Vulkraan cv-ketel: hem vinden, openen en lekvrij houden
De vulkraan is het kraantje waarmee je leidingwater in het gesloten cv-circuit laat lopen, en hij zit bij de meeste ketels aan de onderkant op de retourleiding. Hij ziet er lang niet altijd uit zoals de installateur aan de telefoon beschrijft: het rode hendeltje bestaat, maar net zo vaak is het een zwart draaiknopje onder een dop of een spindel die je met een schroevendraaier bedient. Gaat er bij het openen ineens veel water over de vloer, dan lekt in negen van de tien gevallen niet de kraan maar de wartel van de vulslang.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Vulslang van 3/4 inch, bij voorkeur met een korte of metalen wartel
- Waterpomptang en een steeksleutel van 27 of 30 mm
- Platte schroevendraaier voor spindels met een sleufkop
- Zaklamp en een klein spiegeltje om achter de ketelmantel te kijken
- Emmer en een paar oude doeken
- Ontluchtingssleutel voor de radiatoren
Materiaal
- Rubber vulringen 3/4 inch, een setje van tien kost bijna niets
- Vervangende vulkraan in messing, 3/4 inch of 15 mm knel
- Teflontape of draadafdichting voor conische schroefdraad
- Eventueel een vulcombinatie met terugstroombeveiliging
Wat de vulkraan doet en waar hij meestal zit
Je verwarming is een gesloten circuit: hetzelfde water gaat rond door de ketel, de leidingen en de radiatoren. De vulkraan is de enige verbinding tussen dat circuit en je drinkwaterleiding, en je zet hem open als de waterdruk te ver is gezakt. Hoe dat circuit is opgebouwd en waar de kranen in zitten, staat op onze pagina over de opbouw van een cv-installatie.
Bij verreweg de meeste ketels zit de vulkraan aan de onderkant, op of vlak naast de retourleiding. Soms is hij ingebouwd in het toestel en steekt alleen een aansluiting met een dop naar beneden. Soms is het een losse kraan die de installateur een halve meter verderop in de leiding heeft gezet.
Er is één ding dat verwarring geeft bij bijna iedereen die voor het eerst zoekt. Het vulpunt en de vulkraan zijn niet altijd twee losse dingen: bij veel ketels is de aansluiting waar je de slang op draait het vulpunt, en zit het kraantje dat je opendraait daar direct onder of naast. Zoek dus niet naar twee aparte onderdelen als je er maar één ziet.
Zijn de leidingen bij jou netjes weggewerkt in een koof of achter een plaat, dan zit de kraan soms achter een inspectieluikje. Dat is de reden dat het bij het wegwerken van verwarmingsbuizen de moeite waard is om vulkraan, aftapkraan en ontluchter bereikbaar te houden.
| Situatie of toestel | Waar je als eerste kijkt | Hoe de kraan er dan meestal uitziet |
|---|---|---|
| Intergas Kombi Kompakt HRE | Onderzijde van de ketel, tussen de aansluitleidingen | Ingebouwd, met een dop op de aansluiting en een zwart draaiknopje eronder |
| Nefit ProLine en TrendLine | Retourleiding onder de ketel, soms achter de onderklep | Losse kraan met hendel of een spindel met sleufkop |
| Remeha en ATAG in nieuwere uitvoering | Onderzijde van het toestel, vaak links van de gasleiding | Ingebouwd kraantje met een kunststof knop |
| Vaillant en andere merken met losse vulset | Retourleiding, tot een meter van de ketel | Kogelkraan met rood of blauw hendeltje en een 3/4 aansluiting |
| Woningen met vloerverwarming | Bij de verdeler in plaats van bij de ketel | Twee kraantjes met slangpilaar, een vul- en een spoelaansluiting |
| Ketel op zolder met de meterkast beneden | Bij de ketel, met de dichtstbijzijnde koudwaterkraan als bron | Vulkraan bij de ketel, wasmachinekraan of tapkraan als vulpunt |
| Oudere open of gesloten installatie | Laagste punt van de installatie, soms in de kelder | Messing kraantje met slangpilaar, vaak zwaar verkalkt |
Maak een foto van de onderkant van je ketel op een moment dat het niet haast heeft. Met een zaklamp en een spiegeltje zie je in twee minuten wat je in een koude douchesituatie een half uur kost.
De vulkraan cv herkennen tussen de andere kraantjes
Onder een ketel zitten al snel vier tot zes aansluitingen die op elkaar lijken. Een van de meest gemaakte fouten is de aftapkraan opendraaien in de veronderstelling dat het de vulkraan is. Het resultaat is dat de druk juist zakt en dat je een emmer water op de vloer hebt.
Het snelste onderscheid maak je op wat er aan de kraan vastzit. Een vulkraan zit tussen de koudwaterleiding en het cv-circuit en heeft aan de kant waar de slang op moet een schroefdraad van 3/4 inch met een dop erop. Een aftapkraan zit alleen aan het cv-circuit, staat op het laagste punt en heeft meestal een slangpilaar waar je een tuinslang overheen schuift.
Twee onderdelen laat je met rust. Het veiligheidsventiel herken je aan de afblaasleiding die naar buiten of naar een afvoer loopt: draai je daar aan, dan blaas je je installatie leeg. De gaskraan zit in de gele of geel gemarkeerde leiding, en werk daaraan is geen doe-het-zelfwerk. Wat daar wel en niet mag, lees je bij het afdoppen van een gasleiding.
| Onderdeel | Waaraan je het herkent | Wat er gebeurt als je hem opendraait |
|---|---|---|
| Vulkraan | Zit tussen koudwater en cv, 3/4 aansluiting met dop, knop of hendel | De waterdruk op de manometer loopt op |
| Aftapkraan | Slangpilaar, alleen aan het cv-circuit, op het laagste punt | Het systeem loopt leeg en de druk zakt naar nul |
| Veiligheidsventiel of overstort | Rood of zwart knopje met een afblaasleiding naar buiten | De ketel spuit water af, bedoeld als noodvoorziening |
| Servicekranen aanvoer en retour | Twee gelijke kranen met sleufkop, vaak met een blauwe en rode markering | Je sluit de ketel af van de installatie, vullen lukt dan niet |
| Inlaatcombinatie | Zit op de koudwaterleiding naar een boiler, met eigen afvoerpijpje | Water uit het pijpje, dit heeft niets met de cv-druk te maken |
| Gaskraan | Gele leiding of gele markering, kwartslag hendel | Gastoevoer eraf of erop, hier blijf je vanaf |
| Automatische ontluchter | Klein rond potje boven op de ketel of de leiding, met een dopje | Lucht ontsnapt, bij een droge installatie ook water |
Twijfel je welke kraan het is, draai dan niets open terwijl de ketel op temperatuur is. Het water in de retour is dan al snel vijftig graden en bij een verkeerde greep krijg je dat over je hand. Zet de ketel uit en laat hem een halfuur afkoelen voordat je gaat proberen.
Vulkraan cv-ketel openen: elk type gaat net anders
Er is geen standaardhandeling, want fabrikanten hebben allemaal iets eigens bedacht. Wat wel altijd geldt: je draait langzaam open en je luistert. Het geluid van doorstromend water vertelt je meer dan de manometer, die pas na een paar seconden reageert.
Het beruchte rode hendeltje waar installateurs aan de telefoon over beginnen, hoort bij een losse kogelkraan. Die maakt een kwartslag: hendel in lijn met de leiding is open, hendel dwars is dicht. Zit er bij jouw ketel geen hendel, dan is er niets mis en heeft je toestel gewoon een ander type.
Bij een ingebouwde vulkraan zit er meestal een dop op de aansluiting die je er eerst afdraait, en daaronder of ernaast een knopje dat de doorstroming regelt. Dat knopje is de kraan, de aansluiting is het vulpunt. Draai het knopje een halve slag open en niet meer, want vullen gaat sneller dan je denkt.
Spindels met een sleufkop of een vierkant kopje bedien je met een platte schroevendraaier of een kleine sleutel. Ze draaien vaak drie tot vier hele slagen. Onthoud in welke stand je begon, zodat je hem naderhand net zo ver terugdraait.
Als de vulkraan muurvast zit
Een kraan die tien jaar niet is bewogen, zit vast van de kalk. Forceren met een grote tang is de manier om een spindel rond te draaien of het messing te scheuren, en dan heb je een lek in plaats van een vastzittende kraan.
Wat wel werkt: houd de kraanbody met een steeksleutel tegen en beweeg de knop of hendel met een kleine tang heen en weer over een paar graden. Los, vast, iets verder, terug. Meestal breekt de kalk binnen een minuut of twee en loopt hij daarna weer soepel.
Zet de vulkraan één keer per jaar open en dicht, bijvoorbeeld als je toch de radiatoren ontlucht. Een kraan die af en toe beweegt, blijft licht lopen en gaat niet lekken langs de spindel.
Vulkraan cv-ketel: aanvoer of retour
De vraag of de vulkraan op de aanvoer of op de retour hoort, komt vaak op bij het verplaatsen van een ketel of het aanleggen van een nieuwe vulaansluiting. De gangbare keuze is de retour, en daar zijn twee praktische redenen voor.
De eerste is temperatuur. Koud leidingwater dat rechtstreeks de aanvoer en daarmee de warmtewisselaar in loopt, geeft een plotselinge afkoeling op een onderdeel dat net op temperatuur was. Via de retour komt het vulwater eerst in het rustigere, koelere deel van het circuit terecht.
De tweede is vuil. In de retour verzamelt zich het meeste slib, en juist daar zit vaak ook het vuilfilter. Vullen op de retour betekent dat wat je binnenlaat langs dat filter komt in plaats van er meteen voorbij.
Wij zien dit als een goede gewoonte en niet als een natuurwet. In een gesloten systeem verdeelt de druk zich toch over de hele installatie, dus qua eindresultaat op de manometer maakt het niets uit. Heeft je toestel een ingebouwde vulkraan, dan heeft de fabrikant de plek al gekozen en verander je daar niets aan. Leg je zelf een nieuwe aansluiting, kies dan de retour, dicht bij de ketel en op een plek waar je er met een slang bij kunt.
| Aansluitplek | Voordeel | Nadeel of aandachtspunt |
|---|---|---|
| Retour vlak bij de ketel | Koudste deel van het circuit, kort bij het vuilfilter, goed bereikbaar | Vraagt ruimte onder de ketel voor slang en emmer |
| Aanvoer bij de ketel | Soms de enige vrije plek in een krappe kast | Koud vulwater direct op een warme warmtewisselaar, vul dan met een koude ketel |
| Laagste punt van de installatie | Weinig lucht in het systeem tijdens het vullen | Vaak in een kelder of kruipruimte, ver van de manometer |
| Bij de verdeler van vloerverwarming | Handig om per groep te vullen en te spoelen | Kraantjes zitten laag en druppelen makkelijk op de dekvloer |
| Vaste aansluiting met vulcombinatie | Geen losse slang nodig, met keerklep tegen terugstroming | Duurder, en de keerklep vraagt zelf ook controle |
De vulkraan cv-ketel lekt: waar het water echt vandaan komt
Het klassieke beeld is dit: je draait de kraan open en er komt niet zozeer druk bij, maar er spuit water langs de aansluiting naar buiten. De reflex is dan dat de vulkraan kapot is. In de meeste gevallen is dat niet zo en zit het probleem in de koppeling van de slang.
Standaard vulslangen hebben een kunststof wartel met een rubber ringetje erin. Die kunststof wartel is bij sommige merken net wat langer dan de schroefdraad van het vulpunt diep is. De wartel loopt dan aan voordat het rubber tegen de kraan wordt gedrukt, en hoe hard je ook draait, er blijft een spleet waar het water uit komt.
De oplossing is niet harder aandraaien maar de afstand overbruggen. Leg er een of twee extra rubber vulringen van 3/4 inch tussen, dan drukt de wartel het rubber wel aan. Werkt dat niet, dan is een vulslang met een korte metalen wartel de nette oplossing. Welke maten er zijn en waar het bij aansluiten misgaat, staat op onze pagina over de vulslang voor de cv.
Lekt het niet bij de wartel maar langs de knop of de hendel zelf, dan zit het in de spindelafdichting. Bij veel kranen kun je de moer onder de knop een kwartslag aandraaien en is het over. Blijft het lekken, dan is de kraan versleten en vervang je hem.
| Waar het water vandaan komt | Waarschijnlijke oorzaak | Wat je eraan doet |
|---|---|---|
| Bij de wartel van de vulslang, meteen bij openen | Kunststof wartel te lang, rubber komt niet aan | Extra rubber ring erbij of een slang met korte metalen wartel |
| Bij de wartel, druppelend na een tijdje | Rubber ring ontbreekt, ligt scheef of is hard geworden | Nieuwe ring, wartel handvast plus een kwartslag met een tang |
| Langs de knop of de hendel van de kraan | Versleten of uitgedroogde spindelafdichting | Moer onder de knop een kwartslag aandraaien, anders kraan vervangen |
| Uit de kraan terwijl er geen slang op zit | Kraan sluit niet meer af, vuil of kalk op de zitting | Enkele keren snel open en dicht spoelen, daarna vervangen |
| Uit het afblaaspijpje van het veiligheidsventiel | Te ver gevuld of een expansievat dat leeg staat | Druk aflaten en het expansievat laten nakijken |
| Uit de dop op het vulpunt | Kraan staat op een kier of de dop mist zijn ring | Kraan echt dichtdraaien, dop met ring terugplaatsen |
| Uit de knelkoppeling naast de kraan | Knelring niet goed aangetrokken of pijp niet recht | Wartelmoer voorzichtig natrekken, blijft het lekken dan opnieuw monteren |
Water dat langs de leidingen onder de ketel naar beneden loopt, is niet altijd van de vulkraan. Een lekkage binnenin het toestel geeft precies hetzelfde beeld. Zie je bruine roestsporen op de leidingen of op de bodemplaat, dan lekt het daar al langer en hoort er een monteur naar te kijken.
Een vulkraan voor de cv-ketel kopen bij de Praxis of bij de installateur
Een losse cv-ketel vulkraan is niets exotisch: het is een kwartslagkraan of een kleine spindelkraan in messing, en die ligt bij de Praxis, de Gamma en de Hornbach in het schap bij de installatiematerialen. Reken op acht tot vijfentwintig euro, afhankelijk van de uitvoering en de aansluiting.
Let bij het kopen vooral op de aansluitmaat aan beide kanten. De kant naar de installatie is meestal 15 mm knel of 1/2 inch schroefdraad, de kant waar de slang op gaat 3/4 inch buitendraad. Neem de oude kraan mee of meet de leiding met een schuifmaat, want een kraan die net niet past levert je een tweede ritje op.
Bij de bouwmarkt liggen ook complete vulsets met slang, kraan en koppelingen in één doos. Voor incidenteel bijvullen is dat prima. Wil je een vaste aansluiting tussen je drinkwaterleiding en de cv, dan hoort daar een goedgekeurde terugstroombeveiliging bij, en dat is een vulcombinatie in plaats van een simpele kraan.
De installateur rekent meer voor hetzelfde onderdeel, maar levert wel wat er op jouw toestel past en monteert het waterdicht. Bij een ingebouwde vulkraan in een ketel is dat sowieso de route: die onderdelen zijn merkgebonden en per model verschillend, zoals je ook ziet in onze overzichten per ketelmerk.
Koop meteen een zakje rubber vulringen van 3/4 inch. Ze kosten een paar euro voor tien stuks en ze lossen het overgrote deel van de lekkende koppelingen op, ook die bij de wasmachinekraan.
Bijvullen zonder lucht in de installatie te pompen
De vulkraan opendraaien is de laatste handeling, niet de eerste. Wie de slang droog aansluit en dan de kraan opent, duwt de halve meter lucht uit die slang zo de installatie in. Die lucht komt daarna als geklok in een radiator terug en moet je er alsnog uit ontluchten.
Laat de slang daarom eerst vollopen. Sluit hem alleen aan op de waterkraan, houd het losse uiteinde boven een emmer en draai de waterkraan voorzichtig open tot er water uit komt. Draai dicht, en koppel de volle slang dan pas op het vulpunt.
Vul met een koude ketel, want water zet uit bij verwarming en anders schiet de druk later door. Hoeveel bar je nodig hebt hangt af van de hoogte van je woning en van het aantal verdiepingen; met onze rekenhulp voor de cv-druk zie je wat er bij jouw situatie koud op de manometer hoort te staan.
Na het vullen draai je eerst de vulkraan dicht, dan de waterkraan, en pas daarna haal je de slang los. Er staat nog druk op de slang, dus houd het uiteinde boven de emmer. De volledige volgorde met alle controles staat bij het vullen van de cv-ketel, en hoe vaak bijvullen normaal is lees je bij water bijvullen van de cv.
Laat de vulslang nooit aangesloten zitten. Een openstaande of lekkende vulkraan met een slang eraan betekent dat de waterleidingdruk permanent op je cv staat, en dat het veiligheidsventiel vroeg of laat gaat afblazen. Losnemen na het vullen is bovendien de reden dat je geen vaste koppeling tussen drinkwater en cv-water hebt.
Na het vullen: controleren en weten wanneer er iets anders speelt
Zakt de druk binnen een paar dagen opnieuw, dan heb je geen vulprobleem maar een lek of een expansievat dat zijn werk niet doet. Bijvullen is dan symptoombestrijding en het herhaalt zich elke week.
Loop eerst de zichtbare punten langs: de vulkraan zelf, de knelkoppelingen onder de ketel, de radiatorkranen en de aansluitingen bij de verdeler van de vloerverwarming. Een droge vlek met een witte of bruine rand verraadt een lek dat steeds weer verdampt.
Blijft de druk wel staan maar wordt het huis niet warm, dan zit er meestal nog lucht in het systeem of staat er ergens een kraan dicht. Wat je dan achtereenvolgens nakijkt, staat bij een verwarming die niet warm wordt. Ontlucht van beneden naar boven en van dichtbij de ketel naar veraf, en controleer daarna de druk opnieuw.
Valt de ketel bij een lage waterdruk uit met een foutmelding, dan komt hij vanzelf terug zodra de druk weer op peil is. Blijft de melding staan, dan is er meer aan de hand dan alleen water; bij Nefit-toestellen wijst dat bijvoorbeeld op de F4-melding en wat daarachter zit. Een lijst met de gangbare meldingen en hun betekenis vind je in ons overzicht van storingen aan de cv.
Zo zet je de vulkraan open en vul je bij
Deze volgorde werkt bij een ingebouwde vulkraan en bij een losse kraan in de retourleiding.
-
Zet de ketel uit en laat hem afkoelen
Schakel het toestel uit met de aan-uitknop en wacht een halfuur. Koud water in een warme installatie geeft een schok op de warmtewisselaar, en je vulling meet ook nauwkeuriger als het water niet uitgezet is. Bovendien werk je zo niet vlak naast een hete retourleiding.
-
Zoek de vulkraan en de aftapkraan allebei op
Schijn met een zaklamp langs de onderkant van de ketel. De vulkraan zit tussen de koudwaterleiding en de cv en heeft een 3/4 aansluiting met een dop; de aftapkraan heeft een slangpilaar en zit op het laagste punt. Weet je van allebei waar ze zitten, dan draai je straks niet de verkeerde open.
-
Laat de vulslang eerst vollopen
Sluit de slang alleen aan op de wasmachinekraan of een andere koudwaterkraan. Houd het andere uiteinde boven een emmer en draai de waterkraan open tot er water uit loopt, dan weer dicht. Zo pomp je straks water in je cv en geen lucht.
-
Koppel de slang op het vulpunt en controleer op lekkage
Draai de dop van het vulpunt en schroef de wartel erop, handvast plus een kwartslag met een tang. Controleer dat er een rubber ring in de wartel zit. Ziet het er droog uit, dan pas open je de waterkraan.
-
Draai de vulkraan langzaam open
Een halve slag is genoeg bij een draaiknop, een kwartslag bij een hendel. Je hoort het water lopen en de wijzer van de manometer komt binnen enkele seconden in beweging. Gaat er niets omhoog, controleer dan of de waterkraan wel echt open staat en of de servicekranen onder de ketel niet dicht zijn.
-
Stop bij de juiste druk
Draai dicht zodra de manometer op de waarde staat die bij jouw woning hoort, meestal ergens tussen 1,5 en 2 bar bij een koude installatie. Vullen gaat sneller dan je verwacht, dus houd de meter in het oog en niet de slang. Schiet je erover, laat dan het teveel weg via de ontluchter van een radiator.
-
Koppel af in de juiste volgorde
Eerst de vulkraan dicht, dan de waterkraan, dan pas de slang los. In de slang staat nog druk, dus houd het uiteinde boven de emmer terwijl je hem losdraait. Zet de dop met zijn ringetje terug op het vulpunt.
-
Ontlucht en controleer de druk opnieuw
Ontlucht de radiatoren van beneden naar boven en kijk daarna weer op de manometer, want door het ontluchten zakt de druk vaak een tiende. Vul zo nodig nog een klein beetje bij. Zet de ketel aan en controleer een dag later of de druk staat waar je hem achterliet.
Storingzoeker
Kies het merk, vul de code in en zie wat er aan de hand is, wat je zelf kunt doen en wanneer je moet bellen. Bekijk alle gegevens
| Merk | Code | Wat er aan de hand is | Wat je zelf kunt doen | Bellen of niet |
|---|---|---|---|---|
| Intergas | 1 | De ketel wordt te warm, de aanvoertemperatuur loopt te hoog op | Controleer de waterdruk en ontlucht de radiatoren. Te weinig water of lucht in de installatie is de gewone oorzaak. | Blijft hij terugkomen: monteur |
| Intergas | 2 | Storing in de aanvoer- of retoursensor | Reset de ketel een keer. Herhaalt de code zich, dan is de sensor of de bedrading het probleem. | Monteur |
| Intergas | 3 | De maximaalthermostaat heeft ingegrepen | Controleer druk en doorstroming, ontlucht de installatie. | Blijft het: monteur |
| Intergas | 4 | Geen vlamsignaal, de ketel krijgt het vuur niet aan | Kijk of de gaskraan open staat en of andere gastoestellen het doen. Reset daarna een keer. | Doet gas het wel: monteur |
| Intergas | 5 | Slecht of wegvallend vlamsignaal | Reset een keer. Vaak vervuilde ionisatiepen of ontsteking. | Monteur |
| Intergas | 6 | Fout in de vlamdetectie | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 7 | Probleem met de rookgasafvoer of de uitlaatgassensor | Kijk of de afvoer buiten vrij is en niet verstopt zit door een vogelnest of blad. | Monteur, dit raakt de veiligheid |
| Intergas | 8 | Het ventilatortoerental klopt niet | Reset een keer. | Monteur |
| Intergas | 10 tot en met 14 | Sensorfout of storing in de installatie, bijvoorbeeld een defecte stromingsschakelaar, draadbreuk of lucht in de installatie | Controleer de waterdruk en ontlucht grondig, van laag naar hoog. | Blijft het: monteur |
| Nefit | A01 | Geen vlam of vlam valt weg | Controleer of de gaskraan open staat en of de druk goed is, reset daarna een keer. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | C6 | De ventilator draait niet op het juiste toerental | Reset een keer. | Monteur |
| Nefit | D1 | Te weinig waterdruk in de installatie | Bijvullen tot de juiste druk voor jouw bouwhoogte, daarna ontluchten. | Zelf te doen |
| Nefit | EA | Vlam wordt niet waargenomen | Reset een keer. Kijk of andere gastoestellen werken. | Herhaalt zich: monteur |
| Nefit | F0 of F7 | Interne storing in de besturing | Reset een keer, haal eventueel kort de stroom eraf. | Monteur |
| Remeha | Reset knop | Vergrendelde storing | Houd de resetknop ingedrukt tot het display reageert. Noteer eerst de code voordat je reset. | Afhankelijk van de code |
| Remeha | E00 | Aanvoersensor defect of niet aangesloten | Reset een keer. | Monteur |
| Remeha | E01 | Te weinig waterdruk of geen doorstroming | Bijvullen en ontluchten. | Zelf te doen |
| Remeha | E04 | Geen vlam bij het opstarten | Gaskraan controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.22 | Te weinig water in de ketel, droogkookbeveiliging | Bijvullen tot de juiste druk en ontluchten. | Zelf te doen |
| Vaillant | F.28 | Ontsteking mislukt bij het opstarten | Gastoevoer controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Vaillant | F.75 | Drukverschil niet herkend, vaak de pomp of het expansievat | Controleer of de druk sterk schommelt bij het opstarten. | Monteur, meestal het expansievat |
| AWB | Vlamstoring | Geen ontsteking | Gaskraan open, druk controleren, een keer resetten. | Herhaalt zich: monteur |
| Bosch vaatwasser | E15 | Water in de lekbak onderin, de vlotterbeveiliging staat aan | Kantel het apparaat voorzichtig naar achteren zodat het water uit de bak loopt, zet hem terug en start opnieuw. Zoek daarna waar het water vandaan kwam. | Blijft het terugkomen: monteur |
| Bosch vaatwasser | E24 of E25 | Water loopt niet weg, afvoer verstopt | Maak het zeef en de pompfilter schoon, controleer de afvoerslang op een knik en de sifonaansluiting op een dop die er nog in zit. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E22 | Filters verstopt | Zeven eruit en schoonmaken. | Zelf te doen |
| Bosch vaatwasser | E09 | Verwarmingselement defect, water wordt niet warm | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Siemens vaatwasser | E15 | Water in de lekbak, vlotterbeveiliging actief | Zelfde aanpak als bij Bosch: voorzichtig kantelen, water eruit, terugzetten en opnieuw starten. | Blijft het: monteur |
| Siemens vaatwasser | E24 | Afvoer geblokkeerd | Zeven en pompfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| Siemens vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de startknop ongeveer drie tot vijf seconden ingedrukt tot het programma terugspringt, of haal de stekker er een minuut uit. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i20 of 20 | Afvoerprobleem, water loopt niet weg | Filters en pomp schoonmaken, afvoer controleren. | Zelf te doen |
| AEG vaatwasser | i30 of 30 | Water in de bodembak, lekkage gedetecteerd | Kantelen om het water eruit te laten en de oorzaak zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG vaatwasser | Resetten | Programma vastgelopen | Houd de programmaknop en de startknop samen enkele seconden ingedrukt. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F11 | Water loopt niet weg | Filters en afvoerpomp schoonmaken. | Zelf te doen |
| Miele vaatwasser | F70 | Vlotter of niveaubeveiliging | Controleer op lekkage onderin. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E18 of F18 | Water loopt niet weg | Pluizenzeef vooronder schoonmaken en de afvoerslang controleren. | Zelf te doen |
| Bosch wasmachine | F21 | Motorstoring, trommel draait niet | Niets zelf te doen. | Monteur |
| Bosch wasmachine | E23 | Water in de lekbak | Machine kantelen om het water eruit te laten, daarna de lekkage zoeken. | Blijft het: monteur |
| AEG wasmachine | E20 | Afvoerprobleem | Pluizenfilter schoonmaken, afvoerslang op knik controleren. | Zelf te doen |
| AEG wasmachine | E40 | Deur niet goed dicht | Deur opnieuw sluiten, controleer of er was tussen zit. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 1 keer | Reservoir warmt op of komt uit een stroomonderbreking | Wacht ongeveer tien minuten tot hij op temperatuur is. | Zelf te doen |
| Quooker | Knippert 2 keer | Reservoir bereikt de temperatuur niet | Haal de stekker er een minuut uit en zet hem terug. Blijft het knipperen, dan is er meestal een onderdeel defect. | Blijft het: monteur |
| Quooker | Knippert 3 keer | Storing in de temperatuursensor | Een keer stroomloos maken. | Monteur |
| Quooker | Geen kokend water, wel gewoon water | Reservoir uit of niet op temperatuur | Controleer of de stekker in het stopcontact zit en of de groep niet is uitgevallen. | Zelf te doen |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voor en na het bijvullen langslopen
Uit de praktijk
Een Intergas Kombi Kompakt HRE zonder het beloofde rode hendeltje
De installateur beschreef aan de telefoon een kraantje met een rood hendeltje onder de ketel. Onder deze Intergas Kombi Kompakt HRE zat helemaal geen hendel, en de bewoner concludeerde dat de vulkraan ontbrak of ergens anders verstopt zat.
Wat er wel zat, was een aansluiting met een dop en daaronder een klein zwart draaiknopje. Dat knopje ís de vulkraan, en de aansluiting eronder is het vulpunt. Er hoort geen tweede kraan bij, en het rode hendeltje uit de telefonische beschrijving hoort bij een ander, losser type vulkraan.
De les die we hieruit meenemen: ga bij het zoeken uit van de functie en niet van de kleur of de vorm. Zoek de plek waar de koudwaterleiding het cv-circuit raakt, en het onderdeel dat je daar aantreft is je vulkraan, hoe hij er ook uitziet.
Water dat langs de slang naar buiten spoot in plaats van de ketel in
De vulslang uit de bouwmarkt zat er strak op, toch kwam er bij het opendraaien van de vulkraan meteen veel water langs de koppeling naar buiten. Het leek erop dat het vulpunt dicht bleef en het water nergens heen kon. Handmatig natrekken van de kunststof wartel veranderde niets.
De oorzaak was de wartel zelf. Die was langer dan de schroefdraad van dit vulpunt diep is, waardoor hij aanliep voordat het rubber ringetje ergens tegenaan werd geduwd. Het water zocht de weg door de spleet die daardoor open bleef staan.
Twee oplossingen werkten. Als noodgreep een of twee extra rubber ringen van 3/4 inch tussen de wartel en de kraan, zodat het rubber wel wordt aangedrukt. Definitief werd het opgelost met een vulslang van 3/4 inch met een kortere, metalen wartel, en daarna liep het vullen zonder een druppel ernaast.
Een vulslang die er met een waterpomptang niet meer af kwam
Uit frustratie over de lekkage was de wartel op de wasmachinekraan steeds vaster gedraaid, uiteindelijk met een waterpomptang. Daarna zat hij zo vast dat hij er ook met diezelfde tang niet meer af wilde, en met nog meer kracht dreigde de kraan of de wartel te breken.
Wat hier hielp was geduld in plaats van kracht. De kraanbody tegenhouden met een steeksleutel zodat er geen wringende kracht op de leiding komt, dan de wartel met korte bewegingen heen en weer werken. Een kunststof wartel gaat sneller stuk dan je denkt, dus met een doek ertussen om de tang niet in het plastic te laten bijten.
Aandraaien met gevoel is bij dit soort koppelingen de regel: handvast plus ongeveer een kwartslag. Lekt het dan nog, dan is er iets mis met het rubber of met de maat, en dat los je niet op door harder te draaien.
Roestige leidingen onder de ketel die het echte verhaal vertelden
Bij het zoeken naar de vulkraan viel op dat de leidingen direct onder de ketel bruin uitgeslagen waren en dat er sporen van eerder weggelopen water op de bodem lagen. Het bijvullen zelf lukte daarna prima, maar de druk zakte binnen een week weer.
Achteraf bleek er al langer een lekkage in het toestel te zitten, in dit geval bij een defecte stromingsschakelaar. Die vervanging kostte een paar honderd euro aan monteurskosten, en de monteur waarschuwde dat de pomp in dezelfde hoek zat te lijden van het vocht.
Herhaald moeten bijvullen is een signaal en geen klusje. Wie elke week naar de vulkraan grijpt, houdt een lek in stand in plaats van het op te lossen, en bij een huurwoning is dat het moment om het schriftelijk bij de verhuurder te melden.
Veelgemaakte fouten
De aftapkraan opendraaien in plaats van de vulkraan
Ze zitten dicht bij elkaar en lijken op elkaar, maar het effect is tegengesteld. De aftapkraan laat het systeem leeglopen en je ziet de druk naar nul zakken terwijl je dacht bij te vullen. Kijk of er een slangpilaar op zit en of de kraan alleen aan het cv-circuit hangt.
De vulslang droog aansluiten
Een lege slang bevat een halve meter lucht, en die duw je er bij het opendraaien zo in. Dat hoor je later terug als geklok in de radiatoren en het kost je een ronde ontluchten. Laat de slang eerst boven een emmer vollopen.
Harder aandraaien als de koppeling lekt
Bij een wartel met een rubber ring komt de afdichting van het aandrukken van dat rubber, niet van de kracht op de schroefdraad. Als de wartel te lang is voor het vulpunt, wordt de spleet door harder draaien niet kleiner. Je vervormt alleen de kunststof wartel of je trekt de kraan scheef.
Vullen terwijl de ketel warm is
Water zet uit bij verwarming, dus wat je warm op 2 bar zet is koud een stuk minder en andersom. Vul je een warme installatie tot boven de 2 bar, dan blaast het veiligheidsventiel af zodra de ketel echt op temperatuur komt. Vullen doe je koud.
De vulslang laten zitten na het vullen
Een aangesloten slang betekent dat er alleen twee kranen tussen je drinkwaterleiding en je cv-water zitten. Gaat er een langs de zitting lekken, dan loopt de druk ongemerkt op tot het ventiel afblaast. Losnemen en opbergen is een handeling van tien seconden.
Blijven bijvullen bij drukverlies
Elke keer bijvullen brengt vers, zuurstofrijk water in de installatie en dat versnelt corrosie en slibvorming. Zakt de druk vaker dan een paar keer per jaar, dan zoek je het lek of laat je het expansievat nakijken. De vulkraan is dan het verkeerde gereedschap voor het probleem.
Teflontape gebruiken op een wartel met rubber ring
Teflontape hoort op conische schroefdraad die zelf moet afdichten, niet op een vlakke wartelverbinding. Op een wartel houdt het de delen juist uit elkaar en maakt het de lekkage erger. Gebruik daar een rubber ring in de juiste maat.
De kraan volledig openzetten en weglopen
Van 1 naar 2 bar gaat bij een normale woninginstallatie in seconden. Wie de kraan helemaal opendraait en even iets anders gaat doen, komt terug bij een installatie op 3 bar en een afblazend veiligheidsventiel. Een halve slag open en met je ogen op de manometer.
Veelgestelde vragen
Waar zit de vulkraan van mijn cv-ketel?
In de meeste woningen aan de onderkant van de ketel, op of naast de retourleiding, herkenbaar aan een aansluiting van 3/4 inch met een dop erop. Bij oudere installaties zit hij verder de leiding in, soms op het laagste punt in een kelder of kruipruimte. Heb je vloerverwarming, kijk dan ook bij de verdeler. Zoek naar de plek waar de koudwaterleiding het cv-circuit raakt, want daar zit hij per definitie.
Hoe kan ik de vulkraan van de cv herkennen tussen de andere kraantjes?
Kijk waar de kraan aan vastzit. De vulkraan verbindt de koudwaterleiding met het cv-circuit en heeft aan de vulkant een schroefdraad met een dop; de aftapkraan hangt alleen aan het cv-circuit en heeft een slangpilaar voor een tuinslang. Het veiligheidsventiel herken je aan de afblaasleiding naar buiten en de gaskraan aan de gele leiding. De servicekranen op aanvoer en retour zitten in tweevoud en hebben meestal een sleufkop.
Hoe moet ik de vulkraan van de cv-ketel openen?
Dat hangt van het type af. Een kogelkraan met hendel maakt een kwartslag: in lijn met de leiding is open. Een ingebouwde vulkraan heeft vaak een klein draaiknopje onder of naast het vulpunt dat je een halve slag opendraait. Een spindel met sleufkop of vierkant kopje bedien je met een schroevendraaier of sleutel en draait drie tot vier slagen. Doe het altijd langzaam en houd de manometer in de gaten.
Vulkraan cv, aanvoer of retour: waar hoort hij te zitten?
De retour heeft de voorkeur, en dat is bij zelf aanleggen de keuze die wij zouden maken. Koud vulwater komt dan niet rechtstreeks op een warme warmtewisselaar, en het passeert doorgaans eerst het vuilfilter. Voor de druk op de manometer maakt het geen verschil, want in een gesloten systeem verdeelt die zich toch over de hele installatie. Zit de vulkraan al ingebouwd in je toestel, dan heeft de fabrikant de plek bepaald en laat je dat zo.
Mijn vulkraan cv-ketel lekt bij het bijvullen, wat nu?
Kijk eerst waar het water precies uitkomt. Lekt het bij de wartel van de slang, dan is de kunststof wartel meestal te lang voor dit vulpunt en komt het rubber niet aan; een of twee extra rubber ringen van 3/4 inch of een slang met een korte metalen wartel lost dat op. Lekt het langs de knop van de kraan zelf, probeer dan de moer onder de knop een kwartslag aan te draaien. Blijft dat lekken, dan is de kraan aan vervanging toe.
Waarom lekt mijn vulkraan als er geen slang op zit?
Dan sluit de kraan zelf niet meer af. Meestal ligt er een kalkschilfer of een stukje vuil op de zitting, waardoor het klepje net niet dicht komt. Soms helpt het om de kraan een paar keer snel open en dicht te draaien zodat het vuil wegspoelt, met een emmer eronder. Werkt dat niet, dan is de zitting beschadigd en heb je een nieuwe kraan nodig, want deze lekkage stopt niet vanzelf.
Waar koop ik een vulkraan voor de cv-ketel, bij de Praxis of bij de installateur?
Een losse vulkraan of een complete vulset ligt gewoon bij de Praxis, Gamma of Hornbach tussen de installatiematerialen, voor ongeveer acht tot vijfentwintig euro. Let op de aansluitmaat aan beide kanten: meestal 15 mm knel of 1/2 inch naar de leiding en 3/4 inch buitendraad naar de slang. Gaat het om een vulkraan die in je ketel is ingebouwd, dan is dat een merkgebonden onderdeel en kom je bij de installateur of de merkservice uit.
Mag ik de vulslang aan de vulkraan laten zitten?
Doe dat niet. Zolang de slang eraan zit, staat je waterleidingdruk via twee kranen tegen je cv-water aan, en gaat er eentje langs de zitting door, dan loopt de druk ongemerkt op tot het veiligheidsventiel afblaast. Voor een blijvende verbinding tussen drinkwater en cv-water is een goedgekeurde terugstroombeveiliging vereist, en dat is een vulcombinatie en geen gewone kraan met slang. Losnemen en opbergen is een kwestie van seconden.
Hoeveel bar moet er op de manometer staan als ik klaar ben?
Bij een koude installatie in een doorsnee eengezinswoning ligt dat meestal tussen de 1,5 en 2 bar. Hoe hoger het hoogste punt van je installatie boven de ketel ligt, hoe meer druk je nodig hebt om daar nog water te krijgen. Met onze hulp om de cv-druk te bepalen reken je uit wat er bij jouw aantal verdiepingen hoort. Meet altijd met een koude ketel, want warm staat de wijzer een stuk hoger.
Ik draai de vulkraan open maar de druk loopt niet op, hoe kan dat?
Controleer eerst of de koudwaterkraan waar de slang op zit echt open staat, want dat wordt vaker vergeten dan je denkt. Staat die open, kijk dan of de servicekranen onder de ketel niet dichtgedraaid zijn na een eerdere servicebeurt. Een derde mogelijkheid is dat je aan de verkeerde kraan draait en dat de manometer daarom niets doet. Hoor je wel water lopen maar zie je geen druk, dan loopt het waarschijnlijk ergens weg in plaats van naar binnen.
Moet ik eerst ontluchten of eerst bijvullen?
Eerst vullen tot de juiste druk, dan ontluchten, en daarna nog een keer de druk controleren. Bij het ontluchten laat je immers volume ontsnappen en zakt de wijzer een stukje terug. Ontlucht van de laagste verdieping naar boven en begin bij de radiator die het dichtst bij de ketel zit. Blijft het geklok terugkomen na het ontluchten, dan komt er ergens lucht binnen en is dat het volgende dat je uitzoekt.
De druk zakt elke week, moet ik dan vaker bijvullen?
Nee, dan is bijvullen het uitstellen van een reparatie. Vers water brengt zuurstof mee en dat versnelt roest en slibvorming in je radiatoren en leidingen. Zoek de oorzaak: een lekkende koppeling, een druppelende vulkraan of een expansievat dat zijn voordruk kwijt is. Zie je bruine of witte randen bij de leidingen onder de ketel, dan zit het lek daar en hoort er iemand naar te kijken.
Mijn ketel gaat in storing bij te lage waterdruk, gaat dat over na het vullen?
Bij de meeste toestellen wel. Zodra de druksensor weer voldoende druk ziet, verdwijnt de melding en start de ketel opnieuw, soms na een reset. Blijft de melding staan terwijl de manometer normaal aanwijst, dan zit het probleem elders, bijvoorbeeld bij de sensor of de doorstroming. Wat de gangbare meldingen betekenen, vind je in ons overzicht van storingen aan de cv-installatie.
Kan ik met een tuinslang bijvullen als ik geen vulslang heb?
Liever niet. Een tuinslang past niet op de wartelaansluiting van een vulpunt en je krijgt hem er niet dicht op, waardoor je precies de lekkage veroorzaakt die je wilde vermijden. Bovendien zit er in een tuinslang die buiten heeft gelegen vaak vuil en biofilm. Een korte vulslang met twee wartels van 3/4 inch kost een paar euro; welke maten en uitvoeringen er zijn, staat bij de vulslang voor de cv.
Wanneer je beter een vakman belt
De vulkraan opzoeken, opendraaien en bijvullen is werk dat je zelf doet, en dat geldt ook voor het vervangen van een rubber ring of een lekkende vulslang. Er zijn wel een paar grenzen waar het verstandig is om te bellen.
De eerste is een lekkage die uit het toestel zelf komt in plaats van uit de koppeling. Roestsporen op de leidingen onder de ketel, water op de bodemplaat of een druppelende warmtewisselaar betekenen dat de mantel eraf moet, en aan een gastoestel is dat werk voor een gekwalificeerde monteur. Aan de gasleiding en de gasaansluiting doe je sowieso niets zelf, ook niet even losnemen om erbij te kunnen.
De tweede is het vervangen van een vulkraan die vastzit in koperen of stalen leidingen. Zolang het om een knelkoppeling gaat, is het te doen, maar zodra er gesoldeerd of geperst moet worden bij een toestel dat je niet kunt aftappen, wordt het snel groter dan gedacht.
De derde is een installatie die de druk blijft verliezen zonder dat je een lek vindt. Dan is het expansievat, de druksensor of een leiding in de vloer de kandidaat, en daar heeft een monteur meetapparatuur voor. Woon je in een huurwoning, meld het dan schriftelijk bij de verhuurder in plaats van elke week zelf bij te vullen. Achtergrond over de rest van je installatie vind je in ons overzicht over verwarming en cv in huis.