Rioollucht in huis: de oorzaak vinden en verhelpen
Rioollucht in huis heeft bijna altijd een van drie oorzaken: een waterslot dat leeg staat, een naad of scheur in een leiding, of een ontluchting die niet ver genoeg boven het dak uitkomt. Wind, droog weer en het tijdstip bepalen alleen wanneer je het ruikt, niet waar het vandaan komt. Begin daarom met alle afvoeren doorspoelen en met luisteren of er ergens gegorgel klinkt, en pas daarna met graven of breken.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Zaklamp met een smalle bundel voor leidingkokers
- Waterpomptang en een grote sleutel voor sifonkoppelingen
- Emmer en dweil om onder een sifon te zetten
- Flexibele inspectiespiegel of een telefoon met camera aan een stok
- Ladder om bij de uitmonding op het dak te komen
- Schroevendraaierset voor putdeksels en inspectiedoppen
Materiaal
- Vervangende sifon of waterslotinzet voor het doucheputje
- Rubberen manchet of dichtingsring voor de wc-aansluiting
- Beluchter met de juiste diameter, 32, 40 of 50 mm
- Siliconenvrije sanitairkit of een pvc-lijmset voor de aansluiting
- Wat huishoudolie voor sifons in ruimtes die lang leegstaan
- Warm water met een scheut afwasmiddel om afvoeren door te spoelen
Waar rioollucht in huis vandaan komt
Rioollucht komt binnen via een route die er niet zou moeten zijn, en er zijn er maar drie. Een waterslot dat leeg staat, een naad of scheur in een leiding, of een ontluchting die zijn werk niet doet. Alle verhalen over wind, weer en luchtdruk gaan over de vraag wanneer je het ruikt, niet over waar het vandaan komt.
Dat onderscheid scheelt een hoop zoekwerk. Wie de afvoer en riolering in huis langsloopt met de vraag welke van die drie routes openstaat, heeft de oorzaak meestal binnen een avond in beeld. Pas daarna is het zinvol om over breken, graven of een monteur te praten.
Het moment waarop je de lucht ruikt is je beste aanwijzing. Een geur die alleen na het douchen komt wijst een andere kant op dan een geur die er in een droge zomerweek de hele dag hangt. Zet daarom een week lang bij op je telefoon wanneer het stinkt, in welke ruimte, en wat je vlak daarvoor gebruikt hebt.
| Wanneer je het ruikt | Wat er meestal aan de hand is | Wat je als eerste controleert |
|---|---|---|
| In een ruimte die je zelden gebruikt | Het waterslot is verdampt en de afvoer staat open | Een minuut water laten lopen en een dag later opnieuw ruiken |
| Direct na douchen of na het leeglopen van het bad | Onderdruk zuigt een waterslot leeg, er is te weinig beluchting | Luisteren of het doucheputje gorgelt bij doortrekken |
| Bij droog, warm weer of na een vakantie | Verdamping uit weinig gebruikte afvoeren en vloerputten | Alle afvoeren doorspoelen, ook die in kelder, garage en berging |
| Bij storm, mist of omslaand weer | Een lek of open naad in de leiding, drukverschil duwt de lucht naar binnen | Rookinspectie laten uitvoeren |
| 's Avonds, als de verwarming aanslaat of de wind gaat liggen | Onderdruk in de woning trekt lucht uit een koker of leidingschacht | Ruiken langs plinten, koven en doorvoeren in de vloer |
| Alleen rond de wc, dag en nacht | De aansluiting van de wc op de vloerbuis sluit niet af | De manchet achter de pot en de kraag rond de doorvoer |
| Alleen in de badkamer als het water wegloopt | Vuil of een te ondiep waterslot in het doucheputje | Het waterslot uit de put nemen en schoonmaken |
| Continu en sterker bij warm weer | Lek in de liggende leiding onder de vloer | De aansluiting van nieuw op oud leidingwerk |
Soms rioollucht in huis, en dagen daarna niets
De klacht dat er soms rioollucht in huis hangt en soms helemaal niet, komt vaker voor dan een geur die er altijd is. Dat wisselende karakter is geen toeval en het betekent ook niet dat je je iets inbeeldt. Er zit ergens een opening, en of je die ruikt hangt af van de luchtdruk aan beide kanten.
Bij een lagedrukgebied, bij mist of bij aanhoudende regen staat er nauwelijks trek op het riool. De lucht die normaal via het dak wegtrekt, zoekt dan de weg van de minste weerstand en dat kan een haarscheur in een leidingkoker zijn. Bij helder, winderig weer trekt dezelfde scheur juist lucht naar buiten en ruik je niets.
Rioollucht in huis bij droog weer heeft daarnaast een simpelere kant. In een warme, droge periode verdampt het water uit weinig gebruikte sifons veel sneller, zeker bij een lage luchtvochtigheid en een draaiende mechanische ventilatie. Een logeerbadkamer of een vloerput in de garage staat dan binnen twee weken droog. Hoe droog of vochtig de lucht binnen is, kun je nalezen bij een te hoge of juist te lage luchtvochtigheid in huis.
Dat er 's avonds rioollucht in huis hangt, heeft meestal met onderdruk te maken. Een afzuigkap, een wasdroger of een openhaard trekt lucht uit de woning, en die lucht moet ergens vandaan komen. Zit er een open verbinding met het riool, dan wordt die op zo'n moment het gemakkelijkste luchtgat van het huis.
Zet een keer de afzuigkap op de hoogste stand met alle ramen dicht en loop dan door het huis. Ruik je de lucht dan sterker of ineens op een plek waar het normaal niet stinkt, dan weet je dat de onderdruk hem naar binnen trekt en zit je bij een open verbinding, niet bij een verdampte sifon.
Rioollucht in huis na douchen en gorgelende afvoeren
Ruik je rioollucht in huis na douchen, en gorgelt het doucheputje als iemand beneden doortrekt, dan hoef je niet ver te zoeken. Dat geluid is lucht die door het water in een waterslot wordt getrokken. Wat je hoort, is het leegzuigen van je eigen stankafsluiter.
De oorzaak is bijna altijd te weinig beluchting. Een grote hoeveelheid water die door een leiding valt, gedraagt zich als een zuiger en laat achter zich onderdruk staan. Kan er geen lucht bijkomen via de leiding zelf, dan pakt het riool die lucht uit de dichtstbijzijnde sifon. Die staat daarna leeg en de weg naar de leiding ligt open.
Je merkt dit ook zonder te ruiken. Een bad of wasmachine die leegloopt en een doucheputje dat daarbij borrelt zijn hetzelfde signaal, alleen minder luid. Dat het niet elke keer gebeurt, hangt af van hoeveel water er tegelijk wegloopt en hoe snel.
De oplossing zit in lucht toevoegen, niet in water bijvullen. Op de plek waar de onderdruk ontstaat, komt een beluchter of een sifon met een ingebouwd beluchtingsventiel. Zo'n ventiel laat lucht naar binnen als het riool eraan trekt en blijft dicht als de druk de andere kant op staat, waardoor er geen geur uit komt.
Een beluchter binnen vervangt de ontspanningsleiding boven het dak niet. Hij vult alleen lucht aan op het moment van onderdruk. De overdruk en de vochtige lucht uit het riool moeten nog steeds ergens naar buiten kunnen, en dat gaat via de leiding die door het dak steekt.
Waterslots controleren, van wastafel tot vloerput
Een waterslot is niets anders dan een bocht met water erin die de leiding luchtdicht afsluit. Verdwijnt dat water, door verdamping of doordat het is weggezogen, dan staat de leiding rechtstreeks in verbinding met je woonkamer. Hoe zo'n stankafsluiter precies werkt en welke soorten er zijn is het handigst om eerst door te nemen, want de vorm bepaalt hoe kwetsbaar hij is.
Loop alle afvoerpunten langs en spoel ze stuk voor stuk een halve minuut door, ook de punten waar je nooit aan denkt. De vloerput in de bijkeuken, de overloop van een wasmachineafvoer, de condensafvoer van een cv-ketel en de afvoer van een doucheruimte op zolder zijn de klassieke vergeten plekken. Blijft de geur na een dag weg, dan had je een verdampt waterslot.
Let apart op afvoeren die zijn afgedopt. Een dop met rubberring op een oude wastafelaansluiting lijkt netjes, maar zo'n stomp stond er vaak niet voor niets. Was dat punt de enige beluchting van die tak, dan haal je met het afdoppen precies de luchttoevoer weg die het systeem in balans hield. Een beluchter op de afvoer is op zo'n stomp bijna altijd de nettere afwerking dan een blinde dop.
De maat van de leiding bepaalt welke sifon en welke beluchter erop passen. Welke diameters gangbaar zijn per aansluiting zie je in onze tabel met standaardmaten voor huis en installatie, zodat je niet met de verkeerde overgang thuiskomt.
| Aansluiting | Gangbare diameter | Wat er misgaat | Wat je doet |
|---|---|---|---|
| Wastafel | 32 mm | Buissifon droog na weken leegstand, of losgetrilde wartel | Doorspoelen, wartel natrekken, ring vervangen |
| Douche of bad | 40 mm | Waterslot leeggezogen, haar en zeep in de put | Zeef en waterslot uitnemen en schoonmaken |
| Keuken en wasmachine | 50 mm | Vetprop laat lucht langs, afvoerslang zit zonder waterslot in de stomp | Reinigen en een wasmachineaansluiting met waterslot plaatsen |
| Toilet | 110 mm | Manchet achter de pot uitgedroogd of scheefgezakt | Pot los, manchet vervangen, opnieuw stellen |
| Vloerput in garage of kelder | 50 tot 110 mm | Staat maanden droog omdat er nooit water in komt | Elke maand een emmer water erin, of een put met droogafsluiter |
| Afgedopte oude aansluiting | 32 tot 50 mm | Dop zit los, of de stomp was de enige beluchting van die tak | Dop met verse ring, of de stomp voorzien van een beluchter |
| Condensafvoer cv of airco | 32 mm | Sifonnetje verdampt in de zomer als er geen condens is | Bijvullen bij het jaarlijkse onderhoud |
In een vakantiewoning of een badkamer die je maanden niet gebruikt, giet je na het doorspoelen een scheutje gewone huishoudolie in de afvoer. De olie drijft op het water in de bocht en remt de verdamping, waardoor het waterslot een seizoen lang blijft staan.
De ontspanningsleiding boven het dak
Elke woning heeft een leiding die vanaf de standleiding recht omhoog door het dak steekt. Die leiding voert geen water af, maar lucht. Hij laat de overdruk en de vochtige lucht uit het riool boven de nok ontsnappen en laat lucht toestromen als er beneden veel water wegloopt.
Werkt die uitmonding niet goed, dan zoekt de rioollucht een andere uitgang en dat is vaak een leidingkoker binnen. We zien het regelmatig misgaan bij een uitmonding die net te laag zit, bijvoorbeeld een halve meter onder de bovenkant van een schoorsteen of vlak achter een dakopbouw. Bij bepaalde windrichtingen ligt de pijp dan in de luwte en slaat de lucht terug.
Houd als vuistregel aan dat de pijp vrij boven het dakvlak uitkomt, ruim boven eventuele opbouw, en op een flinke afstand van te openen ramen, dakramen en luchtinlaten van ventilatie. Waar de grens precies ligt, hangt af van de plaatselijke situatie en van wat de installateur voorschrijft. Hoe de verticale leiding in de woning loopt en waarop je moet letten, staat bij de standleiding in de woning.
Controleer ook of de leiding onderweg niet dicht zit. Een vogelnest, bladeren of een plat gedrukte bocht sluit hem net zo effectief af als een dop. Op een plat dak spoelt vuil bovendien naar het laagste punt, dus loont het om bij de controle meteen naar het afschot van het platte dak te kijken.
Zo test je of de leiding open is
Er is een controle die je zonder gereedschap kunt doen. Laat iemand beneden het toilet doortrekken terwijl jij je oor bij de uitmonding op het dak houdt, of bij een inspectieluik in de koker. Hoor je duidelijk water stromen en lucht bewegen, dan is de leiding open en kan het riool ademen. Hoor je niets, dan zit er iets tussen en is dat je eerste verdachte.
Ga niet zomaar het dak op. Werken op hoogte is de meest onderschatte klus in dit rijtje. Heb je geen goed staande ladder, geen antislip en geen tweede persoon die de ladder vasthoudt, laat de controle dan doen door iemand met de juiste uitrusting. Een schuin pannendak of een nat plat dak is geen plek om even snel te kijken.
Lekken in leidingen die je niet ziet
Blijft de geur ondanks volle waterslots en een vrije ontluchting, dan zit er lucht uit de leiding zelf te ontsnappen. Dat is het lastigste geval, want die leidingen liggen in een koker, onder een vloer of in het beton. De geur hangt dan vaak in de gang of in de hoek van een slaapkamer waar de leidingschacht loopt.
Bij een verbouwing gaat het meestal mis op de overgang van nieuw naar oud. Het nieuwe pvc wordt aangesloten op een oude gietijzeren, loden of gebakken buis, en die oude buis is nooit precies rond. Een rubberen overgangsmanchet pakt dat op, een prop cement niet. Wat je van zo'n oude gresbuis onder de vloer kunt verwachten, is het waard om vooraf te weten.
Een verzakte liggende leiding geeft hetzelfde beeld met een ander mechanisme. Staat er in een doorhangend stuk permanent water, dan kan de lucht daar niet langs en bouwt zich achter die prop druk op. Die druk zoekt de zwakste plek en dat is doorgaans een naad in huis. Je merkt dat aan afvoeren die trager weglopen en aan een geur die met de seizoenen sterker en zwakker wordt.
Is de leiding echt kapot, dan hoeft de vloer er niet altijd uit. Een leiding onder een betonvloer zonder kruipruimte kan van binnenuit worden voorzien van een nieuwe kous, waarna hij weer dicht is zonder dat er gebroken wordt. Loopt de schade verder door, lees dan wat er komt kijken bij het vervangen van de riolering.
Oude rioolbuizen kunnen van asbestcement zijn. In woningen van voor 1994 kom je die regelmatig tegen, herkenbaar aan een grijze, vezelige buis die zwaarder aanvoelt dan pvc. Die mag je niet zelf zagen, breken of slopen. Laat de buis met rust en schakel een gecertificeerd saneringsbedrijf in.
De bron opsporen zonder te gaan breken
Wie meteen begint met slopen, breekt bijna altijd op de verkeerde plek. Werk daarom van goedkoop naar duur, en houd de uitkomst van elke stap vast voordat je verder gaat. Het meeste speurwerk kost alleen tijd.
Begin met je neus op systeem. Loop met een zaklamp langs plinten, leidingkokers, de doorvoer achter de wc en de aansluiting van de wasmachine, en ruik telkens dicht bij de naad in plaats van midden in de ruimte. Rioollucht is zwaarder dan lucht en verzamelt zich laag, dus knielen levert meer op dan rondkijken.
Levert dat niets op, dan komt de rookinspectie in beeld. Een ontstoppingsbedrijf blaast onschadelijke rook onder lichte druk in het rioolsysteem en kijkt waar die naar buiten komt. Een scheur boven in een buis, een slecht aangesloten manchet of een vergeten stomp achter een koof wordt daarmee in een half uur zichtbaar. Dat is bij een verborgen leiding vrijwel altijd goedkoper dan gokken en breken.
Heb je een aannemer of loodgieter die het werk heeft aangelegd, meld de klacht daar dan eerst schriftelijk en ga niet zelf aan de aansluiting sleutelen. Zodra jij aan het werk bent geweest, wordt de discussie over garantie een stuk lastiger. Reageert de installateur niet, dan is de aannemer die hem inhuurde je volgende aanspreekpunt.
| Stap in het onderzoek | Wat het je vertelt | Wat het kost aan tijd |
|---|---|---|
| Alle afvoeren doorspoelen | Of het om verdampte waterslots gaat | Tien minuten, plus een dag wachten |
| Luisteren bij doortrekken en leeglopen | Of er onderdruk in het systeem ontstaat | Vijf minuten |
| Afzuigkap aan, ramen dicht, rondlopen | Of de lucht via een open verbinding naar binnen komt | Tien minuten |
| Uitmonding op het dak bekijken | Of de ontluchting vrij en open is | Een half uur, met de juiste ladder |
| Leidingkoker openen en inspecteren | Of er losse of gescheurde verbindingen zitten | Een uur tot een dagdeel |
| Rookinspectie door een bedrijf | Waar precies lucht uit het systeem ontsnapt | Een half uur werk, op afspraak |
| Camera-inspectie van de liggende leiding | Of er verzakking, breuk of aangroei in zit | Een uur, meestal samen met de rookinspectie |
Rioollucht in huis verwijderen en weghouden
Zodra de oorzaak bekend is, valt de oplossing vaak mee. De echte fout is de geur bestrijden in plaats van de opening dichten. Een geurblokje in de afvoer of een fles chloor in de put maskeert een dag en verandert niets aan de route waarlangs de lucht binnenkomt.
Bij een verdampt waterslot is doorspoelen genoeg, en voorkomen doe je met een vaste ronde langs de weinig gebruikte afvoeren. Bij onderdruk plaats je een beluchter of een beluchte sifon op de tak waar het misgaat. Bij een lek of een slechte aansluiting moet de verbinding open en met een rubberen manchet opnieuw gemaakt worden, want dichtsmeren houdt zelden stand.
Ventileren helpt om de resterende lucht kwijt te raken, maar zet het niet in als oplossing. Zolang de verbinding open is, komt de geur terug zodra je het raam sluit. Ruik je naast de geur ook kleine muggen of vliegjes rond een afvoer, dan wijst dat op een laagje slijm in de leiding of op stilstaand water; hoe je die van kleine vliegjes bij het raam onderscheidt, staat op die pagina.
| Oorzaak | Wat je doet | Zelf te doen? |
|---|---|---|
| Verdampt waterslot | Doorspoelen, bij lange leegstand een scheutje olie erop | Ja |
| Vuil waterslot in het doucheputje | Zeef en waterslot uitnemen, reinigen en terugplaatsen | Ja |
| Waterslot dat wordt leeggezogen | Beluchter of beluchte sifon op de juiste tak plaatsen | Meestal wel |
| Afgedopte stomp die als beluchting diende | Dop vervangen door een beluchter | Ja |
| Versleten manchet achter de wc | Pot losnemen, manchet vervangen, opnieuw stellen | Met twee personen |
| Ontluchting te laag of dichtgeslibd | Uitmonding vrijmaken of verlengen tot boven de opbouw | Werk op hoogte, vaak beter uitbesteden |
| Scheur of losse naad in een koker | Verbinding openmaken en met manchet opnieuw aansluiten | Soms |
| Lek in de leiding onder de vloer | Relinen van binnenuit of het tracé vervangen | Nee |
Zo spoor je rioollucht in huis stap voor stap op
Werk deze volgorde af en stop zodra de geur wegblijft, want dan heb je de oorzaak te pakken.
-
Noteer een week lang wanneer je het ruikt
Schrijf per keer op in welke ruimte het stinkt, hoe laat het was en wat je vlak daarvoor gebruikt hebt. Een geur die alleen na douchen komt, wijst naar onderdruk. Een geur die bij mistig weer opkomt, wijst naar een opening in een leiding. Zonder dit lijstje ben je alleen aan het gokken.
-
Spoel elke afvoer in huis een halve minuut door
Ook de vloerput in de garage, de logeerbadkamer en de wasmachineaansluiting. Je vult daarmee alle waterslots. Blijft de geur daarna een paar dagen weg, dan was verdamping de oorzaak en weet je meteen welke afvoer je vaker moet doorspoelen.
-
Luister of er ergens gegorgeld wordt
Trek het toilet door en laat tegelijk iemand bij het doucheputje en de wastafel luisteren. Doe hetzelfde als het bad leegloopt. Gegorgel betekent dat er lucht door een waterslot wordt getrokken, en dan ligt de oplossing bij een beluchter op de afvoer en niet bij schoonmaken.
-
Zet het huis onder onderdruk en ruik opnieuw
Ramen dicht, afzuigkap op de hoogste stand, en loop dan laag langs plinten, kokers en doorvoeren. Rioollucht is zwaarder dan lucht en blijft laag hangen. Wordt de geur op een bepaalde plek sterker, dan zit daar je open verbinding.
-
Controleer de uitmonding van de ontluchting
Kijk of de pijp vrij boven het dakvlak uitkomt, of hij niet vlak achter een schoorsteen of opbouw eindigt en of er geen nest of blad in zit. Laat iemand doortrekken en luister of je water hoort lopen. Doe dit alleen met een deugdelijke ladder en iemand erbij, of laat het door een dakdekker doen.
-
Open de leidingkoker en bekijk de verbindingen
Haal het schot of de koof open bij de plek waar de geur het sterkst is. Zoek naar losse manchetten, een gescheurde bocht en naar de overgang van nieuw pvc op oud leidingwerk. Juist bij een vervangen riolering zit het probleem vaak precies op die overgang.
-
Laat een rookinspectie uitvoeren als je niets vindt
Vind je met neus en zaklamp geen bron, dan is rook onder lichte druk de snelste manier om een verborgen scheur zichtbaar te maken. Vraag of ze meteen een camera door de liggende leiding halen, dan weet je ook of er verzakking of aangroei in zit.
-
Herstel de oorzaak en controleer het resultaat
Maak de verbinding opnieuw met een rubberen manchet, plaats de beluchter of laat de leiding relinen. Wacht daarna een periode met wisselend weer af voordat je concludeert dat het opgelost is. Een geur die alleen bij lage luchtdruk kwam, moet ook bij het eerstvolgende lagedrukgebied wegblijven.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controlelijst bij rioollucht in huis
Uit de praktijk
Een verbouwde woning uit 1955 die alleen bij bepaalde wind stonk
Bij een woning waar twee jaar eerder het binnenriool, het toilet en de badkamer waren vernieuwd, hing er sindsdien geregeld rioollucht in de gang bij de wc. Soms was het sterk, soms nauwelijks en soms helemaal niet, en na het weglopen van douchewater stonk het ook in de badkamer. De aanlegger weet het aan de windrichting en liet zich daarna niet meer zien.
Een tweede loodgieter controleerde de sifons en die stonden allemaal netjes vol, dus daar zat het niet. Wat wel bleek: de ontspanningsleiding kwam niet tot boven de schoorsteen maar eindigde er ongeveer een halve meter onder. Bij wind uit een bepaalde hoek lag de uitmonding in de luwte en sloeg de lucht terug het huis in. Na het verlengen van de pijp tot boven de schoorsteen was de geur weg.
Wat we hiervan meenemen: sifons die vol staan sluiten de meest voor de hand liggende oorzaak uit, maar niet de op een na meest voorkomende. Een uitmonding die net te laag zit, geeft precies dit wisselende beeld.
Een afgedopte wastafelafvoer die de beluchting van de hele tak was
In een jaren dertig woning hing er na elke douchebeurt een zware rioollucht in de slaapkamer naast de badkamer. Het doucheputje gorgelde als beneden het toilet werd doorgetrokken, en zachter als het bad of de wastafel leegliep. De geur kwam duidelijk uit de dichtgetimmerde hoek waar de standleiding loopt.
In diezelfde slaapkamer was eerder een wastafel weggehaald. De pvc-stomp die overbleef was afgedopt met een kunststof schroefdop met rubberring, keurig vast en zonder lek. Dat afdoppen was juist het probleem: die open stomp was in de praktijk de enige plek waar de tak lucht kon aanzuigen. Zonder die toevoer trok het wegstromende water het waterslot van het doucheputje leeg.
De oplossing was een beluchtingsventiel op die oude stomp, waarmee de tak weer lucht kon aanzuigen zonder dat er geur uit kwam. Het gorgelen verdween en daarmee ook de lucht in de slaapkamer. Een beluchte sifon onder de wastafel in de badkamer had hetzelfde effect gehad.
Een gebroken hoofdafvoer onder de gangvloer
Een woning uit de jaren zestig had hardnekkige rioollucht in de gang, en nergens anders. Alle sifons stonden vol, de ontluchting was vrij en er gorgelde niets. De geur was er altijd en werd sterker bij warm weer.
De liggende hoofdafvoer onder de gangvloer, het stuk richting het straatriool, bleek gebroken. Zo'n leiding zit vaak niet in het beton maar in het zand eronder, en is van gietijzer of gebakken aardewerk. Na herstel van dat stuk was de geur meteen verdwenen.
Zit er geen kruipruimte onder de vloer, dan hoeft dit geen sloopklus te worden. Zo'n leiding kan van binnenuit worden gerelined met een kunstharskous, waarna hij weer dicht is zonder dat de vloer eruit gaat.
Veelgemaakte fouten
De geur bestrijden in plaats van de opening dichten
Chloor, geurblokjes en een fles ontstopper in de put geven een dag verlichting en lossen niets op. De lucht komt via een fysieke opening binnen, en die blijft na het schoonmaken gewoon open. Bovendien tast onverdunde ontstopper rubberen manchetten en oude gietijzeren leidingen aan.
Een ongebruikte afvoer afdoppen zonder na te denken
Een blinde dop op een oude stomp lijkt de nette afwerking, maar zo'n aansluiting was vaak de enige beluchting van die tak. Zodra hij dicht zit, zuigt het wegstromende water de dichtstbijzijnde sifon leeg. Zet er een beluchter op als je twijfelt.
Denken dat een beluchter binnen de ontluchting vervangt
Een beluchtingsventiel laat alleen lucht naar binnen, nooit naar buiten. De overdruk uit het riool moet nog steeds boven het dak weg kunnen. Wie de leiding door het dak afdopt en beneden een ventiel plaatst, verplaatst het probleem naar de eerste zwakke verbinding in huis.
De klacht afdoen als een windkwestie
Wind en luchtdruk bepalen wanneer je de geur ruikt, niet dat hij er is. Een dicht rioolsysteem stinkt bij geen enkele windrichting. Neem geen genoegen met die verklaring, want er zit dan nog steeds een opening die je niet gevonden hebt.
Een oude verbinding volstorten met cement
Bij de overgang van nieuw pvc naar een oude gietijzeren of gebakken buis wordt de ruimte er soms mee volgesmeerd. Cement krimpt, scheurt en hecht niet aan pvc, dus binnen een paar jaar loopt er een haarscheurtje omheen. Een rubberen overgangsmanchet volgt de vervorming van de oude buis wel.
Zelf gaan slopen aan oude rioolbuizen
Grijze, vezelige buizen in een woning van voor 1994 kunnen asbestcement zijn. Zagen of breken maakt vezels vrij die je vervolgens door het hele huis verspreidt. Laat die buis staan tot een gecertificeerd bedrijf hem heeft weggehaald.
Aan de aansluiting werken terwijl de garantie nog loopt
Is het werk kort geleden aangelegd, dan is de installateur aan zet. Zodra jij zelf een koppeling hebt losgemaakt, is de discussie over wie het veroorzaakt heeft niet meer te winnen. Meld de klacht schriftelijk en houd de reacties bij.
Alleen ventileren en hopen dat het overgaat
Een raam open maakt de lucht in de kamer schoon en verandert niets aan de bron. Erger nog: extra ventilatie versterkt de onderdruk waardoor er juist meer rioollucht naar binnen wordt getrokken. Gebruik het om de klacht te verzachten terwijl je zoekt, niet als eindpunt.
Veelgestelde vragen
Waarom heb ik rioollucht in huis bij droog weer?
Twee dingen komen dan samen. Bij droge lucht verdampt het water uit weinig gebruikte sifons sneller, zeker als er mechanische ventilatie draait, waardoor een afvoer binnen twee weken open kan staan. Daarnaast gaat droog weer vaak samen met een bepaald drukbeeld waarbij het riool minder trekt en de lucht liever de kant van je woning op gaat. Spoel eerst alle afvoeren door; blijft het bij droog weer stinken terwijl alles vol staat, dan zit er een opening in een leiding.
Hoe kan ik rioollucht in huis verwijderen?
Door de route te sluiten waarlangs de lucht binnenkomt, niet door de geur te maskeren. Spoel eerst alle afvoerpunten door om lege waterslots uit te sluiten. Gorgelt er iets, plaats dan een beluchter of een beluchte sifon op die tak. Ruik je de lucht rond een koker of doorvoer, maak die verbinding dan open en sluit hem opnieuw aan met een rubberen manchet. Vind je niets, dan brengt een rookinspectie de opening binnen een half uur in beeld.
Waarom ruik ik rioollucht in huis na douchen?
Het water dat door de leiding valt werkt als een zuiger en laat achter zich onderdruk staan. Kan er nergens lucht bij, dan trekt het riool die lucht door het waterslot van de dichtstbijzijnde afvoer, meestal het doucheputje. Dat waterslot staat daarna leeg en de leiding ligt open, met geur in de badkamer of de aangrenzende kamer als gevolg. Het gorgelende geluid dat je daarbij hoort is precies dat leegzuigen. Extra beluchting op die tak lost het op.
Waarom heb ik soms rioollucht in huis en soms helemaal niet?
Omdat er een opening is die alleen bij bepaalde drukverschillen lucht de woning in laat. Bij mist, regen en lagedruk staat er weinig trek op het riool en zoekt de lucht de weg naar binnen. Bij helder, winderig weer trekt dezelfde opening juist naar buiten en merk je niets. Datzelfde geldt voor het moment dat je afzuigkap of wasdroger draait. Het wisselende karakter is dus geen argument om de klacht te laten zitten, het is een aanwijzing dat het om een opening gaat en niet om een verdampte sifon.
Waarom hangt er 's avonds rioollucht in huis?
's Avonds staat een woning het vaakst onder onderdruk. De afzuigkap draait tijdens het koken, de wasdroger loopt, de verwarming komt op temperatuur en de wind gaat vaak liggen. Al die lucht die het huis verlaat moet ergens vandaan komen, en een open verbinding met het riool is dan het gemakkelijkste gat. Voegt het samen met het douchen van de kinderen, dan komt er ook nog onderdruk in de leiding zelf bij.
Is rioollucht in huis gevaarlijk?
De concentraties die je in een woning tegenkomt zijn vooral onaangenaam en kunnen hoofdpijn of misselijkheid geven. Rioolgas bevat wel zwavelwaterstof en methaan, en in besloten ruimtes zoals een put of een kruipruimte kunnen die echt gevaarlijk worden. Ga daarom nooit een put of kruipruimte in waar je een sterke rioollucht ruikt, en behandel een aanhoudende geur binnen als iets dat opgelost hoort te worden en niet als iets waar je aan went.
Waarom gorgelt mijn doucheputje als ik het toilet doortrek?
Dat geluid ontstaat doordat er lucht door het water in het waterslot wordt getrokken. Een toiletspoeling stuurt in een paar seconden veel water door de leiding en dat zuigt lucht mee. Is er geen beluchting in de buurt, dan haalt het systeem die lucht uit het dichtstbijzijnde waterslot. Het geluid is dus geen kwaal op zich, het is de aankondiging dat je stankafsluiter leeg wordt getrokken.
Helpt het om water in de afvoer te gieten tegen rioollucht?
Alleen als de oorzaak een verdampt waterslot is, en dan werkt het meteen. Giet een liter water in elke afvoer die je zelden gebruikt en wacht een dag. Komt de geur niet terug, dan weet je genoeg en houd je het bij met een vaste ronde per maand. Komt hij binnen een paar dagen terug, dan wordt het waterslot leeggezogen of zit het probleem elders in de leiding.
Moet elke afvoer een beluchter hebben?
Nee. Een beluchter zet je op de plek waar aantoonbaar onderdruk ontstaat, meestal aan het eind van een lange tak of bij een afvoer die ver van de standleiding zit. Zit een aansluiting kort bij de verticale leiding, dan komt de lucht daar vanzelf vandaan. Kies wel de juiste diameter en zet het ventiel op een plek die bereikbaar blijft en die niet luchtdicht wordt ingebouwd, want een ventiel dat vastzit merk je pas als het weer gaat stinken.
Kan de wind rioollucht in huis veroorzaken?
De wind kan een bestaand probleem zichtbaar maken, maar hij maakt geen gat in een dicht systeem. Wel kan een ongelukkig geplaatste uitmonding voor terugslag zorgen: eindigt de ontluchtingspijp in de luwte van een schoorsteen of achter een dakopbouw, dan wordt de lucht bij bepaalde windrichtingen naar beneden gedrukt in plaats van afgevoerd. Dat is een echte oorzaak en die los je op door de pijp te verlengen tot vrij boven de opbouw.
Kan een lekke rioolbuis onder een betonvloer gemaakt worden zonder te breken?
Meestal wel. Bij relinen wordt er een met kunsthars gedrenkte kous door de bestaande leiding getrokken en tegen de wand uitgehard, waardoor er in feite een nieuwe buis in de oude ontstaat. Dat werkt bij scheuren, poreuze gebakken buizen en losse naden, en het is de gebruikelijke aanpak als er geen kruipruimte is. Bij een leiding die is ingezakt of over een lang stuk gebroken, houdt het op en moet het tracé alsnog open.
Wat is een rookinspectie van het riool en wanneer laat je die doen?
Een ontstoppingsbedrijf blaast onschadelijke rook onder lichte druk in het rioolsysteem en kijkt waar die weer tevoorschijn komt. Overal waar rook uit een koker, een plint of een naad kruipt, zit een opening waar ook lucht doorheen gaat. Laat het doen zodra je alle waterslots hebt gevuld, de ontluchting hebt gecontroleerd en nog steeds geur ruikt. Dat is vrijwel altijd goedkoper dan een vloer opbreken op basis van een vermoeden.
Wanneer je beter een vakman belt
Het opsporen kun je zelf doen, en dat is ook het deel waar de meeste winst zit. Doorspoelen, luisteren bij het doortrekken, een beluchter plaatsen en een sifon vervangen zijn klussen voor een gewone zaterdag. Wat je aan de rest van het sanitair en loodgieterswerk zelf oppakt, hangt af van hoe bereikbaar de leidingen zijn.
Bel wel als je bij de uitmonding op het dak moet zijn en je geen veilige opstelling hebt. Werken op hoogte gaat in dit soort klussen het vaakst mis, en een dakdekker staat er in tien minuten.
Vermoed je asbestcement in de oude rioolbuizen, stop dan meteen en schakel een gecertificeerd saneringsbedrijf in. Datzelfde geldt voor een leiding onder een betonvloer: relinen en camera-inspectie is specialistenwerk met eigen apparatuur.
Ligt de oorzaak in werk dat kort geleden is opgeleverd, ga dan niet zelf sleutelen maar leg de klacht schriftelijk bij de installateur of de aannemer neer. Reageert die niet, dan is een onafhankelijke rookinspectie het bewijsstuk waarmee je het gesprek alsnog voert.