Glas snijden: recht op maat en rond uitsnijden
Glas snijden is geen snijden maar kerven: je trekt met een hardmetalen wieltje één doorlopende krasje in het oppervlak en breekt het glas daarna langs die lijn. Eén keer over de lijn, nooit twee keer, en breken binnen een paar minuten. Gewoon floatglas tot ongeveer zes millimeter is prima zelf te doen, gehard glas en dubbel glas krijg je op geen enkele manier netjes doormidden.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Glassnijder met hardmetalen wieltje, met of zonder oliereservoir
- Cirkelsnijder met zuignap voor rond werk
- Rechte aanslag: een aluminium liniaal, een rei of een recht latje
- Breektang of waterpomptang met tape om de bek
- Rolmaat en een viltstift of glasstift
- Schuurblok van siliciumcarbide of een diamantvijl
- Snijhandschoenen, veiligheidsbril en dichte schoenen
Materiaal
- Snijolie, petroleum of dunne machineolie
- Vlakke ondergrond met een deken, tapijt of een vel karton eronder
- Ruitenreiniger of spiritus om het glas vetvrij te maken
- Een dun latje of een lucifer om onder de kerf te leggen
- Stelblokjes van kunststof als de ruit in een sponning gaat
Wat er gebeurt als je glas snijdt
Een glassnijder snijdt niets door. Het wieltje drukt een smalle beschadiging in het oppervlak, en onder die kras loopt een haarscheur een klein stukje het glas in. Als je het glas daarna buigt, plant die scheur zich in één beweging door de hele dikte voort. Wie dat mechanisme snapt, snapt meteen waarom bijna alle fouten met glas snijden op hetzelfde neerkomen: te weinig of te veel druk, een onderbroken kerf, of te lang wachten met breken.
De kerf moet in één doorlopende haal gezet worden, van rand tot rand, zonder aanzetten of overslaan. Waar je stopt en opnieuw begint, ontstaat een zwakke plek waar de breuk uitloopt. Ga ook nooit een tweede keer over dezelfde lijn: het wieltje springt dan in de bestaande kras, wordt beschadigd en de breuk gaat rafelen.
Het geluid vertelt je hoe het gaat. Een goede kerf klinkt als een gelijkmatig, fijn ritsend geluid en laat een dun, bijna onzichtbaar streepje achter. Hoor je knappen of zie je witte poederkorreltjes op de lijn, dan druk je te hard en versplintert het oppervlak. In ons overzicht over ramen en glas staat waar glas in een kozijn nog meer mee te maken heeft, van beglazing tot condens.
Breek altijd binnen een paar minuten na het kerven. Glas ontspant na verloop van tijd en de haarscheur onder de kras wordt dan minder actief. Een kerf die een uur ligt, breekt aantoonbaar slechter en loopt vaker uit dan een kerf van dertig seconden oud.
Oefen eerst op een afgedankte ruit of een stuk glas van de kringloop. Vijf sneden zijn genoeg om te voelen hoeveel druk het wieltje wil en hoe de breuk aanvoelt. Dat scheelt je een dure ruit die scheef uitloopt.
Welk glas kun je zelf snijden en welk niet
De belangrijkste vraag komt voor het gereedschap: wat voor glas ligt er op tafel. Gewoon vlakglas, in de handel floatglas genoemd, laat zich met een simpele snijder prima op maat brengen. Gehard glas laat zich niet snijden, in geen enkele opstelling, en daar is geen truc voor.
Gehard glas is na het harden onder spanning gezet. Zodra je het oppervlak beschadigt, valt de hele ruit in duizenden stompe korrels uiteen, meteen en over het volledige vlak. Je herkent het aan een ingeëtst logo of keurmerkje in een hoek en aan het feit dat je er onder een polarisatiefilter of een zonnebril vage vlekken in ziet. Bij twijfel ga je uit van gehard glas en laat je het op maat leveren.
Gelaagd glas bestaat uit twee ruiten met een taaie folie ertussen. Dat kun je in theorie snijden door beide zijden te kerven, te breken en de folie met een mesje door te snijden, maar de kans op een scheve rand is groot en de snede is nooit mooi. Voor een deurruit of een dakraam is het beter om dit uit te besteden.
| Glassoort | Zelf te snijden | Waar je op let |
|---|---|---|
| Floatglas 2 tot 4 mm | Ja, dit is het makkelijkste werk | Lichte druk, breekt bijna vanzelf mee |
| Floatglas 5 tot 6 mm | Ja, met wat meer druk en een goede aanslag | Breken met een breektang gaat netter dan met de hand |
| Floatglas 8 mm en dikker | Lastig, alleen met ervaring | Loopt snel uit, laat dit liever op maat zagen |
| Gehard glas (ESG) | Nee | Valt bij de kerf volledig uiteen in korrels |
| Gelaagd glas (folie ertussen) | Alleen met veel geduld | Beide zijden kerven en de folie apart doorsnijden |
| Dubbel glas of HR++ | Nee | Twee ruiten met een spouw en een randafdichting, moet vervangen |
| Draadglas | Ja, met een tangetje voor de draden | Randen roesten later uit, dus goed afwerken en droog houden |
| Spiegelglas | Ja, snijden aan de glaskant | De achterkant is gecoat en krast direct |
| Glas in lood | Per ruitje, bij het opnieuw zetten | Het lood moet dan open, dat is apart vakwerk |
| Geribbeld of figuurglas | Ja, snijden aan de gladde kant | Op de ribbelkant loopt het wieltje weg |
Glas in deuren en op lage hoogte is aan regels gebonden. Voor woningen geldt dat glas op plekken waar je tegenaan kunt lopen of vallen als veiligheidsglas moet worden uitgevoerd, dus gelaagd of gehard. Zelf een ruitje floatglas in een binnendeur zetten kan technisch, maar bij een deur die veel gebruikt wordt is dat geen goed idee. Vraag bij de glashandel na wat er op die plek hoort.
De snijder, de olie en de ondergrond
Een glassnijder van een paar euro met een stalen wieltje snijdt maar een handvol meters voordat het wieltje afplat. Een snijder met een hardmetalen wieltje kost iets meer en gaat vele malen langer mee. Voor een enkele ruit maakt dat niet uit, maar zodra je meerdere sneden achter elkaar zet, merk je het verschil meteen aan hoe schoon de kerf eruitziet.
Olie is geen luxe. Het wieltje draait in een uiterst fijn spoor en de olie voert het glasstof af, koelt de snede en houdt de verse breuk vochtig, waardoor die minder snel dichttrekt. Snijders met een reservoir in het handvat doseren dat vanzelf. Heb je een simpele snijder, dan dompel je het kopje voor elke haal even in een bakje petroleum of dunne machineolie. Speciale snijolie is dunner en verdampt schoner, maar het verschil met petroleum is in de praktijk klein.
De ondergrond bepaalt of je breuk recht loopt. Leg het glas op een vlakke tafel met een deken, een stuk vloerbedekking of een vel karton eronder. Ligt er een steentje of een kruimel onder de plaat, dan zit daar een drukpunt en scheurt het glas op dat punt in plaats van langs jouw lijn. Veeg de tafel dus af voordat je het glas neerlegt, en maak ook het glas zelf schoon met ruitenreiniger of spiritus. Vet en stof zorgen ervoor dat het wieltje op plekken zijn grip verliest.
| Onderdeel | Wat werkt | Wat je beter laat |
|---|---|---|
| Snijwieltje | Hardmetaal, wielhoek voor vlakglas | Een verlopen stalen wieltje uit de gereedschapslade |
| Smering | Snijolie, petroleum of dunne machineolie | Droog snijden, dat geeft een stoffige, brokkelige kerf |
| Aanslag | Aluminium liniaal of rei, eventueel op antisliptape | Een houten latje dat kromtrekt of wegglijdt |
| Ondergrond | Vlakke tafel met deken, tapijt of karton | Een werkbank met zaagsel en schroefjes erop |
| Breken | Breektang, tafelrand of een latje onder de kerf | Met de blote hand een ruit van zes millimeter forceren |
| Temperatuur | Glas op kamertemperatuur, minimaal een uur binnen | Een ruit die net uit de koude schuur komt |
Plak twee stukjes dubbelzijdige tape onder je liniaal. De aanslag blijft dan staan waar je hem legt en dat is precies waar de meeste scheve sneden ontstaan: de liniaal die halverwege een millimeter meeschuift.
Recht op maat snijden, stap voor stap in de praktijk
Meet de maat af aan beide uiteinden van de plaat en zet twee stipjes met een stift, niet één streep over het glas. Een lijn onder je liniaal ziet er straks uit als vuil in de kerf en verstoort het zicht op wat je doet. Leg de liniaal langs de twee stipjes en houd rekening met de afstand van het wieltje tot de rand van je snijder, meestal een paar millimeter.
Zet het wieltje net binnen de rand, ongeveer een millimeter, en trek de kerf in één vloeiende beweging naar je toe of van je af. Blijf op tempo: te langzaam geeft een brede, brokkelige kras, te snel geeft een onderbroken lijn. Loop door tot voorbij de andere rand en til de snijder pas op als het wieltje van het glas is. Aan het eind van de plaat neem je iets druk weg, want daar splintert de rand het snelst.
Breken doe je meteen. Bij een smalle strook schuif je het glas zo op de tafel dat de kerf precies langs de rand ligt, houd je het deel op tafel stevig vast en druk je het overhangende deel met een korte, besliste beweging naar beneden. Bij een brede plaat leg je een dun latje of een lucifer onder de kerf, precies eronder, en duw je aan beide kanten gelijkmatig naar beneden. Aarzelende druk is de veroorzaker van een breuk die wegloopt.
Is de strook smaller dan ongeveer twee centimeter, dan pak je de breektang. Zet de bek tot aan het aanslagstreepje op de kerf, haaks op de lijn, en knijp rustig. Voor stroken smaller dan een centimeter werkt het nog beter om het restje met een vijltje of het inkepinkje in de snijder in kleine hapjes weg te knabbelen.
Breek nooit met je vingers onder de breuklijn. Een verse glasrand is scherper dan een scheermes en een breuk die uitloopt gaat sneller dan je hand. Snijhandschoenen, een bril en dichte schoenen zijn hier het minimum, en werk niet boven een vloer waar op blote voeten wordt gelopen.
Rond glas snijden met een cirkelsnijder
Rond glas snijden vraagt ander gereedschap dan recht werk. Uit de hand een cirkel kerven lukt niemand netjes. Wat wel werkt is een cirkelsnijder: een zuignap in het midden met een verstelbare arm waar het snijwieltje aan zit. Je stelt de straal in, drukt de zuignap op de schone plaat en draait de arm in één vloeiende ronde rond.
De kerf zelf is maar het halve werk. Een cirkel breekt niet zomaar uit een plaat, want het glas eromheen zit klem. Daarom zet je vanaf de cirkel naar de rand van de plaat een aantal rechte ontlastsneden, als spaken van een wiel, met een stuk of zes tot acht verdeeld over de omtrek. Draai de plaat daarna om, tik met de bolle achterkant van je snijder zachtjes langs de cirkelkerf tot je de scheur ziet doorlopen, en breek daarna de segmenten tussen de spaken één voor één weg.
Wie een gat midden in een plaat wil, dus een rondje eruit in plaats van een rondje over, werkt andersom: eerst de cirkel, dan binnen de cirkel een ruitpatroon van sneden, en dan vanuit het midden naar buiten uittikken. Het middenstuk komt er dan in stukjes uit zonder dat de spanning naar de buitenrand loopt.
Een glas rond snijden voor een tafelblad of een klok is met deze methode goed te doen tot ongeveer zes millimeter dik. Wil je een ronde ruit met een nette, veilige rand, dan hoort er daarna nog schuurwerk bij. Een ruwe cirkelrand barst bij de eerste stoot in.
Kleine gaten en boringen in glas
Voor een rond gat kleiner dan ongeveer vijf centimeter kom je met een cirkelsnijder niet uit. Dan gebruik je een diamantboor of een kernboortje, altijd met water gekoeld en op een laag toerental. Boor tot iets over de helft, draai de plaat om en boor van de andere kant terug. Doorboren vanaf één kant laat op de uitgang bijna altijd een schilfer springen. Houd bij elk gat minstens twee keer de glasdikte afstand tot de rand aan, anders scheurt het glas naar de rand toe.
Teken de cirkel op een vel papier en leg dat onder de glasplaat. Je ziet dan tijdens het draaien meteen of de zuignap goed staat, en je hoeft niets op het glas te tekenen.
De juiste maat voor een ruit in een kozijn of deur
Een ruit die precies de sponningmaat heeft, past niet. Glas en hout of kunststof zetten verschillend uit, en een ruit die aan alle kanten klem zit, barst bij de eerste warme dag of bij het aandraaien van een glaslat. Meet daarom de sponning van hoek tot hoek en trek er per zijde speling af, in de regel drie tot vijf millimeter. Bij grotere ruiten wordt die speling groter, niet kleiner.
Meet ook de diagonalen. Een oud kozijn staat vrijwel nooit haaks, en een ruit die keurig rechthoekig is gesneden past dan in de breedte wel en in de hoogte niet. Verschillen de diagonalen meer dan een paar millimeter, dan meet je liever een mal van karton uit dan dat je op de vier zijmaten vertrouwt.
De ruit rust niet op de sponning maar op stelblokjes van kunststof. Die leg je bij een vast raam op ongeveer een tiende van de breedte vanaf de hoeken, zodat het gewicht op de sterke punten van het kozijn komt en de speling rondom in stand blijft. Bij een draaiend raam of een deur zet je de blokjes zo dat ze het raam tegen doorzakken steunen, aan de scharnierzijde onderin en aan de sluitzijde bovenin.
Zit de ruit op zijn plek, dan gaan de latten erop. Hoe je die er zonder schade af en weer op krijgt, staat bij het vervangen van glaslatten. Werk daarbij met koploze nagels en boor de gaatjes met een boortje van twee millimeter voor. Een spijker die in massief hout klem loopt, buigt weg, en dan slaat de hamer precies waar het glas zit.
| Situatie | Speling per zijde | Toelichting |
|---|---|---|
| Ruitje tot 50 bij 50 cm | 3 mm | Genoeg voor werking van het hout, blijft achter de lat verborgen |
| Ruit tot ongeveer 1 meter | 3 tot 4 mm | Diagonalen meten, oude kozijnen staan zelden haaks |
| Ruit groter dan 1 meter | 4 tot 5 mm | Uitzetting telt op over de lengte |
| Dubbel glas in bestaand kozijn | 5 mm, en de sponning moet dieper zijn | Isolatieglas is dikker en zwaarder, de sponningdiepte bepaalt of het past |
| Ronde ruit in een uitsparing | 3 mm rondom | Werk met een kartonnen mal, meten met een rolmaat lukt niet |
| Glas in een binnendeur | 3 mm | Stelblokjes zijn hier ongebruikelijk, de latten houden de ruit op plek |
Een oude ruit uit een kozijn halen zonder brokken
Voordat je een nieuwe ruit kunt snijden, moet de oude eruit. Bij binnenbeglazing zit de kit tussen het glas en de glaslat, en die kitrand snijd je in twee gangen los. Eerst met een los mesje zonder houder, vlak langs het glas, want zonder houder krijg je het lemmet echt tegen de ruit aan. Daarna met een mesje op een dun latje, precies zo dik als de kitrand hoog is, langs de glaslat. Dat latje houdt het mes op constante hoogte en daar krijg je een kaarsrechte snede van in plaats van een golvende.
Krabben mag ook, maar snijden geeft doorgaans het mooiste resultaat. Probeer op een hoekje van twintig centimeter wat het makkelijkst gaat en werk daarna zo verder. Zit de kit zo zacht dat je nagel er een blijvende afdruk in achterlaat, dan is er een plastische kit gebruikt en gaat krabben vaak sneller dan snijden.
Bij een ruit die er heel uit moet, is er nog een route: snijd alleen de kit langs het glas rond en neem de glaslatten los in plaats van de ruit uit de kit te wrikken. Je beschadigt daarbij het schilderwerk langs de latten, maar dat moest toch bijgewerkt worden zodra de kitrand vernieuwd wordt. Zet het glas wel tijdelijk vast met een klosje voordat je de laatste lat wegneemt, anders valt de ruit naar binnen op het moment dat je hem het minst verwacht.
Achter de ruit zit bij dubbel glas vaak een neopreen band of een beglazingsprofiel. Dat laat je zitten, of je vervangt het door hetzelfde type. Zonder die band gaat de kit later werken en trekt de naad open. Meer over het geheel van kozijn, glas en aansluitingen lees je in ons vakgebied over ramen, deuren en kozijnen.
Werk nooit alleen met een grote ruit. Een ruit van een vierkante meter enkel glas weegt al snel tien kilo en is met twee handen op een trap niet te beheersen. Ruiten op verdiepingshoogte of boven een trapgat zijn werk voor twee personen met een steiger, niet voor iemand op een ladder.
Randen afwerken en glas dat je niet zelf snijdt
Een verse glasrand is scherp en vol microscheurtjes. Die scheurtjes zijn het startpunt van elke latere barst, dus een rand die je nooit meer aanraakt hoeft niet mooi, maar wel gebroken. Neem een schuurblok van siliciumcarbide of een diamantvijl, houd die onder water of houd het glas nat, en haal in één richting een paar keer onder ongeveer vijfenveertig graden langs de kant. Doe dat aan beide zijden van de rand. Dat heet zomen en het kost je een minuut per zijde.
Droog schuren geeft glasstof dat je niet wilt inademen en het blok slijt er sneller van dicht. Werk dus nat en spoel het blok tussendoor af. Voor een tafelblad of een plank die je vastpakt, ga je verder dan zomen en polijst je de kant met steeds fijnere korrel, maar voor een ruit achter een glaslat is zomen genoeg.
Er zijn situaties waarin zelf snijden gewoon geen zin heeft. Dubbel glas, gehard glas en grote maten laat je op maat leveren, en dan meteen met een afgewerkte kant. Wil je alleen minder inkijk of minder zon en niet per se ander glas, dan is folie of een raambekleding vaak de eenvoudiger route. Wat daarbij werkt staat bij het verduisteren van een raam. Voor een oud raam met kleine ruitjes is een voorzetraam voor glas in lood meestal verstandiger dan het originele glas aan te tasten.
| Afwerking | Wanneer | Gereedschap |
|---|---|---|
| Zomen | Standaard bij elke ruit achter een lat | Schuurblok siliciumcarbide of diamantvijl, nat |
| Geslepen kant | Glazen plank, tafelblad, schap | Slijpsteen met oplopende korrel, of laten doen |
| Gepolijste kant | Zichtbare randen in het interieur | Vakwerk bij de glashandel |
| Facet | Decoratief, spiegels en kastdeurtjes | Machinaal, niet met de hand te doen |
| Onbewerkt | Alleen bij een stuk dat direct weer weg kan | Vraagt handschoenen bij elke handeling |
Als het glas niet breekt zoals je wilde
Een breuk die halverwege wegloopt, is bijna altijd terug te voeren op de kerf. Loopt de scheur van je lijn af richting een hoek, dan zat er een onderbreking in de kras of heb je op dat punt te weinig druk gezet. Loopt hij juist door en neemt hij een hap uit de rand, dan lag er een steentje onder de plaat of drukte je aan één kant te hard bij het breken.
Een kerf die niet wil breken is een teken van te weinig druk. Een tweede haal over dezelfde lijn maakt het erger, dus dat doe je niet. Draai de plaat om, tik met de bolle kant van de snijder aan de onderzijde precies onder de kerf en volg de lijn van het ene eind naar het andere. Je ziet de scheur dan als een fijn zilveren streepje meelopen. Zodra hij over de volle lengte staat, valt het glas met lichte druk uit elkaar.
Zit er een klein stukje glas over dat aan de rand blijft hangen, gebruik dan de inkepingen in de kop van je snijder of een tang met tape om de bek. Wrikken met een schroevendraaier eindigt in een gebroken hoek. Blijft er een bult of een uitloper op de rand staan, dan schuur je die met de diamantvijl weg voordat de ruit in de sponning gaat. Een uitloper die tegen het hout klemt, is precies de plek waar de ruit een halfjaar later scheurt.
Een scheur die na maanden opeens in een geplaatste ruit staat, komt zelden van het snijden. Dat is meestal spanning: te weinig speling, een blokje verschoven, of het kozijn dat is gaan werken. Zit er tegelijk vocht tussen de ruiten, dan is de randafdichting van het isolatieglas stuk. Verwar dat niet met condens aan de buitenkant van het raam, want dat is juist een teken dat het glas goed isoleert.
Zo snijd je een ruit recht op maat
Deze volgorde werkt voor gewoon floatglas tot ongeveer zes millimeter dik.
-
Controleer eerst wat voor glas je hebt
Zoek naar een ingeëtst logo in een hoek en kijk of het om één ruit gaat of om twee met een spouw ertussen. Gehard en dubbel glas laat je liggen. Alleen als je zeker weet dat het enkel floatglas is, ga je verder.
-
Leg het glas vlak en maak het schoon
Een deken of een vel karton op een vlakke tafel, en geen kruimels eronder. Neem het glas af met ruitenreiniger of spiritus. Vet en stof laten het wieltje op plekken doorglijden, en daar breekt de ruit straks niet mee.
-
Zet de maat af met twee stipjes
Meet aan beide uiteinden en zet twee merktekens met een stift, geen doorlopende lijn. Leg de liniaal ernaast en houd rekening met de afstand tussen het wieltje en de zijkant van je snijder.
-
Dompel het wieltje en zet de kerf in één haal
Snijolie of petroleum aan het wieltje, dan van rand tot rand doortrekken met gelijkmatige druk en op tempo. Een fijn ritsend geluid is goed, knappen betekent te hard. Ga nooit een tweede keer over dezelfde lijn.
-
Breek meteen, niet over een uur
Leg een dun latje onder de kerf of schuif het glas tot de kerf langs de tafelrand ligt. Druk beslist en gelijkmatig aan beide kanten naar beneden. Aarzelen laat de breuk uitlopen, een korte beslissende beweging niet.
-
Werk smalle stroken met de tang af
Is de reep smaller dan twee centimeter, zet dan de breektang haaks op de kerf tot aan het streepje op de bek en knijp rustig. Voor nog smallere restjes knabbel je met de inkepingen in de kop van de snijder.
-
Zoom de randen nat af
Haal met een nat schuurblok of een diamantvijl onder vijfenveertig graden een paar keer langs beide zijden van elke verse kant. Dat neemt de scherpte weg en haalt de microscheurtjes eruit waar een barst later begint.
-
Pas de ruit droog en stel hem op blokjes
Leg de ruit zonder kit in de sponning en kijk of hij rondom speling houdt. Klemt hij ergens, schuur dan bij. Zet daarna de stelblokjes en pas dan de glaslatten, met voorgeboorde gaatjes van twee millimeter.
Voor je de eerste kerf zet
Uit de praktijk
Een ventilatierooster in een bestaande dubbelglasruit
In een woonkamer met dubbel glas moest er ventilatie bij komen. Het plan was om de bovenrand van de bestaande ruit af te snijden en daar een rooster boven te plaatsen. Dat lukt op geen enkele manier. Een isolatieruit bestaat uit twee ruiten met een afstandhouder en een randafdichting eromheen. Snijd je die aan, dan is de spouw open en heb je een beslagen ruit die niet meer isoleert.
Wat er wel moest gebeuren: de ruit op maat laten vervangen door een kleinere ruit met een rooster erboven, of door een ruit met een geïntegreerd glasrooster. Dat is meteen het moment om beter isolerend glas te kiezen, want de kosten zitten in het plaatsen en niet in het verschil tussen de glassoorten. Wel geldt hier dat toevoer alleen werkt als er ook afvoer is, meestal mechanische afzuiging in toilet en badkamer. En een rooster dat openstaat brengt in de zomer bezoek mee, zie wat er te doen is aan kleine vliegjes in huis bij het raam.
Een ruitje in een binnendeur dat bij het spijkeren sprong
Bij het beglazen van een binnendeur was het glas op maat gesneden en paste het keurig in de sponning. Bij het vastspijkeren van de glaslatten ging het mis: een nagel liep in het massieve hout klem, boog weg en de hamer raakte de rand van de ruit.
De aanpak die daarna wel werkte: de spijkergaatjes eerst voorboren met een boortje van twee millimeter en koploze nagels gebruiken. De nagel loopt dan niet weg en je hoeft er nauwelijks kracht op te zetten. De koppen zijn met een drevel weggezet en daarna weggeplamuurd, zodat er niets meer van te zien was. Voor het vastzetten van het glas zelf is acrylaatkit gebruikt in plaats van montagekit, om een praktische reden: acrylaatkit kun je met een scherp hobbymes insnijden als de latten er ooit weer af moeten. Stel- en steunblokjes zijn bij een binnendeur ongebruikelijk, de latten houden de ruit op zijn plaats.
Een kitrand langs dubbel glas die de verkeerde kit bleek
Bij het vervangen van de kit tussen glaslat en ruit bleek de oude kit zo zacht dat een vingernagel er een blijvende afdruk in achterliet. Dat is het gedrag van een plastische kit, en die hoort niet langs dubbel glas. Isolatieglas werkt met temperatuurverschillen en heeft een elastische kit nodig, anders trekt de naad open en loopt er water achter de glaslat.
Het uitsnijden ging in twee gangen: eerst een los mesje vlak langs het glas, daarna een mesje op een latje ter dikte van de kitrand langs de lat. De nieuwe rand is gezet met een elastische, overschilderbare kit die geschikt is voor isolatieglas, met het neopreenband achter het glas gewoon op zijn plaats. Twee details maakten het af: de onderste kitrand is licht schuin afgewerkt zodat condens en zeemwater weglopen, en bij het schilderen is ongeveer een millimeter van het glas meegenomen, zodat er geen kier tussen verf en glas overblijft.
Uitgeharde tweecomponentenlijm op een glasplaat
Op een glasplaat zat een restant tweecomponentenlijm dat volledig was uitgehard. Oplosmiddelen deden niets, en dat klopt: een uitgereageerde tweecomponentenlijm is chemisch niet meer aan te pakken. Wat overblijft is mechanisch werk: schuren, krabben of snijden.
Een krabber met een scheermesje bracht de oplossing, maar alleen met één voorwaarde. Het mesje moet echt vlak op het glas liggen. Zodra je op een scherpe hoek van het mesje werkt, kras je het oppervlak, en op glas zie je zo'n kras onder tegenlicht altijd terug. Werk daarom in lange, vlakke halen, ververs het mesje zodra het stroef gaat en houd het glas nat met wat zeepwater. Dat laatste laat het mesje glijden in plaats van hakken.
Veelgemaakte fouten
Twee keer over dezelfde kerf gaan
De eerste haal lijkt niet diep genoeg, dus je zet er nog een overheen. Het wieltje valt dan in de bestaande kras, springt eruit en beschadigt zichzelf. De kerf wordt breder en brokkeliger, en de breuk rafelt. Wil je meer diepte, doe dat met meer druk in één haal, of tik de scheur van de onderkant door.
Te hard drukken
Kracht helpt niet bij glas. Bij te veel druk versplintert het oppervlak langs de lijn, je ziet wit poeder liggen en je hoort geknap. Zo'n verbrijzelde kerf geeft geen mooie scheur naar beneden maar een rafelige breuk die alle kanten op kan lopen. De druk moet gelijkmatig zijn, niet groot.
Uren wachten tussen kerven en breken
Een verse kerf breekt het schoonst. Naarmate de kras langer ligt, sluit de haarscheur eronder zich en wordt de breuk minder voorspelbaar. Kerf en breek in dezelfde beweging, dus leg je snijder pas neer als het glas doormidden is.
Gehard glas willen snijden
De verleiding is groot bij een oude douchewand of een tafelblad dat net te groot is. Zodra het wieltje het oppervlak beschadigt, valt de hele plaat in duizenden korrels uiteen, over het volledige vlak en direct. Er bestaat geen methode om dit alsnog te laten lukken.
De ruit precies op sponningmaat snijden
Zonder speling zit het glas klem tussen hout dat werkt met vocht en temperatuur. Bij de eerste warme periode of bij het aandraaien van een glaslat scheurt de ruit vanuit een hoek. Reken drie tot vijf millimeter speling per zijde en laat de glaslat het verschil verbergen.
De randen ongeschuurd laten
Een verse snede zit vol microscheurtjes en die zijn het beginpunt van elke latere barst. Bovendien snijd je je aan zo'n rand bij het minste contact. Een minuut met een nat schuurblok onder vijfenveertig graden neemt zowel de scherpte als de zwakke plekken weg.
Glaslatten vastspijkeren zonder voorboren
Een nagel die in massief hout klem loopt, buigt weg en dan komt de hamer op de rand van het glas terecht. Boor de gaatjes voor met een boortje van twee millimeter en gebruik koploze nagels. Drevel de koppen weg en plamuur ze dicht.
Op een vuile of ongelijke ondergrond werken
Eén steentje of een schroefje onder de plaat is genoeg. Op dat punt zit een drukpunt, en daar begint de breuk in plaats van bij jouw lijn. Een deken of een vel karton op een vlakke tafel kost niets en voorkomt de meeste mislukte sneden.
Veelgestelde vragen
Kun je dubbel glas snijden?
Nee. Dubbel glas bestaat uit twee ruiten met een afstandhouder en een luchtdichte randafdichting eromheen. Zodra je die rand aansnijdt, verdwijnt de isolerende werking en slaat de ruit vanbinnen aan, waar je niet meer bij kunt. Een dubbelglasruit die kleiner moet, laat je op maat maken en vervangen. Dat is meteen het moment om te kijken of beter isolerend glas de moeite waard is, want het plaatsen kost hetzelfde.
Hoe kun je glas rond snijden?
Met een cirkelsnijder: een zuignap in het midden en een verstelbare arm met het snijwieltje eraan. Stel de straal in, druk de zuignap op de schone plaat en draai in één vloeiende beweging rond. Zet daarna vanaf de cirkel zes tot acht rechte ontlastsneden naar de rand van de plaat, als spaken van een wiel. Tik de cirkelkerf van de achterkant door en breek de segmenten tussen de spaken één voor één weg.
Waarom breekt mijn glas niet langs de kerf?
Meestal is de druk te licht geweest of zat er een onderbreking in de lijn. Ga er niet nog een keer overheen, want dan beschadigt het wieltje en wordt het alleen erger. Draai de plaat om en tik met de bolle achterkant van je snijder precies onder de kerf langs, van het ene eind naar het andere. Je ziet de scheur als een zilverig streepje meelopen en daarna valt het glas met lichte druk uiteen.
Herken ik gehard glas voordat ik ga snijden?
Kijk in de hoeken naar een ingeëtst logo of keurmerk, want gehard glas wordt vrijwel altijd gemerkt. Een tweede aanwijzing zie je door een polariserende zonnebril of op een foto met je telefoon: in gehard glas zitten vage vlekken of strepen door de spanning in het materiaal. De randen zijn bovendien altijd netjes afgewerkt, want harden gebeurt na het op maat maken. Bij twijfel ga je ervan uit dat het gehard is.
Welke olie gebruik je bij glas snijden?
Speciale snijolie is het schoonst, maar petroleum, terpentine of een dunne machineolie werken ook. De olie voert het glasstof af, koelt de snede en houdt de verse haarscheur onder de kerf vochtig, waardoor die minder snel dichttrekt. Heeft je snijder geen reservoir, dompel dan het kopje voor elke haal even in een bakje. Droog snijden geeft een stoffige, brokkelige kerf en versleten wieltjes.
Hoeveel speling moet er tussen de ruit en de sponning zitten?
Reken op drie millimeter per zijde bij kleine ruitjes en vier tot vijf millimeter bij ruiten groter dan een meter. Het glas en het kozijn zetten verschillend uit, en een ruit die klem zit scheurt bij de eerste warme dag vanuit een hoek. Meet daarbij ook de diagonalen, want oude kozijnen staan zelden haaks. Wijken die meer dan een paar millimeter af, maak dan een mal van karton.
Kun je gelaagd glas zelf snijden?
Het kan, maar het resultaat is zelden mooi. Je kerft aan beide zijden op precies dezelfde lijn, breekt eerst de ene ruit en dan de andere, en snijdt de folie ertussen met een scherp mes door. Werk je een millimeter naast elkaar, dan krijg je een getrapte rand die niet meer recht te schuren is. Voor een ruit in een deur of een dakraam is het beter om dit op maat te laten leveren.
Hoe maak je een gat in glas voor een kabel of een kraan?
Gebruik een diamantkernboor met water als koeling en draai op een laag toerental, zonder duwen. Boor tot iets voorbij de helft, draai de plaat om en boor van de andere kant terug, want doorboren vanaf één kant laat op de uitgang een schilfer springen. Houd minstens twee keer de glasdikte afstand tot de rand, anders scheurt het glas vanaf het gat naar de kant toe.
Hoe krijg ik lijmresten of verf van glas af zonder krassen?
Uitgeharde tweecomponentenlijm reageert niet meer op oplosmiddelen, dus dat wordt schuren, krabben of snijden. Een krabber met een scheermesje werkt goed, mits je het mesje echt vlak op het glas houdt. Werk je op een scherpe hoek van het mesje, dan zie je die kras onder tegenlicht altijd terug. Houd het glas nat met wat zeepwater, dan glijdt het mesje in plaats van te hakken.
Kan ik een spiegel op maat snijden?
Ja, een spiegel is gewoon floatglas met een coating en een laklaag aan de achterkant. Snijd altijd aan de glaskant en leg de spiegel op een zachte ondergrond, want de achterkant krast van het minste vuil op tafel. Na het breken behandel je de verse kant kort met een nat schuurblok. Wordt de rand zichtbaar in het interieur, laat het snijden dan doen, want een gepolijste kant maak je met de hand niet.
Kan ik glas snijden zonder glassnijder?
Er circuleren methodes met een gloeiend draadje of een scherpe vijl, en die leveren zelden een bruikbare rand op. Een glassnijder met een hardmetalen wieltje kost weinig en doet het werk in één haal. Heb je niets in huis en gaat het om één rechte snede, laat die dan bij de glashandel zetten. Een mislukte poging kost je de hele plaat en levert bovendien scherven op waar je op moet passen.
Moet een hor of een paneel ook op deze manier op maat?
Nee, daar gelden andere regels. Een hordoek of een kunststof paneel snijd je met een mes langs een liniaal en die mogen juist strak passen, want er zit geen uitzetting van betekenis in. Wat er bij een raam dat naar buiten draait allemaal bij komt kijken, staat bij de hor voor een raam met uitzetijzer. Alleen bij glas reken je speling mee.
Wanneer je beter een vakman belt
Recht en rond snijden van gewoon floatglas is met wat oefening prima zelf te doen. Er zijn vier situaties waarin het verstandiger is om de glashandel of een glaszetter in te schakelen.
De eerste is alles wat met dubbel glas te maken heeft. Een isolatieruit kun je niet aanpassen, alleen vervangen, en het stellen en afdichten daarvan luistert nauw. Een verkeerd gestelde ruit van dertig kilo zakt door en scheurt.
De tweede is glas op een plek waar iemand tegenaan kan lopen of vallen: deuren, zijlichten, ruiten die tot vlak boven de vloer doorlopen en beglazing langs een trap. Daar hoort veiligheidsglas, en dat laat je uitmeten en leveren.
De derde is elke ruit die niet vanaf de vloer te plaatsen is. Werken op een ladder met een ruit in je handen gaat mis omdat je geen hand overhoudt om jezelf te corrigeren. Verdiepinghoog werk vraagt een steiger en twee personen.
De vierde is oud glas met waarde: glas in lood, geblazen ruitjes in een monument, of gekleurd antiek glas. Dat is niet na te maken en een verkeerde snede is definitief. Laat het opmeten door iemand die met dit materiaal werkt.