Muurverf op hout gebruiken: wanneer het werkt en wanneer niet
Muurverf op hout hecht prima zolang er een hechtende en isolerende grondlaag onder zit, maar de verffilm zelf is poreus, niet schoon te maken en niet blokvast. Op verticaal binnenwerk waar niemand aan zit, zoals wandpanelen, schroten en plafondbalken, gaat dat jarenlang goed. Op deuren, kozijnen, vensterbanken, schappen en traptreden gaat het binnen een seizoen mis, tenzij je er twee lagen watergedragen blanke lak overheen zet. Buiten houdt muurverf op hout niet, hoe goed je hem ook voorbehandelt.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Schuurblok en schuurpapier P120, P180 en P240
- Schuurspons voor profielen en kraaldelen
- Kwast van 50 mm voor hoeken en kopse kanten
- Vachtroller met korte pool voor glad hout, geen schuimroller
- Verfbak met rooster
- Plamuurmes en schuurblokje voor het vulwerk
- Stofzuiger met borstelmond en een vochtige doek
- Afplaktape en folie
Materiaal
- Watergedragen hechtprimer voor gladde en gelakte ondergronden
- Isolerende grondlaag op shellakbasis voor knoesten en looizuurhout
- Muurverf op waterbasis, mat of zijdemat
- Watergedragen blanke lak of vloervernis, matte of zijdematte glansgraad
- Houtvuller op waterbasis
- Ontvetter of ammoniakoplossing
- Schuurdoekjes en een tack cloth voor het stofvrij maken
Kun je hout verven met muurverf?
Ja, muurverf blijft op hout zitten, mits er een hechtende grondlaag onder zit. De vraag die er echt toe doet is een andere: hoe ziet dat er over twee jaar uit? Dat hangt niet af van de hechting maar van wat het onderdeel te verduren krijgt. Welke verf bij welke ondergrond hoort, staat in ons overzicht over verf kiezen per klus en ondergrond.
Het korte antwoord: op verticaal binnenwerk waar niemand aan zit, doet muurverf het jarenlang goed. Wandpanelen, schroten, een lambrisering hoog aan de muur, aftimmering rond een schouw en balken tegen het plafond zijn allemaal prima met muurverf te doen. Op alles wat je vastpakt, schoonmaakt of wat tegen een ander vlak aan sluit gaat het mis: binnendeuren, kozijnen, vensterbanken, traptreden, boekenplanken en keukenkastjes.
De reden dat mensen het willen is meestal de kleur. Muurverf is in elke tint te laten mengen en de matte uitstraling past bij de muur ernaast, terwijl lak vaak net iets glanzender oogt. Die wens is legitiem, maar hij kost je twee extra lagen: een grondlaag eronder en een blanke lak eroverheen. Zonder die twee lagen is muurverf op hout een tijdelijke oplossing.
Waarom muurverf zich op hout anders gedraagt dan lak
Muurverf en lak zijn allebei watergedragen acrylaatverven, maar de verhouding tussen bindmiddel en pigment verschilt sterk. In matte muurverf zit veel pigment en vulstof en relatief weinig bindmiddel. Er is dan te weinig bindmiddel om alle deeltjes volledig in te sluiten, waardoor er microscopisch kleine holtes tussen blijven. Dat is precies waar de matte uitstraling vandaan komt, en tegelijk waarom de laag poreus is.
Op een gipswand is die poreusheid geen probleem. Hout reageert er wel op, want een open verffilm laat waterdamp door en hout zet uit en krimpt met de luchtvochtigheid mee. Die beweging is het grootst dwars op de nerf. Een brosse, vulstofrijke laag scheurt dan met de nerf mee, meestal het eerst langs de kopse kanten en bij een verbinding.
Er is nog een eigenschap die op een muur nooit opvalt: muurverf is niet blokvast. Twee geverfde vlakken die tegen elkaar aan gedrukt staan, plakken aan elkaar vast. Een muur staat nergens tegenaan, een deur wel.
| Eigenschap | Matte muurverf op waterbasis | Watergedragen lak |
|---|---|---|
| Verhouding bindmiddel en vulstof | Veel pigment en vulstof, weinig bindmiddel | Veel bindmiddel, weinig vulstof |
| Structuur van de droge laag | Poreus en open, laat waterdamp door | Gesloten en waterafstotend |
| Schoonmaken | Hooguit droog afnemen, nat poetsen geeft glimplekken | Afneembaar met een vochtige doek en wat zeep |
| Blokvastheid | Twee geverfde vlakken plakken onder druk aan elkaar | Blijft los, ook als een deur dicht staat |
| Slijtvastheid bij aanraking | Gaat op aanrakingsplekken glimmen en slijt door tot op de grondlaag | Blijft gelijkmatig, ook bij dagelijks gebruik |
| Hechting op glad of gelakt hout | Alleen met een hechtprimer eronder | Hecht na schuren en een grondlaag |
| Tegenhouden van knoesten en looizuur | Geen enkel isolerend vermogen | Ook niet, daarvoor is een isolerende grondlaag nodig |
| Meebewegen met werkend hout | Bros, scheurt met de nerf mee | Blijft elastisch, rekt mee |
| Bijwerken van een plek | Aanzetten blijven zichtbaar, je moet van naad tot naad | Laat zich plaatselijk bijwerken |
Waar muurverf op hout wel kan en waar je beter lak neemt
De vuistregel die wij aanhouden is simpel: staat het verticaal, raak je het niet aan en sluit het nergens tegenaan, dan mag er muurverf op. Zodra een van die drie niet klopt, wordt het lak of een blanke lak over de muurverf heen.
Bij twijfelgevallen helpt het om te bedenken hoe je het onderdeel zou schoonmaken. Een balk tegen het plafond stof je hooguit af. Een deurpost naast de keuken wordt met een sopje afgenomen, en dan is matte muurverf binnen een half jaar een vlekkerige boel. Voor een trapleuning geldt dat nog sterker, want handvet dringt in een poreuze laag en gaat er niet meer uit. Hoe je een leuning wel afwerkt lees je bij het verven van een trapleuning.
| Onderdeel | Muurverf hier? | Waarom | Wat wij in plaats daarvan doen |
|---|---|---|---|
| Wandpanelen en schroten aan de muur | Ja | Verticaal, wordt niet aangeraakt en sluit nergens tegenaan | Muurverf met hechtprimer eronder |
| Plafondschroten en zichtbare balken | Ja | Buiten handbereik, alleen stof | Muurverf, dezelfde tint als het plafond |
| Lambrisering tot heuphoogte | Liever niet | Wordt met stoelen, voeten en handen geraakt | Muurverf met twee lagen matte blanke lak eroverheen |
| Binnendeur en deurpost | Nee | Niet blokvast, de deur plakt aan de sponning vast | Watergedragen lak in de gewenste kleur |
| Kozijn en aftimmering rond een raam | Nee | Condens langs het glas trekt in de poreuze laag | Watergedragen lak of alkydlak |
| Vensterbank binnen | Nee | Er staan spullen op en er staat vocht op | Lak, of een gelakte plaat |
| Trapleuning en spijlen | Nee | Handvet dringt in de laag en slijt hem door | Watergedragen lak, zijdeglans |
| Traptreden | Nee | Slijt binnen weken door tot op het hout | Trapvernis of een speciale traplak |
| Boekenplank of schap | Nee | Voorwerpen laten na weken een afdruk achter | Lak, of blanke lak over de muurverf |
| Keukenkastdeurtjes | Nee | Vet en waterdamp, en de deurtjes sluiten tegen de kast | Watergedragen meubellak |
| Radiatorombouw | Nee | Warmte maakt de laag zacht en kleverig | Lak die tegen warmte kan |
| Mdf wandpaneel | Ja, mits voorbehandeld | Het vlak zuigt weinig, de kopse kanten juist heel veel | Kopse kanten eerst dichtzetten, dan muurverf |
| Osb of multiplex als wandafwerking | Ja | Verticaal binnenwerk, structuur blijft zichtbaar | Isolerende grondlaag, dan twee lagen muurverf |
| Houten meubel | Alleen met lak eroverheen | Een tafelblad of kastdeur wordt aangeraakt en afgenomen | Meubelkrijtverf met wax of vernis, of gewoon lak |
| Buitenwerk in hout | Nee | Geen waterafstotende film, geen uv-vaste bindmiddelen | Watergedragen buitenlak of een dekkende beits |
Wil je toch de matte muurlook op een deur? Laat je lak dan in dezelfde kleur mengen in een matte glansgraad. Bijna elke verffabrikant heeft tegenwoordig een watergedragen lak in mat of extra mat, en die geeft hetzelfde beeld met een film die er wel tegen kan.
De voorbehandeling per houtsoort en plaatmateriaal
Muurverf heeft geen enkel isolerend vermogen. Alles wat in het hout zit en zich in water laat oplossen, komt er dus doorheen. Bij vuren en grenen zijn dat de harsen in de knoesten, die als gele tot bruine ronde vlekken door een witte laag heen komen. Bij eiken, meranti en western red cedar is het looizuur, dat vlekken geeft die eerder roestbruin ogen en zich langs de nerf verspreiden.
Water is daarbij de aanjager. Watergedragen verf weekt die stoffen los uit de bovenste vezellaag en neemt ze mee naar het oppervlak terwijl de verf droogt. Een tweede laag muurverf eroverheen lost dat niet op, want die brengt weer nieuw water aan. Alleen een isolerende grondlaag houdt het tegen, en op knoesten is dat traditioneel een laag op shellakbasis.
Voor plaatmateriaal ligt het anders. Daar is niet de inhoud van het hout het probleem maar de zuiging. Meer over hoe de verschillende platen zich gedragen staat bij hout en plaatmateriaal, en de aanpak van mdf specifiek bij het schilderen van mdf.
| Ondergrond | Voorbehandeling | Grondlaag | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|
| Kaal vuren of grenen met knoesten | Schuren met P120, daarna P180, stofvrij maken | Knoesten puntsgewijs met shellak, dan een watergedragen grondverf over het geheel | Alleen de knoest isoleren en de rest overslaan geeft na een maand gele kringen rondom |
| Kaal eiken, meranti of ceder | Licht schuren, niet nat afnemen | Isolerende grondlaag over het hele vlak | Looizuur trekt door twee lagen muurverf heen en kleurt de nerf bruin |
| Mdf, vlakke zijde | Schuren met P180, niet doorschuren tot op de kern | Watergedragen grondverf, één laag is meestal genoeg | Te nat aanbrengen laat de vezels opstaan, waardoor het vlak ruw wordt |
| Mdf, kopse kanten | Schuren en eventueel vullen met houtvuller | Twee tot drie lagen grondverf, tussendoor schuren | Kopshout zuigt de verf weg, waardoor de rand dof en ruw blijft |
| Multiplex en underlayment | Schuren met P150, uitgezakte plekken vullen | Watergedragen grondverf | De houtnerf van de toplaag komt na een paar maanden weer door de verf heen |
| Osb | Stof afnemen, ruwe splinters wegschuren | Isolerende grondlaag, want de lijmnaden en harsen tekenen door | Zonder isolatie tekenen de spanen zich af als donkere vlekken |
| Gelakt hout, glanzend | Ontvetten en daarna matteren met P220 tot P240 | Watergedragen hechtprimer | Schuren zonder eerst te ontvetten wrijft het vet juist in de krassen |
| Gebeitst of geolied hout | Ontvetten, olie zoveel mogelijk wegschuren | Hechtprimer, eerst op een klein vlak testen | Achtergebleven olie geeft kraters en plaatselijke slechte hechting |
| Gewaxt hout | Wax verwijderen met terpentine, daarna ontvetten | Hechtprimer | Verf op wax hecht niet en laat zich er later met een nagel af duwen |
| Melamine of gefolieerd spaanplaat | Ontvetten en goed matteren met P240 | Hechtprimer voor gladde ondergronden | Dit is geen hout maar een folie, gewone grondverf laat los in vellen |
Bij verf van voor 1970 eerst nadenken over lood. Oude lagen in en om kozijnen, deuren en trappen kunnen loodwit bevatten. Droog schuren maakt daar fijnstof van dat je inademt en dat in huis achterblijft. Schuur nat, of gebruik een schuurmachine met afzuiging en een stofzak die je buiten leegt, en houd kinderen uit de ruimte.
Laagopbouw en droogtijden bij muurverf op hout
De laagopbouw op hout is een andere dan op een muur. Op stucwerk rol je voorstrijk en twee lagen muurverf en dan ben je klaar. Op hout zijn het vier tot zes lagen: een hechtende of isolerende grondlaag, twee lagen muurverf en meestal twee lagen blanke lak.
Werk in dunne lagen. Een dikke laag muurverf op hout droogt aan de buitenkant dicht terwijl de onderkant nog nat is, en die film scheurt bij de eerste beweging van het hout. Twee dunne lagen zijn sterker dan één dikke, en dat verschil is bij een poreuze verf groter dan bij lak.
Houd rekening met de temperatuur. Watergedragen verf vormt pas een gesloten film boven ongeveer acht tot tien graden. Verf je in een koude schuur of in de winter in een onverwarmde kamer, dan droogt het water wel weg maar vloeien de bindmiddeldeeltjes niet in elkaar. Het resultaat is een laag die eruitziet als verf en met een vingernagel als poeder van het hout af komt.
Hoeveel je nodig hebt, hangt af van de zuiging van het hout en het aantal lagen. Op glad, voorgestreken hout kom je met een liter een stuk verder dan op stucwerk, maar de kale eerste laag op osb of kopshout verdwijnt grotendeels in de ondergrond. Reken de vierkante meters van je panelen uit met onze rekenhulp voor de hoeveelheid verf en houd de opgave op de bus aan.
| Laag | Stofdroog | Volgende laag | Volledig doorgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|
| Watergedragen grondverf of hechtprimer | ongeveer 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en verder | 24 uur | Niet tussenschuren geeft een ruw vlak en mindere hechting van de volgende laag |
| Isolerende grondlaag op shellakbasis | 15 tot 30 minuten | na 1 tot 2 uur | enkele uren | Te dun aanbrengen laat de knoest alsnog doorkomen |
| Muurverf op waterbasis, eerste laag | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur de tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt slijtvast |
| Muurverf op waterbasis, tweede laag | 30 tot 60 minuten | na 24 uur lakken | 2 tot 4 weken | Vernissen op een nog vochtige laag sluit vocht in en geeft doffe plekken |
| Watergedragen blanke lak, per laag | 1 tot 2 uur | na 6 uur de volgende laag | 5 tot 7 dagen | Een deur te vroeg dichtdoen laat de lak aan de sponning vastplakken |
Deze tijden gelden bij ongeveer twintig graden en normale luchtvochtigheid. Voor de tijden van andere materialen staat de volledige tabel met droogtijden per materiaal op de site.
Een blanke lak eroverheen maakt de laag pas bruikbaar
De stap die het verschil maakt tussen muurverf die het houdt en muurverf die tegenvalt, is de afwerking met een watergedragen blanke lak. Die lak vult de holtes in de poreuze laag op en sluit hem af. Daarmee wordt de laag afneembaar met een vochtige doek, blokvast en bestand tegen aanraking, terwijl de kleur en grotendeels ook de matte uitstraling blijven.
Neem een watergedragen acrylaat of polyurethaanlak, geen vernis op terpentinebasis. Alkydvernis vergeelt in de loop van jaren, en op een witte of lichtgrijze muurverf zie je dat als een zichtbare verkleuring, vooral op plekken waar weinig daglicht komt. Wat alkydverf verder doet en waar hij wel op zijn plaats is, lees je bij alkydverf en het gedrag daarvan.
Twee dunne lagen zijn genoeg. Breng ze aan met een korte vachtroller en rol elke baan in één richting uit, want matte lak bevat matteringsmiddel dat bij dubbel rollen ongelijk gaat liggen. Op een donkere kleur geeft matte lak vaak een lichte grijze waas. Probeer dat eerst op een reststukje voor je een hele wand doet.
Wil je het geheel spuiten in plaats van rollen, dan verandert de verdunning en de opbouw. Wat daarbij komt kijken staat bij verf spuiten en de juiste verdunning.
Buiten houdt muurverf op houtwerk het niet
Buitenmuurverf is gemaakt voor minerale ondergronden: stucwerk, beton, kalkzandsteen. Zo'n verf moet juist dampopen zijn, zodat vocht uit de muur naar buiten kan. Op hout werkt die eigenschap tegen je. Regen dringt de laag in, het hout zwelt en de verf laat los, meestal het eerst aan een kopse kant of bij een verbinding waar water blijft staan.
Er speelt meer. Buitenlak en dekkende beits bevatten bindmiddelen die tegen uv-licht kunnen en een fungicide tegen algen en schimmel. Muurverf voor binnen heeft dat allebei niet. Op een schutting of een tuinhuis zie je binnen een seizoen krijten: de bovenlaag verpoedert en je vingers worden wit als je erlangs strijkt.
Voor kozijnen buiten is muurverf helemaal geen optie. Daar hoort een systeem met een grondlaag, een tussenlaag en een aflaklaag, dat water buiten houdt en meebeweegt met het hout. Is het hout onder de verf al zacht en sponzig, dan schilder je het probleem alleen weg. Hoe je beoordeelt of dat nog te repareren valt, staat bij het vervangen van houten kozijnen.
In een onverwarmde ruimte binnen speelt hetzelfde in mildere vorm. Een garage of een schuur komt in de winter onder het vriespunt en boven de tachtig procent luchtvochtigheid. Muurverf op houten planken laat daar los langs de nerf, ook al zit hij droog.
Werken op hoogte is het echte risico bij buitenwerk. Boeidelen, dakranden en een gevel boven de eerste verdieping doe je niet vanaf een ladder met een verfbak in je hand. Huur een rolsteiger en zet die waterpas op vaste ondergrond, of laat dat deel over aan een schilder.
Muurverf op hout weer overschilderen of eraf halen
Wil je van de muurverf af, dan hoeft die er meestal niet helemaal af. Zit de laag vast en zie je geen bladders, dan kun je hem als ondergrond gebruiken. Schuur het vlak dof met P180 tot P240, neem het stofvrij af en zet er een watergedragen hechtprimer op. Daarna kan er gewoon lak overheen.
Test eerst of de laag echt vastzit. Plak een stuk stevige tape op een geschuurde plek, druk hem goed aan en trek hem er in één beweging af. Komen er vlokken verf mee, dan is de hechting onvoldoende en moet de laag eraf. Doe die test op meerdere plekken, want de hechting verschilt vaak per onderdeel: op de vlakken houdt hij vaak wel, op de kopse kanten niet.
Moet de verf er wel af, dan is schuren de eerste keuze bij een dunne laag en een verfafbrander bij dikkere pakketten. Werk met een brander op afstand en blijf bewegen, want vuren schroeit snel. Bij bladderende muurverf op een vloer heeft schuren weinig zin: daar zit de oorzaak meestal in vocht van onderaf, en dan is het verstandiger om eerst te kijken naar de opbouw van een houten vloer voor je opnieuw gaat verven.
Kies je voor overschilderen in een nieuwe kleur, zorg dan dat je dekkracht klopt. Een dekkend wit vraagt op een donkere ondergrond snel drie lagen. Welke witte tint je neemt is daarbij geen detail, en het verschil tussen de twee gangbare tinten lees je bij de keuze tussen ral 9010 en ral 9001.
Zo breng je muurverf op hout aan zodat het houdt
Deze volgorde geldt voor binnenwerk zoals wandpanelen, schroten en een lambrisering.
-
Zoek uit wat er nu op het hout zit
Wrijf met een doekje met spiritus over een onopvallende plek. Wordt de doek gekleurd en voelt de laag zacht, dan zit er watergedragen verf op. Gebeurt er niets, dan is het alkyd of een lak op terpentinebasis. Druppel ook wat water op het kale hout: blijft het als bolletje staan, dan zit er olie of wax in en moet dat er eerst uit.
-
Eerst ontvetten, dan pas schuren
Neem het hout af met een ontvetter of een oplossing ammoniak in water en spoel na met schoon water. Schuren van een vettig oppervlak wrijft het vet juist in de verse krassen, en daar hecht later niets meer op. Laat het hout na het ontvetten goed drogen voor je verder gaat.
-
Schuur tot de glans weg is en vul de gaatjes
Kaal hout schuur je met P120 en daarna met P180. Gelakt hout matteer je met P220 tot P240, waarbij het niet om materiaal wegnemen gaat maar om het breken van de glans. Vul gaatjes en scheurtjes met houtvuller op waterbasis, in lagen van hooguit vijf millimeter, en schuur het bij na een uur. Zuig alles af en neem het na met een licht vochtige doek.
-
Isoleer knoesten en looizuurhout
Zet elke knoest in vuren of grenen dicht met een grondlaag op shellakbasis, en werk royaal over de rand heen. Bij eiken, meranti of ceder isoleer je het hele vlak, want daar zit het looizuur overal. Doe je dit niet, dan komen er binnen enkele weken bruine kringen door je witte laag heen en helpt overschilderen niet meer.
-
Breng een hechtende grondlaag over het geheel aan
Rol of kwast een watergedragen grondverf of hechtprimer over het hele oppervlak, ook over de geïsoleerde knoesten. Deze laag zorgt voor de hechting en maakt de zuiging gelijkmatig, waardoor je muurverf overal even mat opdroogt. Schuur hem na vier tot zes uur licht na met P240 en maak het vlak stofvrij.
-
Twee dunne lagen muurverf
Gebruik een vachtroller met korte pool en geen schuimroller, want schuim slaat luchtbelletjes in de verf die als pitjes opdrogen. Rol met de nerf mee en werk kopse kanten en profielen eerst met de kwast voor. Laat de eerste laag vier tot zes uur drogen. Verf bij minimaal acht tot tien graden, anders vloeit de verf niet tot een gesloten film.
-
Werk af met blanke lak en laat doorharden
Wacht na de tweede laag een dag en breng dan twee dunne lagen watergedragen blanke lak aan, met zes uur ertussen. Rol elke baan in één richting uit. Belast het werk daarna niet meteen: de lak is na vijf tot zeven dagen doorgehard, de muurverf eronder pas na twee tot vier weken. Zet in die periode geen zware voorwerpen tegen een paneel en houd deuren zoveel mogelijk open.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voor je de eerste laag muurverf op hout rolt
Uit de praktijk
Een binnendeur die aan de sponning vastplakt
Muurverf blijft ook na volledig drogen enigszins thermoplastisch: onder druk en bij kamertemperatuur vloeien de bindmiddeldeeltjes weer een beetje in elkaar. Twee geverfde vlakken die tegen elkaar staan, zoals een deur en de sponning van het kozijn, hechten daardoor aan elkaar. Bij het openen scheurt de verf op de zwakste plek los en trekt hij een reep mee.
Je herkent het aan een deur die met een plopgeluid losschiet en aan kale randen precies waar de deur het kozijn raakt. Twee dingen helpen: twee lagen watergedragen blanke lak over de muurverf, en de deur de eerste weken open laten staan zodat de lagen kunnen doorharden. Zit het al vast, laat de deur dan open en werk de kale randen bij nadat de rest volledig uitgehard is.
Bruine kringen die door een witte laag heen komen
Ronde gele tot bruine vlekken op knoesten en bruine verkleuring langs de nerf van eiken of meranti komen door in water oplosbare stoffen in het hout. Het water uit watergedragen verf weekt hars en looizuur los uit de bovenste vezellaag en voert het naar het oppervlak terwijl de verf indroogt. Muurverf heeft geen isolerende werking en houdt dat dus niet tegen.
Nog een laag muurverf eroverheen maakt het erger, want die brengt weer nieuw water aan. De enige oplossing is de vlekken laten drogen, ze afnemen, en er een isolerende grondlaag op zetten die niet op water is gebaseerd. Op knoesten werkt shellak, over een heel vlak eiken een isolerende grondlaag volgens de opgave van de fabrikant. Daarna pas weer muurverf.
Verf die langs de kopse kanten van panelen afschilfert
Kopshout is het uiteinde van de vezels en zuigt vocht vele malen sneller op dan het langsvlak. Op mdf is dat verschil nog groter, want daar ligt de losse vezelstructuur open. Een poreuze muurverflaag laat waterdamp door, het kopshout zwelt en krimpt daardoor meer dan de rest, en op die naad breekt de brosse verffilm het eerst.
Het beeld is altijd hetzelfde: het vlak ziet er nog goed uit terwijl de randen dof, ruw of schilferig zijn. Voorkomen doe je door de kopse kanten apart voor te behandelen met twee tot drie lagen grondverf, tussendoor licht geschuurd, tot de rand net zo glad aanvoelt als het vlak. Pas dan gaat de muurverf eroverheen.
Veelgemaakte fouten
Muurverf direct op gelakt hout rollen
Op een gladde, gelakte ondergrond heeft muurverf te weinig bindmiddel om zich vast te zetten. Het ziet er de eerste weken goed uit en laat daarna in vellen los, meestal als je er met een nagel langs gaat. Ontvetten, matteren met P220 tot P240 en een watergedragen hechtprimer zijn hier geen extraatjes maar de voorwaarde. Datzelfde geldt bij andere gladde ondergronden, zoals bij het overschilderen van laminaat.
Knoesten overslaan omdat ze niet opvallen
Een knoest in vers geschuurd vuren valt nauwelijks op en de verleiding is groot om gewoon door te rollen. De hars komt er weken later alsnog doorheen, en dan zit hij ín je verflaag. Bijwerken helpt niet, want elke nieuwe watergedragen laag voert weer hars mee omhoog.
Eén dikke laag in plaats van twee dunne
Bij een poreuze verf pakt een dikke laag slechter uit dan bij lak. De bovenkant droogt dicht terwijl eronder nog vocht zit, en die film scheurt bij de eerste beweging van het hout. Rol dun uit en accepteer dat je twee keer rondgaat.
Verven onder de tien graden
Watergedragen verf vormt pas boven ongeveer acht tot tien graden een gesloten film. In een koude schuur droogt het water wel weg, maar vloeien de bindmiddeldeeltjes niet in elkaar. De laag is dan poederig en komt met een nagel van het hout af, ook al oogt hij normaal.
De verf te snel belasten
Muurverf voelt na een dag hard aan maar heeft twee tot vier weken nodig om echt door te harden. Een boek dat na drie dagen op een geverfd schap wordt gezet, laat na een maand een blijvende afdruk achter. Wacht met belasten, of lak het onderdeel af.
Een plek bijwerken in plaats van het hele vlak
Matte muurverf op hout laat zich niet plaatselijk bijwerken. De reparatieplek droogt net iets anders op en blijft als een schaduw zichtbaar, zeker bij strijklicht. Werk altijd van naad tot naad of van hoek tot hoek, dus over een heel paneel of een hele plank.
Een vernis op terpentinebasis over lichte muurverf
Alkydvernis vergeelt in de loop van jaren, en dat versnelt op plekken waar weinig daglicht komt, zoals achter een kast of in een gang. Op wit of lichtgrijs zie je die verkleuring goed. Gebruik hier een watergedragen acrylaat of polyurethaanlak.
Veelgestelde vragen
Kun je hout verven met muurverf?
Dat kan, zolang je er een hechtende grondlaag onder zet en accepteert dat de verffilm poreus blijft. Op wandpanelen, schroten en balken binnen gaat dat jarenlang goed. Op alles wat je aanraakt of schoonmaakt, zoals deuren, kozijnen en schappen, gaat het binnen een seizoen tegenvallen. Wil je muurverf daar toch gebruiken, dan zijn twee lagen watergedragen blanke lak eroverheen nodig.
Wat heb je nodig om hout te verven met muurverf?
Naast de muurverf zelf een watergedragen hechtprimer voor de hechting, een isolerende grondlaag op shellakbasis voor knoesten en looizuurhout, schuurpapier in P120, P180 en P240, een ontvetter, een vachtroller met korte pool en een kwast voor de hoeken. Voor onderdelen die aangeraakt worden komt daar watergedragen blanke lak bij. Reken op vier tot zes lagen in totaal.
Blijft muurverf op hout zitten zonder grondverf?
Op ruw, kaal en zuigend hout blijft muurverf een tijd zitten, maar de eerste laag verdwijnt grotendeels in de vezels en het resultaat wordt vlekkerig. Op glad of gelakt hout hecht muurverf zonder primer slecht en laat hij in vellen los. De grondlaag doet twee dingen tegelijk: hij zorgt voor hechting en maakt de zuiging gelijkmatig, zodat de muurverf overal even mat opdroogt.
Kan er muurverf op een binnendeur?
Wij doen dat niet. Muurverf is niet blokvast, wat betekent dat het geverfde deurblad en de geverfde sponning onder druk aan elkaar plakken. Bij het openen scheurt de verf los en trekt hij een reep mee. Ook praktisch valt het tegen: vingerafdrukken op de deurrand krijg je uit een matte, poreuze laag niet meer weg. Een watergedragen lak in een matte glansgraad geeft hetzelfde beeld met een film die er wel tegen kan.
Kun je muurverf op mdf gebruiken?
Op de vlakke zijde van mdf werkt muurverf goed, mits je eerst grondverf aanbrengt. De kopse kanten zijn het probleem: die zuigen zoveel dat er twee tot drie lagen grondverf in verdwijnen voordat de rand net zo glad aanvoelt als het vlak. Schuur tussendoor licht na en breng de verf niet te nat aan, want dan gaan de vezels opstaan en wordt het oppervlak ruw. Meer daarover staat bij het schilderen van mdf.
Kan muurverf op een houten vloer?
Nee. Muurverf heeft geen slijtvastheid en is binnen weken doorgelopen op de looproutes, ook als je er vernis overheen zet. Op een vloer hoort vloerverf of vloerlak, met een grondlaag die voor die belasting gemaakt is. Bladdert er nu verf op je vloer, kijk dan eerst naar vocht van onderaf voordat je opnieuw verft: de aanpak daarvan hangt samen met het isoleren van een houten vloer en de ventilatie van de kruipruimte.
Moet er altijd lak over muurverf op hout?
Niet altijd. Op plafondschroten, balken en panelen boven handbereik kun je de muurverf gewoon laten zoals hij is. Zodra het onderdeel wordt aangeraakt, afgenomen of tegen iets anders aan sluit, is een blanke lak eroverheen wel nodig. Die vult de holtes in de poreuze laag, maakt hem afneembaar met een vochtige doek en zorgt dat vlakken niet meer aan elkaar plakken.
Hoe lang moet muurverf op hout drogen voor je verder kunt?
Muurverf op waterbasis is na dertig tot zestig minuten stofdroog en na vier tot zes uur klaar voor de tweede laag. Vernissen doe je pas na een dag, anders sluit je vocht in en krijg je doffe plekken. Volledig doorharden duurt twee tot vier weken, en pas daarna is de laag echt slijtvast. Belast het werk in die periode zo min mogelijk.
Kun je muurverf op hout buiten gebruiken?
Dat houdt niet. Muurverf voor buiten is gemaakt voor stucwerk en beton en juist bedoeld om damp door te laten. Op hout betekent dat water in de laag, zwellend hout en verf die loslaat langs de kopse kanten. Er zitten ook geen uv-vaste bindmiddelen en geen fungicide in, dus je krijgt binnen een seizoen krijtende, vergroende planken. Neem buiten een watergedragen buitenlak of een dekkende beits.
Wat is het verschil tussen muurverf en krijtverf op hout?
Krijtverf voor meubels is gemaakt om zonder schuren op lastige ondergronden te hechten en wordt daarna afgewerkt met wax of vernis. Krijtverf voor muren is iets anders: die heeft weinig bindmiddel en wrijft op hout af. Lees op de bus welke ondergronden de fabrikant noemt. Staat hout er niet bij, dan is het een muurproduct en heb je alsnog een hechtprimer en een blanke lak nodig.
Kun je muurverf op hout spuiten in plaats van rollen?
Dat kan, en op profielen zoals kraaldelen geeft het een strakker resultaat dan een kwast. Muurverf is wel dikker dan lak, dus je moet verdunnen volgens de opgave op de bus en meestal een grotere nozzle nemen. Spuit in meerdere dunne gangen en laat elke gang goed drogen. Wat er verder bij komt kijken staat bij verf spuiten en het instellen van het pistool.
Kan muurverf op andere gladde ondergronden dan hout?
Met de juiste hechtprimer wel, maar het antwoord is per materiaal anders. Op melamine en gefolieerd spaanplaat verf je een folie en geen hout, dus daar is een primer voor gladde ondergronden nodig. Op metaal speelt corrosie mee en heb je een primer die daar tegen werkt, zoals beschreven bij het verven van aluminium. Zonder die specifieke voorbehandeling laat elke afwerklaag vroeg of laat los.
Wanneer je beter een vakman belt
Muurverf op houten binnenwerk is werk dat je zelf goed kunt doen. Het draait om voorbehandeling en geduld, niet om techniek die je moet leren.
Bel wel iemand bij verf van voor 1970 op grote vlakken. Die lagen kunnen loodwit bevatten, en droog schuren maakt daar fijnstof van dat in huis achterblijft. Een enkele deur kun je nat schuren, een hele trap of een verdieping vol kozijnen is werk voor iemand met afzuiging en de juiste beschermingsmiddelen.
De tweede grens is werken op hoogte. Boeidelen, dakranden en gevelwerk boven de eerste verdieping doe je vanaf een steiger, niet vanaf een ladder met een verfbak in je hand. Kun je die steiger niet veilig kwijt, laat dat deel dan over aan een schilder.
De derde grens is hout dat niet meer gezond is. Voelt een kozijn of een boeideel zacht als je er met een schroevendraaier in prikt, dan verf je het probleem alleen weg. Laat dan eerst beoordelen wat er vervangen moet worden voordat er verf op gaat.