Beerput: herkennen, buiten gebruik stellen en veilig vullen

Wat een beerput is en waarom hij er nog ligt

Een beerput is een dichte, ondergrondse opvangput waarin het toiletwater en het huishoudelijk afvalwater van een woning werden verzameld. Hij heeft geen uitstroom: hij loopt vol en werd periodiek leeggehaald. Dat maakt hem iets anders dan een zinkput, die juist een doorlatende bodem heeft en het water de grond in laat zakken.

In de meeste straten is de woning ergens in de vorige eeuw op het gemeentelijk riool aangesloten en is de put daarbij overgeslagen. Hoe de rest van de afvoer daarna is opgebouwd, van sifon tot huisaansluiting, staat in ons overzicht over de afvoer en riolering in huis. De beerput hoort in dat verhaal niet meer thuis, maar hij ligt er vaak nog gewoon.

Wat er precies ligt, verschilt sterk per bouwperiode. In binnensteden kom je gemetselde putten tegen van handvormsteen met een koepelgewelf en een gietijzeren of hardstenen deksel. Op het platteland zie je vaker betonnen bakken met een losse plaat erop. De leiding ernaartoe is meestal een oude gresbuis van gebakken klei, herkenbaar aan de bruine kleur en de glanzende huid.

Een put die leeg is en niet verzakt, doet niemand kwaad. Het probleem ontstaat op het moment dat er iemand overheen loopt met een minigraver, dat er een terras op komt, of dat de aanvoerleiding er nog op uitkomt en het spul zich weer ophoopt.

Een oude beerput in de tuin herkennen

De eerste aanwijzing is bijna altijd de bodem zelf. Boven een gevulde of ingezakte put ligt het maaiveld net iets lager, en in een droge zomer verkleurt het gras daar anders dan de rest van het gazon. Steek je er met een spade in, dan stuit je op een harde plek waar je hem elders zo de grond in duwt.

Kijk ook naar de plattegrond van het oude huis. Een beerput ligt zelden willekeurig: hij zit onder of vlak achter de plek waar vroeger het privaat stond, meestal bij de achtergevel of tegen een bijgebouw. Loopt er vanaf die hoek nog een oude leiding de tuin in, dan volg je die met een grondboor of een lange stalen pen.

Voordat je conclusies trekt, wil je weten met wat voor put je te maken hebt. Een ontstoppingsput ziet er van bovenaf net zo uit, maar die hoort er juist te zijn en laat je liggen. Het verschil zie je aan de leidingen: een put met een instroom én een uitstroom op vrijwel dezelfde hoogte is een doorstroomput, geen opvangput.

Soort put	Hoe je hem herkent	Wat erin kwam	Wat je ermee doet
Beerput	Gemetseld of beton, dichte bodem, wel een instroom maar geen uitstroom	Toiletwater en huishoudelijk afvalwater	Laten leegzuigen, aanvoer omleggen, put vullen of uitgraven
Zinkput of zakput	Doorlatende bodem, vaak losse stenen zonder mortel, staat meestal droog	Vroeger afvalwater, later vaak alleen regenwater	Niet meer voeden met afvalwater, soms bruikbaar als regenwaterinfiltratie
Septic tank of rottingsput	Betonnen bak met twee of drie compartimenten, instroom hoger dan uitstroom	Afvalwater op een perceel zonder rioolaansluiting	In bedrijf houden en periodiek laten legen zolang er geen riool ligt
IBA-installatie	Kunststof of betonnen unit met een deksel, soms met pomp of beluchting	Afvalwater op een perceel zonder rioolaansluiting	Laten beheren volgens het onderhoudsschema van de leverancier
Ontstoppingsput of inspectieput	Instroom en uitstroom op dezelfde hoogte, met een goot in de bodem	Alleen doorstroom, er blijft niets in staan	Laten zitten, dit is je toegang tot de leiding
Regenwaterkelder	Gemetseld, schone bodem, aangesloten op een goot en niet op het toilet	Regenwater van het dak	Kan blijven liggen, eventueel opnieuw gebruiken voor de tuin

Waarom je nooit in een beerput klimt

Dit is het onderdeel van de klus waar mensen om het leven komen, en het loopt vrijwel altijd op dezelfde manier af. Iemand daalt af om een emmer, een deksel of een gevallen gereedschap te pakken, zakt binnen enkele seconden in elkaar, en de tweede persoon klimt achterna om te helpen.

In een beerput met rottend organisch materiaal ontstaat zwavelwaterstof. Dat gas is zwaarder dan lucht, blijft dus onderin hangen, en het verraderlijke eraan is dat je reukvermogen bij hogere concentraties uitvalt. De stank verdwijnt en je denkt dat het meevalt, precies op het moment dat het gevaarlijk wordt. Daarnaast verdringt methaan de zuurstof, en lucht met te weinig zuurstof is niet te voelen.

Een beerput is een besloten ruimte. Daar hoort een gasmeting bij, gedwongen ventilatie, een harnas met een lijn naar boven en iemand die buiten blijft staan. Dat is werk voor een bedrijf dat daarvoor is uitgerust, en het is niet iets wat je met een stofmasker oplost.

Ook zonder gas is er een tweede risico. Metselwerk dat jaren onder water heeft gestaan verliest zijn mortel, en de wand houdt zichzelf dan alleen nog overeind door de grond eromheen. Zodra je gaat graven valt die steun weg.

Asbest, vervuilde grond en meldplicht bij graven

Rond een oude put kom je drie dingen tegen die het werk stilleggen, en het is beter om ze vooraf te herkennen dan halverwege. Het eerste is asbestcement. Deksels, aanvoerbuizen en dakwaterleidingen uit ruwweg de jaren vijftig tot tachtig zijn regelmatig van asbestcement gemaakt: grijs, vezelig op de breuk en dof in plaats van glanzend.

Zaag of breek daar niets aan. Asbestcement wordt gevaarlijk op het moment dat je er vezels uit vrijmaakt, en dat gebeurt bij zagen, slijpen en breken. Laat het beoordelen en laten saneren door een gecertificeerd bedrijf, en werk in de tussentijd niet in dezelfde sleuf verder.

Het tweede is de grond zelf. De bodem direct rond een beerput is jarenlang doordrenkt geweest en telt niet vanzelf als schone grond. Je mag die grond niet zomaar elders in de tuin of bij de buren gebruiken, en bij afvoer wil een verwerker meestal weten wat erin zit. Vraag bij de gemeente na of er voor jouw perceel iets bekend is.

Het derde is archeologie. In historische kernen zijn beerputten een van de belangrijkste vindplaatsen van gebruiksvoorwerpen, en veel gemeenten hebben daarom een meldplicht voor graafwerk vanaf een bepaalde diepte of oppervlakte. Wat er in jouw straat geldt, staat in het bestemmingsplan of de archeologische verwachtingskaart van de gemeente.

Een beerput aansluiten op riool of juist buiten de leiding zetten

Hoe je een beerput aansluit op riool is een vraag die we vaak krijgen. Het antwoord is bijna altijd dat je dat niet doet. Je sluit de wóning aan op het riool en zet de put daarbij buiten de leiding. Een oude put die als doorstroombak in de nieuwe leiding blijft hangen, vangt bezinksel op, geeft lucht en loopt op termijn vast.

De gemeente legt de aansluiting meestal tot aan de erfgrens en jij of je aannemer maakt het stuk daarbinnen. Meld je dus eerst aan voor een huisaansluiting en vraag na op welke hoogte en op welke plek het aansluitpunt komt te liggen. Pas daarna heeft het zin om het tracé in de tuin uit te zetten, want de hoogte van dat punt bepaalt je hele afschot. Ligt er binnen ook nog gietijzer of gres, kijk dan bij het vervangen van de riolering in huis hoe je die overgang maakt.

Wat mensen bij deze stap vergeten is de ontluchting. Een beerput ademde via zijn eigen deksel, een gesloten rioolstelsel doet dat via de standleiding die tot boven het dak doorloopt. Sluit je alles dicht aan zonder ontspanningsleiding, dan trekt een doorgespoeld toilet de watersloten van je andere afvoeren leeg en heb je meteen rioollucht in huis.

Onderdeel	Wat wij aanhouden	Waar het misgaat als je het anders doet
Huisaansluitleiding in de tuin	Pvc buitenriool 110 mm, bij een lang tracé of op verzoek van de gemeente 125 mm	Dunwandige binnenriolering bezwijkt onder de gronddruk
Afschot van de liggende leiding	Vuistregel 5 tot 10 mm per meter	Te vlak laat het vaste deel liggen, te steil laat het water vooruit lopen
Gronddekking in een tuin	Minstens 60 cm boven de bovenkant van de buis	Te ondiep betekent vorstschade en breuk bij belasting
Bed onder de buis	Ongeveer 10 cm zand, en zand tot boven de buis	Een buis die op een steen of oude fundering rust, breekt op dat punt
Richtingsverandering	Twee bochten van 45 graden in plaats van één haakse	Een haakse bocht is met een ontstoppingsveer nauwelijks te passeren
Ontstoppingsstuk	Eén bij de gevel en één vlak binnen de erfgrens	Zonder toegang moet je bij de eerste verstopping de tuin openbreken
Overgang van gres of gietijzer op pvc	Krimpmof met rubberring, of een rubber koppeling met rvs klemmen	Cement rondom een pvc-buis scheurt los en dat wordt een lek
Ontluchting van het stelsel	Ontspanningsleiding tot boven het dak, aanvullend eventueel een beluchter binnen	Zonder ontluchting worden sifons leeggezogen en ruik je het riool

Beerput verwijderen of laten liggen en vullen

Een beerput verwijderen betekent in de praktijk twee verschillende klussen. Bij de ene haal je alleen het gewelf eruit en vul je de bak op, bij de andere graaf je het hele metselwerk uit en voer je het af. Wat je nodig hebt hangt af van wat er straks bovenop komt.

Voor een gazon of een border is vullen genoeg. Er komt geen puntlast op en een beetje naklinken is daar geen probleem. Komt er een terras, een schuur, een aanbouw of een oprit overheen, dan is uitgraven de enige eerlijke keuze. Een gevulde put klinkt jarenlang na, en aangevulde grond draagt niet zoals gewassen zand of een geroerde bodem dat doet.

Ligt de put onder of tegen de fundering van de woning, dan draai je het om: dan mag je juist niet uitgraven. Je haalt daarmee de grond onder je eigen funderingsvoet vandaan. Zo'n put stel je buiten gebruik, laat je leegzuigen en vul je op met een materiaal dat zichzelf verdicht.

Situatie	Wat wij doen	Waar je op let
Put ligt onder de woning of tegen de fundering	Leegzuigen, gewelf laten zitten, opvullen met schuimbeton	Niet uitgraven, je ondermijnt de funderingsvoet
Put ligt midden in het gazon, geen bouwplannen	Leegzuigen, gewelf inslaan, bodem doorbreken, aanvullen in lagen	Reken op naklinken, vul de laatste laag pas na een winter aan
Er komt een terras, aanbouw of oprit overheen	Volledig uitgraven en het metselwerk afvoeren	Een aangevulde put is geen ondergrond voor een fundering
Put zit nog in de rioolleiding	Aanvoer omleggen naar de nieuwe huisaansluiting, put erbuiten zetten	Een put in de leiding vangt bezinksel op en geeft lucht
Put staat vol en de bodem is dicht	Eerst laten leegzuigen, pas daarna de bodem openen	De inhoud is afvalwater en hoort niet in de tuin of de sloot

Waarmee je een beerput vult zonder dat het later verzakt

Een beerput vullen lijkt het simpelste deel van de klus en het is precies waar het jaren later alsnog misgaat. De oorzaak is bijna altijd hetzelfde: er is in één keer volgestort in plaats van in lagen, en het materiaal heeft nooit de kans gekregen zich te zetten.

Werk daarom in lagen van ongeveer dertig centimeter. Elke laag verdicht je met een stamper, of je watert hem in met de tuinslang en laat hem een dag staan. Zand dat je inwatert zakt zichtbaar in, en dat is precies het inklinken dat je nu wilt hebben in plaats van over drie jaar onder je tegels.

Breek voordat je begint de bodem van de put open. Doe je dat niet, dan houd je een gemetselde bak in de grond die zich vult met regenwater en grondwater. De aanvulling blijft dan drassig, hij verdicht niet en bij hoge grondwaterstand krijg je een natte plek in het gazon die er in de zomer weer anders bijligt.

Laat de bovenste laag bewust wat hoger liggen dan het maaiveld. Een aanvulling zet zich nog een jaar of langer, en het is veel makkelijker om later een kruiwagen grond weg te halen dan om een verzakte plek opnieuw op te hogen.

Vulmateriaal	Wanneer wij het gebruiken	Waar je op let
Ophoogzand	De standaardkeuze voor een put in een open tuin	In lagen van ongeveer 30 cm verdichten of inwateren
Gebroken puingranulaat	De onderste meters van een diepe put	Alleen schoon granulaat, en altijd zand erboven om het af te dichten
Schraal aangemaakt zand-cement	Waar later een pad of een terras op komt	Klinkt nauwelijks na, maar is later niet meer met een schop te openen
Schuimbeton	Een put onder een vloer of tegen een fundering, waar verdichten niet kan	Vloeit zelf uit tot in de hoeken, laat het door een leverancier storten
Metselpuin uit de put zelf	Alleen als het schoon is en gebroken	Hele stenen laten holtes achter en juist die holtes zakken later in
Teelaarde	De laatste 30 tot 40 cm als toplaag	Zet er voorlopig geen boom op, de bodem is nog jaren aan het zetten

Geen riool in de straat: septic tank in plaats van beerput

In het buitengebied ligt niet overal een gemeentelijk riool. Het afvalwater moet dan op het eigen perceel worden behandeld. Een beerput opnieuw in gebruik nemen is daarvoor geen optie: hij bezinkt niets, hij zuivert niets en hij moet permanent worden leeggehaald.

De gangbare oplossing is een septic tank, ook wel een verbeterde rottingsput. Voor huishoudelijk afvalwater wordt daarbij een inhoud van minimaal zes kubieke meter met drie compartimenten aangehouden. Het water stroomt van kamer naar kamer. Het zware deel bezinkt in de eerste kamer en het drijvende deel blijft achter de schotten hangen, zodat er alleen bezonken water naar de infiltratie of de sloot gaat.

De eisen aan lozing en aan de plaats van de tank liggen bij de gemeente en het waterschap, en ze verschillen per gebied. Ga daar dus eerst langs voordat je iets bestelt, want de plek van het lozingspunt bepaalt de hele opzet. Voor een systeem met beluchting of een pomp is onderhoud verplicht in de vorm van een contract.

Sluit het regenwater van je dak nooit op zo'n tank aan. Een flinke bui spoelt de bezinklaag in één keer door naar de uitstroom, en dan gaat het slib de infiltratie in. Hoe je het huishoudelijk afvalwater binnen aan de leiding koppelt, staat verder uitgewerkt in ons overzicht over sanitair en loodgieterswerk.

Zo stel je een oude beerput buiten gebruik

Deze volgorde geldt voor een put in de tuin die niet meer nodig is en die niet onder de woning ligt.

1. Zoek uit waar de put ligt en wat erop uitkomt

   Prik met een grondboor of een lange pen naar de harde plek in het gazon en volg de oude leiding vanaf de achtergevel. Spoel binnen een emmer water door de oude afvoer en luister of je het in de put hoort komen. Zolang je niet weet welke leidingen erop aangesloten zijn, weet je ook niet wat je straks moet omleggen.

2. Laat de put leegzuigen voordat je hem opent

   Bel een bedrijf dat rioolreiniging doet en het slib mag afvoeren. De inhoud is afvalwater, geen tuinmest: wegpompen naar de sloot of over de border is geen optie. Laat meteen peilen hoe diep de put is en of de bodem dicht is, want dat bepaalt hoeveel vulmateriaal je nodig hebt.

3. Leg de aanvoer om naar de nieuwe huisaansluiting

   Graaf de aanvoerleiding vrij op een plek voorbij de put en zet daar de nieuwe leiding aan met een rubber koppeling of een krimpmof. Dop het oude stuk richting de put dicht. Doe je dit niet, dan blijft de put via die leiding lucht en water uitwisselen met je huis, met stank tot gevolg.

4. Open het gewelf van bovenaf

   Sla het metselwerk of de betonplaat van buitenaf stuk met een moker aan een lange steel, en sta daarbij op vaste grond naast de put. Ga nooit op het gewelf staan en klim er niet in. Laat het gat daarna een paar uur openstaan zodat de zwaardere gassen kunnen wegtrekken.

5. Breek de bodem open

   Sla vanaf de rand met een breekijzer of een lange stang gaten in de vloer van de put. Hierdoor kan regen- en grondwater straks gewoon wegzakken. Laat je de bodem dicht, dan houd je een waterbak onder je gazon en blijft de aanvulling jarenlang drassig.

6. Vul aan in lagen en verdicht elke laag

   Breng ophoogzand in lagen van ongeveer dertig centimeter aan en verdicht elke laag met een stamper, of water hem in en laat hem een dag zakken. Bij een diepe put mag de onderste meter uit schoon puingranulaat bestaan, met daarboven zand. Losgestort zand zonder verdichting zakt gegarandeerd na.

7. Laat het naklinken en werk pas daarna af

   Vul de laatste dertig tot veertig centimeter met teelaarde en leg die iets boller dan het maaiveld. Wacht met inzaaien of bestraten tot na een natte periode, zodat je een eventuele verzakking nog kunt bijvullen. Wil je er toch een terras op, dan had de put helemaal uitgegraven moeten worden.

Maatvoering

De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens

Zoeken Ruimte of vakgebied Alle Sanitair Elektra Keuken Trap Deuren Ventilatie

Ruimte of vakgebied	Onderdeel	Gangbare maat	Marge die in de praktijk werkt	Waar je op moet letten
Sanitair	Wastafel, bovenkant	85 cm boven de vloer	80 tot 90 cm	Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm.
Sanitair	Wastafelkraan, uitloop	25 tot 30 cm boven de wastafelrand	wat past bij de kom	Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder.
Sanitair	Fonteintje in het toilet	80 tot 85 cm	75 tot 90 cm	Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is.
Sanitair	Toiletpot, bovenkant zitting	40 tot 43 cm	38 tot 48 cm	Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger.
Sanitair	Hangend toilet, onderkant pot	40 cm boven de vloer	38 tot 45 cm	De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast.
Sanitair	Toiletrolhouder	70 cm hoog, 25 cm voor de pot	60 tot 80 cm	Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit.
Sanitair	Douchekraan, thermostaat	100 tot 110 cm	95 tot 120 cm	Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan.
Sanitair	Doucheglijstang, bovenkant	180 tot 200 cm	afhankelijk van de lengste gebruiker	Reken op minstens 20 cm boven de kruin.
Sanitair	Regendouche, onderkant kop	205 tot 215 cm	200 tot 220 cm	Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd.
Sanitair	Handdoekradiator, onderkant	20 tot 30 cm boven de vloer	15 tot 40 cm	Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen.
Sanitair	Afvoer wastafel, muurdoorvoer	50 tot 55 cm	45 tot 60 cm	Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling.
Elektra	Stopcontact in een woonruimte	30 cm hart boven de vloer	25 tot 40 cm	Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen.
Elektra	Stopcontact boven een aanrechtblad	115 tot 125 cm	10 tot 20 cm boven het blad	Uit de spatzone van de kraan blijven.
Elektra	Lichtschakelaar	105 cm hart boven de vloer	90 tot 120 cm	Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld.
Elektra	Deurklink	100 cm hart boven de vloer	95 tot 105 cm	Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen.
Elektra	Meterkast, groepenkast	150 tot 180 cm	bereikbaar zonder trapje	De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn.
Elektra	Wandcontactdoos buiten	minimaal 30 cm boven maaiveld	hoger bij kans op opspattend water	Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten.
Elektra	Bedrade deurbel, drukknop	110 tot 130 cm	100 tot 140 cm	Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel.
Elektra	Wandlamp naast een spiegel	160 tot 170 cm	op ooghoogte van de gebruiker	Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven.
Elektra	Televisieaansluiting	40 cm of op de hoogte van het scherm	afhankelijk van de opstelling	Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm.
Keuken	Werkblad, bovenkant	90 tot 95 cm	85 tot 100 cm	Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger.
Keuken	Bovenkasten, onderkant	50 tot 60 cm boven het blad	45 tot 65 cm	Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken.
Keuken	Afzuigkap boven een elektrische kookplaat	60 cm	55 tot 70 cm	Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht.
Keuken	Afzuigkap boven een gaspit	65 cm	65 tot 75 cm	Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam.
Keuken	Plint onder de keukenkasten	10 tot 15 cm	standaard 15 cm	Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan.
Keuken	Inbouwoven op ooghoogte	onderkant op 85 tot 90 cm	naar de gebruiker	Scheelt bukken met een hete plaat in je handen.
Trap	Trapleuning	90 cm boven de voorkant van de trede	85 tot 100 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer.
Trap	Leuning langs een bordes	100 cm	90 tot 110 cm	Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap.
Trap	Optrede, hoogte per trede	18 tot 20 cm	maximaal 21 cm binnen een woning	Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste.
Trap	Aantrede, diepte van de trede	22 tot 24 cm	minimaal 22 cm	Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm.
Trap	Vrije doorloophoogte boven de trap	230 cm	minimaal 210 cm	Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond.
Trap	Spijlafstand van een balustrade	maximaal 10 cm	kleiner bij kinderen	Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen.
Deuren	Binnendeur, standaardmaat	83 bij 201,5 cm	78 tot 93 cm breed	De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad.
Deuren	Voordeur, standaardmaat	88 bij 201,5 cm	83 tot 100 cm breed	Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator.
Deuren	Speling onder een binnendeur	1 tot 1,5 cm	2 cm bij mechanische ventilatie	De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet.
Deuren	Speling rondom in het kozijn	3 mm	2 tot 4 mm	Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt.
Deuren	Scharnieren, afstand tot de hoek	20 cm van boven en onder	15 tot 25 cm	Bij een zware deur een derde scharnier in het midden.
Ventilatie	Ventilatierooster in een raam	boven in het kozijn	op de bovenregel	Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder.
Ventilatie	Afzuigpunt in een badkamer	hoog in de ruimte	20 tot 30 cm onder het plafond	Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet.
Ventilatie	Muurrooster kruipruimte	net boven het maaiveld	minimaal 15 cm	Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht.
Ventilatie	Dakdoorvoer, afstand tot de nok	minimaal 50 cm	afhankelijk van het type	Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind.

Voordat je de put dichtmaakt

• De put is leeggezogen en de inhoud is afgevoerd door een bedrijf dat dat mag
• Alle aanvoerleidingen naar de put zijn omgelegd of afgedopt
• Er is niemand in de put geweest en het gat heeft open kunnen uitwaaien
• De bodem van de put is doorgebroken zodat er geen water in blijft staan
• Deksel, buizen en platen zijn gecontroleerd op asbestcement
• Het vulmateriaal ligt in lagen van ongeveer dertig centimeter en is verdicht
• De toplaag ligt iets hoger dan het maaiveld, zodat naklinken op te vangen is
• Je hebt vastgelegd waar de put lag, met een foto en een maat vanaf twee vaste punten

Veelgemaakte fouten

De put dichtgooien met de inhoud er nog in

Wat hier misgaat is dat het rottingsproces gewoon doorgaat onder de aanvulling. Er blijft gas ontstaan en er blijft een slappe laag onderin zitten waar het zand langzaam in wegzakt. Bovendien is de inhoud afvalwater dat je zo in de bodem laat zitten in plaats van dat het wordt afgevoerd.

Het gewelf laten zitten en er iets bovenop bouwen

Een koepelgewelf draagt op drukwerking en is berekend op de grond erboven, niet op een puntlast. Een terraspoer, een schuurfundering of een geparkeerde aanhanger zet die belasting op één plek. Zodra de mortel op één punt bezwijkt, valt het hele gewelf naar binnen.

De bodem dicht laten

Een gemetselde put met een dichte vloer is een bak in de grond. Regenwater dat door de aanvulling zakt kan er niet uit, dus het zand blijft verzadigd en verdicht nooit. Het gevolg is een plek in het gazon die na elke natte periode weer inzakt.

In één keer volstorten en er meteen overheen bestraten

Zand ontleent zijn draagkracht aan de korrels die tegen elkaar aan klemmen, en dat gebeurt alleen bij verdichting. Stort je in één keer een kuub of vijf en leg je er de volgende dag tegels op, dan zakt de bestrating de eerste jaren mee met elke bui.

De oude put als doorstroombak in de nieuwe leiding houden

De stroomsnelheid valt weg zodra het water een grote bak in loopt, en dan bezinkt het vaste deel in plaats van dat het wordt meegevoerd. Je krijgt een put die volloopt met slib, terwijl het open wateroppervlak lucht doorlaat richting je woning.

Met een graafmachine over een onbekende put rijden

Grondverzet begint vaak met een minigraver die zichzelf naar de werkplek rijdt. Boven een verzwakt gewelf is dat het gewicht dat het niet houdt, en de machine zakt schuin weg in een gat vol water en slib. Peil het terrein daarom eerst met een pen voordat je materieel de tuin op laat komen.

Het water uit de put in de tuin of de sloot pompen

Het lijkt onschuldig omdat het er na jaren uitziet als vies regenwater, maar het is bezonken afvalwater met een hoge bacteriële belasting. In een sloot verbruikt het zuurstof en in de tuin loopt het richting je eigen groente. Laat het afzuigen samen met het slib.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Bij een beerput zijn er drie dingen die je hoe dan ook uitbesteedt, en dat heeft niets met handigheid te maken.

Het eerste is het leegzuigen en afvoeren van de inhoud. Dat is afvalwater dat via een erkende inzamelaar verwerkt moet worden, en een bedrijf met een zuigwagen doet het in een uur.

Het tweede is alles waarvoor iemand de put in zou moeten. Een put is een besloten ruimte met zuurstofarme lucht en rottingsgassen. Daar hoort gasmeting, gedwongen ventilatie, een harnas met lijn en een tweede persoon boven bij. Zonder die uitrusting daal je niet af, ook niet even.

Het derde is asbest. Lijkt een deksel, een plaat of een aanvoerbuis van asbestcement, leg het werk dan stil en laat het beoordelen door een gecertificeerd bedrijf.

Bel daarnaast een aannemer of een constructeur als de put tegen of onder de fundering van de woning ligt en er gegraven moet worden. Grond weghalen naast een funderingsvoet kan tot scheuren in de gevel leiden, en dat is een veel duurder probleem dan de put zelf. Voor het aansluiten van de woning op de gemeentelijke riolering voert de gemeente het deel tot de erfgrens uit. Het stuk daarbinnen mag je zelf doen, mits het aan de eisen van de aansluitvergunning voldoet.