Betonvloer schuren: vlak krijgen, ontstoffen en klaarmaken voor verf
Beton schuur je met diamant, niet met schuurpapier: korrel 40 op een schuurmachine is binnen een minuut bot omdat cement en grind harder zijn dan de korrel. Voor kleine plekken werk je met een komschijf van 125 millimeter op een haakse slijper, voor een hele vloer huur je een eenschijfs of planeetschuurmachine met stofafzuiging erop. Neem eerst alleen de gemarkeerde hoogtes weg en schuur daarna pas het veld egaal, anders slijp je de vloer in zijn geheel dieper zonder dat hij vlakker wordt. Het stof is het lastigste deel van de klus: kwartsstof vraagt om een stofzuiger van klasse M en een masker met P3-filter, een gewone huisstofzuiger blaast het fijnste deel er gewoon weer uit.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Eenschijfs betonschuurmachine of planeetschuurmachine, gehuurd
- Haakse slijper 125 mm met stofkap voor randen en kleine plekken
- Diamant komschijf met segmenten, plus een fijnere set voor de tweede gang
- Stofzuiger van klasse M met voorafscheider
- Rei van twee meter en een lange waterpas of lijnlaser
- Koudbeitel of vloerbeitel en een vuisthamer
- Handschuurblok met diamant of een carborundumsteen
- Timmerpotlood of krijt om hoogtes te markeren
- Halfgelaatsmasker met P3-filter, veiligheidsbril, gehoorbescherming en knielappen
Materiaal
- Bouwfolie en afplaktape om doorgangen dicht te zetten
- Reparatiemortel of snelcement voor putten en uitgeslagen plekken
- Egalisatiemortel met bijbehorende primer, als de vloer niet vlak te schuren is
- Betonverf, epoxycoating of impregneermiddel voor de afwerking
- Schone doeken en een plantenspuit voor de eindreiniging
Wanneer schuren helpt en wanneer egaliseren beter is
Een betonvloer schuur je om drie redenen. Je wilt de dichte cementhuid openen zodat verf of coating er echt in hecht, je wilt hoge plekken wegnemen zodat er een vloer overheen kan, of je wilt het beton zelf als zichtbare afwerking glad krijgen. Het is voorbereidend werk, net als de rest van de technieken waarmee je een ondergrond schilderklaar maakt.
De grens met egaliseren is simpel rekenwerk. Schuren haalt materiaal weg, egaliseren brengt materiaal aan. Zitten er losse bulten in een vloer die verder redelijk vlak ligt, dan slijp je die bulten eraf en ben je in een ochtend klaar. Golft het hele vloerveld of loopt het van de ene hoek naar de andere af, dan zou je centimeters moeten wegnemen en dat lukt niet.
In dat tweede geval werk je met een egalisatiemortel over de betonvloer. Zelfs dan is een schuurbeurt vooraf zinvol: de hoogste toppen eraf en de cementhuid open, zodat de egaline overal even dik kan liggen en zich hecht in plaats van los te komen als een schaal.
Meet dus eerst en beslis daarna. Leg een rei van twee meter kruislings over de vloer en kijk waar licht onderdoor valt. Vind je overal hetzelfde beeld, dan is het een egaliseerklus. Vind je vier of vijf plekken die eruit springen, dan is het een schuurklus.
| Wat je aantreft | Wat werkt | Waarom |
|---|---|---|
| Losse bulten en ruggen, verder vlak | Alleen de hoogtes wegslijpen met diamant | Je neemt een paar millimeter weg op een klein oppervlak, dat gaat snel |
| Kiezels die net door de toplaag steken | Wegslijpen met een grove komschijf | Een beitel glijdt hier vanaf, het grind zit vast in de cementmatrix |
| Golvingen over meters, geen scherpe pieken | Egaliseren, hooguit de toppen aftoppen | Schuren zou centimeters moeten wegnemen en dat kost dagen |
| Gladde, dichtgevlinderde vloer die geverfd moet worden | Volvlaks aanschuren met een grove korrel | Op een dichte cementhuid hecht vrijwel geen enkele coating |
| Putten, gaten en uitgeslagen randen | Eerst repareren met mortel, daarna schuren | Schuren maakt een put alleen maar breder en dieper |
| Oude verf, lijm of coatingresten | Frezen of schuren met een speciale schijf | Zachte resten smeren dicht op een gewone diamantschijf |
| Verse beton die nog niet is afgewerkt | Dichtschuren of vlinderen zolang het kan | Achteraf schuren kost veel meer werk dan het meteen goed afwerken |
Markeer de hoge plekken met een timmerpotlood terwijl je met de rei loopt. Kruisjes op de vloer werken beter dan onthouden: zodra de stofwolk er is, zie je niets meer en zoek je opnieuw naar dezelfde plek.
Waarom schuurpapier niets doet op beton
De eerste poging van bijna iedereen is een schuurmachine met korrel 40 of een vel scheurpapier op een schuurblok. Dat levert vrijwel niets op. Het grind in beton en de gebonden cement zijn harder dan de korund- of zirkoonkorrel op gewoon schuurpapier, dus de korrel rondt binnen een halve minuut af en daarna wrijf je alleen nog stof rond.
Wat wel werkt is diamant. Diamantkorrels zitten vast in een metalen of harsgebonden segment en zijn hard genoeg om het grind te snijden in plaats van eromheen te glijden. Het segment slijt langzaam mee, waardoor er steeds verse korrels vrijkomen. Dat is precies de bedoeling: een diamantschijf die niet slijt, is dichtgesmeerd en snijdt niet meer.
Daar zit ook de keuze in de binding. Op hard, dichtgevlinderd beton neem je een zacht gebonden segment, zodat de binding snel genoeg wegslijt en er nieuwe korrels bloot komen te liggen. Op zacht, schurend of jong beton neem je juist een hard gebonden segment, anders is je schijf in een paar vierkante meter op. Staat er niets op de verpakking, vraag het dan bij het verhuurpunt na, want die verkopen de schijven bij de machine.
Voor de tweede gang stap je over op harsgebonden pads. Die snijden minder diep en laten een gladder oppervlak achter. Wil je verven, dan is die tweede gang meestal overbodig: een licht open oppervlak hecht beter dan een gepolijst oppervlak.
| Gereedschap of korrel | Waar je het voor gebruikt | Wat het achterlaat |
|---|---|---|
| Schuurpapier korrel 40 of 60 | Vrijwel niets op beton, hooguit een lichte cementsluier | Een bot vel na dertig seconden |
| Metaalgebonden diamant, grof (16 tot 30) | Hoogtes wegnemen, dikke coating- en lijmresten | Zichtbare krassen en groeven, moet nog nabewerkt |
| Metaalgebonden diamant, 30 tot 60 | Egaliseren van het veld na het grove werk | Egaal ruw oppervlak, prima onder verf of coating |
| Harsgebonden pad 100 tot 200 | Krassen wegwerken, aanzet tot glad beton | Mat en gesloten, nog steeds licht hechtend |
| Harsgebonden pad 400 en fijner | Zichtbeton polijsten, kiezels laten glanzen | Glad en glanzend, coating hecht hier slecht op |
| Frees- of schraapschijf met hardmetaal | Rubberlijm, bitumen en dikke verflagen | Ruwe, geribbelde vloer die daarna geschuurd wordt |
Welke machine je nodig hebt bij welk oppervlak
De machine kies je op oppervlak, niet op prijs. Een haakse slijper van 125 millimeter met een komschijf is voor plekwerk uitstekend: drempels, een uitstekende rug bij een naad, de laatste tien centimeter langs de wand. Voor een hele vloer is hij ongeschikt. Je zit gebogen te werken, je haalt geen vlak resultaat en je draait onvermijdelijk ronde krassen in het beton omdat de schijf kantelt zodra je pols beweegt.
Vanaf ongeveer tien vierkante meter huur je. Een eenschijfs betonschuurmachine met een schijf van rond de veertig centimeter is het gangbare gereedschap voor een garage of hobbyruimte. Hij loopt op zijn eigen gewicht, je stuurt hem met de beugel en hij volgt de vloer redelijk. Een planeetschuurmachine met drie kleinere schijven onder één plateau blijft vlakker en werkt sneller, maar is zwaarder en duurder.
Reken bij het huren op een dag, niet op een uur, en huur de stofzuiger van klasse M er meteen bij. De machine zonder afzuiging is geen halve oplossing, dat is een onwerkbare situatie waarin je na vijf minuten je eigen voeten niet meer ziet.
Een kantenschuurmachine is het derde stuk gereedschap dat je overweegt. Elke vloerschuurmachine laat een rand van vijf tot tien centimeter langs de muur staan, en die rand moet je toch nog met de hand of met de slijper doen. Bij een kleine ruimte doe je dat met de slijper, bij veel strekkende meters wand verdien je de huur van een kantenmachine terug in tijd.
| Machine | Geschikt voor | Indicatie huurprijs per dag | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Haakse slijper 125 mm met komschijf | Losse plekken, drempels, randen tot enkele vierkante meters | Eigen machine, schijf 30 tot 60 euro | Alleen met stofkap en afzuiging, laat snel ronde krassen na |
| Haakse slijper 230 mm met komschijf | Grotere plekken, dikke ruggen | Eigen machine | Zwaar en gevaarlijk in de hand, terugslag bij vastlopen |
| Eenschijfs betonschuurmachine | Garage, schuur, hobbyruimte tot ongeveer vijftig vierkante meter | Grofweg 50 tot 90 euro | Volgt de vloer, dus hij maakt een golvende vloer niet vanzelf vlak |
| Planeetschuurmachine | Grote vlakken, vlakheid en snelheid | Grofweg 100 tot 160 euro | Zwaar om te vervoeren, vaak een aanhanger nodig |
| Kantenschuurmachine | De laatste centimeters langs wand en kolom | Grofweg 40 tot 70 euro | Alleen zinvol bij veel strekkende meters rand |
| Vloerfrees of schraapmachine | Lijm, bitumen en dikke coatinglagen | Grofweg 70 tot 120 euro | Laat een ruwe vloer achter die je daarna alsnog schuurt |
| Stofzuiger klasse M met voorafscheider | Elke variant hierboven | Grofweg 30 tot 60 euro | Filter tussentijds kloppen, anders zakt de zuigkracht in |
Een haakse slijper van 230 millimeter met komschijf is geen beginnersgereedschap. Loopt de schijf vast in een rand of een naad, dan draait de machine zich uit je handen. Werk met twee handen aan de beugel, zet de zijhandgreep vast en houd het snoer altijd achter je.
Een oneffen betonvloer vlak schuren
Een oneffen betonvloer schuren gaat mis zodra je begint te schuren waar je toevallig staat. Je haalt dan overal evenveel weg, de vloer wordt lager en het hoogteverschil blijft precies gelijk. Vlak schuren betekent selectief schuren: alleen daar waar het hoog is, net zolang tot de rest bijtrekt.
Breng de vloer eerst in kaart. Een lange waterpas of een rei van twee meter volstaat voor een kleine ruimte. Ligt er een lijnlaser, dan zet je die aan en meet je met een blokje hout de afstand tot de straal op een raster van ongeveer een meter. Schrijf de maten met potlood op de vloer, dan zie je meteen waar de heuvels en de dalen zitten.
Slijp daarna alleen de gemarkeerde plekken, en houd de machine in beweging in plaats van hem stil te laten draaien. Leg tussendoor de rei er weer overheen. Dit is werk van meten, slijpen, opnieuw meten. Wie in één keer doorwerkt, slijpt een kuil op de plek waar net nog een bult zat.
Hoeveel je kunt wegnemen hangt af van het type vloer. Bij een dikke gestorte vloer op zand of isolatie is een paar millimeter geen probleem. Bij een kanaalplaat- of breedplaatvloer met een dunne druklaag zit de wapening dichter bij het oppervlak dan je denkt, en daar is drie millimeter al veel. Wat er onder ligt, lees je terug bij de opbouw van betonvloeren.
| Hoogteverschil | Over welke afstand | Aanpak |
|---|---|---|
| Tot 2 mm | Losse plek van een handpalm | Handmatig met diamant schuurblok of komschijf op de slijper |
| 2 tot 5 mm | Enkele plekken in een vlakke vloer | Machinaal wegslijpen met grove diamant, daarna veld nalopen |
| 5 tot 10 mm | Rug langs een naad of een stortgrens | Aftoppen met diamant, restant opvangen in de egaline |
| Meer dan 10 mm | Verspreid over de hele ruimte | Niet schuren maar egaliseren, eventueel na aftoppen |
| Losse gaten en putten | Willekeurig | Uitkappen, ontstoffen, voorstrijken en vullen met reparatiemortel |
| Vloer loopt af naar één hoek | De hele ruimte | Egaliseren met een zelfnivellerende mortel, schuren helpt hier niet |
Controleer de vlakheid met dezelfde eis als de vloer die erop komt. Veel leveranciers van pvc en laminaat schrijven een maximale afwijking onder een rei van twee meter voor, vaak in de orde van twee tot drie millimeter. Zoek dat voorschrift op voordat je begint, dan weet je wanneer je klaar bent.
Betonvloer schuren met de hand
Een betonvloer schuren met de hand is realistisch voor een paar vierkante meter of voor een handvol plekken, en verder niet. De kracht die nodig is om beton te snijden krijg je met je arm alleen op een klein oppervlak geleverd, en zonder machine duurt een garagevloer weken.
Wat wel werkt in handwerk is een diamant schuurblok of een carborundumsteen. Houd de vloer daarbij licht nat, dan snijdt de steen beter en blijft het stof gebonden. Gebruik geen betontegel als wrijfsteen, hoe vaak dat ook geopperd wordt: een tegel is ongeveer even hard als de vloer en slijt dus even snel weg als het beton dat je wilt verwijderen.
Voor scherpe ruggen en uitstekende randen is een beitel sneller dan schuren. Zet een koudbeitel of vloerbeitel bijna haaks op het beton en sla er met een vuisthamer op. Onder een vlakke hoek glijdt de beitel over de gladde toplaag en gebeurt er niets, haaks bijt hij in en komen er brokjes los. Je krijgt daar wel putjes van, en die vul je daarna met reparatiemortel.
De laatste vorm van handmatig schuren is het dichtschuren van verse beton met een schuurbord. Dat is geen correctiewerk maar afwerking, en het lukt alleen binnen het korte tijdvenster waarin de beton al draagt maar nog niet hard is.
Randen, hoeken en onder de verwarming
Elke vloerschuurmachine laat een strook langs de muur staan. Die werk je bij met de haakse slijper, en juist daar is de kans op krassen het grootst omdat je onder een hoek werkt. Houd de schijf zo vlak mogelijk en beweeg mee met de lengte van de wand in plaats van in cirkels. Onder een radiator of achter een leiding kom je met geen enkele machine, daar pak je het diamant schuurblok en accepteer je dat het er iets ruwer blijft. Onder een vloer of plint valt dat later niet meer op.
Stof is het lastigste deel van deze klus
Beton schuren zonder afzuiging levert een stofwolk op waarin je binnen een minuut niets meer ziet. Dat is niet alleen onhandig, het is de gezondheidskant van deze klus. Beton bevat kwarts, en de fijnste fractie kwartsstof komt zo diep in de longen dat het daar blijft. Een papieren mondkapje houdt dat niet tegen.
Werk daarom met een halfgelaatsmasker met P3-filter en met een stofzuiger van klasse M die op de kap van de machine zit. Een gewone huisstofzuiger is hier geen alternatief: het grove deel vangt hij wel, maar het fijne deel gaat door de zak heen en wordt aan de uitblaaskant weer de ruimte in geblazen. Het lijkt dan schoner terwijl juist de schadelijke fractie rondgeblazen wordt.
Zet de rest van het huis af met bouwfolie op de doorgangen en plak de kieren dicht. Gebruik daarvoor tape die je er later zonder resten af krijgt, bijvoorbeeld de goedkopere afplaktape van de Action op folie en op onbehandeld werk. Laat een raam of deur aan de buitenkant open staan, zodat de lucht van het huis naar buiten stroomt en niet andersom.
Klop het filter van de stofzuiger tussendoor uit. Betonstof zet het filter binnen een kwartier dicht en dan zakt de zuigkracht in zonder dat je het merkt. Een voorafscheider tussen machine en stofzuiger scheelt daarin het meest. Hetzelfde speelt bij het schuren van stucwerk, al is dat stof zachter en minder schadelijk dan wat er bij beton vrijkomt.
Schuur nooit droog in een woning van voor 1994 zonder te weten wat er op de vloer zit. Oude vloerlijm, zwarte bitumenlijm en sommige egaliseermiddelen uit die jaren kunnen asbest bevatten. Schuren of frezen verspreidt die vezels door het hele huis. Laat het eerst onderzoeken en laat het verwijderen door een gecertificeerd bedrijf.
Schuren als voorbereiding op verf, coating of gietvloer
Bij een vloercoating is schuren geen cosmetische stap maar de hechting zelf. Bovenop een gestorte of gevlinderde vloer zit een dunne, zeer dichte cementhuid. Die laag is zwak gebonden en laat geen enkel product in het beton trekken. Verf daarop lijkt eerst prima, maar komt na een half jaar in schilfers los, meestal precies daar waar je met een stoel of een machine schuift.
Schuur die huid weg met een grove tot middelgrove diamant tot de vloer overal dezelfde matte, licht ruwe uitstraling heeft. Een glimmende plek betekent dat de huid er nog zit. Een gepolijste vloer is voor coating juist te glad, dus ga niet verder dan nodig.
Controleer daarna het vocht. Verse beton heeft weken tot maanden nodig voordat er een dampdichte coating overheen mag, en die tijd valt niet in te halen met een kachel. De folietest is de eenvoudigste controle: plak een stuk plastic van ongeveer een vierkante meter luchtdicht op de vloer en kijk na een etmaal of er condens onder staat of de vloer donker is verkleurd. Is dat zo, dan wacht je. Houd verder het voorschrift van de fabrikant aan, want dat verschilt per systeem.
Voor de coating zelf reken je uit hoeveel je nodig hebt. Geschuurd beton zuigt sterk, dus de eerste laag verdwijnt grotendeels in de vloer. Onze rekenhulp voor het verfverbruik geeft je een reële hoeveelheid voor twee lagen. Datzelfde effect ken je van het gronden van geschuurd mdf: de eerste laag is er vooral om het zuigen te stoppen.
Aanschuren om te hechten, niet om te slijpen
Op een vloer die al gecoat is en er nog goed op zit, hoef je niet tot op het beton te schuren. Dan is licht mattteren genoeg om de glans te breken, zodat de nieuwe laag houvast heeft. Dat is hetzelfde principe als bij het aanschuren van een gladde plaat als trespa: je maakt geen materiaal weg, je maakt het oppervlak alleen open. Zit de oude laag los, dan werkt matteren niet en moet alles eraf.
Stofzuig de vloer, neem hem daarna af met een licht vochtige doek en laat hem drogen. Het fijne stof dat na het zuigen achterblijft, is genoeg om de hechting van een coating plaatselijk te verpesten.
Verse beton dichtschuren in plaats van achteraf slijpen
De makkelijkste manier om een gladde, harde en stofarme betonvloer te krijgen, is hem meteen goed afwerken. Achteraf schuren is altijd meer werk dan het in één keer goed doen bij het storten.
Vlinderen is daarvoor de gangbare methode, maar het tijdvenster is smal. De beton moet zover zijn opgestijfd dat je erover kunt lopen zonder weg te zakken, en tegelijk nog zacht genoeg om de cementhuid dicht te kunnen wrijven. Op een warme zomerdag is dat ongeveer vier uur na het storten, in de winter aanzienlijk later. Een vlindermachine bedienen leer je bovendien niet op je eigen vloer, en op een oppervlak van vijftien vierkante meter komt zo'n machine ook nauwelijks tot zijn recht.
Handmatig dichtschuren is voor een kleine ruimte reëler. Wacht tot het aanmaakwater net wegtrekt in de vloer, strooi een dunne laag van drie delen scherp zand op één deel portlandcement over het oppervlak en schuur dat met een groot schuurbord in de toplaag. Werk daarna na met een pleisterspaan tot het beeld strak is. Leg planken op balken van wand tot wand, dan kun je knielen zonder in de vloer te zakken.
De nabehandeling bepaalt of de vloer later stuift. Beton moet uitharden, niet uitdrogen. Dek de vloer na een dag af met folie, houd hem vochtig en laat hem enkele weken met rust. Droogt de toplaag te snel, dan bindt de cement daar onvoldoende en heb je gegarandeerd een vloer die blijft stuiven. Hoe het storten zelf gaat, staat bij het storten van een betonvloer.
Verse beton is agressief voor je huid. Nat cement is sterk basisch en veroorzaakt bij langdurig contact brandwonden die je pas uren later voelt. Werk met waterdichte handschoenen en knielappen, en spoel spatten meteen af.
Als het geschuurde beton zelf de afwerking is
Steeds vaker blijft de betonvloer zichtbaar en is het schuurwerk de eindafwerking. Dat vraagt een andere aanpak dan schuren voor een coating, want nu telt het uiterlijk van elke vierkante centimeter.
Hoe diep je gaat bepaalt het beeld. Blijf je in de cementhuid, dan houd je een vlakke, egale vloer met hooguit een paar kiezelkopjes. Ga je een tot twee millimeter dieper, dan snijd je de kiezels door en krijg je het bekende terrazzo-achtige beeld met ronde stenen in het vlak. Halverwege stoppen geeft het slechtste resultaat: sommige stenen half doorgesneden en andere niet.
Daarna doorloop je de korrels van grof naar fijn en sla je er geen over. Elke gang moet de krassen van de vorige wegnemen, en een overgeslagen stap zie je in strijklicht terug als een waas van diepere krassen die er nooit meer uit gaat. Werk kruislings: de ene gang in de lengte, de volgende in de breedte.
Sluit af met een impregneermiddel dat in het beton trekt in plaats van er een laag op te leggen. Een olie-achtig middel bindt het stof goed, maar maakt een latere coating vrijwel onmogelijk omdat er niets meer hecht. Weet je nu al dat er later verf overheen moet, kies dan een middel dat overschilderbaar is.
Zo schuur je een betonvloer vlak
Deze volgorde geldt voor een uitgeharde vloer in een garage, schuur of hobbyruimte.
-
Meet de vloer in en markeer de hoogtes
Leg een rei van twee meter kruislings over de vloer of zet een lijnlaser op en meet op een raster van ongeveer een meter. Zet met potlood een kruisje op elke plek die eruit springt en schrijf de afwijking erbij. Zonder deze stap schuur je de hele vloer lager zonder hem vlakker te maken.
-
Ruim leeg, repareer en zet de ruimte af
Haal alles uit de ruimte, ook wat langs de wand staat. Kap losse plekken en putten uit, ontstof ze en vul ze met reparatiemortel, want schuren maakt een gat alleen groter. Zet daarna doorgangen dicht met folie en tape en laat een deur of raam naar buiten open.
-
Zet afzuiging en bescherming op orde
Sluit de stofzuiger van klasse M aan op de kap van de machine en controleer of de slang nergens knikt. Zet een halfgelaatsmasker met P3-filter op, plus bril en gehoorbescherming. Dit is het moment om te controleren of je filter schoon is, niet halverwege de klus met een vloer vol stof.
-
Neem eerst alleen de gemarkeerde hoogtes weg
Werk met een grove diamant en blijf in beweging, ook op de bult zelf. Stilstaan met een draaiende machine slijpt een kuil. Leg na elke plek de rei er weer overheen en kijk of het licht eronder verdwenen is. Bij scherpe ruggen bespaart een koudbeitel bijna haaks aangezet je een hoop schuurtijd.
-
Schuur het veld egaal met een fijnere korrel
Ga nu volvlaks over de vloer, kruislings en met overlappende banen. Je haalt hier nauwelijks materiaal weg, je maakt het beeld gelijk en opent de cementhuid. Blijft er ergens een glimmende plek staan, dan zit daar de huid nog dicht en hecht een coating er later slecht op.
-
Werk de randen en hoeken bij
De machine laat een strook van vijf tot tien centimeter langs de muur staan. Neem die met de haakse slijper met stofkap, en beweeg in de lengterichting van de wand in plaats van in cirkels. Onder radiatoren en achter leidingen gebruik je het diamant schuurblok. Kleine hoogteverschillen langs de wand vallen straks onder de plint weg.
-
Ontstof, controleer en pas dan verder
Zuig de hele vloer af, neem hem daarna af met een licht vochtige doek en laat hem drogen. Controleer met strijklicht van een bouwlamp of er nog krassen of glimmende plekken zijn. Pas als de vloer schoon, droog en overal gelijkmatig mat is, ga je egaliseren, coaten of een vloer leggen.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Controleren voordat je de vloer afwerkt
Uit de praktijk
Een hobbyruimte van 3 bij 5 meter die glad en stofvrij moest worden
In een schuurtje lag een dunne, beschadigde vloer die eruit ging. Daarvoor in de plaats kwam tien centimeter drukvast isolatie met tien centimeter gewapend beton erop. De wens was een harde, gladde toplaag die niet blijft stuiven, want er staan machines op die verschoven worden en er valt weleens een hamer.
Vlinderen leek de goedkoopste route, maar viel af. Het tijdstip waarop je begint is kritisch, de beton moet je net dragen terwijl de cementhuid nog dicht te schuren is, en een vlindermachine bedien je niet zomaar. Op vijftien vierkante meter komt zo'n machine bovendien niet tot zijn recht.
Wat het werd: de vloer zo vlak mogelijk storten, twee weken laten uitharden, een egalisatiemortel eroverheen en daarna een vloercoating. Een egaliseermortel vlakt zichzelf uit tot ongeveer dertig millimeter, dus hoe vlakker je stort, hoe minder zakken je nodig hebt. Het resultaat was een stofvrije vloer waar niets meer op te zien is. De les uit de vergelijking: bij kleine oppervlakken wint egaliseren het van vlinderen, ook al is de mortel niet goedkoop.
Lichte heuvels en dalen waar geen enkel handgereedschap op pakte
Een vloer waarop een nieuwe vloerbedekking moest komen, was op het oog goed maar had lichte heuvels en dalen. De hoogtes waren met een lijnlaser vastgesteld, dus het was duidelijk waar het zat. Alleen: hoe krijg je die millimeters eraf.
Scheurpapier korrel 40 deed niets, precies zoals je op beton mag verwachten. Een steekbeitel greep niet, want de bult was te vlak en de toplaag te glad, waardoor de beitel er telkens overheen gleed. Een oude betontegel als wrijfsteen bleek zinloos, omdat die ongeveer even hard is als de vloer en dus even snel wegslijt.
Wat wel materiaal losmaakte, was een koudbeitel bijna haaks op de vloer met een vuisthamer erop. Daar kwamen brokjes van los, met putjes als bijeffect. Toen er meer ongelijke plekken opdoken dan verwacht, is er iemand ingehuurd die de hoogtes in een dag vlak sleep met een diamant komslijper aan een eigen stofzuiger, gecontroleerd met een lange waterpas. De dag erna kon de vloer erin.
Slijpen met afzuiging en toch een huis vol stof
Voor een paar vierkante meter werd een haakse slijper met komschijf en stofkap gebruikt, aangesloten op de stofzuiger die thuis in de kast stond. Op papier was de afzuiging geregeld. Na een half uur lag er een grijze waas op alles in de aangrenzende kamers.
Twee dingen gingen mis. De huisstofzuiger vangt het grove stof, maar de fijnste fractie gaat dwars door zak en filter heen en wordt aan de uitblaaskant de ruimte in geblazen. Daarnaast zat het filter binnen een kwartier zo dicht dat er nauwelijks nog gezogen werd, terwijl de machine gewoon bleef loeien.
De aanpak die wel werkt: een stofzuiger van klasse M met een voorafscheider ertussen, het filter tussentijds kloppen en de doorgangen naar de rest van het huis afplakken met folie. Een stofmasker is daarbij geen vervanging voor afzuiging, maar een aanvulling. Betonstof bevat kwarts, en dat wil je niet in een woning verspreiden.
Veelgemaakte fouten
Beginnen met gewoon schuurpapier
Korrel 40 op een schuurmachine of een schuurblok haalt op beton vrijwel niets weg. Het grind en de gebonden cement zijn harder dan de korrel, dus die is binnen een halve minuut rond. Voor beton heb je diamant nodig, in een metaalgebonden segment voor het grove werk.
De hele vloer schuren in plaats van alleen de hoogtes
Als je overal evenveel wegneemt, blijft het hoogteverschil precies gelijk en wordt de vloer alleen dunner. Meet eerst met een rei of laser, markeer de bulten met potlood en slijp uitsluitend daar. Het volvlaks nalopen komt pas daarna, en alleen om het beeld gelijk te maken.
Een huisstofzuiger op de machine hangen
Die vangt het grove stof en blaast de fijnste fractie aan de andere kant weer de ruimte in. Precies dat deel is het schadelijkst, want kwartsstof komt diep in de longen. Gebruik een stofzuiger van klasse M met een voorafscheider en klop het filter tussentijds uit.
Alleen een papieren mondkapje opzetten
Zo'n kapje sluit niet af en filtert het fijne kwartsstof niet. Bij droog slijpen hoort een halfgelaatsmasker met P3-filter, en dat is een aanvulling op de afzuiging en geen vervanging ervan. Bril en gehoorbescherming horen er bij machinaal werk gewoon bij.
Stilstaan met een draaiende machine
Een schuurmachine die op één plek blijft draaien, slijpt binnen enkele seconden een ondiepe kuil die je daarna niet meer wegwerkt. Zet de machine draaiend aan de grond, houd hem in beweging en til hem draaiend weer op. Datzelfde geldt voor de haakse slijper langs de randen.
Te diep gaan op een dunne druklaag
Bij een kanaalplaat- of breedplaatvloer ligt de wapening dichter bij het oppervlak dan bij een gestorte vloer op zand. Een paar millimeter wegnemen is daar niet vanzelfsprekend. Weet je niet hoe de vloer is opgebouwd, houd het dan bij het aftoppen van pieken en vang de rest op in de egaline.
De cementhuid laten zitten onder een coating
De verf lijkt dan prima te liggen, maar hij hecht op een zwak gebonden laagje in plaats van op het beton. Binnen een jaar komt hij in schilfers los, meestal waar iets over de vloer schuift. Schuur tot de vloer overal dezelfde matte uitstraling heeft, zonder glimmende plekken.
Verse beton laten uitdrogen in plaats van uitharden
Een pas gestorte vloer die te snel opdroogt, bindt in de toplaag onvoldoende en blijft daarna stuiven, hoe je hem ook schuurt. Dek de vloer na een dag af met folie, houd hem vochtig en laat hem enkele weken met rust. Dat scheelt later een hoop schuurwerk.
Veelgestelde vragen
Kun je een betonvloer schuren met de hand?
Voor een paar vierkante meter of een handvol hoge plekken wel, daarboven wordt het onbegonnen werk. Gebruik een diamant schuurblok of een carborundumsteen en houd de vloer licht nat, dan snijdt de steen beter en blijft het stof gebonden. Een betontegel als wrijfsteen werkt niet: die is ongeveer even hard als de vloer en slijt dus even snel weg. Voor scherpe ruggen ben je met een koudbeitel en een vuisthamer sneller klaar dan met schuren.
Hoe kun je een betonvloer vlak schuren?
Alleen door selectief te werken. Breng de vloer eerst in kaart met een rei van twee meter of een lijnlaser, markeer de hoge plekken met potlood en slijp uitsluitend daar met een grove diamant. Meet tussendoor opnieuw, want het is een cyclus van slijpen en controleren. Ga pas volvlaks over de vloer als de pieken weg zijn, en dan alleen om het beeld gelijk te maken. Schuur je meteen de hele vloer, dan wordt hij dunner maar niet vlakker.
Hoeveel millimeter kun je van een betonvloer af schuren?
Dat hangt van de opbouw af, niet van de machine. Bij een dikke gestorte vloer op zand of isolatie kun je enkele millimeters wegnemen zonder problemen. Bij een kanaalplaat- of breedplaatvloer met een dunne druklaag zit de wapening dichter bij het oppervlak en is drie millimeter al veel. Werk je op een onbekende vloer, top dan alleen de pieken af en vang het restant op in een egaliseerlaag. De opbouw van de verschillende vloertypes vind je bij betonvloeren en egaliseren.
Kan ik een oneffen betonvloer schuren of moet hij geëgaliseerd worden?
Kijk naar de vorm van de oneffenheid. Losse bulten, ruggen langs een naad en uitstekende kiezels slijp je weg, dat is een halve dag werk. Ligt de vloer over meters te golven of loopt hij af naar een hoek, dan zou je centimeters moeten wegnemen en dat gaat niet. In dat geval is egaliseren met een zelfnivellerende mortel de route, eventueel na het aftoppen van de hoogste punten zodat je minder mortel nodig hebt.
Welke korrel gebruik je voor het schuren van beton?
Voor het wegnemen van materiaal neem je metaalgebonden diamant in de grofste soorten, ruwweg 16 tot 30. Daarna ga je naar 30 tot 60 om het veld gelijk te maken. Wil je verven of coaten, dan stop je daar: een licht ruw oppervlak hecht beter dan een glad oppervlak. Blijft het beton in het zicht, dan werk je verder met harsgebonden pads van 100 naar 400 en fijner. Sla geen stap over, want krassen van een grove gang haal je met een fijne pad niet meer weg.
Moet ik een nieuwe betonvloer schuren voordat ik hem verf?
Ja, op een gladde of gevlinderde vloer is dat de belangrijkste voorbereiding. Op het beton zit een dunne, dichte cementhuid die zwak gebonden is en geen product laat intrekken. Verf daarop komt na verloop van tijd in schilfers los. Schuur tot de vloer overal dezelfde matte uitstraling heeft en er nergens meer een glimmende plek staat. Hoeveel verf je daarna nodig hebt, reken je uit met de rekenhulp voor verfverbruik, want geschuurd beton zuigt de eerste laag grotendeels op.
Hoe lang moet beton drogen voordat ik het kan schuren en coaten?
Schuren kan zodra de vloer voldoende hard is, in de praktijk na een week of twee. Coaten is een ander verhaal: een dampdichte laag sluit het resterende vocht in en laat dan blaasjes of loslatende plekken zien. Doe de folietest door een stuk plastic van ongeveer een vierkante meter luchtdicht op de vloer te plakken en na een etmaal te kijken of er condens onder staat. Kijk daarnaast in onze droogtijdentabel en houd het voorschrift van de fabrikant aan.
Kan ik een betonvloer schuren met een haakse slijper?
Voor plekwerk is dat het handigste gereedschap dat er is: een komschijf van 125 millimeter met stofkap op de afzuiging. Voor een hele vloer werkt het slecht. Je haalt geen vlak resultaat, je draait ronde krassen in het beton zodra de schijf kantelt en je ligt een dag op je knieën. Vanaf ongeveer tien vierkante meter huur je een eenschijfs of planeetschuurmachine, en gebruik je de slijper alleen nog voor de randen.
Hoe voorkom ik dat het schuren een stofbende wordt?
Volledig voorkomen lukt niet, maar met een stofkap op de machine en een stofzuiger van klasse M met voorafscheider houd je het meeste binnen. Plak de doorgangen naar de rest van het huis af met folie en tape, en laat aan de buitenkant een deur of raam open zodat de lucht naar buiten trekt. Klop het filter elk kwartier uit, want betonstof zet het razendsnel dicht. Draag zelf een halfgelaatsmasker met P3-filter.
Waarom blijft mijn betonvloer stuiven, ook na het schuren?
Dan is de toplaag zwak, en dat komt bijna altijd doordat de beton destijds te snel is uitgedroogd in plaats van rustig uitgehard. Schuren haalt dan steeds nieuw zwak materiaal naar boven. De praktische oplossing is een impregneermiddel dat in het beton trekt en het bindt, of een coating erover. Bij een nieuwe vloer voorkom je het door hem na een dag af te dekken met folie, vochtig te houden en enkele weken met rust te laten.
Kan ik oude lijm of coating van de betonvloer schuren?
Dat kan, maar niet met een gewone diamantschijf: zachte lijmresten smeren die binnen een paar meter dicht. Gebruik een frees- of schraapschijf met hardmetalen elementen en schuur daarna pas na met diamant. In woningen van voor 1994 geldt eerst een andere vraag, want oude vloerlijm, bitumenlijm en sommige egaliseermiddelen kunnen asbest bevatten. Laat dat onderzoeken voordat er ook maar iets draait, want droog schuren verspreidt de vezels door het hele huis.
Moet ik de wanden afplakken voordat ik ga schuren of coaten?
Bij het schuren zelf helpt het vooral om doorgangen af te sluiten, de wanden zitten na afloop toch onder een laagje stof dat je afneemt. Bij het aanbrengen van de coating plak je de onderste centimeters van de wand wel af, want een roller langs de plint zet altijd een randje. Gebruik een tape die je er zonder resten weer af krijgt en trek hem los als de verf nog niet volledig hard is. Voor de verschillen tussen soorten tape kun je terecht bij onze ervaring met goedkope schilderstape.
Wanneer je beter een vakman belt
Het schuren van een betonvloer is zwaar maar goed zelf te doen, zeker als je de machine huurt bij een verhuurder die je ook de juiste schijven meegeeft. Er zijn een paar situaties waarin je het beter niet zelf oppakt.
De eerste is een woning van voor 1994 met oude vloerlijm, zwarte bitumenlijm of een verdachte egaliseerlaag. Zolang niet vaststaat dat er geen asbest in zit, mag er niets draaien. Onderzoek gaat vooraf, en verwijderen is werk voor een gecertificeerd bedrijf.
De tweede is een vloer waarvan je de opbouw niet kent en waar meer dan een paar millimeter af moet. Op een kanaalplaat- of breedplaatvloer met een dunne druklaag kom je bij de wapening voordat je het doorhebt, en dat raakt de constructie. Laat dan eerst iemand kijken wat er onder de toplaag zit.
De derde is een grote oppervlakte of een vloer die echt strak vlak moet worden, bijvoorbeeld onder een gietvloer. Een gespecialiseerd bedrijf sleept een planeetschuurmachine met eigen afzuiging naar binnen en is in een dag klaar met een resultaat dat je met een gehuurde machine niet haalt. Bij twijfel over de rest van het voorbereidende werk lees je verder bij schilderen en behangen.