M10 voorboren: de boormaat per klus en per houtsoort

Wat er in het gat komt, bepaalt de boormaat

M10 is de maat van de draad: tien millimeter over de toppen. Dat getal zegt vrijwel niets over de boor die je nodig hebt, want die loopt in de praktijk van zes tot zestien millimeter.

Zoek je in ons overzicht over zagen en boren in hout en steen naar boormaten, dan kom je 8,5 millimeter tegen. Op de doos van een keilbout M10 staat 16, en in een vurenhouten regel wil je juist onder de zeven blijven. Alle drie die maten kloppen, ze horen alleen bij een andere klus.

De regel die je overal doorheen helpt: boor op de maat van het bevestigingsmiddel en niet op de maat van de bout. Zit er een huls, een plug of een laag mortel omheen, dan bepaalt dat onderdeel de diameter. Snijdt de bevestiging zijn draad zelf in het materiaal, zoals bij een houtdraadbout of een tap, dan bepaalt de kerndiameter van die draad de boor.

Bij M10 komt er nog iets bij dat je bij dunnere maten nauwelijks merkt. Een houtdraadbout M10 heeft twee verschillende diameters over zijn lengte, en die vragen allebei hun eigen gat. Die tweede boring wordt het vaakst overgeslagen en levert de meeste gesplijte balken op.

Wat je vastzet	Waarin	Boormaat	Waarom die maat
M10-schroefdraad tappen	Staal, aluminium, dik kunststof	8,5 mm	Draadmaat min de spoed van 1,5 mm
M10-bout doorsteken	Staal en plaatmateriaal	10,5 tot 11 mm	Speling om de bout er zonder klemmen door te krijgen
M10-bout of draadeind door hout	Balk, regel, meubelplaat	10 mm	Hout geeft mee, de bout hoeft nergens tegenaan te wringen
Houtdraadbout M10, het draaddeel	Vuren, grenen, douglas	6 tot 6,5 mm	Ongeveer de kerndiameter van de houtdraad
Houtdraadbout M10, het draaddeel	Eiken, azobé, oude bielzen	7 tot 8 mm	Kerndiameter plus een halve tot een hele millimeter tegen splijten
Houtdraadbout M10, de gladde hals	Alle houtsoorten	9,5 tot 10 mm	De hals onder de kop is dikker dan de draad eromheen
Schommelhaak of oogbout met M10-houtdraad	Hardhouten balk of paal	7 tot 8 mm	Zonder voorboren splijt de balk of breekt de haak af
Houtdraadbout M10 in een nylon plug	Baksteen, kalkzandsteen, beton	14 mm	De plug bepaalt het gat, de bout niet
Doorsteekanker M10	Massief beton	10 mm	Het anker gaat met bout en al door het gat heen
Hulsanker of keilbout M10	Beton en metselwerk	14 of 16 mm, per serie verschillend	De metalen huls om de bout is de maat die telt
Chemisch anker met M10 draadeind	Beton en volle steen	12 mm	Twee millimeter ruimte rondom voor de mortel

Het tapgat voor M10-schroefdraad boren

Snijd je zelf draad in staal, aluminium of dik kunststof, dan is 8,5 millimeter de maat. Die volgt uit een simpele som: de nominale diameter min de spoed. Bij M10 met grove draad is de spoed 1,5 millimeter, en tien min 1,5 is 8,5.

Boor je 8 millimeter, dan snijd je een vollere draad die op papier iets sterker is. In de praktijk loopt de tap dan zwaar, propt de spaan zich op in de groeven en breekt hij eerder af. Boor je 9 millimeter, dan tapt het licht en houd je een ondiepe draad over die bij het aandraaien makkelijk doldraait. Op 8,5 is de draad ruim sterk genoeg en overleeft de tap het werk.

Heb je fijne draad, dan verandert de som mee. Voor M10x1,25 boor je 8,8 millimeter en voor M10x1 kom je op 9 millimeter uit. Kijk dus eerst naar de bout die erin moet, want fijne en grove draad zien er op een halve meter afstand hetzelfde uit.

Tap met snijolie en draai na elke hele slag een halve slag terug, zodat je de spaan afbreekt in plaats van hem voor je uit te duwen. Loopt het toch mis en breekt de tap af in een blind gat, dan is uitboren naar de volgende maat vaak de enige weg. Dezelfde rekensom werkt bij het tapgat voor M6, bij de boormaat voor M8 en bij voorboren voor M12.

Draadmaat	Spoed grove draad	Boor voor het tapgat	Doorlopend gat, normale speling	Fijne draad en de bijbehorende boor
M6	1,0 mm	5,0 mm	6,6 mm	5,2 mm bij M6x0,75
M8	1,25 mm	6,8 mm	9,0 mm	7,0 mm bij M8x1
M10	1,5 mm	8,5 mm	11,0 mm	8,8 mm bij M10x1,25 en 9,0 mm bij M10x1
M12	1,75 mm	10,2 mm	13,5 mm	10,8 mm bij M12x1,25
M16	2,0 mm	14,0 mm	17,5 mm	14,5 mm bij M16x1,5

Een doorlopend gat voor een M10-bout

Moet de bout er alleen doorheen en zit de moer aan de andere kant, dan hoeft het gat niet strak te zijn. In staal en plaatmateriaal is 11 millimeter de gangbare maat voor M10. Wil je de delen echt op hun plek houden, dan boor je 10,5 millimeter, en bij een constructie die je na het monteren nog wilt kunnen stellen ga je naar 12 millimeter.

Boor twee delen die op elkaar komen bij voorkeur samen door, met een lijmtang erop. Boor je ze los en zet je ze daarna tegen elkaar, dan blijkt het onderste gat een halve millimeter naast het bovenste te zitten en past de bout er niet doorheen. Bij M10 voel je dat direct, want een bout van tien millimeter laat zich niet met een tikje corrigeren.

In hout ligt het anders. Daar boor je 10 millimeter, precies op de boutmaat, want hout geeft genoeg mee om de bout er doorheen te tikken. Bij een slotbout M10 doe je hetzelfde en trek je de vierkante hals onder de bolkop met de moer het hout in. Leg aan de moerkant altijd een ring, en bij zacht hout liever een carrosseriering, anders zakt de moer bij het aantrekken in het hout weg en verlies je je voorspanning.

Plaatmateriaal dat werkt, heeft die speling nodig. Een gevelplaat zet uit en krimpt met het weer, dus daar boor je twee tot drie millimeter ruimer dan de bout en gebruik je een ring die dat gat afdekt. Hoe je zulke platen boort en zaagt zonder uitbrokkelende randen, staat bij het zagen en boren van Trespa-platen.

Een houtdraadbout M10 vraagt twee boren onder elkaar

Een houtdraadbout heeft aan de ene kant een grove houtdraad en aan de andere kant een M10-draadeind waar een moer op past. Daartussen zit een glad stuk zonder draad, de hals, en dat stuk is dikker dan de kern van de houtdraad. Meet je zo'n bout op, dan lees je over de hals ongeveer 9,5 millimeter af en tussen de draadgangen ongeveer 7 millimeter.

De vraag is dan of je 7 of 9,5 moet boren, en het antwoord is allebei, na elkaar. Boor eerst het hele gat op de kerndiameter, zodat de houtdraad over de volle diepte in vers hout kan bijten. Boor daarna alleen het bovenste stuk uit op 9,5 tot 10 millimeter, precies zo diep als de gladde hals lang is.

Sla je die tweede boring over, dan perst de hals zich door een gat van zeven millimeter naar binnen. Dat is een wig in de vezels, en juist daar barst het hout of loopt het moment zo hoog op dat de kop eraf draait. Boor je andersom alles op 9,5 millimeter, dan pakt de houtdraad vrijwel niets en draait de bout rond zodra je hem aantrekt.

Welke maat voor het draaddeel klopt, hangt af van de houtsoort. Test bij twijfel op een afgezaagd stuk van hetzelfde hout: draait de bout er met een dopsleutel zwaar maar gelijkmatig in, dan zit je goed. Stijgt de weerstand halverwege ineens, dan boor je een halve millimeter ruimer. Zet je de bout in de kop van een balk, houd dan sowieso de ruime kant aan, want kops hout splijt veel eerder dan hout dat je op de zijkant aanboort.

Houtsoort	Boor voor het draaddeel	Boor voor de gladde hals	Waar je op let
Vuren en grenen	6,0 mm	9,5 mm	In vers, nat vuren mag 5,5 mm, dan pakt de draad extra
Douglas en lariks	6,5 mm	9,5 mm	Harsrijk, boor in één keer door en trek de boor vaak terug
Multiplex en gelamineerd hout	6,5 mm	10 mm	Boor haaks, anders drukt de bout de lagen uit elkaar
Eiken	7,0 tot 7,5 mm	10 mm	Looizuur tast gewoon staal aan, kies rvs of thermisch verzinkt
Azobé en bangkirai	7,5 tot 8,0 mm	10 mm	Keihard en zwaar, smeer de draad en draai gelijkmatig door
Oude spoorbielzen	7,5 tot 8,0 mm	10 mm	Verhard en vervuild hout, boor eerst een proefgat op een hoek
Vurenhouten balk, kopse kant	7,0 mm	10 mm	Ruimer boren dan op de zijkant, anders scheurt de kop open
Geïmpregneerd tuinhout	6,0 tot 6,5 mm	9,5 mm	Vaak nog vochtig en zacht, niet te ruim boren

Waarom een M10-bout in hardhout zijn kop eraf draait

In vuren komt een houtdraadbout M10 er met wat kracht wel in. In eiken, azobé of een oude biels ligt dat anders. Daar loopt het moment zo hoog op dat de bout zijn eigen kop eraf draait, of dat de draad uitscheurt terwijl je nog aan het indraaien bent. Bijna altijd zit daar een te krap voorgeboord gat achter.

Ga in dit soort hout uit van de kerndiameter plus een halve tot een hele millimeter, dus 7,5 tot 8 millimeter voor M10. De draad heeft dan nog volop hout om zich in vast te zetten, maar hij hoeft zich er niet meer doorheen te wringen. Boor het gat ook echt over de volle diepte, want de laatste centimeters zijn precies waar het moment het hoogst is.

Smeer daarna de houtdraad in met zuurvrije vaseline of met blanke was. Dat verlaagt de wrijving merkbaar en het scheelt zo veel moment dat een bout die eerst vastliep er nu gewoon in loopt. Houd het smeermiddel wel op de draad en niet op het zichtwerk, want vet op hout dat je nog wilt beitsen of schilderen laat kringen achter.

Draai in met een ratel of een ringsleutel op de zeskantkop, niet met een slagmoersleutel op vol vermogen. Met de hand voel je precies wanneer de weerstand ineens oploopt en kun je stoppen om ruimer te boren.

Bij eiken speelt nog iets anders: het looizuur in de houtsoort tast gewoon verzinkt staal aan en geeft blauwzwarte vlekken rond de bout. Kies daar rvs of thermisch verzinkt materiaal.

M10 in steen en beton: het anker bepaalt het gat

Hier gaat het het vaakst mis. Iemand koopt keilbouten M10, leest dat er een boor van 16 millimeter bij hoort en verbaast zich over een gat van zestien voor een bout van tien. Toch klopt het: bij een keilbout of hulsanker zit er een metalen huls om de bout, en die huls is de maat die telt.

Bij een doorsteekanker is het precies andersom. Dat anker heeft een dunne conus aan de punt en gaat met bout en al door het gat, dus daar boor je 10 millimeter voor een M10. Twee ankers die allebei M10 heten en een compleet andere boor vragen, dat is de valkuil.

De rest is overzichtelijk rekenwerk. Een chemisch anker met M10 draadeind gaat in een gat van 12 millimeter, twee millimeter ruimer dan het draadeind zodat de mortel er rondom omheen kan. Bij een houtdraadbout M10 in steen volg je de plug, meestal 14 millimeter. Voor een betonschroef staat de maat op de verpakking, en die is altijd kleiner dan de schroef zelf omdat de schroef zijn draad in het beton snijdt.

Weet je niet welke plug bij jouw muur hoort, kijk dan in onze plug- en boorkiezer per muursoort. Daar zie je meteen of je in dit materiaal met kloppen mag boren en welke boormaat bij de plug hoort.

Bevestiging voor M10	Boormaat	Waar hij goed in is	Waar hij tegenvalt
Doorsteekanker M10	10 mm	Massief beton, zit meteen strak en gaat snel	Vraagt een recht en schoon gat, niets voor holle steen
Hulsanker of keilbout M10	14 of 16 mm, meet de huls op	Beton en metselwerk, spreidt over een grotere lengte	Slipt bij een vuil gat of een te laag aandraaimoment
Nylon plug 14 mm met houtdraadbout M10	14 mm	Baksteen en kalkzandsteen, vergevingsgezind materiaal	Kruipt langzaam los onder trillingen en blijvende trek
Chemisch anker met M10 draadeind	12 mm	Zware en wisselende belasting, ook naar boven toe	Uithardtijd, en het gat moet echt stofvrij zijn
Chemisch anker met zeefhuls	Volgens de huls, vaak 16 of 20 mm	Holle steen, snelbouw en gipsblokken	Meer mortelverbruik en je moet de holte kennen
Betonschroef in de zwaardere maat	8 tot 10 mm volgens de verpakking	Zit direct vast en is weer te lossen	Vraagt een slagschroevendraaier, een accuboor loopt vast
Gasbetonplug met M10-draadeind	Volgens de plug, draaiend boren zonder kloppen	Cellenbeton, verdeelt de last over een groot oppervlak	Blijft licht werk, niet voor iets waar je aan hangt

Haaks beginnen, op diepte boren en het gat schoon houden

De diameter krijgt alle aandacht, terwijl er bij de richting en de diepte net zoveel misgaat. Een boor van zeven millimeter die je vrij uit de hand in een balk zet, staat na tien centimeter zomaar drie graden scheef. Bij een bout van honderd millimeter komt de punt dan een centimeter uit het hart, en bij twee scharnieren naast elkaar zie je dat meteen aan de sponning. Een scheve bout trekt ook het beslag scheef, waardoor de kop niet vlak op het hout komt te liggen. Hoe je haaks aftekent en dat tijdens het boren controleert, lees je bij haaks aftekenen en haaks werken.

Zet het gat af met een priem of een centerpunt, gebruik een boor met een centerpunt en start op lage snelheid. Heb je een boorstandaard of een boorgeleider, dan is dit het moment om die te pakken. Moet de bout onder een hoek het hout in, gebruik dan de aanpak bij boren en zagen onder 45 graden: begin loodrecht tot de punt gepakt heeft en kantel de machine daarna pas.

Voor de diepte reken je terug vanaf de bout. Een houtdraadbout M10x100 door een beslagplaat van tien millimeter heeft negentig millimeter hout nodig, dus boor je ongeveer vijfennegentig millimeter diep. Teken die diepte af met tape op de boor of met de dieptaanslag, want vanaf het derde gat gok je anders en dan komt de laatste bout er te ver uit te staan.

Trek de boor bij een diep gat in hout regelmatig helemaal terug. Boorsel dat in de spiraal blijft zitten, gaat wrijven en verbranden, en een boor die klemt breekt af in het gat. In beton geldt hetzelfde principe anders: boor tien millimeter dieper dan het anker lang is, blaas het gat uit, borstel het en blaas nog een keer. Meer over dit soort verbindingen en het materiaal eromheen vind je in ons overzicht over hout en timmerwerk.

Schommels, leuningen en alles waar een mens aan hangt

Een groot deel van de M10-bevestigingen in en om huis is er voor iets waar kracht op staat: een schommelhaak, een scharnier van een zware poort, een touwleuning langs een trap. Daar is de boormaat maar de helft van het verhaal. De andere helft is de vraag of de constructie eromheen het houdt.

Een schommelhaak met M10-houtdraad draai je nooit zonder voorboren in een balk. Het hout splijt langs de draad of de haak breekt af op het moment dat je het laatste stukje inschroeft. Boor in vuren zes tot zes en een halve millimeter, in hardhout zeven tot acht, en boor door tot voorbij het punt waar de draad eindigt.

Een haak die alleen in het hout grijpt, blijft afhankelijk van de vezels eromheen. Een doorgaande M10-bout met een ring en een moer aan de bovenkant van de balk is voor een schommel de sterkere oplossing: die klemt het hout samen in plaats van het uit elkaar te wiggen. Boor daarvoor 10 millimeter door de balk heen en leg boven en onder een grote ring.

Onderschat de balk zelf niet. Een balkje van negen bij negen centimeter over een overspanning van bijna vier meter gaat staan zwiepen zodra er een kind aan schommelt, en het breekt met scherpe splinters. Voor die overspanning zit je eerder bij een vuren balk van twaalf bij twintig centimeter. Een hardhouten paal is gemaakt om rechtop de grond in te gaan en niet om als ligger te werken, dus dat is niet automatisch de sterkere keuze. Gaat de bevestiging naar zwaardere maten, kijk dan bij de boormaten voor M12.

Zo boor je een houtdraadbout M10 correct voor

Deze volgorde werkt in balken, palen en dikke regels, en met kleine aanpassingen ook voor een doorgaande bout.

1. Meet de bout op met een schuifmaat

   Meet over de gladde hals vlak achter de kop en over de kern tussen twee draadgangen. Bij een gangbare houtdraadbout M10 lees je daar ongeveer 9,5 en ongeveer 7 millimeter af. Die twee getallen zijn je twee boren, dus dit kost tien seconden en voorkomt het meeste gedoe.

2. Kies de maat voor het draaddeel bij de houtsoort

   In vuren en grenen boor je 6 tot 6,5 millimeter, in eiken, azobé of een oude biels 7 tot 8 millimeter. Hoe harder het hout, hoe dichter je bij de kerndiameter blijft en hoe minder de draad zich hoeft te wringen. Twijfel je, boor dan eerst een proefgat in een afgezaagd stuk van hetzelfde hout.

3. Teken het gat af en zet een putje

   Kruis de plek af en druk er met een priem een putje in. Een boor van zeven millimeter wandelt op een ruwe balk anders makkelijk een paar millimeter weg. Bij twee scharnieren naast elkaar zie je zo'n afwijking direct terug in de sponning.

4. Boor het volledige gat op de kerndiameter

   Boor haaks en op lage snelheid door tot de diepte die de bout nodig heeft, plus vijf millimeter. Trek de boor onderweg een paar keer helemaal terug om het boorsel af te voeren. Een boor die vol zaagsel zit, gaat wrijven, verbrandt het hout en kan afbreken in het gat.

5. Boor het bovenste stuk uit voor de gladde hals

   Wissel naar 9,5 of 10 millimeter en boor alleen zo diep als de hals lang is, plus het beslag dat ertussen zit. Sla je deze stap over, dan perst de hals zich als een wig door een gat van zeven millimeter en scheurt het hout of draait de kop eraf.

6. Smeer de draad en draai de bout in

   Strijk zuurvrije vaseline of blanke was over de houtdraad en draai in met een ratel of ringsleutel op de zeskantkop. Gelijkmatig doordraaien, zonder rukken. Loopt de weerstand halverwege ineens op, draai dan terug en boor een halve millimeter ruimer in plaats van door te zetten.

7. Trek aan tot de kop draagt en niet verder

   Stop zodra de kop of de ring vlak op het beslag ligt en het geheel niet meer beweegt. Doordraaien na dat punt scheurt de houtdraad in het gat uit, en dat merk je pas als de verbinding onder belasting komt. Bij zacht hout leg je een ring onder de kop zodat die niet in het hout zakt.

8. Controleer de verbinding na de eerste belasting

   Loop de bouten na een week en na het eerste seizoen nog eens na, zeker bij een schommel of een poort. Hout krimpt en zet uit, en bij wisselende belasting komt er speling in. Zit er een scheur langs het gat of draait de bout rond zonder vast te komen, verplaats de bevestiging dan naar vers hout.

Plug- en boorkiezer

Kies je muursoort en het gewicht dat eraan moet hangen, en zie welke plug, schroef en boormaat je nodig hebt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Muursoort Alle Beton Kalkzandsteen Baksteen Gipsplaat Gasbeton Gipsblok Holle steen Hout

Muursoort	Zo herken je hem	Plug die past	Boor en maat	Wat je eraan kunt hangen
Beton	Grijs, keihard, boorstof is grijs en fijn, de boor loopt zwaar	Nylon plug of, bij zwaar werk, een keilbout	Steenboor met hamerfunctie, 6, 8 of 10 mm	Alles, ook een hangend toilet of een boiler, mits de plug diep genoeg zit
Kalkzandsteen	Lichtgrijs tot wit, glad breukvlak, boorstof is wit en zanderig	Nylon plug, boren zonder klopstand	Steenboor zonder hamerfunctie, 6 of 8 mm	Keukenkasten, wastafels, radiatoren
Baksteen	Rood tot bruin, boorstof is rood, harder dan voeg	Nylon plug, altijd in de steen en niet in de voeg	Steenboor met hamerfunctie, 6 of 8 mm	Zware kasten en wandbeugels, mits je de steen raakt en niet de voeg
Gipsplaat	Klinkt hol, boort weg als boter, boorstof is wit poeder	Hollewandplug met vleugels, tuimelplug of gipsplaatanker	Houtboor of steenboor, maat volgens de plug	Schilderij, spiegel en lichte kast tot ongeveer 10 kg per plug
Gasbeton	Lichtgrijs, heel licht van gewicht, kruimelt makkelijk	Speciale gasbetonplug of een lange schroef zonder plug	Houtboor, geen hamerfunctie, plug bepaalt de maat	Lichte tot middelzware last, verdeel over meer punten
Gipsblok	Wit tot lichtgeel, zacht, boorstof is wit gips	Gipsblokplug of chemisch anker bij zwaar werk	Houtboor zonder klopstand	Middelzware last, geen hangend toilet zonder voorzetframe
Holle steen	Klinkt hol, de boor zakt ineens door in de holte	Hollewandplug of chemisch anker met zeefhuls	Steenboor zonder hamerfunctie zodat de wand niet uitbreekt	Middelzwaar, met een chemisch anker ook zwaar
Hout	Herkenbaar, boorstof is krullend	Geen plug nodig, houtschroef volstaat	Houtboor, voorboren op ongeveer 70 procent van de schroefkerndiameter	Alles, mits je in het hart van de regel schroeft

Voordat je de boor in het hout zet

• Je weet welk bevestigingsmiddel erin komt en hebt de boormaat daarvan bepaald, niet van de bout afgeleid
• De hals en de kern van de bout zijn opgemeten, dus je hebt twee boormaten liggen in plaats van één
• De boormaat voor het draaddeel past bij de houtsoort, ruimer in eiken en azobé dan in vuren
• De boordiepte staat afgetekend met tape of dieptaanslag, boutlengte plus een paar millimeter
• Het gat komt niet in de kopse kant terecht, of je hebt daar bewust ruimer geboord
• Er ligt zuurvrije vaseline of was klaar om de houtdraad mee in te smeren
• Bij eiken of buitenwerk is het bevestigingsmateriaal rvs of thermisch verzinkt
• Bij steen weet je of kloppen mag en of de plug of huls bij de boormaat past

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De boormaat van de bout afleiden in plaats van van het bevestigingsmiddel

Een M10-bout is tien millimeter, dus wordt er tien millimeter geboord, ook als er een huls van zestien omheen zit of een houtdraad die op zeven millimeter hoort. Het anker gaat er dan niet in, of de draad pakt niets. Kijk eerst wat er in het gat komt en lees daar de boordiameter van af.

Eén boormaat gebruiken voor de hele lengte van een houtdraadbout

De gladde hals achter de kop is anderhalf tot drie millimeter dikker dan de kern van de houtdraad. Boor je alles op de kernmaat, dan wigt die hals het hout open. Houd je overal de halsmaat aan, dan grijpt de draad in niets. Het gat krijgt dus twee diameters onder elkaar.

In hardhout de maat van vurenhout aanhouden

Zes millimeter werkt prima in vuren en is in eiken of azobé te krap. Het moment loopt dan zo hoog op dat de kop eraf scheurt of de draad in het gat uitscheurt. Ga in hard hout naar zeven en een halve tot acht millimeter en smeer de draad in.

Voorboren tot vlak onder de buitendiameter van de draad

Dit voelt logisch, want dan draait de bout er licht in. Er blijft dan alleen een flinterdun randje hout over waar de draad in grijpt, en onder belasting trekt de bevestiging er gewoon uit. De kern tussen de draadgangen is de maat waar je op boort, niet de top.

Het gat niet diep genoeg doorboren

Een gat dat halverwege ophoudt, laat de laatste centimeters draad zich door onaangeboord hout snijden op het moment dat de wrijving al maximaal is. Precies daar breken bouten af. Boor door tot voorbij het einde van de draad, met een paar millimeter marge voor het boorsel.

Een tapgat voor M10 op negen millimeter boren

Het tappen gaat dan aangenaam licht, maar je houdt een ondiepe draad over die bij het aantrekken doldraait. De maat is 8,5 millimeter bij grove draad. Boor je juist op acht, dan loopt de tap zwaar en breekt hij eerder af in het gat.

Twee delen los boren en pas daarna tegen elkaar zetten

Bij M10 is een halve millimeter verschil al genoeg om de bout er niet doorheen te krijgen, en corrigeren met een tikje lukt bij deze dikte niet. Klem de delen op elkaar en boor ze in één keer samen door, dan liggen de gaten gegarandeerd in lijn.

Een schommelhaak of oogbout zonder voorboren indraaien

De draad werkt als een wig tussen de vezels. Het hout splijt langs de draad of de haak breekt af op de laatste slag, en dat merk je soms pas als er iemand aan hangt. Boor voor, over de volle lengte van de draad, en overweeg bij een schommel een doorgaande bout met ring en moer.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een gat voorboren en een M10-bout indraaien is werk dat je zelf doet. Er zijn drie situaties waarin je beter stopt en iemand belt.

De eerste is een bevestiging waar een mens aan hangt of onder staat: een schommel, een klimtoestel, een hangmat aan een balk, een zware poort. Zit die last aan een balk of een spant waarvan je de maat en de oplegging niet kent, laat het dan beoordelen. Een bout die keurig is voorgeboord houdt niets tegen als de balk eronder te licht is voor de overspanning.

De tweede is boren in of aan een dragende constructie. Een gat door een stalen ligger, door een betonbalk of door wapening die je bij het boren raakt, verandert de constructie. Dat is werk voor een constructeur en niet iets wat je op gevoel oplost door het gat een stukje te verplaatsen.

De derde is werken op hoogte. Een balk in een carport of een schommelframe boren terwijl je met twee handen aan een boormachine op een ladder staat, gaat op enig moment mis. Zet een rolsteiger neer of laat het doen. Datzelfde geldt voor bevestigingen in een gevel boven de begane grond, waar je bovendien met de weersomstandigheden en de uithardtijd van chemische ankers te maken hebt.