Tussenwand plaatsen: van uitzetten tot afwerken

Welke opbouw past bij deze ruimte

De eerste keuze gaat niet over materiaal maar over gewicht en over wat je met de wand wilt. Een lichte wand van staalprofielen met gipsplaat is snel gebouwd, laat zich vullen met isolatie en is later zonder sloopwerk weer weg te halen. Een gemetselde of gelijmde wand voelt massiever aan en houdt beter stand tegen stoten, maar hij belast de vloer zwaar en je kunt er geen leidingen in wegwerken zonder te frezen.

Ga voordat je kiest na waar de wand op staat. Op een betonvloer op de begane grond kan vrijwel alles, op een houten verdiepings- of zoldervloer wordt het een rekensom. De rest van de opbouw, van plaatkeuze tot afwerking, bouwt voort op de basis die we bij werken met gipsplaat en wanden beschrijven.

Wil je de wand vooral voor rust in huis, dan is een lichte wand met wol ertussen meestal beter dan een massieve wand van gelijke dikte. Dat voelt tegenstrijdig, maar een veerkrachtige opbouw met twee losse schillen dempt geluid beter dan één stijve plaat steen. Metsel je liever in kalkzandsteen, dan gelden de regels van metselwerk, inclusief een rollaag boven de deuropening.

Opbouw	Totale dikte	Gewicht per m2	Sterk in	Minder geschikt voor
Metalstud 50 mm, enkel beplaat met 12,5 mm	75 mm	Ongeveer 22 kg	Snelle kamerdeling, leidingen wegwerken, houten vloeren	Wanden hoger dan ongeveer 2,6 meter zonder extra maatregelen
Metalstud 75 mm, dubbel beplaat met 12,5 mm	125 mm	Ongeveer 40 kg	Slaapkamerwand waar je geluid wilt dempen, hogere wanden	Ruimtes waar elke centimeter telt
Houten regelwerk 45x70 mm met gipsplaat	95 mm	Ongeveer 25 kg	Zolder met schuine aansluitingen, dingen ophangen	Geluidsisolatie, want hout is stijver dan een stalen profiel
Gipsblokken 70 mm, gelijmd	70 mm plus stucwerk	60 tot 70 kg	Vlakke wand zonder plaatnaden, spijkervast	Houten vloeren, leidingwerk, later weer weghalen
Gasbetonblokken 70 mm	70 mm plus stucwerk	40 tot 50 kg	Zagen en frezen met handgereedschap, lichter dan gips	Zware ophangpunten, want het materiaal is zacht
Kalkzandsteen 100 mm, gemetseld	100 mm plus stucwerk	150 tot 180 kg	Massief geluid dempen, dragende toepassing na berekening	Alles boven de begane grond zonder constructief advies

Mag de wand hier staan en kan de vloer het hebben

Een niet-dragende scheidingswand in je eigen woning zet je in de regel zonder vergunning neer. Het gaat mis op twee andere punten: wat de vloer aankan, en of de kamers die je overhoudt nog voldoen als slaapkamer.

Reken het gewicht per strekkende meter uit in plaats van per vierkante meter, want dat is wat de vloerbalk onder de wand te verduren krijgt. Een metalstudwand van 22 kilo per vierkante meter en 2,4 meter hoog drukt met ruim 50 kilo per strekkende meter op de vloer. Bij gipsblokken van 70 millimeter is datzelfde getal al snel 160 kilo, en dan reken je de stuclaag nog niet mee. Op een houten vloer is dat verschil bepalend.

Ga daarnaast na wat je met de deling doet aan daglicht en ventilatie. Deel je een slaapkamer met één raam in tweeën, dan houd je een kamer zonder raam over. Die ruimte telt niet mee als volwaardige slaapkamer, en bij verkoop of verhuur kan dat een probleem worden. Zorg ook dat de rookmelder op die verdieping na de verbouwing nog steeds hoorbaar is in beide kamers.

Loopt de wand tot tegen een bestaande wand die je wilt doorbreken, dan is dat een ander verhaal. Een opening in een dragende wand vraagt om een berekende oplegging, en hoe je die maakt lees je bij het plaatsen van een latei boven een doorbraak.

Ondergrond	Lichte wand met staalprofiel	Gasbetonblokken	Gipsblokken of steen
Betonvloer begane grond	Overal, ook los van de balklaag	Overal	Overal
Betonnen verdiepingsvloer	Overal	Meestal geen bezwaar	Navragen bij een constructeur boven de 100 mm
Houten verdiepingsvloer, wand haaks op de balken	Meestal geen bezwaar	Alleen na controle van de balklaag	Afraden zonder berekening
Houten vloer, wand in de lengterichting van één balk	Zet de wand boven of direct naast een balk	Alleen met extra balk of raveling	Afraden zonder berekening
Zoldervloer die als bergzolder is gebouwd	Alleen na controle, de vloer is licht gedimensioneerd	Afraden	Afraden
Zwevende dekvloer of droge dekvloer	Niet op de dekvloer zetten, wand op de constructievloer	Niet op de dekvloer	Niet op de dekvloer

Uitzetten: eerst de lijn, dan pas materiaal

De wand wordt zo recht als je lijn op de vloer. Zet daarom eerst de hele wand uit voordat je één profiel afkort. Meet vanaf twee vaste punten in de ruimte, niet vanaf één, want een bestaande wand staat zelden precies haaks.

Trek de lijn op de vloer af met een kruislijnlaser of met de 3-4-5-methode: drie meter langs de bestaande wand, vier meter langs je nieuwe lijn, en de schuine maat daartussen precies vijf meter. Klopt die vijf meter, dan staat je wand haaks. Zet die lijn daarna met een schietlood over naar het plafond, of gebruik de verticale lijn van de laser. Doe dit op minstens drie plaatsen langs de wand.

Controleer nu of de vloer vlak is, en meet dat na op de hele lengte van de wand. Een vloer die in het midden twee centimeter hol ligt zorgt ervoor dat je kantprofiel gaat bollen als je hem vastzet. Vul dat op met stukjes hardboard of hout onder het profiel in plaats van het profiel plat te schroeven.

Werk je met een droge dekvloer van gipsvezelplaten en egalisatiekorrels, dan is de volgorde belangrijker dan het uitvullen. De tussenwanden gaan dan eerst, rechtstreeks op de constructievloer, en de dekvloer leg je er strak omheen. Anders staat de wand op een laag losse korrels die onder de belasting inklinkt, en zakt de wand in de eerste maanden een paar millimeter weg.

Profielen zetten en de wand stabiel krijgen

Het kantprofiel op de vloer en tegen het plafond geeft de vorm, de verticale profielen geven de stijfheid. Plak eerst zelfklevende kimband op de achterkant van de kantprofielen. Die band scheidt het staal van de constructie en houdt contactgeluid tegen dat anders via de vloer de wand in loopt.

Zet de kantprofielen om de 60 tot 100 centimeter vast met nagelpluggen van 6x40 millimeter. Zet daarna de verticale profielen erin, met de open zijde steeds dezelfde kant op, zodat je bij het beplaten altijd tegen de dichte flens aan schroeft. De hart-op-hart-afstand is 60 centimeter bij een normale kamerwand en 40 centimeter bij hoge wanden, bij dubbele beplating of onder een wandtegelwerk.

Kort de verticale profielen ongeveer een centimeter korter af dan de ruimtehoogte. Ze mogen niet klemmen tussen vloer en plafond, want een vloer of balklaag beweegt in de loop van het jaar en een klemmend profiel drukt dan scheuren in je plafondaansluiting. Schroef de verticale profielen ook niet vast in het kantprofiel, behalve bij de deurstijlen en bij de aansluiting op een bestaande wand.

Werk je met houten regels, dan gelden dezelfde afstanden maar wel andere eisen aan het materiaal. Gebruik droog, geschaafd hout en leg elke regel op een vlakke ondergrond om te controleren of hij niet krom is. Eén kromme regel trekt je hele plaatvlak scheef, en dat zie je in strijklicht meteen terug.

Profiel of regel	Totale wanddikte met 12,5 mm plaat	Maximale wandhoogte bij h.o.h. 60 cm	Ruimte voor isolatie	Waar je dit voor gebruikt
MSV 50 mm	75 mm	Ongeveer 2,6 m enkel beplaat	45 mm wol	Kamerdeling met normale plafondhoogte
MSV 75 mm	100 mm	Ongeveer 3,2 m enkel beplaat	70 mm wol	Hogere wanden, wand met veel leidingwerk
MSV 100 mm	125 mm	Ongeveer 4 m enkel beplaat	100 mm wol	Vides, hoge ruimtes, wand met wandcloset
Houten regel 45x70 mm	95 mm	Ongeveer 2,8 m	70 mm wol	Zolder, schuine aansluitingen, ophangpunten
Houten regel 45x95 mm	120 mm	Ongeveer 3,2 m	95 mm wol	Voorzetwand met dikke isolatie tegen een buitenmuur

Een deur in de wand: sparing, stijlen en kozijnmaat

Een tussenwand plaatsen met deur erin begint bij de opening. Die maat bepaalt de indeling van de hele wand, dus leg je hem vast voordat het eerste verticale profiel staat. Werk van binnen naar buiten: eerst de maat van het deurblad, dan het kozijn eromheen, dan de sparing in het regelwerk.

Verdubbel bij een deur altijd de stijlen aan beide zijden. Bij metalstud schuif je twee profielen rug aan rug in elkaar, of je zet een houten regel in het profiel als versteviging. Een deur die honderd keer per week dichtvalt, geeft een stoot die één enkel dun profiel op den duur laat werken. Dat zie je terug als een haarscheur die vanaf de bovenhoek van het kozijn schuin omhoog loopt.

Boven de opening zet je een horizontaal profiel als bovendorpel. Zet daar de doorlopende stijlen op, zodat de last van de wand niet op het kozijn komt te staan. Het kozijn zelf stel je met stelblokjes en wiggen waterpas en te lood, precies zoals bij het stellen van kozijnen in een gevel. Werk in vaste volgorde: eerst de onderdorpel of de stelmaat, dan één stijl te lood, daarna de dagmaat boven en onder controleren.

De plaatnaad boven de deur is het punt waar het het vaakst misgaat. Laat een naad nooit precies boven de dagkant van het kozijn uitkomen. Zaag de plaat in een L-vorm zodat het stuk boven de deur uit één geheel bestaat en de naad minstens twintig centimeter naast de opening ligt.

Deurblad	Dagmaat kozijn	Buitenwerkse maat kozijn bij 20 mm stijl	Sparing tussen de dubbele stijlen
73 x 201,5 cm stomp	Ongeveer 73,5 cm breed	Ongeveer 77,5 cm	Ongeveer 79,5 cm
78 x 201,5 cm stomp	Ongeveer 78,5 cm breed	Ongeveer 82,5 cm	Ongeveer 84,5 cm
83 x 201,5 cm stomp	Ongeveer 83,5 cm breed	Ongeveer 87,5 cm	Ongeveer 89,5 cm
88 x 201,5 cm stomp	Ongeveer 88,5 cm breed	Ongeveer 92,5 cm	Ongeveer 94,5 cm
Hoogte bij 201,5 cm deurblad	Ongeveer 203 cm	Ongeveer 205 cm	Ongeveer 206 cm tot onderkant bovendorpel
Opdekdeur	Wijkt af, kozijn heeft een sponning	Volg de opgave van de leverancier	Volg de opgave van de leverancier

Op zolder loopt niets recht

Het dakbeschot loopt schuin, de nokhoogte verschilt per meter en oude dakconstructies zijn vaak doorgezakt of licht gebogen. Een tussenwand plaatsen op zolder is daarom vooral meetwerk. Eén recht afgekort profiel past nergens.

Bepaal eerst de verticale lijn van je wand met een lood of een laser. Meet daarna om de veertig centimeter de werkelijke hoogte van vloer tot dakbeschot en schrijf die maten op de vloer.

Elk verticaal profiel krijgt zijn eigen lengte. Het kantprofiel tegen het dak knip je in stukken van veertig tot zestig centimeter, die je één voor één de kromming laat volgen. Dat levert een getrapte lijn op die je met de gipsplaat en het voegwerk gladtrekt.

Houd de wand een centimeter vrij van het dakbeschot en vul die ruimte met een elastische kit of met een aansluitband. Een dak beweegt met temperatuur en wind, en een wand die er strak tegenaan klemt scheurt langs de bovenrand open. Wil je het geheel netjes afsluiten, dan is een verlaagd plafond op regelwerk voor gipsplaten aan het plafond vaak eenvoudiger dan de wand tot in de nok doortrekken.

Let op de zoldervloer. Veel oude zoldervloeren zijn gebouwd als bergzolder en niet als verblijfsruimte. Een lichte wand van staalprofielen is daar meestal geen bezwaar, maar gipsblokken of gasbeton wil je er niet neerzetten zonder dat iemand naar de balklaag heeft gekeken.

Een knieschot als scheiding

Loopt de wand langs de dakvoet, dan bouw je in feite een knieschot. Zet dat op een hoogte waar je nog net rechtop kunt staan bij de wand, meestal tussen 110 en 140 centimeter. Zet het knieschot niet vast aan de gordingen of de spanten, maar houd het los met een profiel dat tegen het beschot loopt. Het dak moet kunnen werken zonder de wand mee te nemen.

De ruimte achter het knieschot is bergruimte, maar ook koude ruimte als het dak daar niet geïsoleerd is. Isoleer dan het knieschot zelf en niet alleen het dak erboven, anders wordt de wand aan de kamerzijde koud en slaat er condens op neer.

Elektra en leidingen in de wand

Het grote voordeel van een lichte tussenwand is dat alles erin verdwijnt zonder dat je hoeft te frezen. Dat werkt alleen als je het doet voordat de wand dicht gaat. Trek de buizen door de uitgestanste gaten in de profielen en klik er de rubber doorvoerringen in, zodat de buis niet langs de scherpe staalrand schuurt.

De keuze van de inbouwdoos verdient aandacht, want daar gaat het vaak fout. Een doos van veertig millimeter diep is bedoeld voor schakelmateriaal en verder niets: lassen doe je daar niet in. Wil je in de doos doorverbinden, dan neem je een uitvoering van vijftig millimeter met lasruimte achter het schakelmateriaal. Bij een dubbele doos let je op of er een tussenschot in zit; een uitvoering zonder tussenschot geeft ruimte om de bedrading van links naar rechts te leiden.

Een tweede doos naast een bestaande doos plaatsen is lastiger dan het lijkt, omdat de gaten elkaar bij de standaard afstand van 71 millimeter net raken. Zaag je met de gatenzaag, dan loopt de centreerboor in de holle ruimte van de eerste doos en trekt hij weg. Teken in dat geval af en snijd het gat met de hand uit.

Zwakstroom en 230 volt gaan nooit samen door één buis. Netwerkkabel, belleiding, luidsprekerkabel en antennekabel krijgen hun eigen buis, met minstens een paar centimeter tussenruimte tot de krachtbuis. Trek meteen een extra lege buis mee naar de plek waar je later misschien iets wilt: die kost je nu drie euro en anders straks een gesloopte wand.

Onderdeel	Gangbare hoogte boven de vloer	Wat je in de wand voorbereidt
Stopcontact in een woon- of slaapkamer	30 cm	Inbouwdoos met lasruimte, buis naar boven weggeleid
Stopcontact boven een werkblad	110 cm	Doos met lasruimte, extra doos voor een tweede groep
Wandschakelaar	105 cm	Doos van 40 mm volstaat, lassen doe je elders
Wandlamp of leeslamp	160 tot 190 cm	Doos plus houtinleg als de armatuur zwaar is
Wandbeugel voor een televisie	Onderkant scherm ongeveer 110 cm	Multiplex 18 mm tussen de stijlen over de volle breedte
Wastafel in een lichte wand	Onderkant kom 85 cm	Houtinleg en bij voorkeur een profiel van 100 mm
Radiator aan de wand	15 cm boven de vloer	Houtinleg of doorgezette beugels naar de constructie

Iets zwaars ophangen aan een lichte wand

Een gipsplaat houdt uit zichzelf weinig. Met hollewandpluggen kom je op een enkel beplate wand tot ongeveer tien kilo per bevestigingspunt, en dan hangt de last aan de plaat en niet aan de constructie. Voor een spiegel of een schilderij is dat genoeg, voor een keukenkast of een televisie niet.

De oplossing bedenk je voordat de wand dichtgaat. Schroef een strook multiplex van achttien millimeter tussen de stijlen, op de hoogte waar de bevestiging komt, en maak hem aan beide profielen vast. Neem de strook ruim: dertig centimeter hoog en over minstens twee vakken breed. Later blijkt de televisie tien centimeter hoger te moeten. Met een ruime strook boor je dan gewoon opnieuw, met een krappe sta je de wand weer open te breken.

Voor een hangend toilet of een wastafelmeubel werk je met een voorzetframe dat op de vloer staat en dat aan de constructie is vastgezet. Die last wordt namelijk niet naar beneden maar naar voren getrokken, en dat kan geen gipsplaat opvangen. Reken bij zo'n opstelling op een profiel van honderd millimeter, zodat het frame en de spoelbak erin passen.

Wil je de wand juist zonder voorbereiding spijkervast hebben, dan zijn gelijmde blokken een alternatief. Hoe die verwerking gaat lees je bij het plaatsen van gipsblokken, en in de bouwmarkt vind je ze ook onder de naam gibo blokken. Houd wel het gewicht in het achterhoofd dat we hierboven noemden.

Geluid tegenhouden in een slaapkamerwand

Wie een tussenwand plaatst in een slaapkamer doet dat meestal voor privacy, en dan is geluid het punt waarop de wand slaagt of teleurstelt. Een kale metalstudwand zonder isolatie houdt weinig tegen: je hoort gesprekken er gedempt doorheen. Met wol ertussen en dubbele beplating aan één zijde wordt het merkbaar stiller.

Drie dingen doen het meeste werk. Vul de wand met minerale wol die net iets dikker is dan de holte, zodat hij klemt en niet zakt. Beplaat de tweede laag met een halve plaatbreedte verspringing ten opzichte van de eerste, zodat er nergens een doorlopende naad ontstaat. En dicht alles af: elk gaatje bij een inbouwdoos, elke kier langs de vloer en elke doorvoer laat geluid door alsof de wand daar niet staat.

Wat vaak vergeten wordt is de flankerende weg. Geluid loopt ook onder de wand door via de dekvloer en boven de wand via het plafond. Een wand die op een doorlopende zwevende dekvloer staat, geeft het geluid via die vloer aan de andere kamer door. Zaag de dekvloer daarom door op de plek van de wand als je echt stilte wilt, of bouw de wand voordat de dekvloer erin gaat.

Plaats de inbouwdozen aan weerszijden niet in hetzelfde vak tussen twee stijlen en zeker niet rug aan rug. Twee dozen tegen elkaar maken een klankgat waar je aan de andere kant letterlijk doorheen hoort praten. Verspring ze minstens één vak.

Opbouw	Indicatie geluiddemping	Wat je ervoor doet
Metalstud 50 mm, enkel beplaat, geen wol	Rond de 33 dB	Niets extra's, maar je hoort gesprekken
Metalstud 50 mm, enkel beplaat, wol ertussen	Rond de 40 dB	Wol klemmend aanbrengen over de volle hoogte
Metalstud 75 mm, dubbel beplaat, wol ertussen	Rond de 48 dB	Naden verspringend, kimband onder het profiel
Metalstud 75 mm, dubbel beplaat met een zware plaat	Rond de 52 dB	Zwaardere gipsplaat aan minstens één zijde
Houten regelwerk met wol, dubbel beplaat	Rond de 42 dB	Hout is stijver, reken op enkele dB minder dan staal
Gipsblokken 70 mm met stucwerk	Rond de 36 dB	Massa helpt, maar minder dan een dubbele schil

Lees de uitleg uit de afbeelding

Het juiste materiaal hangt af van de route die het geluid aflegt.

Bij de tekening: 1 2 3 1: geluid via de scheiding. 2: trillingen via de vloer. 3: een omweg via aansluitende bouwdelen. Dit zijn routes, geen berekende geluidsniveaus.

Luchtgeluid gaat via lucht en scheidingsdelen

Stemmen of muziek kunnen een wand of vloer in trilling brengen. Massa, gesloten naden en een geschikte opbouw helpen die overdracht te beperken.

Contactgeluid begint met een trilling

Voetstappen of een trillend apparaat brengen de constructie direct in beweging. Ontkoppeling aan de bron of in de vloeropbouw kan belangrijker zijn dan schuim op de muur.

Geluid kan de behandelde wand omzeilen

Via aansluitende vloeren, plafonds, leidingen en kieren kan geluid toch de kamer bereiken. Een goed geïsoleerd vlak sluit deze omwegen niet vanzelf af.

Zacht materiaal dat galm in de kamer vermindert, is niet automatisch een oplossing tegen geluid van de buren.

Bekijk de afbeelding op volledige grootte

Beplaten, naden verdelen en afwerken

Plaats de platen staand en niet liggend, met de lange zijde over de profielen. Zet de eerste plaat strak tegen de aangrenzende wand en controleer met de waterpas of hij te lood staat. Die eerste plaat bepaalt alle volgende, dus daar besteed je rustig vijf minuten extra aan.

Houd de platen een centimeter vrij van de vloer. Til ze op met een plaatlichter of met een koevoetje op een houtje, druk ze tegen het plafond en schroef ze dan pas vast. Die kier onderaan vangt beweging op en houdt de plaat weg van optrekkend vocht; de plint dekt hem later af. Schroef om de twintig centimeter op de stijlen, met de schroefkop net onder het kartonoppervlak. Draait de kop door het karton heen, dan houdt de schroef niets meer vast en moet er twee centimeter ernaast een nieuwe in.

Verdeel de naden zo dat ze nergens boven of onder een opening doorlopen. Bij dubbele beplating laat je de tweede laag een halve plaatbreedte verspringen ten opzichte van de eerste. Op de buitenhoeken zet je een hoekprofiel, in de naden een papieren band. Welke plaatdikte hier bij past staat bij de keuze van de gipsplaatdikte.

De afwerking gaat in minstens drie gangen: vullen, breed uitzetten en schuren. Elke laag moet volledig droog zijn voordat de volgende erop gaat, anders krimpt de onderliggende laag na en zie je de naad terug in het licht. Hoe je dat netjes doet staat bij het afwerken van gipsplaten, en in onze tabel met droogtijden per materiaal zie je hoe lang voegmiddel en plamuur nodig hebben voordat je verder kunt.

Waar vochtwerende platen nodig zijn

Komt de wand in een badkamer of achter een wastafel, dan gebruik je vochtwerende gipsplaat, herkenbaar aan de groene kartonlaag. Die plaat neemt minder vocht op, maar hij is niet waterdicht. Achter een douche hoort altijd nog een waterkerende laag of een tegelbare bouwplaat, en de aansluiting op de vloer wordt gekit in plaats van gestuct.

Zo bouw je een lichte tussenwand van begin tot eind

Deze volgorde geldt voor een wand van metalstudprofielen met gipsplaat, met of zonder deur erin.

1. Zet de wand uit en controleer de haaksheid

   Trek de vloerlijn af met een laser of met de 3-4-5-methode en zet die lijn met een schietlood over naar het plafond. Meet vanaf twee vaste punten, want een bestaande wand staat zelden haaks. Teken meteen de deuropening en de stijlposities af, dan hoef je later niet opnieuw te rekenen.

2. Meet de hoogte op meerdere plekken

   Meet vloer tot plafond om de veertig tot zestig centimeter en schrijf de maten op de vloer. Op zolder of onder een doorgezakte balklaag verschilt dat makkelijk vijf centimeter. Kort elk verticaal profiel op zijn eigen maat af, ongeveer een centimeter korter dan gemeten, zodat er niets klemt.

3. Zet de kantprofielen vast op kimband

   Plak zelfklevende kimband op de achterzijde van de profielen op vloer en plafond en schroef ze om de 60 tot 100 centimeter vast met nagelpluggen. Vul holtes onder het profiel op met stukjes hardboard in plaats van het profiel plat te trekken. De band houdt contactgeluid tegen en het uitvullen houdt de wand recht.

4. Plaats de verticale profielen en verdubbel bij de deur

   Zet de profielen op 60 centimeter hart op hart, bij dubbele beplating of een hoge wand op 40. Draai alle open zijden dezelfde kant op, zodat je straks altijd tegen de dichte flens aan schroeft. Aan beide zijden van de deuropening komen twee profielen rug aan rug of een houten regel in het profiel.

5. Maak de deursparing en stel het kozijn

   Zet een horizontaal profiel als bovendorpel op de gemeten hoogte en plaats daarboven korte stijlen door tot het plafond. Stel het kozijn met stelblokjes en wiggen te lood en waterpas, controleer de dagmaat boven en onder, en zet het pas vast als beide gelijk zijn. Een kozijn dat een halve centimeter uit het lood staat, klemt straks bij de sluitkom.

6. Trek de leidingen en zet de inbouwdozen

   Voer de buizen door de uitsparingen in de profielen, met een rubber doorvoerring in elk gat. Gebruik een doos van vijftig millimeter waar je wilt lassen en een doos van veertig millimeter alleen voor schakelmateriaal. Houd zwakstroom in een aparte buis en verspring de dozen aan beide zijden van de wand minstens één vak.

7. Beplaat één zijde, isoleer, sluit de andere zijde

   Zet de platen staand, een centimeter vrij van de vloer, en schroef om de twintig centimeter met de kop net onder het karton. Vul daarna de holte met minerale wol die klemmend past. Sluit dan de tweede zijde, met de naden verspringend ten opzichte van de eerste zijde.

8. Voeg af, schuur en schilder

   Vul de naden met voegvuller en een papieren band, zet de tweede en derde laag steeds breder uit en laat elke laag volledig drogen. Schuur met licht van opzij zodat je de bollingen ziet. Zet de wand daarna in de voorstrijk voordat je gaat schilderen of behangen, want kaal gips en kaal voegwerk zuigen verschillend.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Nalopen voordat de tweede zijde dichtgaat

• Alle leidingen liggen erin, inclusief de lege reservebuis naar boven
• Elke buis loopt door een rubber doorvoerring en schuurt nergens langs staal
• De inbouwdozen zitten op de juiste hoogte en verspringen aan weerszijden minstens één vak
• De houtinleg voor televisie, radiator, wastafel of kasten zit op de goede hoogte en is ruim genomen
• Zwakstroom loopt in een eigen buis, gescheiden van de 230 volt
• De isolatie zit klemmend over de volle hoogte, ook boven de deur en achter de dozen
• De deurstijlen zijn verdubbeld en het kozijn staat te lood met een gelijke dagmaat boven en onder
• Alle platen staan een centimeter vrij van de vloer en er zit nergens een doorlopende naad boven een opening

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De verticale profielen klemmend tussen vloer en plafond zetten

Het voelt stevig als de profielen strak passen, maar een vloer en een balklaag bewegen met de seizoenen. Een profiel dat klemt duwt die beweging in de plaat, en dan scheurt de naad langs het plafond open. Kort de profielen ongeveer een centimeter korter af dan de gemeten hoogte.

De wand op een zwevende of droge dekvloer zetten

Een dekvloer is niet gemaakt om een lijnlast te dragen. Bij een zwevende vloer druk je de isolatie eronder in, bij een droge vloer met egalisatiekorrels klinkt de laag onder de wand langzaam in. De wand hoort op de constructievloer te staan, met de dekvloer eromheen.

De deurstijl niet verdubbelen

Een enkel staalprofiel van zes tienden millimeter dik houdt het gewicht van een deur wel, maar niet de honderden stoten van het dichtvallen. Het profiel gaat werken en dat zie je terug als een haarscheur die schuin omhoog loopt vanaf de bovenhoek van het kozijn. Twee profielen rug aan rug of een houten regel in het profiel lost dat op.

Een plaatnaad precies boven de deur laten uitkomen

Boven een deuropening zit de meeste spanning in de wand, en een naad op die plek is de zwakste lijn die er is. Binnen een jaar loopt daar een scheur omhoog, ook als je netjes gevoegd hebt. Zaag de plaat in een L-vorm zodat de naad minstens twintig centimeter naast de dagkant ligt.

De inbouwdozen aan beide zijden rug aan rug plaatsen

Twee dozen tegenover elkaar in hetzelfde vak maken een gat in de geluidsisolatie waar je aan de andere kant gesprekken doorheen hoort. In een slaapkamerwand is dat precies wat je niet wilt. Verspring de dozen minstens één vak en dicht de doorvoeren af.

In een doos van veertig millimeter lassen

Die diepte is bedoeld voor het schakelmateriaal en verder niets. Verbindingen wegwerken achter de schakelaar in zo'n doos betekent draden proppen, en dat geeft beschadigde isolatie en slechte klemverbindingen. Neem een doos van vijftig millimeter waar je wilt doorverbinden.

De platen tot op de vloer laten staan

Gips zuigt vocht op uit een vloer die nog niet droog is, en de plaat heeft geen ruimte meer om beweging op te vangen. De onderrand gaat dan uitzetten en bol staan achter de plint. Til de platen een centimeter op met een plaatlichter voordat je ze vastschroeft.

Doorschroeven tot de kop door het karton zakt

Het karton is de sterkte van de plaat, niet het gips erachter. Zakt de kop erdoorheen, dan houdt die schroef niets meer vast en trekt de plaat op dat punt los. Gebruik de dieptestop op je schroefmachine en zet bij een doorgeschoten schroef een nieuwe twee centimeter ernaast.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een niet-dragende tussenwand van profielen en gipsplaat is werk dat je met geduld en een waterpas prima zelf doet. Er zijn vier situaties waarin je stopt en iemand belt.

De eerste is elke vorm van dragen. Moet er een vloer, een balklaag, een vliering of een dakkapel op steunen, of gaat er een opening in een bestaande dragende wand, dan hoort er een berekening aan te pas te komen. Een constructeur bepaalt de balkmaat en de oplegging, en bij een dakkapel of aanbouw is er meestal toch al een tekenaar bij betrokken.

De tweede is de meterkast. Buizen trekken, dozen zetten en draad intrekken kun je zelf voorbereiden, maar het aansluiten van een nieuwe groep achter de hoofdzekering laat je aan een installateur over.

De derde is oud plaatmateriaal. Kom je bij het slopen van een bestaande scheidingswand of knieschot uit een woning van voor 1994 harde, grijze plaat tegen, dan kan dat asbesthoudend materiaal zijn. Stop met slopen, maak het niet nat en laat het onderzoeken voordat je verder gaat.

De vierde is werken op hoogte in een vide of een hoge hal. Een wand van vier meter hoog beplaten vanaf een ladder is geen werk voor twee mensen met goede moed; daar hoort een rolsteiger bij en iemand die dat vaker doet.