Een hor plaatsen bij een raam met uitzetijzer
Bij een raam met uitzetijzer heb je twee routes: de hor beweegt mee met het raam, of de hor staat stil in het kozijn en dan moet je iets regelen voor de stang. Meebewegen is het eenvoudigst: een licht gaasframe of een plakhor op het draaiende deel, aan de buitenzijde. Wil je een strakke hor in de dagkant, dan zet je het raam in één vaste stand of je vervangt het uitzetijzer door een uitzetter die je van binnenuit bedient. Meet in beide gevallen eerst waar de stang precies langskomt als het raam helemaal open staat.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Rolmaat en een winkelhaak
- Potlood of een strookje schilderstape om de baan van de stang af te tekenen
- Verstekzaag of een ijzerzaag met fijne vertanding voor aluminium profiel
- Inrolwieltje voor het kederrubber
- Scherp afbreekmes met verse segmenten
- Schaar voor het grove knipwerk
- Accuboormachine met korte boren en een schroefbit
- Spiritus of ontvetter en een pluisvrije doek
Materiaal
- Hor op maat of een bouwpakket met aluminium hoekprofiel en hoekstukken
- Vliegengaas van glasvezel, aluminium of fijnmazig gaas
- Kederrubber in de dikte die bij de groef past
- Zelfklevend klittenband of magneetband van 20 mm breed
- Verende spanpennen of klemsteunen bij een hor in de dagkant
- Borstelstrip of tochtband om de kier bij de stang te dichten
- Rvs schroefjes met een platte kop
Waarom het uitzetijzer bepaalt waar de hor komt
Een uitzetraam draait naar buiten open en wordt op stand gehouden door een uitzetijzer: een geperforeerde stang op het draaiende deel die over een pen of nok in het kozijn valt. Die stang loopt dwars door precies het vlak waar je normaal een hor zou plaatsen, namelijk de dagkant van het kozijn. Dat is de hele reden dat een standaardhor hier niet zomaar past, terwijl hij bij de andere raamtypen uit ons overzicht over ramen en glas gewoon in de sponning valt.
Er zijn daarom twee routes. Bij de eerste laat je de hor meebewegen met het raam: het gaas zit op het draaiende deel en de stang blijft binnen vrij. Bij de tweede blijft de hor stilstaan in het kozijn, en dan moet de stang er ofwel onderdoor kunnen, ofwel door een uitsparing steken, ofwel helemaal verdwijnen.
Welke van de twee bij jou werkt, hangt af van waar het uitzetijzer zit. Op de onderdorpel is het gunstigst, want dan kan een hor die op ongeveer twintig millimeter boven de dorpel begint er vaak nog vrij overheen. Zit de stang halverwege de zijkant, bij een raam dat om een verticale as draait, dan kruist hij het midden van je horvlak en heb je in feite alleen de eerste route.
Zes manieren om de hor langs het uitzetijzer te krijgen
Voordat je gaat meten, kies je de aanpak. Dat scheelt teleurstelling achteraf, want een hor op maat die niet blijkt te passen, kun je meestal niet retourneren. Loop de tabel langs met het raam open voor je neus en kijk bij elke regel of de stang vrij blijft.
De onderste twee regels vragen om een aanpassing aan het raam zelf. Dat mag je zeker overwegen bij een koopwoning met houten kozijnen, maar in een huurwoning of bij kunststof kozijnen die nog onder garantie vallen, valt die optie meestal af.
| Aanpak | Waar de hor zit | Wanneer dit past | Waar je op inlevert |
|---|---|---|---|
| Plakhor of gaasframe op het raamblad | Buiten, op het draaiende deel, rondom het glas | Er is buitenom een vlakke rand van minstens 20 mm rond het glas | Je moet naar buiten kunnen reiken om hem te plaatsen en te reinigen |
| Aluminium klemhor in de dagkant | Stilstaand in het kozijn, aan de binnenzijde | Het uitzetijzer zit op de onderdorpel en blijft onder de hor | Het raam is niet meer te bedienen zonder de hor uit te nemen |
| Hor met een uitsparing rond de stang | Stilstaand in de dagkant, gaas rond het uitzetijzer weggesneden | Je zet het raam in één vaste stand en laat dat zo | Bij de uitsparing blijft een kier, ook met een borstelstrip |
| Rolhor of plisséhor | In een cassette boven of opzij in de dag | Ramen die je vaak wilt kunnen sluiten en openen | De cassette bouwt op in de dag en kan de stang raken |
| Scharnierhor naar binnen draaiend | Op het kozijn geschroefd, opent de kamer in | Ramen waar je bij moet kunnen, bijvoorbeeld boven een aanrecht | Neemt ruimte in de kamer en vraagt schroefgaten in het kozijn |
| Uitzetijzer vervangen door een uitzetter in de sponning | Hor vrij in de dagkant, bediening onder de hor door | Houten of kunststof raam waar je het beslag mag aanpassen | Extra werk aan het beslag en bij huur zelden toegestaan |
Plak een strookje schilderstape op de dorpel op de plek waar de stang staat als het raam helemaal open is, en een tweede strookje bij het raam op een kier. Tussen die twee strookjes ligt de baan die vrij moet blijven. Met dat ene meetje van twee minuten weet je meteen welke aanpakken afvallen.
De hor op het draaiende deel, aan de buitenzijde
Dit is bij een uitzetraam de rustigste oplossing. Het gaas zit op het raam zelf, dus het beweegt mee en de stang binnen komt er nooit tegenaan. Je kunt het raam gewoon in elke stand zetten en je hoeft niets aan het beslag te veranderen.
De maat die telt is de vlakke rand rond het glas aan de buitenzijde. Klittenband van twintig millimeter breed heeft die twintig millimeter ook echt nodig, en die moet vlak zijn: op een aflopende of geprofileerde rand hecht de band maar half en laat hij binnen een seizoen los. Meet die rand dus voordat je iets bestelt.
Let ook op de opbouw. Klittenband plus gaas bouwt bij elkaar al gauw vier tot vijf millimeter op. Zit dat pakket in de sponning die het raam dicht moet drukken, dan komt het tochtrubber niet meer aan en tocht het raam de rest van het jaar. Plak daarom altijd buiten de sponning, op het deel dat vrij blijft als het raam gesloten is, en controleer met het raam dicht of het beslag nog zonder kracht sluit.
Werk je toch aan de buitenzijde van een houten raam en zitten de latjes rond het glas los of rot, dan is dit het moment om die aan te pakken; hoe dat gaat lees je bij het vervangen van glaslatten.
Werk niet vanaf een raamkozijn of een vensterbank. Een hor op de buitenzijde plaatsen betekent naar buiten reiken, en dat is bij een verdieping of een dakkapel echt werken op hoogte. Gebruik een goed opgestelde ladder met iemand erbij, of laat het over aan iemand met het juiste materieel. Uit een raam hangen om een strookje klittenband recht te plakken is de moeite niet waard.
Een stilstaande hor met de stang erdoorheen
Wil je een strak aluminium raampje in de dag, dan moet je iets doen met het uitzetijzer. De simpelste variant is het raam op één stand vastzetten en daar een uitsparing voor maken.
Zet het raam in de stand die je wilt houden, teken af waar de stang de horlijn kruist en snijd het gaas daar weg met vijf millimeter speling rondom. Zonder die speling loopt de stang bij elke windvlaag tegen het gaas en trekt hij het los uit het kederrubber.
De uitsparing werk je af met een borstelstrip of een reepje tochtband die je tegen de stang laat aanlopen. Dicht wordt het niet, en dat moet je van tevoren weten. Muggen komen door een kier van een paar millimeter zonder moeite, dus deze oplossing is vooral geschikt als de horren op de andere ramen het meeste werk doen.
Zit het uitzetijzer laag op de onderdorpel, dan is er een nettere weg. Maak de hor twee tot drie centimeter korter en zet hem op klemsteunen zo hoog dat de stang er onderdoor zwaait. De strook die overblijft vul je met een aluminium plaatje of een strook tochtband. Zo houd je een dicht gaasvlak en toch een raam dat je kunt bedienen.
Als het raam toch open en dicht moet
Een hor die je bij elke bui uit het kozijn moet halen, gaat er na twee weken definitief uit. Kies dan liever een rolhor met de cassette bovenin en de geleiders in de dagkant, of een plisséhor die opzij schuift. Meet daarbij eerst de bouwdiepte van de cassette na, want die neemt drie tot vijf centimeter van je dagmaat en kan precies op de hoogte van de stang uitkomen. Wie in hetzelfde kozijn ook nog iets voor het licht wil hebben, kijkt beter meteen naar de mogelijkheden om het raam te verduisteren, want twee cassettes in dezelfde dag passen zelden.
Zo meet je de hor voor een uitzetraam op maat
Bij een raam met uitzetijzer meet je twee dingen op: de dagmaat van het kozijn, en de plek waar de stang langskomt. Een kozijn is bijna nooit overal even breed, dus meet de dagmaat op drie hoogtes en drie breedtes en houd de kleinste maat aan. Controleer met een winkelhaak of het kozijn haaks is: bij een verschil van meer dan vijf millimeter tussen de diagonalen klemt een rechthoekige hor aan één kant en staat hij aan de andere kant los.
Aluminium horprofiel zaag je met een verstekzaag met een fijn blad, recht en niet in verstek. De hoekstukken tik je erin met een houten blokje ertussen, zodat je het profiel niet vervormt.
Gaas span je pas daarna in. Leg het ruim over het frame en rol het kederrubber met een inrolwieltje in de groef: eerst een korte zijde, dan de tegenoverliggende korte zijde, en pas daarna de lange zijden. Snijd het overtollige gaas na het inrollen af met een vers mesje langs de buitenkant van de groef, niet met een schaar vooraf.
| Hortype | Wat je opmeet | Aftrek of toeslag | Waarom dat zo is |
|---|---|---|---|
| Plakhor op klittenband | De vlakke rand rondom het glas aan de buitenzijde | Gaas 3 tot 5 cm ruimer nemen | Je drukt eerst aan en snijdt daarna langs de band af |
| Aluminium hor, klemmend in de dag | Dagmaat breedte en hoogte, op drie punten | 2 tot 3 mm van de kleinste maat af | Zonder speling krijg je hem er niet meer uit |
| Hor met verende spanpennen | Dagmaat breedte | Meestal de dagmaat plus 5 tot 10 mm, controleer wat de leverancier vraagt | De veren moeten ingedrukt blijven, anders zakt de hor |
| Opliggende hor op het kozijn | Buitenmaat van de dagkant | Rondom 15 tot 20 mm overlap op het kozijn | De overlap dekt de speling en de kier af |
| Rolhor verticaal in de dag | Dagmaat plus de bouwdiepte van de cassette | Cassette apart nameten, reken op 3 tot 5 cm | De cassette moet vrij blijven van de stang en het beslag |
| Uitsparing rond het uitzetijzer | Afstand van de dagkant tot het hart van de stang, en de breedte van de stang | 5 mm speling rondom de stang | Anders schuurt de stang bij wind het gaas uit het rubber |
Rol het kederrubber pas helemaal aan als je op alle vier de zijden een klein stukje hebt vastgezet. Werk je één zijde in één keer helemaal af, dan trek je het gaas scheef en zie je de weving als een golf door het vlak lopen. Een kwartslag terugrollen en opnieuw beginnen kost twee minuten.
Welk gaas je kiest, en wat dat merkbaar doet
Het gaas bepaalt wat er wordt tegengehouden, hoeveel lucht er doorkomt en hoeveel je nog ziet. Standaard glasvezelgaas houdt muggen en vliegen tegen en laat verder ruim lucht door. Wie last heeft van heel kleine beestjes moet fijner gaas hebben, want die lopen dwars door een normale maas. Waar die kleine vliegers vandaan komen en hoe je de bron aanpakt, lees je bij kleine vliegjes rond het raam; een hor helpt daar wel bij, maar hij lost een broedplaats binnen niet op.
Kleur maakt meer uit dan mensen verwachten. Zwart gaas geeft de beste doorkijk naar buiten, want je oog kijkt langs de donkere draden heen. Grijs of wit gaas valt van binnenuit veel meer op en geeft bij fel licht een waas over het uitzicht.
| Gaassoort | Maaswijdte bij benadering | Houdt tegen | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Glasvezelgaas, zwart of grijs | ongeveer 1,2 mm | Muggen, vliegen, wespen | Blijft soepel, kreukt niet en is met afstand het meest gebruikte gaas |
| Fijnmazig gaas tegen kleine insecten | ongeveer 0,6 mm | Fruitvliegjes, trips, kleine steekmuggen | Laat merkbaar minder lucht door, dus warmer bij een raam op het zuiden |
| Aluminium gaas | ongeveer 1,2 mm | Insecten, en het blijft strak staan | Een stoot geeft een blijvende deuk, want het veert niet terug |
| Gaas met dikke draad voor huisdieren | ongeveer 1,5 mm | Insecten, en het houdt kattennagels | Zwaar gaas, dus een licht plakframe houdt het niet vlak |
| Zonwerend gaas | ongeveer 1 mm, brede platte draad | Insecten en een deel van de zonnewarmte | Donkerder doorkijk, en overdag werkt het van buiten als een spiegel |
| Pollengaas | zeer dichte weving | Stuifmeel en fijn stof | Loopt sneller dicht en vraagt elk seizoen schoonmaken |
Het uitzetijzer aanpassen of vervangen
Soms is de nette oplossing niet de hor aanpassen maar het beslag. Er bestaan uitzetters die verdekt in de sponning liggen en die je met een korte hendel of een kruk aan de binnenzijde bedient. Ligt die bediening onder de horlijn, dan houd je een volledig dicht gaasvlak in de dag en toch een raam dat gewoon opent.
Bij een houten raam is dat te doen: de oude stang eraf, de gaatjes dichtzetten met houtvuller, de nieuwe uitzetter uitlijnen met het raam gesloten en pas dan de schroeven definitief aandraaien. Boor altijd voor, ook in zacht hout, want een schroef die naast de bestaande gaatjes in het kopse deel van een dorpel gaat, splijt het hout van binnenuit zonder dat je dat aan de buitenkant ziet.
Bij kunststof kozijnen moet je voorzichtiger zijn. In het profiel zit een stalen versterking en er lopen luchtkamers doorheen. Schroef daarom in het vlak waar het bestaande beslag ook zit, gebruik korte schroeven en boor nooit dwars door de buitenste kamer heen, want dan komt er water in het profiel en dat loopt binnen weer uit.
Twijfel je over het type beslag, dan is de raamfabrikant of de leverancier van het kozijn het juiste adres.
Haal het uitzetijzer er in geen geval af zonder vervanging. Een uitzetraam dat alleen nog door de kruk of een schuifje wordt gehouden, slaat bij een windvlaag volledig open of dicht. Dat kost een scharnier, soms een ruit, en het is bij een raam op hoogte gevaarlijk voor wie eronder staat.
De hor schoonhouden en na de zomer opbergen
Gaas vangt stof, stuifmeel en de vetfilm die uit de lucht neerslaat. Neem het vlak een paar keer per zomer af met lauw water en een scheutje afwasmiddel op een zachte borstel, en ga in de richting van de weving in plaats van rond te poetsen. Een hogedrukreiniger blaast het gaas uit het kederrubber, dus die laat je hier staan.
Een hor op klittenband haal je er in de herfst zo weer af. Berg hem plat op, niet staand tegen een muur in de schuur, want een aluminium frame dat een winter lang op een punt rust, komt in het voorjaar niet meer haaks in het kozijn. De klittenbandstroken op het raam laat je zitten, die gaan meerdere seizoenen mee.
Een hor aan de buitenzijde heeft nog een bijeffect dat je moet kennen. Hij houdt de wind een beetje van het glas af, en daardoor kan het buitenoppervlak van een goed isolerende ruit sneller onder het dauwpunt komen. Dat is de reden dat sommige mensen na het plaatsen van horren meer beslagen ruiten zien; wat daar precies gebeurt en waarom dat geen mankement is, staat bij condens aan de buitenkant van het raam.
Ander werk aan je gevelopeningen staat in ons overzicht van ramen, deuren en kozijnen.
Zo plaats je een hor bij een uitzetraam
Deze volgorde werkt voor een aluminium hor in de dag en met kleine aanpassingen ook voor een plakhor op het raamblad.
-
Teken de baan van de stang af
Zet het raam helemaal open en plak een strookje tape op de dorpel waar het uitzetijzer staat. Doe hetzelfde met het raam op een kier. Tussen die twee strookjes ligt de zone die vrij moet blijven, en dat bepaalt of je hor in de dag kan of op het raamblad moet.
-
Kies de aanpak die bij die baan past
Blijft de stang onder de twintig millimeter boven de dorpel, dan kan een hor in de dag er meestal overheen. Kruist de stang het midden van het vlak, dan valt dat af en werk je op het draaiende deel. Kies nu, en niet nadat je hebt besteld.
-
Meet op drie punten en controleer de haaksheid
Meet de dagmaat op drie hoogtes en drie breedtes en noteer de kleinste. Meet ook beide diagonalen. Scheelt dat meer dan vijf millimeter, dan is het kozijn uit het lood en kies je een opliggende hor met overlap in plaats van een klemhor.
-
Zaag het profiel en zet het frame in elkaar
Zaag het aluminium recht af met een fijne vertanding en ontbraam de zaagsnede met een mesje. Tik de hoekstukken erin met een houten blokje ertussen. Leg het frame op een vlakke ondergrond en meet de diagonalen na voordat je verder gaat.
-
Rol het gaas in het kederrubber
Leg het gaas ruim over het frame en zet alle vier de zijden eerst een klein stukje vast. Rol daarna om en om aan, zodat de spanning gelijk blijft. Snijd het overtollige gaas pas op het eind af met een vers mesje langs de buitenrand van de groef.
-
Pas de hor droog en kijk of de stang vrij blijft
Houd de hor op zijn plek en beweeg het raam over het volledige bereik. Raakt de stang het gaas, dan verplaats je de hor of maak je nu de uitsparing, met vijf millimeter speling rondom. Dit is het laatste moment waarop corrigeren nog goedkoop is.
-
Bevestig en dicht de laatste kieren
Ontvet het kozijn of het raamblad met spiritus voordat je klittenband of magneetband aandrukt, en plak niet bij een oppervlaktetemperatuur onder de tien graden. Schroef je vast, boor dan voor. Werk de kier bij de stang af met een borstelstrip en controleer met het raam dicht of het tochtrubber nog overal aanligt.
Voordat je de hor definitief vastzet
Uit de praktijk
Het raam sluit niet meer nadat de hor erop zit
Een raam dat na het plaatsen van een plakhor alleen nog met kracht in het slot te trekken is, heeft bijna altijd gaas in de sponning zitten. Klittenband van twee millimeter met gaas erop bouwt vier tot vijf millimeter op, en dat is precies de ruimte die het tochtrubber nodig heeft om aan te liggen.
Doorgaan met forceren beschadigt het beslag en drukt het rubber blijvend plat, waardoor het raam daarna ook zonder hor tocht. De oplossing is de band verplaatsen naar het deel van het raamblad dat buiten de sponning valt, of overstappen op een dunnere magneetband met een plat plaatje. Blijkt er geen vlakke rand buiten de sponning te zijn, dan is een hor in de dagkant de betere route.
Klittenband dat na een warme week loslaat
Zelfklevende band die er bij het plakken prima op zat en na de eerste hittegolf op de hoeken omkrult, heeft last van twee dingen tegelijk. De lijm hecht niet op een vette of stoffige ondergrond. En op een donker kunststof kozijn in de zon loopt de oppervlaktetemperatuur ver boven de veertig graden op.
Ontvetten met spiritus en pluisvrij nadrogen doet hier het meeste werk, want poedercoating en kunststof zijn glad maar zelden schoon. Plak niet onder de tien graden, druk de band over de volle lengte stevig aan en belast hem het eerste etmaal niet. Blijft het probleem terugkomen op een raam dat vol in de zon ligt, dan is een klemmend frame of een geschroefde strip de enige echt stabiele oplossing.
Gaas dat bol gaat staan of uit het rubber schiet
Golven in het gaas ontstaan doordat het inrollen per zijde is gedaan in plaats van om en om. Het frame trekt dan naar de zijde die als laatste is aangerold en het gaas blijft aan de tegenoverliggende kant slap.
Gaas dat helemaal uit de groef komt, wijst op kederrubber dat te dun is voor die groef. De maat verschilt per profielserie, dus meet de groefbreedte of neem een stukje oud rubber mee bij het kopen.
Bij een uitsparing rond de stang is er nog een oorzaak: als de stang bij wind tegen de rand van het gaas tikt, werkt hij het rubber millimeter voor millimeter omhoog. Meer speling rondom en een borstelstrip die de stang geleidt, halen die tik eruit.
Veelgemaakte fouten
Bestellen voordat de baan van de stang bekend is
Een hor op maat is maatwerk en gaat niet retour. Wie eerst bestelt en daarna pas ontdekt dat het uitzetijzer dwars door het horvlak loopt, zit met een raampje dat nergens past. Aftekenen met twee strookjes tape kost twee minuten en beslist de hele aanpak.
De dagmaat op één punt meten
Kozijnen zijn zelden overal even breed, zeker houten kozijnen die jaren hebben gewerkt. Meet je alleen in het midden, dan klemt de hor boven wel en onder niet, of andersom. Meet op drie hoogtes en houd de kleinste maat aan.
Klittenband in de sponning plakken
De sponning is precies de ruimte waar het raam op zijn tochtrubber moet drukken. Elke millimeter opbouw daar gaat ten koste van de afdichting. Het raam tocht daarna, of het sluit alleen nog met kracht, en dat gaat ten koste van het beslag.
Het gaas eerst op maat knippen
Gaas dat vooraf strak op maat is geknipt, komt tijdens het inrollen een halve centimeter tekort en schiet aan één zijde uit de groef. Neem het ruim, rol het in en snijd daarna pas af met een vers mesje langs de buitenkant van de groef.
Zomaar in een kunststof kozijn schroeven
In het profiel zitten luchtkamers en een stalen versterking. Een schroef dwars door de buitenste kamer laat regenwater in het profiel lopen, dat binnen weer naar buiten komt. Schroef in het vlak waar het bestaande beslag zit, met korte schroeven, en boor voor.
Het uitzetijzer verwijderen zonder vervanging
Zonder uitzetter wordt een naar buiten draaiend raam alleen nog door de kruk gehouden. Een windvlaag slaat het dan volledig open of dicht, met een verbogen scharnier of een gebroken ruit tot gevolg. Zit het raam op hoogte, dan is dat ook gevaarlijk voor wie eronder loopt.
Rekenen op standaardgaas tegen de kleinste beestjes
Een normale maas van ongeveer 1,2 mm houdt muggen en vliegen, maar fruitvliegjes en trips lopen er dwars doorheen. Wie daarvoor een hor koopt, is teleurgesteld en denkt dat het gaas niet deugt. Voor die insecten heb je fijnmazig gaas nodig, met minder luchtdoorlaat als prijs.
Veelgestelde vragen
Welke hor past op een uitzetraam?
Bij een uitzetraam werkt een hor voor raam met uitzetijzer het best als hij meebeweegt met het raam: gaas op klittenband of magneetband op het draaiende deel, aan de buitenzijde. De stang blijft dan binnen volledig vrij en je kunt het raam in elke stand zetten. Wil je toch een aluminium raampje in de dagkant, dan zet je het raam in één vaste stand of je maakt de hor zo hoog dat de stang er onderdoor zwaait.
Kan ik de hor aan de binnenkant van het kozijn plaatsen?
Dat kan, maar alleen als de stang buiten het horvlak blijft. Zit het uitzetijzer laag op de onderdorpel, dan houd je onderin twee tot drie centimeter vrij en vul je die strook met een plaatje of tochtband. Kruist de stang het midden van het vlak, dan hou je alleen een uitsparing over, en die blijft altijd een kier houden waar muggen doorheen komen.
Moet het uitzetijzer eraf om een hor te kunnen plaatsen?
Meestal niet, en eraf halen zonder vervanging is een slecht idee. Het uitzetijzer houdt het raam in stand tegen de wind. Haal je het weg, dan hangt het raam alleen nog aan de kruk en slaat het bij de eerste vlaag open of dicht. Wil je de dagkant echt vrij hebben, vervang de stang dan door een uitzetter die verdekt in de sponning ligt en die je van binnenuit bedient.
Hoe dicht ik de kier rond de stang af?
Snijd de uitsparing met vijf millimeter speling rondom en zet er een borstelstrip of een reepje tochtband tegenaan, zodat de stang er langs schuurt in plaats van tegen het gaas te tikken. Volledig dicht wordt het niet: een kier van enkele millimeters laat muggen door. Wie dat niet accepteert, komt uit bij een hor op het raamblad zelf.
Kan een rolhor bij een raam met uitzetijzer?
Vaak wel, mits de cassette vrij blijft van de stang. De cassette en de geleiders nemen drie tot vijf centimeter van de dagmaat in, dus meet die bouwdiepte na op precies de hoogte waar het uitzetijzer langskomt. Een verticale rolhor met de cassette bovenin geeft daarbij meer speelruimte dan een horizontaal schuivende plisséhor, omdat de onderrail bij die laatste over de dorpel loopt.
Blijft een plakhor met klittenband goed zitten?
Een seizoen tot enkele jaren, mits je de ondergrond eerst ontvet met spiritus en pluisvrij nadroogt. Plak niet onder de tien graden en druk de band over de volle lengte aan. Op een donker kunststof kozijn dat vol in de zon ligt, wordt de lijm zacht en laten de hoeken als eerste los. Op zo'n raam is een klemmend frame of een geschroefde strip stabieler.
Kan ik het raam nog openen als de hor erop zit?
Bij een hor op het draaiende deel wel, want die beweegt gewoon mee. Bij een klemhor in de dagkant niet: je moet hem uitnemen om bij de kruk en het uitzetijzer te komen. Doe je dat vaak, dan gaat de hor sneuvelen. Kies in dat geval een rolhor, een plisséhor of een scharnierhor die naar binnen opendraait.
Welk gaas houdt de allerkleinste vliegjes tegen?
Standaardgaas heeft een maas van ongeveer 1,2 mm en dat is voor fruitvliegjes en trips ruim genoeg om doorheen te lopen. Daarvoor heb je fijnmazig gaas nodig van ongeveer 0,6 mm, met als prijs dat er merkbaar minder lucht doorkomt. Komen de beestjes uit een plantenbak of een afvoer binnen, dan lost geen enkel gaas dat op; die bron pak je aan zoals beschreven bij kleine vliegjes bij het raam.
Hoe maak ik een hor schoon zonder het gaas te beschadigen?
Neem het gaas af met lauw water met een scheutje afwasmiddel en een zachte borstel, en werk in de richting van de weving. Spoel na met een plantenspuit of een tuinslang op lage druk. Gebruik geen hogedrukreiniger, want die blaast het gaas uit het kederrubber en dan mag je het opnieuw inrollen. Laat de hor plat drogen voordat je hem terugzet.
Mag ik in een huurwoning gaten boren voor een hor?
Dat hangt af van je verhuurder en van wat er in je huurovereenkomst staat over aanpassingen aan kozijnen. Gaten in een kunststof kozijn zijn niet zonder meer terug te draaien, dus vraag het na voordat je boort. Een plakhor of een klemhor met verende spanpennen laat geen sporen na en is daarmee bijna altijd de verstandige keuze in een huurwoning.
Waarom zakt mijn klemhor steeds naar beneden?
Dan staan de verende spanpennen niet meer onder druk. Dat komt doordat de hor op de dagmaat is besteld in plaats van op de dagmaat plus de toeslag die de leverancier vraagt, of doordat het kozijn naar boven toe iets wijder wordt. Meet opnieuw op drie hoogtes en houd de kleinste maat aan. Een strookje tochtband achter de pennen geeft tijdelijk uitkomst, maar de nette oplossing is een frame met de juiste maat.
Kan ik zelf een hor maken uit een bouwpakket?
Ja, en dat is voor een rechthoekig raam goed te doen. Je zaagt het aluminium profiel recht af, tikt de hoekstukken erin, rolt het gaas met een inrolwieltje in het kederrubber en snijdt het overschot af. Meet de diagonalen na voordat je het gaas inrolt, want een frame dat een paar millimeter uit het haakse staat, klemt in het kozijn aan één kant. Moet je in hetzelfde raam ook een ruit vervangen, dan lees je bij glas op maat snijden hoe dat gaat.
Wanneer je beter een vakman belt
Een hor plaats je prima zelf, ook bij een raam met uitzetijzer. Het meeste zit in het meten en in het kiezen van de aanpak, niet in de handeling zelf. Er zijn drie momenten waarop je beter iemand belt.
Het eerste is werken op hoogte. Een hor aan de buitenzijde van een raam op de eerste verdieping of in een dakkapel betekent naar buiten reiken of op een ladder staan met beide handen bezig. Dat doe je niet alleen, en boven de enkele meters is een steiger of een glazenwasser met de juiste uitrusting de nuchtere keuze.
Het tweede is het aanpassen van beslag aan een kunststof of aluminium kozijn dat nog onder garantie valt. Schroeven op de verkeerde plek raken de stalen versterking of openen een luchtkamer, en dan kan de fabrikant de garantie afwijzen. Vraag het bij de leverancier van het kozijn na voordat je boort.
Het derde is een raam dat na jaren niet meer goed sluit of waarvan het uitzetijzer speling heeft. Dat is geen horprobleem maar een zaak van het beslag en soms van een kozijn dat gezakt is. Laat dat eerst nakijken, want een hor plaatsen op een raam dat al niet dicht wil, verbergt alleen wat er werkelijk aan de hand is.
Voor het overige werk aan gevelopeningen staat het volledige overzicht bij ramen, deuren en kozijnen.