden.
Een gladde reparatie in hout met een duidelijke nerf blijft onder hoogglans zichtbaar als een vlak eilandje. Kies op zulke plekken liever zijdeglans, of kras met een fijne staalborstel een nerfrichting in de nog niet volledig uitgeharde plamuur.
Grenen en hardhout vragen extra aandacht
Bij grenen zit het probleem in de harsgangen. Diep die met wat thinner uit en laat ze goed drogen voordat je gaat vullen, want hars die later doorslaat, kleurt door je lak heen. Bij hardhout kunnen kleurstoffen uit het hout zelf doorslaan; daar zet je een isolerende grondverf op voordat je in kleur aflakt.
Was het hout eerder gebeitst, dan moet alles volledig mat geschuurd worden voordat er dekverf op gaat. Beits bevat weinig pigment en dringt in het hout, dus je krijgt hem er niet uit met alleen een schuurbeurt van het oppervlak. De oppervlaktereparaties met epoxy voer je in dat geval altijd uit op het kale hout, niet op de restanten beits.
Waar epoxy plamuur juist de verkeerde keuze is
Epoxy is hard, stijf en dampdicht, en dat zijn precies de eigenschappen die hem op sommige plekken ongeschikt maken. De vuistregel die vakschilders aanhouden: gebruik epoxy op plaatselijke reparaties in het hout, niet om hele vlakken mee dicht te smeren.
Een houten deel dat aan de achterzijde vocht opneemt, moet dat aan de voorzijde kwijt kunnen. Smeer je zo'n vlak helemaal dicht met een dampdichte laag, dan blijft het vocht in het hout hangen en gaat de verf later alsnog bladderen. Heb je een vlak schuurbeeld, dan hoef je vaak helemaal niet te plamuren, en dat is bij dit soort delen ook het betere antwoord.
Een tweede plek waar epoxy niet hoort is een naad die beweegt: de aansluiting tussen kozijn en metselwerk, of tussen een dorpel en een vloer. Daar hoort een elastische kit, want epoxy scheurt bij de eerste beweging los en dan loopt er water achter.
Ook aangetast beton is geen epoxywerk. Bij een afgebrokkelde betonrand met roestende wapening zit het probleem in de wapening en in de dekking, en dan is een cementgebonden reparatiemortel de juiste route; die volgorde staat bij het herstellen van betonrot. Voor een lekkende zinken goot geldt hetzelfde: zink werkt sterk met de temperatuur en trekt een starre epoxyplek los, dus zoek daar de aanpak op bij het repareren van een zinken dakgoot.
Epoxy plamuur binnenshuis op muur, plafond en steen
Op een gestucte muur of een gipsplaat is epoxy vrijwel altijd overdreven. Het materiaal is duurder, harder te schuren en veel minder vergevingsgezind dan een gewone vuller, terwijl gips- en muurvullers precies zo hard worden als de ondergrond eromheen. Voor scheurtjes en gaatjes in een muur werk je sneller en netter met de middelen die bij een muur glad maken staan beschreven.
Voor een dun egaliserend laagje over een hele wand pak je een uitvlakvuller. Wat een kant-en-klare pasta zoals Alabastine Muurglad wel en niet aankan, hangt vooral af van de laagdikte, en een goedkopere muurvuller uit het huismerkschap doet op kleine gaatjes vaak hetzelfde werk. Voor grotere gaten waar sterkte bij komt kijken, is de aanpak met Fix en Finish de gebruikelijke route in gips en stuc.
Er zijn binnen wel plekken waar epoxy zijn werk doet. Een uitgesleten hoek van een houten trapleuning, een beschadigde vensterbank, een afgesprongen hoekje van een stenen dorpel of een uitgebroken schroefgat in een deurstijl: allemaal plaatselijk, allemaal belast. Meer over dat soort werk in de rest van het huis staat bij ons overzicht van klussen aan wanden en plafond.
In natuursteen wordt gekleurde, vloeibare epoxy gebruikt om scheuren en gaatjes te vullen, waarna de plek wordt teruggeschuurd en gepolijst. Dat is ander werk dan plamuren en het luistert nauwer, zoals te lezen is bij epoxy op marmer en steen.
Zo repareer je een gat of beschadiging met 2K epoxy plamuur
Deze volgorde werkt voor een schroefgat, een uitgesleten hoek of een naad na een houtreparatie in een kozijn.
-
Haal alles weg wat niet vast zit
Steek zacht, vezelig of verpulverd hout weg met een steekbeitel tot je overal op vast materiaal komt. Schuur de plek en een paar centimeter eromheen tot op het kale hout. Epoxy hecht niet op verf, beits, vet of rotte vezels, dus alles wat je nu laat zitten is de plek waar de reparatie later loskomt.
-
Ontstof, ontvet en controleer of het droog is
Zuig het schuurstof weg met een borstelmond en neem de plek af met spiritus of ontvetter. Bij buitenwerk voel en meet je of het hout echt droog is; boven ongeveer achttien procent vocht sluit je vocht op onder je vulling. Laat de plek na het ontvetten een kwartier open drogen voordat je verder gaat.
-
Meng een kleine portie in de juiste verhouding
Meng op een glad plaatje in de verhouding die op de verpakking staat, en meng minstens een minuut tot je geen strepen meer ziet. Maak niet meer dan je in een kwartier verwerkt. Extra verharder toevoegen versnelt de reactie niet zoals je hoopt, maar levert een brosse en soms blijvend kleverige plek op.
-
Druk de plamuur in en vul iets bol
Druk het materiaal met een plamuurmes in het gat zodat er geen lucht onder blijft zitten, en strijk het daarna af met ongeveer een millimeter overhoogte. Diepe gaten vul je in twee gangen met een grof gevulde epoxy vuller en werk je pas daarna af met de fijne plamuur. Ruw de eerste laag licht op voordat de tweede erop gaat.
-
Steek het overschot weg zodra de plamuur leerhard is
Voel na een half uur of het materiaal aanvoelt als harde kaas. Op dat moment neem je het teveel weg met een scherpe beitel of een vers afbreekmes, plat over het oppervlak gehouden. Wacht je hiermee tot alles steenhard is, dan verdubbelt het schuurwerk en schuur je bijna zeker een kuil in het hout ernaast.
-
Schuur vlak met een klos, niet met de machine
Ga met P80 op een schuurklos terug tot bijna vlak en werk daarna af met P120 en P180. Voel steeds met je vlakke hand of de overgang naar het hout weg is. Een excentrische schuurmachine slijpt het zachtere hout rondom sneller weg dan de harde epoxy en laat daardoor een zichtbare verdieping achter.
-
Grond dezelfde dag nog
Zuig het stof weg en zet de reparatie plus het omliggende kale hout in de grondverf, met de eerste laag licht verdund zodat hij intrekt. Onder die eerste laag zie je pas welke putjes er nog zitten; die vul je bij met een dun laagje plamuur, schuur je met P180 en grond je opnieuw.
-
Lak twee keer af
Schuur de laatste grondlaag licht op met P240 en lak twee keer af in de gewenste kleur. Houd de wachttijd tussen de lagen aan die bij jouw verf hoort, want een tweede laag op verf die vanbinnen nog niet droog is, blijft maanden zacht. Op werk in de volle zon lak je liever vroeg op de dag.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je de plamuur aanmaakt
Uit de praktijk
Schroefgaten die na het plamuren opnieuw uitbraken
Bij het verplaatsen van een paar scharnieren bleven er in een houten kozijn een stuk of acht schroefgaten over. Die zijn met een fijne epoxy plamuur gevuld, glad geschuurd, gegrond en afgelakt, en dat resultaat was onzichtbaar. Het probleem ontstond bij de scharnieren die twee centimeter verschoven waren en gedeeltelijk in de oude gaten terechtkwamen.
De schroeven pakten daar in de plamuur en niet in het hout, en na een paar weken openen en sluiten kwamen ze los. Epoxy plamuur is hard, maar het is geen constructief materiaal: schroefdraad krijgt er geen grip in. Bij de tweede poging zijn die gaten uitgeboord tot acht millimeter, is er een beukendeuvel met houtlijm in gezet en is er in het volle hout opnieuw voorgeboord. De gaten die alleen dicht en glad moesten zijn, zijn gewoon met plamuur gevuld gebleven.
Een nieuwe onderdorpel waarvan de naad zichtbaar bleef
Een verrotte onderdorpel van een raamkozijn was vervangen door een nieuw stuk hout, gezet met een bruisende constructielijm. De profielen sloten netjes aan, maar er bleef een dunne naad zichtbaar die met alleen lijm niet vlak te krijgen was, en het uitgezette schuim stak op sommige plekken uit.
Wat hier werkte: het schuim eerst laten uitharden en het overschot wegsteken met een scherpe beitel, en de naad daarna afwerken met een fijne 2K epoxy plamuur. De eerste poging was gedaan met een grof gevulde houtrotvuller, in de veronderstelling dat dat hetzelfde spul is. Chemisch klopt dat ongeveer, maar de grove korrel liet zich in een laagje van twee millimeter niet uitstrijken en bleef na het schuren zichtbaar korrelig. Met de gladde variant en twee dunne gangen was de naad na het gronden niet meer terug te vinden.
Polyester plamuur op een binnenkozijn naast vers stucwerk
Een binnenkozijn moest strak in de lak naast een pas gestucte en met spachtelputz afgewerkte muur. Het kozijn was met een schuurmachine bijna kaal gehaald, alleen één nooit gelakte rand was niet recht. De eerste keuze was polyester plamuur, want dat lag nog in de schuur en het schuurt makkelijk.
Binnenshuis viel dat tegen. De geur bleef uren in de kamer hangen, ook met de ramen open, en langs de randen van de reparatie tekende zich na een paar maanden een haarscheurtje af doordat het hout was gaan werken. Bij de tweede aanpak is een 2K acryl-urethaan plamuur gebruikt, die minder ruikt en meer meegeeft. De belangrijkste les zat elders: waar het schuurbeeld al vlak was, is er helemaal niet geplamuurd, en juist die delen zijn het mooist gebleven.
Grenen deuren die van beits naar dekverf gingen
Een set grenen binnendeuren stond in een donkere beits en moest wit in de lak. De eerste gedachte was licht opschuren en gronden, maar beits zit in het hout en niet erop, en met een oppervlakkige schuurbeurt haal je hem er niet uit. De deuren zijn volledig mat geschuurd tot de glans overal weg was.
Daarbij kwamen de harsgangen boven water. Die zijn met wat thinner uitgediept en goed laten drogen, want hars die later doorslaat kleurt de witte lak geel. De oppervlaktebeschadigingen zijn op het kale hout gerepareerd met een fijne 2K epoxyvuller, en pas daarna is er gegrond en twee keer afgelakt. De vlammen in het hout die duidelijk boven het vlak lagen, zijn in dezelfde gang meegenomen.
Veelgemaakte fouten
De verhouding op het oog inschatten
Twee klodders naast elkaar op een plaatje zien er snel gelijk uit, terwijl de voorgeschreven verhouding heel anders kan zijn. Te weinig verharder geeft een plek die dagen zacht blijft, te veel maakt het materiaal bros. Weeg of meet de delen af volgens de verpakking, ook bij een portie ter grootte van een muntje.
Mengen op een stuk karton
Karton, papier en onbehandeld hout zuigen een deel van de dunne hars op. Wat je overhoudt heeft daardoor te veel verharder en hardt anders uit dan bedoeld. Meng op glas, een tegelrestje of een kunststof plaatje en schraap de randen van je hoopje telkens mee.
Precies gelijk vullen in plaats van iets bol
Omdat epoxy niet krimpt, denken mensen dat gelijk vullen genoeg is. Bij het vlakschuren neem je altijd iets weg, en dan zit de reparatie ineens een halve millimeter te laag. Vul ongeveer een millimeter boven het oppervlak en schuur die overhoogte er weer af.
Wachten tot alles steenhard is
Uitgeharde epoxy is harder dan het hout eromheen en schuurt daardoor traag en ongelijkmatig. Het moment waarop het materiaal leerhard is, ergens tussen een half uur en anderhalf uur, is het moment om het overschot met een beitel weg te steken. Dat scheelt de helft van je schuurtijd.
Met een excentrische schuurmachine over de reparatie gaan
De machine hapt het zachte hout rondom sneller weg dan het harde eilandje epoxy. Je krijgt een ondiepe kuil rond je reparatie die pas zichtbaar wordt als de lak erop ligt en het licht er schuin op valt. Werk met een vlakke schuurklos en houd de machine bij de laatste gangen erbuiten.
Polyester plamuur gebruiken op hout
Het schuurt heerlijk en het is goedkoop, maar polyester is te stijf voor hout dat uitzet en krimpt en hecht er bovendien matig op. Binnen een seizoen loopt er een haarscheur langs de rand van de reparatie, en daar trekt vocht in. Op plaatstaal is polyester prima, op een kozijn niet.
Een heel vlak dichtsmeren met epoxy
Epoxy is vrijwel dampdicht. Op houten delen die aan de achterzijde vocht opnemen, sluit een doorlopende laag dat vocht op en bladdert de verf er later alsnog af. Gebruik epoxy plaatselijk voor reparaties en laat een vlak dat al een goed schuurbeeld heeft gewoon ongeplamuurd.
Zonder handschoenen en zonder masker werken
Ongeharde hars en verharder kunnen een huidallergie veroorzaken die daarna blijvend is, en schuurstof van niet volledig doorgeharde epoxy prikkelt de luchtwegen. Nitril handschoenen en een P2-masker kosten samen weinig. Hars van je huid was je met water en zeep, niet met thinner of aceton.
Veelgestelde vragen
Wat is 2k epoxy plamuur precies?
De aanduiding 2K betekent tweecomponenten: je mengt een epoxyhars met een verharder, en die twee reageren met elkaar tot een hard, taai materiaal. Er verdampt daarbij vrijwel niets, dus het volume dat je aanbrengt blijft het volume dat je overhoudt. Dat maakt het geschikt voor diepere gaten waar een gewone plamuur na het drogen een kuiltje zou achterlaten.
Krimpt epoxy plamuur na het uitharden?
Nauwelijks. Omdat de uitharding een chemische reactie is tussen hars en verharder, en niet het verdampen van water of oplosmiddel, zakt het materiaal niet terug. Een gat van een centimeter diep kun je daardoor in één of twee gangen vullen zonder dat je er de week erna nog eens overheen moet. Wel iets bol vullen, want bij het vlakschuren neem je altijd wat weg.
Kan ik epoxy plamuur buiten gebruiken?
Daar is het juist voor bedoeld. Op kozijnen, dorpels en buitendeuren blijft epoxy van alle plamuursoorten het langst zitten, mits je hem op kaal, droog en gezond hout aanbrengt. Werk niet onder de tien graden en niet op hout dat vochtig is van regen, want dan hardt hij traag uit en sluit je vocht op. Zet de reparatie dezelfde dag nog in de grondverf.
Kan ik in epoxy plamuur schroeven?
Beter niet, ook al voelt het materiaal keihard aan. Schroefdraad krijgt weinig grip in plamuur en de schroef komt bij belasting los, zeker bij scharnieren en sluitplaten die telkens bewegen. Boor het oude gat uit tot acht of tien millimeter, lijm er een houten deuvel in met de nerf in de lengte, en boor daar opnieuw in voor. Voor gaten die alleen dicht en glad moeten zijn is plamuur wel de juiste keuze.
Hoe lang moet epoxy plamuur drogen voordat ik kan schuren?
Bij achttien tot twintig graden is dat meestal drie tot vier uur, bij tien tot vijftien graden loopt dat op naar zes tot acht uur en soms een hele nacht. Onder de tien graden stokt de reactie en kun je beter wachten tot het warmer is. Het slimme moment ligt eerder: als de plamuur na een half uur leerhard is, steek je het overschot weg met een beitel en hoef je daarna veel minder te schuren.
Is houtrotvuller hetzelfde als epoxy plamuur?
In de basis wel, want de meeste houtrotvullers zijn ook 2K epoxy. Het verschil zit in de vulstof: houtrotvuller is grover van samenstelling zodat je hem in dikke lagen kunt aanbrengen zonder dat hij uitzakt. Precies die korrel maakt hem lastig in dunne lagen, want in een laagje van twee millimeter blijft hij korrelig. Vul diepe gaten met de grove variant en werk de laatste millimeters af met een fijne plamuur.
Kan epoxy plamuur over grondverf of over oude lak?
Dat kan technisch, maar dan hecht de plamuur alleen aan de verflaag en niet aan het hout. Zolang die verflaag goed zit gaat het lang goed, en op het moment dat de verf loslaat komt je hele reparatie mee. Op reparaties die iets te verduren krijgen, schuur je daarom tot op het kale hout en ontvet je de plek. Alleen bij het bijwerken van heel kleine oneffenheden tussen twee verflagen kun je met een dun laagje op de grondverf wegkomen.
Waarom is polyester plamuur geen goede keuze voor hout?
Polyester wordt zeer stijf en hecht matig op hout, terwijl hout met het seizoen uitzet en krimpt. Daardoor scheurt de reparatie langs de randen los en trekt daar vocht achter. Op plaatstaal, dat nauwelijks beweegt, werkt polyester juist uitstekend en is het het gebruikelijke materiaal. Voor hout houd je het op een tweecomponentensysteem dat daarvoor gemaakt is, dus epoxy of acryl-urethaan.
Kan ik epoxy plamuur op een binnenmuur gebruiken?
Het kan, maar er is bijna nooit een reden voor. Epoxy is duurder, veel harder te schuren en veel minder vergevingsgezind dan een gips- of muurvuller, terwijl die vullers dezelfde hardheid krijgen als het stucwerk eromheen. Reserveer epoxy voor plaatselijke, belaste reparaties in hout of steen, zoals een uitgesleten hoek of een afgesprongen stukje van een stenen dorpel.
Welke verf kan er over epoxy plamuur?
Vrijwel elke gangbare grondverf en aflak op alkyd- of watergedragen basis hecht op geschuurde epoxy, mits het vlak echt mat is. De geschuurde epoxy zuigt niets op, dus de grondverf blijft er als een film op liggen en heeft die matte, opgeruwde ondergrond nodig. Verdun de eerste grondlaag alleen op het omliggende kale hout, niet speciaal voor de epoxy zelf.
Hoe krijg ik uitgeharde epoxy plamuur er weer af?
Chemisch nauwelijks, want uitgeharde epoxy is bestand tegen de meeste oplosmiddelen die je in huis hebt. Het gaat mechanisch: wegsteken met een scherpe steekbeitel, uitfrezen of wegschuren. Op hout kun je een verfafbrander gebruiken om het materiaal zacht te maken, maar houd de vlam in beweging en let op dat je het hout niet schroeit. Reken er in alle gevallen op dat je het gat daarna opnieuw moet vullen.
Kan ik epoxy plamuur op metaal of zink gebruiken?
Op stabiel, goed opgeruwd en ontvet staal hecht epoxy prima en wordt het ook zo gebruikt. Bij zink ligt het anders: zink zet met temperatuurwisselingen sterk uit en krimpt weer, en een starre epoxyplek scheurt daar los. Een lekkende zinken goot repareer je daarom met soldeer of met een reparatiesysteem dat meebeweegt, niet met plamuur.
Wanneer je beter een vakman belt
Het vullen en afwerken zelf is geduldwerk en geen specialistenwerk, dus dat kun je in de meeste gevallen prima zelf. Er zijn wel een paar momenten waarop je beter stopt.
Het eerste is houtrot dat verder gaat dan een plaatselijke plek. Zit het zachte hout dieper dan ongeveer een derde van de doorsnede, of blijkt bij het uitsteken dat de rot doorloopt tot in een stijl, een balkkop of een dragend deel, dan is uitvullen geen reparatie maar uitstel. Daar hoort nieuw hout in, en dat is timmerwerk.
Het tweede is werken op hoogte. Kozijnen en dakkapellen op de eerste verdieping en hoger doe je vanaf een goede rolsteiger, niet vanaf een ladder met een pot plamuur in je hand. Kun je die steiger niet veilig kwijt, laat het dan doen.
Het derde is werk dat onder een garantie of een verzekering moet vallen, bijvoorbeeld bij een vve of een verhuurder. Onderhoudsschilders werken met een gedocumenteerd systeem van vuller, grondverf en aflak, en een eigen reparatie ertussendoor kan die garantie doorbreken.