Raamafdichting voor een mobiele airco zelf maken
Een raamafdichting voor een mobiele airco is niets anders dan een plaat op maat in de raamopening, met daarin een rond gat voor de afvoerslang. De winst zit in de details: een plaat die niet zwelt van vocht, drie tot vier millimeter speling die je met tochtband opvult, en de driehoekige kieren die bij een kiepstand overblijven. Een mdf plaat kan prima, maar alleen binnen en rondom gelakt, inclusief de zaagkanten en de rand van het gat.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en een potlood, en een lange rei of rechte lat om af te tekenen
- Decoupeerzaag met een fijngetande zaag voor plaatmateriaal
- Gatenzaag in de maat van de doorvoer, of een passer om de cirkel af te tekenen
- Boormachine met lage toerenstand, plus een boor voor het invalgat
- Lijmklemmen om de plaat tijdens het zagen vast te zetten
- Rasp of schuurblok met korrel 120 voor de zaagkanten
- Stofmasker en een veiligheidsbril bij het zagen van mdf
- Stanleymes voor het snijden van tochtband en isolatieplaat
- Kwast voor de grondverf
Materiaal
- Plaat van 9 of 12 mm: mdf, vochtwerend mdf, watervast multiplex of kunststof schuimplaat
- Grondverf of lak, genoeg voor beide vlakken en alle kanten
- Zelfklevend tochtband, profiel afgestemd op de kier
- Het doorvoerstuk dat bij de airco geleverd is
- Isolatieplaat van 20 mm om het paneel te verzwaren tegen warmte
- Aluminium tape of een reflecterende folie voor de buitenzijde
- Twee latjes van ongeveer 18 bij 18 mm om het paneel te verstijven of te klemmen
- Karton of een stuk oud behang voor de mal
Wat een raamafdichting bij een mobiele airco moet doen
Een mobiele airco haalt warmte uit de kamer en blaast die via een dikke slang naar buiten. Staat het raam daarvoor gewoon op een kier, dan komt die warme lucht er langs de slang meteen weer in en draait het apparaat de hele middag tegen zijn eigen uitblaas in. Een plaat die de raamopening dichtzet, bepaalt daarom hoeveel koeling je overhoudt. Hoe dit past bij de andere manieren om een woning koel of warm te krijgen, staat in ons overzicht over koelen en verwarmen met een warmtepomp, airco of kachel.
Er speelt nog iets dat je niet ziet. Een airco met één slang gebruikt binnenlucht om zijn condensor te koelen en duwt die lucht naar buiten, waardoor er in huis een lichte onderdruk ontstaat. Die onderdruk trekt warme buitenlucht naar binnen via de brievenbus, de afzuigkap en elke kier die er verder nog is.
Een dicht paneel heft die onderdruk niet op, want de lucht die naar buiten gaat moet ergens vandaan blijven komen. Wat je wel wegneemt is het grootste gat, en dat zat net op de plek waar de hete lucht naar buiten ging. Een model met twee slangen heeft dit probleem niet, want dat haalt de koellucht van buiten.
Voel na een halfuur draaien met je hand langs de rand van het paneel. Waar warme lucht naar binnen komt, voel je een duidelijke stroom. Dat is de plek waar het tochtband nog niet aandrukt, en dat merk je zo sneller dan met kijken.
Meten aan het raam voordat je iets zaagt
Het paneel voor de raamafdichting moet passen in het deel van het raam dat je openzet, niet in het hele kozijn. Meet dus de opening die overblijft als het raam openstaat, van sponning tot sponning. Doe dat boven, in het midden en onder, want kozijnen zijn zelden precies haaks en oude houten kozijnen al helemaal niet.
Neem de kleinste van die drie maten en trek er drie tot vier millimeter af. Die speling vul je straks met tochtband, dat samendrukt en de kier dichtduwt. Een paneel dat exact op de maat gezaagd is, klemt bij de eerste warme dag vast of past juist niet meer, want plaatmateriaal zet uit bij warmte en vocht.
Is de opening niet rechthoekig of zit er een uitstekend scharnier in de weg, teken de vorm dan eerst op karton af en pas dat karton in het raam. Zo'n mal kost tien minuten en bespaart je een verkeerd gezaagde plaat. Meet meteen ook hoe ver de raamvleugel naar binnen komt, want die mag straks nergens tegen het paneel aanlopen.
| Raamtype | Zo pak je het paneel aan | Waar het bij dit type misgaat |
|---|---|---|
| Draaikiepraam in kiepstand | Rechthoekig paneel in de kier aan de bovenkant, plus twee losse driehoeken voor de zijkanten | De driehoeken worden vergeten, en daar komt de meeste warme lucht terug naar binnen |
| Draaikiepraam in draaistand | Eén groot paneel dat de hele opening vult en tegen de sponning klemt | Zo'n plaat is zwaar, dus laat de onderkant op een latje op de vensterbank rusten |
| Uitzetraam of klepraam | Paneel in de opening, waarbij het kozijn het gewicht draagt en niet de raamvleugel | Het beslag van een uitzetraam is niet gemaakt om een plaat te dragen en gaat scheefstaan |
| Schuifraam of schuifpui | Smalle strook over de volle hoogte, klemmend in de rail en de sponning | De vleugel kan nog openschuiven, dus leg er een latje in de rail achter |
| Bovenlicht boven een vast raam | Klein paneel in het bovenlicht, de slang loopt schuin omhoog | Condens in een omhooglopende slang loopt terug naar het apparaat |
| Dakraam | Paneel in de opening met de slang aan de lage kant | Regen loopt langs een schuin paneel naar binnen als de naad boven niet dicht is |
| Kozijn met ventilatierooster | Paneel in het raam zelf, het rooster laat je open | De slang door het rooster leiden lukt niet luchtdicht en blokkeert de ventilatie |
Welke plaat je kiest voor de raamafdichting en hoe dik die moet zijn
Een mdf plaat is voor de meeste mensen de eerste keuze, en dat is te begrijpen: hij is goedkoop, kaarsrecht en je zaagt hem met een decoupeerzaag zo op maat. Het bezwaar zit in vocht. Mdf is samengeperste houtvezel met lijm, en via de open zaagkanten zuigt het water op als een spons.
Daar gaat een raamafdichting van mdf op stuk. Zit de plaat volledig binnen achter de raamvleugel, dan gaat gelakt mdf jaren mee; steekt hij in de regen, dan zwellen de kanten op en past hij na één bui niet meer.
De dikte bepaalt vooral of de plaat vlak blijft. Tot ongeveer zestig centimeter breed volstaat 6 mm, daarboven werken wij liever met 9 of 12 mm, omdat een dunne plaat in het midden gaat bollen zodra hij aan één kant warmer is dan aan de andere. Wordt het paneel breder dan een meter, dan lijmen of schroeven we er een latje overdwars op als verstijving. Zaagwerk als dit gaat een stuk nauwkeuriger als je de plaat goed kunt klemmen, en dat lukt het best op een stevige werkbank die je zelf maakt.
| Plaatmateriaal | Gangbare dikte | Waar het goed in is | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Standaard mdf | 6 tot 12 mm | Goedkoop, vlak, zaagt schoon en neemt lak goed aan | Zuigt water via de zaagkanten, dus alleen binnen en rondom gelakt |
| Vochtwerend mdf, meestal groen gekleurd | 9 tot 12 mm | Verdraagt vochtige lucht en incidentele spatten | Vochtwerend is niet waterdicht, staand water sloopt het alsnog |
| Watervast verlijmd multiplex of betonplex | 9 tot 12 mm | Sterk en weerbestendig, gaat vele zomers mee | Zwaarder, en de kanten wil je toch afkitten of lakken |
| Kunststof schuimplaat van pvc | 5 tot 10 mm | Ongevoelig voor vocht, licht, snijdt en zaagt makkelijk | Buigt door bij een breed raam, dus een latje als verstijving |
| Polycarbonaat kanaalplaat | 4 tot 10 mm | Laat daglicht door en isoleert iets beter dan hout | Slap aan de randen, klem hem in een u-profiel of tussen latjes |
| Xps of pir isolatieplaat | 20 tot 30 mm | Houdt de warmte het best tegen van alle opties | Zacht en kwetsbaar, dus een dunne plaat als beschermlaag ervoor |
| Underlayment of osb | 12 tot 18 mm | Ligt vaak nog in de schuur en is sterk | Ruw oppervlak dat slecht aansluit op tochtband, en zwaar |
Zaag mdf buiten of met afzuiging en zet een stofmasker op. Het stof is veel fijner dan zaagsel van gewoon hout en blijft uren in de lucht hangen. Veeg het daarna op met een stofzuiger in plaats van het aan te vegen.
Het gat voor de afvoerslang uitzagen
De maat van het gat bepaal je aan het doorvoerstuk, niet aan de slang. Bij vrijwel elke mobiele airco zit een kunststof mondstuk dat je in het paneel steekt, en dat heeft een kraag of een schroefring die breder is dan de slang zelf. Leg het mondstuk op de plaat, teken de doorsteek af en houd de kraag als aanslag.
De gangbare doorvoeren liggen tussen ongeveer 125 en 152 millimeter. Een gatenzaag in die maat bestaat, maar hij vraagt koppel en een lage toerenstand: op de hoogste stand hapt de zaag in het materiaal en draait de plaat mee met de boor. Tot 100 millimeter komt een gewone boormachine er wel doorheen, voor de grotere maten wil je er liefst een met twee versnellingen.
Klem de plaat altijd vast, want een gatenzaag pakt en neemt de plaat anders mee. Zaag van beide kanten in als hij niet diep genoeg komt, en trek hem geregeld terug: anders loopt de zaag vol en verbrandt de rand.
Voor de plek van het gat houden wij minstens vier tot vijf centimeter materiaal aan tussen de rand van het gat en de rand van de plaat. Blijft er minder over, dan scheurt mdf daar op den duur uit, zeker als de slang eraan hangt te trekken. Kies de hoogte zo dat de slang vanaf het apparaat vlak of licht aflopend naar buiten loopt.
| Situatie | Wat je dan doet | Waar je op let |
|---|---|---|
| Geen gatenzaag bij de hand | Cirkel aftekenen met een passer, invalgat boren en uitzagen met de decoupeerzaag | Zaag ruim binnen de lijn en werk bij tot het mondstuk net past |
| Zachte plaat zoals xps of pvc-schuim | Scherp mes langs een sjabloon, of een fijngetande decoupeerzaag | Rustig zagen, anders smelt het kunststof aan het zaagblad vast |
| Gat is te ruim uitgevallen | Ring van dezelfde plaat of van dun multiplex eromheen lijmen | Beter dan opvullen met kit, want kit blijft plakkerig en scheurt los |
| Gat moet later weer dicht | Rondje uit de restplaat zagen en op een latje achter het gat schroeven | Bewaar het uitgezaagde rondje meteen, dat past het beste |
Lak of grondverf het gat aan de binnenkant mee. Juist daar staat het mdf open en juist daar loopt condens uit de slang langs. Twee kwaststreken op dat randje schelen een paneel dat na een seizoen om de doorvoer heen opzwelt.
Het paneel klemvast zetten zonder in het kozijn te boren
In een huurwoning en in een kunststof kozijn wil je niets boren, en voor een raamafdichting hoeft dat ook niet. Een paneel dat drie tot vier millimeter kleiner is dan de opening zet je vast met tochtband op de randen: het band drukt samen, duwt terug en houdt de plaat op zijn plek. Bij een draaikiepraam in kiepstand doet de raamvleugel de rest, die drukt het paneel tegen de sponning.
Zit het paneel in een grotere opening, dan werkt een verstelbare stang met veerdruk goed, het type dat ook als douchegordijnroede verkocht wordt. Twee latjes die je met lijmklemmen aan het kozijn klemt kan ook, met een stukje karton ertussen zodat er geen afdruk in de lak komt. Blijf van purschuim af: dat hecht op de lak van het kozijn en je krijgt het er niet zonder schade af.
Het profiel van het tochtband stem je af op de kier die overblijft. Meet die kier door een strookje karton in de naad te schuiven en te kijken waar het klemt. De maten op de verpakking verschillen per merk, dus lees die na voordat je een rol koopt.
| Kier die je moet dichten | Profiel dat daarbij hoort | Zo breng je het aan |
|---|---|---|
| 1 tot 3,5 mm | Zelfklevend e-profiel van epdm-rubber | Op de schone, ontvette rand van de plaat, in één stuk per zijde |
| 2 tot 5 mm | P-profiel van epdm-rubber | Met de opening naar binnen gericht, dan klapt hij niet om bij het inzetten |
| 3 tot 7 mm | D-profiel van epdm-rubber | Vraagt echte aandrukking, dus alleen waar het raam of een klem tegendruk geeft |
| Ongelijke kier die per hoek verschilt | Zelfklevend schuimband van 10 tot 15 mm breed | Vervormt blijvend, reken op vervangen na één seizoen |
| Rail van een schuifraam | Borstelprofiel | Laat de vleugel nog schuiven en houdt toch het meeste tegen |
| Hoeken waar twee stroken samenkomen | Stroken op verstek snijden in plaats van stomp tegen elkaar | Een stompe stuiknaad laat in elke hoek een gaatje open |
Plak het tochtband op de plaat, niet op het kozijn. Lijmresten van tochtband trekken in de lak van een houten kozijn en laten op kunststof een grijze rand achter die er slecht af gaat.
De driehoekige kieren die bij een kiepstand overblijven
Dit is de fout die we het vaakst terugzien bij een zelfgemaakte raamafdichting. Bij een raam in kiepstand kantelt de vleugel aan de bovenkant naar binnen, waardoor er boven een liggende kier ontstaat en aan beide zijkanten een driehoek. Wie alleen die liggende kier dichtmaakt, laat twee openingen over die samen groter zijn dan de slang.
De driehoeken maak je op dezelfde manier als het hoofdpaneel. Leg een stuk karton tegen de opening, teken de vorm af met een potlood dat je langs de sponning laat lopen, en knip net binnen de lijn. Pas het karton, corrigeer waar het klemt en gebruik het pas dan als mal voor de plaat.
Een alternatief dat sneller gaat: snijd de driehoeken uit isolatieplaat van 20 of 30 mm met een scherp mes. Dat materiaal knelt zichzelf vast in de opening en isoleert meteen beter dan hout. Wel even afplakken met tape aan de buitenzijde, want kaal xps verkleurt en verpoedert in de zon.
Controleer daarna met de hand of de aansluiting tussen het hoofdpaneel en de driehoeken dicht is. Precies op dat overgangspunt komen drie vlakken samen en daar blijft bijna altijd een gaatje over. Een reepje tochtband of een stukje isolatietape lost dat op.
Hoe je het paneel isoleert en wat er met condens gebeurt
Een plaat van 9 mm mdf houdt lucht tegen maar warmte nauwelijks. Staat het raam op het zuiden, dan wordt zo'n paneel in de loop van de middag heet en straalt het die warmte gewoon de kamer in. Het verschil merk je pas als je er iets isolerends op plakt.
Wij lijmen daarvoor een plaat xps of pir van 20 mm op de binnenzijde, met montagekit of met dubbelzijdige tape. Aan de binnenkant zit de isolatie beschermd tegen regen en uv, en dat weegt op tegen het kleine voordeel van isoleren aan de buitenzijde. Werk de zichtzijde af met een lichte kleur of met aluminium tape, dan kaatst het paneel een deel van de zonnestraling terug.
Bij flink koelen kan er aan de buitenkant van het paneel condens ontstaan, net als op een koud glas in een warme tuin. Voor kunststof of gelakt multiplex is dat geen probleem, voor onbehandeld mdf wel. Loopt dat vocht langs de plaat naar de vensterbank, leg er dan een doekje onder en controleer het na een warme dag.
De slang telt net zo hard mee. Die wordt duidelijk warm en ligt vaak dwars door de kamer, dus de warmte die er doorheen straalt komt terug in de ruimte die de airco moet koelen. Houd hem kort en zo recht mogelijk en schuif er eventueel een isolatiehoes overheen, dat scheelt merkbaar.
Een slang die doorhangt, werkt slechter dan een korte die strak ligt. In de bocht blijft condenswater staan, en dat loopt terug naar het apparaat.
Onderdruk in huis, en een raam dat niet meer op slot kan
De onderdruk die een enkelslangs airco maakt, is meestal onschuldig. Het wordt anders als er in huis een toestel staat dat zijn verbrandingslucht uit de ruimte haalt en zijn rookgassen via natuurlijke trek afvoert, zoals een open geiser of een open haard. Bij onderdruk kan de trek in zo'n kanaal omkeren en komen verbrandingsgassen de woning in.
Heb je zo'n toestel, laat dan altijd een gecontroleerde luchttoevoer open en laat het toestel door een installateur beoordelen voordat je gaat afdichten. Plak in geen geval ventilatieroosters af om de onderdruk te bestrijden, want die roosters zijn de aanvoer die je juist nodig hebt. Een koolmonoxidemelder in de buurt van het toestel hoort er sowieso te hangen.
Verder is er de beveiliging van het raam. Een raam dat met een paneel op een kier staat, kun je niet meer op slot doen, en dat is bij een raam op de begane grond een zwakke plek. Zet de vleugel dan vast met een kierstandhouder of een bijzetslot dat hem in de kiepstand houdt.
Let ook op de voeding van het apparaat. Gebruik geen opgerolde kabelhaspel voor de airco, want opgerold loopt zo'n haspel warm.
Werkt er een open geiser, gaskachel of open haard in dezelfde woning? Combineer dat niet met een luchtdicht afgesloten woning en een airco die lucht naar buiten blaast. Laat de situatie beoordelen door een erkend installateur voordat je kieren gaat dichten.
Opbergen en volgend jaar opnieuw gebruiken
Een paneel dat je goed opbergt, past volgende zomer nog. Schrijf met potlood op de achterkant bij welk raam het hoort en welke kant boven zit, want na een jaar weet je dat niet meer. Bewaar de plaat plat en droog, en niet rechtop tegen een muur in een schuur waar het optrekt.
Haal je het paneel er tussendoor uit, sluit het gat dan af. Warme lucht stroomt anders terug door de slang, en in het najaar komt daar vocht bij. Het uitgezaagde rondje van de doorvoer is hiervoor precies de goede maat als je het bewaard hebt.
Blijkt na een zomer dat je dit elk jaar weer doet, dan kun je beter naar een vaste oplossing kijken. Wat er komt kijken bij een split-airco die je zelf installeert staat op een eigen pagina, inclusief de grens van wat je zonder certificaat mag doen. Sluit je een vaste unit aan met een doorvoer door de gevel, dan moet dat gat later ook weer netjes dicht en afgewerkt, zoals bij het glad maken van een muur na reparatiewerk.
Blijft het bij de mobiele airco, ruim dan aan het eind van het seizoen ook het apparaat zelf op. Een filter dat vol stof zit kost koelvermogen, en dat merk je het jaar daarna terug. Hoe je dat aanpakt lees je bij het schoonmaken van een airco en zijn filters.
Zo maak je het paneel in één middag
Deze volgorde werkt voor een draaikiepraam en met kleine aanpassingen ook voor een uitzetraam of een schuifraam.
-
Meet de opening op drie hoogtes
Zet het raam in de stand die je gaat gebruiken en meet de opening boven, in het midden en onder. Neem de kleinste maat als uitgangspunt. Meet ook hoe ver de vleugel naar binnen komt, zodat het paneel daar straks niet tegenaan loopt.
-
Maak eerst een mal van karton
Teken de vorm over op karton en pas dat in de opening. Waar het klemt knip je bij, tot het karton met een paar millimeter speling rondom valt. Deze tien minuten voorkomen dat je een plaat verkeerd zaagt, en bij een kiepstand teken je meteen de twee driehoeken mee.
-
Zaag de plaat op maat
Leg de mal op de plaat, teken af en zaag met een fijngetande decoupeerzaag net buiten de lijn. Klem de plaat vast, want een plaat die meetrilt geeft een gerafelde zaagsnede. Werk de kant daarna recht met een schuurblok en pas de plaat in het raam voordat je verder gaat. Meer klussen waarbij je plaatmateriaal op maat maakt, vind je bij timmerwerk dat je zelf maakt.
-
Zaag het gat voor de doorvoer
Teken het gat af met het doorvoerstuk als mal en houd minstens vier tot vijf centimeter tot de rand van de plaat. Zaag met een gatenzaag op lage toeren of met de decoupeerzaag vanuit een invalgat. Pas het mondstuk droog voordat je gaat lakken, want bijwerken gaat daarna niet meer netjes.
-
Lak de plaat rondom, ook de zaagkanten
Zet beide vlakken, alle vier de kanten en de binnenkant van het gat in de grondverf of de lak. Bij mdf zijn juist de kanten de plek waar water intrekt, dus daar mag een tweede laag op. Laat de lak echt drogen voordat je het tochtband erop plakt, anders hecht de lijmlaag niet.
-
Plak het tochtband op de randen
Ontvet de rand, plak het profiel in één stuk per zijde en snijd de hoeken op verstek. Druk het band over de volle lengte aan en laat het een uur zitten voordat je het paneel inzet. Een strook die je in stukjes plakt, laat in elke stuiknaad lucht door.
-
Zet het paneel in en sluit de slang aan
Schuif het paneel in de opening en laat het raam of een klem het aandrukken. Steek de doorvoer erin, draai de ring vast en koppel de slang aan het apparaat. Leg de slang kort en vlak of licht aflopend, zonder scherpe bochten en zonder doorhangende lus.
-
Controleer of er nog lucht langs komt
Zet de airco aan en ga na een halfuur met je hand langs alle randen, ook langs de driehoeken bij een kiepstand. Waar je een warme luchtstroom voelt, zit de kier. Vul die bij met een dikker profiel of een reepje isolatieband en controleer daarna opnieuw.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de airco aanzet
Uit de praktijk
Een mdf paneel dat na een regenbui niet meer past
Een plaat waarvan de kanten dikker zijn dan het midden en die ruw aanvoelt langs de zaagsnede, heeft water opgenomen. Mdf bestaat uit houtvezel met lijm en is aan de zijkanten open, dus het zuigt vocht op als een spons en zwelt daar op. Die zwelling gaat er nooit meer uit, ook niet als de plaat weer droog is.
Het mechanisme verklaart meteen wanneer het wel goed gaat. Zit het paneel volledig binnen achter de raamvleugel en komt er alleen lucht bij, dan gebeurt er weinig. Steekt het in de regen of staat het in het spatwater van een vensterbank, dan is één bui genoeg. Wat helpt is de kanten twee keer in de grondverf zetten, of meteen kiezen voor watervast verlijmd multiplex of kunststof schuimplaat.
Warme lucht die langs de slang terugkomt
Een kamer die warmer wordt zodra de airco uitschakelt, en een slang die van buiten naar binnen aanvoelt, wijzen op terugstroming door de slang. Zolang de ventilator draait duwt de airco de lucht naar buiten, maar zodra hij uit staat is de slang gewoon een open buis tussen binnen en buiten. Warme lucht is lichter, dus die stroomt via de bovenkant van de buis naar binnen.
Hetzelfde geldt voor de kieren rond het paneel. Een deur die zwaarder opengaat dan normaal of een fluitend geluid bij de brievenbus zijn tekenen dat er onderdruk staat en dat er ergens lucht wordt aangezogen. Wat hier werkt: de slang losnemen en het gat afdekken als het apparaat langer uit staat. Ga daarna met je hand langs alle randen van het paneel en vertrouw niet op de kier die je ziet zitten.
Een gat dat te dicht bij de rand zit
Een scheur die vanuit het gat naar de dichtstbijzijnde plaatrand loopt, ontstaat vrijwel altijd doordat er te weinig materiaal tussen die twee zat. Het gewicht van de slang trekt aan de doorvoer, en die trek komt op de smalste plek terecht. In mdf begint dat met een haarscheur langs de vezel en eindigt het met een uitgebroken stuk.
Vaak zie je het al aan de plek van het gat. Een doorvoer die vlak boven de onderrand zit, krijgt het gewicht van de hele slang te dragen, want daar hangt de bocht naar het apparaat. Houd minstens vier tot vijf centimeter rand aan, laat de slang ergens rusten in plaats van vrij hangen, en verstevig een krap gat met een ring van hetzelfde plaatmateriaal.
Veelgemaakte fouten
Onbehandeld mdf gebruiken op een plek waar regen bij kan
De zaagkanten van mdf staan open en zuigen water op. De plaat zwelt daar op, past niet meer in de opening en krijgt een ruwe, pluizige rand waar geen tochtband meer op hecht. Lakken helpt, maar op een plek die echt nat wordt kies je multiplex of kunststof.
Alleen de rechthoek dichtmaken bij een kiepraam
Bij een raam in kiepstand blijven er aan beide zijkanten driehoeken over. Die zijn samen vaak groter dan de doorsnede van de slang, dus je laat meer warme lucht binnen dan je afvoert. Maak ze op maat van karton en dan van plaat of isolatiemateriaal.
Het paneel precies op de maat zagen
Zonder speling krijg je het paneel er op een warme dag niet meer in of uit, want plaatmateriaal zet uit. Bovendien is er dan geen ruimte voor tochtband, en juist dat band maakt de afdichting. Drie tot vier millimeter kleiner is de maat waar wij op mikken.
De slang verlengen om het apparaat verder weg te zetten
Een langere slang geeft meer weerstand en meer oppervlak waar warmte uit straalt. Het koelvermogen zakt en het apparaat draait langer voor hetzelfde resultaat. Zet de airco liever dichter bij het raam en houd de slang kort en recht.
Ventilatieroosters afplakken tegen de onderdruk
De onderdruk komt doordat de airco lucht naar buiten blaast, en die lucht moet ergens vandaan komen. Roosters dichtplakken lost dat niet op maar verplaatst het naar kieren die je niet ziet. Bij een open verbrandingstoestel in huis wordt het bovendien gevaarlijk.
Purschuim of kit gebruiken om het paneel af te dichten
Beide hechten op de lak van het kozijn en zijn niet zonder schade te verwijderen. Een raamafdichting is per definitie tijdelijk, dus je wilt materiaal dat klemt en samendrukt. Zelfklevend rubberprofiel op de plaat doet hetzelfde werk en laat het kozijn met rust.
Het gat openlaten als het apparaat uit staat
Een losse slang in een open doorvoer is een schoorsteentje tussen binnen en buiten. Op een warme dag stroomt daar warme lucht doorheen naar binnen, in het najaar vochtige lucht. Een dopje of het uitgezaagde rondje sluit dat in tien seconden af.
Veelgestelde vragen
Hoe kun je een raamafdichting voor een airco zelf maken?
Meet de opening van het raamdeel dat je openzet op drie hoogtes en neem de kleinste maat, min drie tot vier millimeter. Zaag een plaat op die maat, zaag er met een gatenzaag of decoupeerzaag een gat in ter grootte van het doorvoerstuk, lak de plaat rondom en plak zelfklevend tochtband op de randen. Zet het paneel in de opening en laat het raam of een klem het aandrukken.
Kan ik een mdf plaat gebruiken voor de raamafdichting van mijn airco?
Ja, mits het paneel binnen zit en er geen regen bij kan. Een mdf plaat van 9 mm is goedkoop, blijft vlak en is makkelijk te zagen. Lak wel beide vlakken, alle zaagkanten en de binnenrand van het gat, want mdf zuigt water op via de open kanten en zwelt daar blijvend op. Komt het paneel in de regen te staan, kies dan watervast verlijmd multiplex of een kunststof schuimplaat.
Welke dikte plaat heb ik nodig voor een raamafdichting?
Voor een opening tot ongeveer zestig centimeter breed voldoet 6 mm. Daarboven werken wij liever met 9 of 12 mm, omdat een dunne plaat gaat bollen zodra de zonkant warmer wordt dan de binnenkant. Bij een paneel breder dan een meter lijmen of schroeven we er een latje overdwars op als verstijving. Isolatieplaat gebruik je dikker, 20 tot 30 mm, maar dan met een dunne plaat ervoor als bescherming.
Hoe groot moet het gat voor de afvoerslang zijn?
Meet het doorvoerstuk dat bij de airco geleverd is en niet de slang, want het mondstuk heeft meestal een kraag of schroefring die breder is. De gangbare maten liggen tussen ongeveer 125 en 152 millimeter. Teken het gat af met het mondstuk als mal, zaag net binnen de lijn en werk bij tot het net past. Houd minstens vier tot vijf centimeter materiaal tussen het gat en de rand van de plaat.
Hoe dicht ik de driehoekige kieren van een kiepraam af?
Leg een stuk karton tegen de driehoek en teken de vorm af door je potlood langs de sponning te laten lopen. Knip net binnen de lijn, pas het karton en gebruik het pas dan als mal voor de plaat. Sneller gaat het met isolatieplaat van 20 of 30 mm, die je met een scherp mes op maat snijdt en die zichzelf vastklemt. Let vooral op het punt waar de driehoek het hoofdpaneel raakt, want daar blijft bijna altijd een gaatje open.
Kan ik dit maken zonder in het kozijn te boren?
Dat is zelfs de aanbevolen manier, en in een huurwoning of een kunststof kozijn de enige. Het tochtband op de randen van de plaat drukt samen en houdt het paneel op zijn plek, en bij een kiepstand drukt de raamvleugel het geheel aan. In een grotere opening werkt een verstelbare stang met veerdruk, of twee latjes die je met lijmklemmen klemt. Leg er een stukje karton tussen zodat er geen afdruk in de lak van het kozijn komt.
Is een raam met zo'n paneel erin nog veilig af te sluiten?
Nee, en dat is het punt waar veel mensen overheen kijken. Een raam dat op een kier of in de kiepstand staat, kun je niet op slot doen en is op de begane grond een zwakke plek. Een kierstandhouder of een bijzetslot dat de vleugel in die stand vastzet, is de nette oplossing. Zet het apparaat en het paneel liever niet in een raam dat vanaf een plat dak of een schuurtje te bereiken is.
Kan de slang van de airco in een ventilatierooster of een schoorsteenkanaal?
Beter niet. Een rooster krijg je niet luchtdicht om de slang heen en je blokkeert de ventilatie die je juist nodig hebt tegen de onderdruk. Een oud rookkanaal is nog ongelukkiger: de warme, vochtige lucht slaat in het koude kanaal neer en dat vocht komt binnen de muren terug als vlekken. Staat er nog een kanaal dat je toch niet meer gebruikt, dan is de schoorsteen laten verwijderen een betere route dan hem als afvoer inzetten.
Waarom koelt mijn airco slecht terwijl het paneel goed sluit?
Loop drie dingen na. De slang eerst: te lang, geknikt of doorhangend kost meteen vermogen. Dan het filter, dat na een paar weken vol stof zit en de luchtstroom smoort. En de kamer zelf: een enkelslangs apparaat zuigt via elke kier warme lucht aan, dus de deur naar de rest van het huis dicht houden scheelt. Geeft een vaste split-airco een code op het display, zoek die dan op in onze storingzoeker met foutcodes per merk.
Moet ik het paneel isoleren of is een kale plaat genoeg?
Een kale plaat houdt lucht tegen maar warmte nauwelijks. Op een raam op het zuiden wordt zo'n paneel in de middag heet en straalt die warmte de kamer in. Een plaat xps of pir van 20 mm op de binnenzijde lijmen scheelt merkbaar, en aan de buitenkant helpt een lichte kleur of aluminium tape tegen de zonnestraling. Op een raam op het noorden is het effect kleiner en kun je het ook laten zitten.
Komt er condens tegen het paneel en is dat erg?
Bij stevig koelen kan er aan de buitenzijde van het paneel condens ontstaan, net als op een koud glas in een warme tuin. Voor kunststof en gelakt multiplex maakt dat niets uit. Onbehandeld mdf neemt dat vocht op en zwelt, dus daar is het wel een probleem. Let ook op condenswater in de slang: een doorhangende slang houdt water vast in de bocht en dat loopt terug naar het apparaat.
Wat doe ik met het paneel als de zomer voorbij is?
Schrijf met potlood op de achterkant bij welk raam het hoort en welke kant boven zit, en bewaar de plaat plat en droog in plaats van rechtop tegen een schuurmuur. Sluit het gat af met het uitgezaagde rondje of een dopje, want een open doorvoer werkt als een schoorsteentje. Wil je de ruimte in de winter juist warm krijgen, dan zijn er betere routes dan de verwarmingsstand van een mobiel apparaat, zoals je ziet in ons overzicht over verwarming en cv-installaties.
Kan ik in plaats hiervan beter een kant-en-klare afdichting kopen?
De stoffen sets met een rits werken redelijk en zijn zo weer weg, maar ze zijn slap, ze isoleren niet en bij wind bollen ze op. Een zelfgemaakte plaat sluit strakker aan, houdt de zon tegen en gaat jaren mee. Voor een raam met een rare vorm of een huurwoning waar je echt niets wilt aanpassen, is de stoffen variant een prima tussenoplossing.
Wanneer je beter een vakman belt
Een paneel zagen en inpassen is werk dat je zelf doet. Er zijn wel drie grenzen waar wij zouden stoppen.
De eerste is een woning met een open verbrandingstoestel, zoals een geiser zonder gesloten afvoer, een gaskachel of een open haard die in gebruik is. Onderdruk kan de trek in zo'n kanaal omkeren en dan komen verbrandingsgassen de ruimte in. Laat die situatie beoordelen door een erkend installateur voordat je gaat afdichten, en hang een koolmonoxidemelder op.
De tweede is werken aan een raam waar je niet veilig bij kunt. Een raam op de verdieping meet je vanaf de vloer en niet vanaf een krukje op de vensterbank, en een dakraam waar je alleen op een ladder bij komt is werk voor twee mensen met de juiste opstelling.
De derde grens ligt bij de stap van mobiel naar vast. Aan het koudemiddelcircuit van een split-airco mag alleen iemand met het juiste certificaat werken, en voor een doorvoer door de gevel wil je weten wat er in die muur zit. Bij een kachel zonder bestaand rookkanaal speelt dezelfde vraag: de afvoer bepaalt of iets zelf kan of niet.