Rauhfaser behang hangen, verven en weer verwijderen
Rauhfaser is behangpapier met houtsnippers ertussen, je hangt het met stuiknaden en je verft het daarna altijd. Bij het hangen zit het risico in de weektijd en de kamertemperatuur: te lang weken of een verwarming die vol aan staat trekt de naden open tijdens het drogen. Bij het verwijderen zit het risico juist in de verflaag, want die houdt het weekwater tegen. Perforeren komt daarom altijd vóór afweken.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Behangtafel of een vlakke plaat op twee schragen
- Lijmkwast of een lijmroller met korte pool
- Behangborstel met zachte haren
- Behangliniaal en een afbreekmes met verse segmenten
- Loodlijn of een kruislijnlaser
- Rolmaat, potlood en een scherpe schaar
- Vachtroller in de poolhoogte die bij de korrel past
- Verfbak met rooster en een blokkwast voor hoeken en randen
- Stekelroller of behangwals voor het perforeren bij verwijderen
- Plamuurmes van 8 tot 10 cm met een niet te scherpe kant
- Emmer warm water, spons en een plantenspuit
- Afdekfolie, schilderstape en oude handdoeken tegen de plinten
- Trapje of een rolsteiger bij plafonds en trapgaten
Materiaal
- Rauhfaser op papierdrager of op vliesdrager
- Behangplaksel dat bij de drager hoort
- Voorstrijkmiddel voor een zuigende of gerepareerde ondergrond
- Matte muurverf op waterbasis
- Behangafweekmiddel of een scheut afwasmiddel voor het weken
- Isolerende primer bij vlekken die door de verf heen komen
- Vulmiddel voor gaatjes, scheurtjes en oude pluggaten
Wat rauhfaser behang eigenlijk is
Rauhfaser bestaat uit twee lagen behangpapier met houtsnippers ertussen. De structuur komt dus van echt houtvezel en niet van een reliëfdruk, en daardoor is het patroon overal anders. Dat maakt het een van de weinige soorten uit het overzicht van behangsoorten en behangtechniek waarbij je niets hoeft te passen: je snijdt de banen gewoon op lengte en er is nauwelijks snijverlies.
Het wordt in Nederland ook verkocht als houtvezelbehang of spaanderbehang, en je komt de omgekeerde schrijfwijze behang rauhfaser net zo vaak tegen. Het is oorspronkelijk een Duits product en die naam is meegereisd met het materiaal.
Twee eigenschappen verklaren waarom het al zo lang meegaat. De houtsnippers vullen kleine oneffenheden op en breken het strijklicht, waardoor een muur die niet helemaal vlak is er rustig uitziet. En het papier is sterk genoeg om lichte krimpscheurtjes in stucwerk te overbruggen zonder mee te scheuren.
Wat je er wel bij moet nemen: rauhfaser is altijd een tussenstap. Ongeverfd blijft het vuilgevoelig en niet af te nemen, dus verven hoort bij de klus en niet bij het onderhoud van later.
Papier of vlies, en welke korrel bij welke muur
Er zijn twee keuzes te maken en die staan los van elkaar. De eerste is de drager: klassiek papier dat je zelf inplakt en laat weken, of een vliesdrager waarbij je de muur inplakt en de baan droog aandrukt. De tweede is de korrel, van fijn tot grof, en die bepaalt hoeveel de muur mag afwijken.
Werk je voor het eerst met behang, dan is de vliesvariant merkbaar vergevingsgezinder. Je hebt geen weektijd, de baan rekt niet uit en je kunt hem op de muur nog verschuiven. De techniek is dezelfde als bij het aanbrengen van vliesbehang, alleen is de baan zwaarder en stugger door de houtsnippers.
De gangbaarste rol is 53 centimeter breed en 33,5 meter lang, goed voor bijna achttien vierkante meter. Er bestaan ook bredere rollen van 75 centimeter, wat op grote vlakken minder naden geeft maar in een smalle gang juist lastiger werkt. Wat je in handen hebt staat op de banderol, dus reken je banen daarop uit en niet op de standaardmaat van gewoon behang.
| Uitvoering | Waar hij op zijn plek is | Bij het verven | Bij het verwijderen |
|---|---|---|---|
| Fijne korrel op papier | Vlakke, goed voorbereide muren en plafonds waar je een rustige structuur wilt | Vachtroller van 12 tot 14 mm, twee lagen volstaan meestal | Weekt goed door zodra de verffilm geperforeerd is |
| Middelgrove korrel op papier | Woonkamers, gangen en slaapkamers met lichte oneffenheden in het stucwerk | Vachtroller van 15 tot 18 mm, de eerste laag zuigt flink weg | Vergelijkbaar met fijn, reken op een weekbeurt extra |
| Grove korrel op papier | Oude muren met putjes, reparaties en verschil van een paar millimeter | Vachtroller van 18 tot 22 mm, verf loopt de holtes tussen de snippers in | Taaier: de verf zit dieper in de vezel en houdt water tegen |
| Vliesdrager, elke korrel | Verse gipsplaat, gestucte muren en plafonds waar je alleen wilt kunnen schuiven | Geen verschil, de verf zit toch op de bovenlaag | Trekt op een voorgestreken muur vaak in droge banen los |
| Voorgeschilderde rauhfaser | Klussen waarbij je snel klaar wilt zijn en de kleur wit mag blijven | Eén afwerklaag is meestal genoeg om het beeld gelijk te trekken | Zelfde als de ongeverfde variant met één laag verf erop |
Twijfel je tussen twee korrels, houd de rollen dan naast elkaar in strijklicht bij het raam en niet onder de winkelverlichting. Rauhfaser ziet er in vlak licht veel gladder uit dan hij op je muur zal zijn.
De muur voorbereiden voordat de eerste baan hangt
Rauhfaser verbergt oneffenheden, maar hij verbergt geen loszittende ondergrond. Alles wat nu beweegt, komt straks als blaas of als open naad terug, dus het voorwerk bepaalt hoe de wand er over vijf jaar uitziet.
Krab losse verf en oude behangresten weg, vul gaatjes en oude pluggaten, en schuur de reparaties vlak. Loop daarna met een spons over het vlak: pakt een vulmiddelplek het water veel sneller op dan de rest, dan zuigt hij ongelijk. Zo'n plek trekt het plaksel uit de baan en daar laat de naad als eerste los.
Dat ongelijk zuigen los je op met voorstrijk. Welk type bij welke ondergrond hoort staat in ons stuk over voorstrijk voor behang. Op vers stucwerk en op gipsplaat moet het: kaal gipskarton drinkt het plaksel in seconden op en laat de baan daarna nauwelijks meer verschuiven.
Haal ook de afdekplaten van schakelaars en stopcontacten voordat je begint, met de groep uit. Je hangt de baan dan gewoon over de inbouwdoos heen en snijdt hem later kruislings open, wat een veel strakkere rand geeft dan omheen knippen.
Onbehandelde gipsplaat eerst voorstrijken. Het toppapier van gipskarton hecht sterker aan behangplaksel dan aan de gipskern eronder. Zonder voorstrijk lijmt het behang zich vast aan dat papier, en trek je het er jaren later af, dan komt het toppapier in vellen mee. Wat overblijft is kale gipskern die je alleen nog kunt uitvlakken.
Droogtijden en werktemperatuur bij rauhfaser
Behangplaksel is water, en papier zet uit als het nat wordt en krimpt weer als het droogt. Daar draait bijna alles om wat er misgaat aan een verse wand. Een baan die je te lang laat weken, is bij het ophangen breder dan hij droog was, en trekt tijdens het drogen terug. Dat trekken moet het plaksel opvangen, en op de naad wint het papier.
Houd daarom drie dingen aan. Neem de weektijd van de verpakking, bij papierdragers meestal vijf tot tien minuten, en houd die voor elke baan gelijk. Werk op achttien tot twintig graden en zet de verwarming niet hoger om het te versnellen. Houd ramen en deuren dicht, want een luchtstroom droogt één kant van de baan sneller dan de andere.
Verven kan pas als het behang echt droog is, en dat duurt langer dan het aanvoelt. De volledige tijden per materiaal staan in onze tabel met droogtijden per materiaal, ook voor de verf die erna komt.
| Materiaal | Stofdroog | Verder werken | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|
| Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in |
| Behangplaksel onder de baan | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan |
| Muurverf op waterbasis | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur de tweede laag | 2 tot 4 weken | Voelt na een dag hard aan, maar is pas na weken schrobvast |
| Isolerende primer bij vlekken | 1 tot 2 uur | na 4 tot 6 uur overschilderen | 24 uur | Te snel overschilderen laat de vlek alsnog doorslaan |
Wacht met meubels tegen de wand zetten. Verse muurverf voelt na een dag droog, maar de film is pas na weken echt hard. Een bankleuning die er in die periode tegenaan staat, laat een blijvende glansplek achter op de structuur.
Rauhfaser behang verven: welke verf en welke roller
Er bestaat geen aparte rauhfaser verf. Wat er in het schap staat als behangverf of muurverf voor structuurbehang is gewone matte muurverf op waterbasis, en die voldoet. Kies mat of hooguit extra mat: hoe meer glans, hoe harder het strijklicht elke oneffenheid in de muur eronder terugbrengt, en dat was nu net wat je met de structuur wilde verzachten.
De roller doet meer dan de verf. Een korte schuimroller glijdt over de toppen van de snippers en laat de holtes daartussen wit, waardoor je bij de tweede laag alsnog gaat bijwerken. Een vachtroller met lange pool duwt verf in de structuur en legt in één gang een gesloten laag neer. Verdun de eerste laag met vijf tot tien procent water: dunnere verf loopt de vezel in en hecht beter dan een dikke laag die er bovenop blijft liggen.
Reken op meer verf dan op een gladde muur, want de structuur vergroot het oppervlak. Hoeveel je nodig hebt voor jouw wanden reken je uit met de rekenhulp voor verf per vierkante meter, en tel daar bij grove korrel gerust een kwart bij op.
| Korrel | Poolhoogte roller | Rendement eerste laag | Rendement tweede laag |
|---|---|---|---|
| Gladde muur zonder behang (ter vergelijking) | 8 tot 12 mm | 8 tot 10 m² per liter | 9 tot 11 m² per liter |
| Fijne rauhfaser | 12 tot 14 mm | 6 tot 8 m² per liter | 8 tot 9 m² per liter |
| Middelgrove rauhfaser | 15 tot 18 mm | 5 tot 7 m² per liter | 7 tot 8 m² per liter |
| Grove rauhfaser | 18 tot 22 mm | 4 tot 6 m² per liter | 6 tot 7 m² per liter |
| Rauhfaser die al twee keer geverfd is | 12 tot 15 mm | 7 tot 9 m² per liter | 8 tot 10 m² per liter |
Rol per baan in een liggende W en werk die daarna verticaal uit, van boven naar beneden, met een laatste lichte haal over de volle hoogte. Rauhfaser laat rollersporen makkelijker staan dan glad stucwerk, en die laatste haal in één richting maakt het vlak rustig.
Hoeveel lagen verf rauhfaser nog verdraagt
Rauhfaser behang verven kan vaker dan mensen denken, maar niet eindeloos. Elke laag latex maakt de film dikker, stugger en dichter. Na een stuk of vijf lagen zie je twee dingen gebeuren: de structuur vervlakt tot een korrelige pudding en de naden gaan zich aftekenen doordat de verf daar dikker blijft liggen.
Er zit ook gewicht aan vast. Papier met vijf lagen latex erop is fors zwaarder dan de dag dat het gehangen werd, terwijl de plakselverbinding eronder niet meegroeit. In een vochtige ruimte, of op een buitenmuur die 's winters koud is, is dat de plek waar een baan aan de bovenkant begint los te komen.
Ons uitgangspunt: zit het behang overal vast, laat het dan zitten en verf eroverheen. Zie je open naden, blazen of randen die je met een nagel kunt oplichten, dan is overschilderen alleen uitstel. Loop de wand eerst af en druk overal met een vlakke hand: waar het hol klinkt of meegeeft, zit lucht.
Vlekken die door de verf heen komen
Nicotine, roet, oude lekplekken en houtdoorslag laten zich niet wegverven met muurverf. Je verft, het is de volgende ochtend droog, en dan staat de bruinige kring er weer doorheen. Muurverf op waterbasis is poreus, en die stoffen zijn in water oplosbaar en migreren mee naar boven.
De oplossing is een isolerende primer over de hele wand, niet alleen op de vlek zelf. Doe je alleen de vlek, dan blijft het verschil in glans en zuiging zichtbaar als een spookvlek in de afwerklaag. Laat de primer volledig doordrogen voordat de eerste laag muurverf erop gaat.
Rauhfaser behang verwijderen zonder je muur te slopen
Rauhfaser behang verwijderen is bijna altijd een kwestie van water op de goede plek krijgen. Het plaksel eronder is in water oplosbaar, dus zodra het weekwater erbij kan, laat de baan los. Het probleem is de verflaag erop: latex vormt een gesloten film waar water niet doorheen komt.
Daarom begin je met perforeren en niet met sproeien. Ga met een stekelroller over de hele wand, met licht gewicht en in kruisende banen. Je wilt duizenden gaatjes door de verffilm, niet in het stucwerk eronder. Druk je te hard, dan sla je putjes in de wand die je later allemaal moet vullen.
Week daarna met warm water waar een scheut afwasmiddel of behangafweker in zit, en week twee tot drie keer met een kwartier ertussen. Een enkele natte beurt is bijna nooit genoeg. Pas als het papier donker en slap wordt en het onder je vinger meegeeft, is het plaksel opgelost. Steek dan een breed plamuurmes onder een hoek van de baan en werk vlak langs de muur naar boven. Hetzelfde geduld heb je nodig bij glasvezelbehang dat eraf moet, met dat verschil dat glasvezel scheurt en rauhfaser in stukken van het formaat van je hand loskomt.
| Situatie | Zo pak je het aan | Waar het misgaat |
|---|---|---|
| Ongeverfde rauhfaser | Twee keer weken met warm water en afwasmiddel, kwartier laten intrekken | Te kort weken laat het toplaagje los en het draagpapier zitten |
| Een of twee lagen matte muurverf | Perforeren met een stekelroller, daarna twee tot drie keer weken | Een stekelroller die je aandrukt maakt putjes in het stucwerk |
| Vier lagen of meer, of latex met glans | Stomen, of de verffilm eerst met een schraper aan repen trekken | Water komt door de gesloten film heen niet bij het plaksel |
| Op onbehandelde gipsplaat | Alleen licht bevochtigen en droog schrapen, of het geheel laten zitten | Weken lost het toppapier van de plaat, niet alleen het behang |
| Op zacht of poederig oud stucwerk | Kort weken in kleine vlakken, mes bijna plat houden | Nat stucwerk laat zich met het behang mee van de muur trekken |
| Op beton, kalkzandsteen of gipsblokken | Ruim weken of stomen, hier kun je met water royaal zijn | Vooral tijdverlies door te weinig weekbeurten |
| Rauhfaser op oud behang eronder | Alle lagen tegelijk weken, meerdere beurten, van boven naar beneden | De onderste laag is vaak met sterkere lijm gezet en blijft achter |
Werk met een emmer warm water en een grote spons in plaats van met een plantenspuit. Een spons brengt zoveel meer water aan dat je twee weekbeurten uitspaart, en een spuit zet vooral de vloer en de plinten nat.
Als het behang er niet af wil
Soms is doorzetten het niet waard. Bij rauhfaser op onvoorgestreken gipsplaat, of bij een wand met zes lagen latex waar het weekwater niet in komt, kost verwijderen meer dan de reparatie die je erna moet doen. Er zijn dan drie routes die wel werken.
De eerste is eroverheen verven, mits alles vastzit. Snijd open naden weg, plak losse randen terug met een restje plaksel en vul de rest bij. Dat is de goedkoopste route en verrassend vaak de verstandigste.
De tweede is renovatievlies, ook wel renovlies. Dat is dik, glad vlies dat je met kant-en-klare vlieslijm over de bestaande wand hangt, waarna je het verft. Het overbrugt de structuur, dus het beeld wordt vlak. De bestaande rauhfaser moet er dan wel goed op zitten, want je lijmt aan het oude behang en niet aan de muur. Het vlies gaat er later af zoals vliesbehang van de muur komt, in droge banen.
De derde is over het geheel laten stucen. Dat geeft de vlakste wand van de drie, maar het is nat werk in een bewoond huis en een stukadoor rekent per vierkante meter. Wil je juist het omgekeerde en zoek je een wand met meer karakter dan minder, dan is jute behang met zijn grove weefsel een andere weg uit dezelfde situatie.
Zo hang je rauhfaser en zet je hem in de verf
Deze volgorde geldt voor een kamer met muren die vlak genoeg zijn en waar het oude behang al af is.
-
Controleer en strijk de ondergrond voor
Vul gaatjes en scheurtjes, schuur ze vlak en stof af. Strijk daarna de hele wand voor, ook als maar een deel gerepareerd is. Een ondergrond die overal even hard zuigt, geeft banen die overal even lang schuifbaar blijven, en dat merk je vooral bij de laatste baan van de dag.
-
Meet de hoogte en snijd de banen op maat
Meet de wandhoogte op meerdere plekken, want vloeren en plafonds lopen zelden gelijk. Tel er vijf centimeter bij op en snijd zo alle banen voor. Rauhfaser heeft geen patroon, dus je hoeft niets te passen en kunt gewoon doorsnijden. Nummer de banen aan de achterkant met potlood en houd de volgorde van de rol aan.
-
Zet een loodlijn en begin bij het raam
Teken op een baanbreedte min één centimeter vanaf de hoek een verticale lijn met een loodlijn of laser. Op die lijn hang je de eerste baan, niet op de hoek zelf, want geen enkele hoek staat te lood. Werk daarna van het raam af de kamer rond, zodat een minieme overlap niet in het strijklicht valt.
-
Breng plaksel aan en houd de weektijd aan
Bij papierdragers strijk je de achterkant in, vouw je de baan los op zichzelf en laat je hem de tijd van de verpakking weken, meestal vijf tot tien minuten. Houd die tijd voor elke baan precies gelijk met een timer. Bij een vliesdrager plak je juist de muur in over iets meer dan een baanbreedte en hang je de baan droog.
-
Druk aan van het midden naar de randen
Hang de baan boven aan tegen het plafond, lijn hem uit op je lijn en borstel vanuit het midden naar buiten, in visgraatbeweging. Zo duw je lucht en overtollig plaksel naar de zijkanten. Gebruik een zachte behangborstel en geen naadroller: die plet de houtsnippers en geeft een glimmende streep waar de naad zit.
-
Stuik de naden en snijd boven en onder af
Schuif de volgende baan tegen de vorige aan tot ze elkaar net raken, zonder overlap en zonder kier. Snijd boven en onder langs een behangliniaal met een vers mesje af, en breek het mesje na elke twee banen. Veeg plakselresten meteen met een vochtige spons van de structuur, want opgedroogd plaksel is later als glimmende plek zichtbaar door de verf heen.
-
Laat drogen, dan twee lagen verf
Geef het behang 24 tot 48 uur bij normale kamertemperatuur, zonder tocht en zonder de verwarming op te schroeven. Rol daarna de eerste laag met vijf tot tien procent water verdund, en na vier tot zes uur de tweede laag onverdund. Snijd de hoeken en randen per laag vooraf met een blokkwast, zodat je de rol steeds in nat werk kunt laten lopen.
Droogtijden
Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens
| Soort werk | Materiaal | Stofdroog | Overschilderbaar of belastbaar | Volledig uitgehard | Waar het misgaat |
|---|---|---|---|---|---|
| Kit | Acrylaatkit | 20 tot 40 minuten | na 6 tot 12 uur overschilderbaar | 24 tot 48 uur | Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt. |
| Kit | Siliconenkit (sanitair) | 10 tot 20 minuten | niet overschilderbaar | 24 uur per 2 mm dikte | Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig. |
| Kit | Hybride kit (MS-polymeer) | 15 tot 30 minuten | na 24 uur overschilderbaar | 24 tot 72 uur | Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer. |
| Kit | Polyurethaankit | 30 tot 60 minuten | na 24 uur | 3 tot 5 dagen | Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is. |
| Kit | Montagekit | 30 minuten voorgrip | na 24 uur belastbaar | 3 tot 7 dagen op volle sterkte | Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt. |
| Stucwerk | Stucpasta of finishpasta | 2 tot 4 uur | na 12 tot 24 uur schuren | 24 tot 48 uur | Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij. |
| Stucwerk | Gips (raaplaag) | 12 uur per laag | na 24 uur verder werken | 1 week per centimeter dikte | Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf. |
| Stucwerk | Cementgebonden pleister | 24 uur | na 3 dagen | 2 tot 4 weken | Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven. |
| Stucwerk | Vulmiddel voor gaatjes | 20 tot 60 minuten | na 1 tot 2 uur schuren | 4 tot 8 uur | Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen. |
| Verf | Muurverf op waterbasis (latex) | 30 tot 60 minuten | na 4 tot 6 uur tweede laag | 2 tot 4 weken | De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast. |
| Verf | Grondverf op waterbasis | 1 uur | na 4 tot 6 uur schuren en aflakken | 24 uur | Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak. |
| Verf | Grondverf op terpentinebasis | 4 tot 6 uur | na 16 tot 24 uur | 3 tot 5 dagen | Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door. |
| Verf | Lak op waterbasis | 1 tot 2 uur | na 6 uur tweede laag | 5 tot 7 dagen | Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken. |
| Verf | Lak op terpentinebasis | 4 tot 8 uur | na 24 uur | 1 tot 2 weken | Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig. |
| Verf | Voorstrijkmiddel | 1 tot 2 uur | na 2 tot 4 uur verder | 12 uur | Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in. |
| Vloer | Egaliseermiddel | 3 tot 6 uur beloopbaar | na 24 uur vloer leggen | 1 dag per millimeter | Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc. |
| Vloer | Cementdekvloer | 24 tot 48 uur beloopbaar | na 3 weken belastbaar | 1 week per centimeter, daarna langzamer | Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag. |
| Vloer | Anhydriet gietvloer | 24 tot 48 uur | na 5 tot 7 dagen | 3 tot 6 weken | De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden. |
| Vloer | Betonvloer gestort | 24 uur ontkisten | na 7 dagen licht belastbaar | 28 dagen op sterkte | Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig. |
| Tegelwerk | Tegellijm (standaard) | niet belopen | na 24 uur voegen | 7 dagen | Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting. |
| Tegelwerk | Tegellijm (sneldrogend) | niet belopen | na 4 tot 6 uur voegen | 24 uur | Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd. |
| Tegelwerk | Voegmortel | 2 tot 3 uur nawassen | na 24 uur licht belastbaar | 7 dagen voor douchegebruik | Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen. |
| Tegelwerk | Smeerbare afdichting (kimband en pasta) | 3 tot 4 uur per laag | na 12 tot 24 uur tegelen | 24 uur | Twee dunne lagen werken beter dan een dikke. |
| Behang | Behangplaksel op vliesbehang | direct hangen | na 24 uur droog | 48 uur | Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan. |
| Behang | Glasweefsel met muurverf gelijmd | 6 uur | na 24 uur overschilderen | 48 uur | Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes. |
| Hout | Houtlijm (pva) | 20 tot 30 minuten klemmen | na 1 uur voorzichtig hanteren | 24 uur op volle sterkte | Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt. |
| Hout | Constructielijm (polyurethaan) | 40 minuten klemmen | na 3 uur | 24 uur | Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk. |
| Hout | Houtvuller op waterbasis | 30 minuten | na 1 uur schuren | 4 uur | Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm. |
| Hout | Epoxy houtreparatie | 30 tot 90 minuten | na 4 tot 6 uur schuren | 24 uur | Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig. |
| Hout | Beits op waterbasis | 1 uur | na 4 uur tweede laag | 24 tot 48 uur | In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de eerste baan ophangt
Uit de praktijk
Naden die na een dag openstaan
Witte kiertjes op de naden die er bij het hangen nog niet waren, komen van papier dat te ver is uitgezet en tijdens het drogen terugkrimpt. Twee oorzaken doen dat: een weektijd die per baan verschilde, en een kamer die te snel is opgewarmd of doorwaaid.
Bij ongelijke weektijden verschilt de breedte van de banen al bij het ophangen, en die verschillen zie je pas als alles droog is. Bij te snel drogen trekt het papier harder dan het nog natte plaksel kan houden. Wat helpt: elke baan met een timer even lang laten weken, kamertemperatuur aanhouden zonder de verwarming op te schroeven, en ramen en deuren dicht houden tot alles droog is. Een naad die al openstaat, vul je bij met een streepje plaksel op een kwastje en druk je terug voordat je gaat verven.
Verf die de structuur dichtsmeert
Rauhfaser die na het verven vlak en pafferig oogt, heeft meestal te veel lagen of te dikke lagen gehad. Muurverf blijft in de holtes tussen de houtsnippers staan en vult ze bij elke laag verder op, tot de korrel verdwijnt en de naden zich juist gaan aftekenen omdat de verf daar dikker ligt.
Het omgekeerde beeld, witte puntjes tussen de snippers, komt van een te korte roller die alleen over de toppen glijdt. Beide problemen los je op bij het rollen en niet met een extra laag. Verdun de eerste laag met vijf tot tien procent water, gebruik een vachtroller met een pool die bij de korrel past, en rol vlot door in plaats van steeds bij te werken. Een structuur die eenmaal is dichtgesmeerd, krijg je alleen terug door het behang te vervangen.
Behang dat het papier van de gipsplaat meetrekt
Komt bij het afweken niet het behang los maar het grijze of witte toppapier van de plaat eronder, dan is die plaat destijds niet voorgestreken. Behangplaksel hecht aan dat toppapier sterker dan het papier aan de gipskern vastzit, dus scheurt de zwakste laag: de plaat zelf.
Zodra je dit ziet gebeuren, stop je met weken. Meer water maakt de kern alleen zachter en het beschadigde vlak groter. Wat er dan nog kan, is de rest droog laten zitten en er overheen werken, of de kale plekken uitvlakken met vulmiddel en de hele wand daarna vlies of stucwerk geven. Bij een nieuwe wand voorkom je dit met één laag voorstrijk, wat een uur werk is en dit hele probleem uitsluit.
Veelgemaakte fouten
Zonder voorstrijk op gipsplaat of vers stucwerk hangen
Kaal gipskarton en verse stuc zuigen het water direct uit het plaksel. De baan zit dan meteen vast en laat zich niet meer uitlijnen, en jaren later trekt het behang het toppapier van de plaat mee. Een laag voorstrijk kost een uur en voorkomt allebei.
De weektijd per baan laten verschillen
De ene baan drie minuten en de volgende tien: dan zijn ze bij het ophangen niet even breed. Het verschil zie je niet in het nat, maar wel als alles droog is en er kiertjes op de naden staan. Gebruik een timer en houd voor elke baan dezelfde tijd aan.
De verwarming vol aanzetten om sneller te drogen
Papier dat te snel droogt, krimpt harder dan het nog natte plaksel kan opvangen. Het resultaat is een naad die openstaat of een baan die aan de bovenkant loskomt. Kamertemperatuur en een gesloten deur werken beter dan haast.
Met een naadroller over de naden gaan
Bij glad behang is dat de normale handeling, bij rauhfaser niet. Het wieltje drukt de houtsnippers plat en geeft het papier glans. Na het verven zie je precies waar elke naad zit. Een zachte behangborstel is hier het juiste gereedschap.
Meteen gaan sproeien bij het verwijderen
Water komt niet door een gesloten latexfilm heen, dus zonder perforeren maak je alleen de kamer nat. Ga eerst met een stekelroller over het vlak en week pas daarna, twee tot drie keer met een kwartier ertussen.
Blijven doorverven op behang dat al loslaat
Een extra laag verf plakt een losse baan niet vast en maakt hem alleen zwaarder. Waar het hol klinkt of waar je een rand met je nagel kunt oplichten, gaat het na het verven verder loslaten. Zet het eerst vast met plaksel of haal dat stuk eruit.
Een schuimroller gebruiken op grove korrel
Een korte roller raakt alleen de toppen van de snippers en laat de holtes ertussen wit. Je gaat dan bijwerken, en juist dat bijwerken geeft glansverschil dat in strijklicht opvalt. Een vachtroller van 18 tot 22 mm legt in één gang een gesloten laag neer.
Veelgestelde vragen
Welke verf gebruik je op rauhfaser behang?
Gewone matte muurverf op waterbasis. Er bestaat geen aparte rauhfaser verf: wat als behangverf verkocht wordt, is dezelfde latex in een ander etiket. Kies mat of extra mat, want glans versterkt elke oneffenheid in de muur eronder. Verdun de eerste laag met vijf tot tien procent water zodat hij de vezel in trekt, en rol de tweede laag onverdund.
Hoe kun je rauhfaser behang verven zonder dat de structuur verdwijnt?
Houd het bij twee lagen en rol ze dun in plaats van dik. Gebruik een vachtroller met een pool die bij de korrel past, zodat de verf de holtes tussen de snippers bereikt zonder dat je hoeft bij te werken. Elke extra laag vult de structuur verder op. Zit er al vier of vijf keer verf op, dan wordt het beeld met een zesde laag onvermijdelijk vlakker.
Hoeveel verf heb ik nodig voor rauhfaser?
Reken op ongeveer een kwart tot een derde meer dan op een gladde muur, omdat de structuur het oppervlak vergroot. Op fijne korrel haal je zes tot acht vierkante meter uit een liter in de eerste laag, op grove korrel vier tot zes. De tweede laag gaat verder omdat de ondergrond dan minder zuigt. Reken je wanden door met onze rekenhulp voor verf en tel er bij grove korrel wat bij op.
Hoe kun je rauhfaser behang verwijderen als het geverfd is?
Perforeer eerst de verffilm met een stekelroller in kruisende banen, zonder hard te drukken. Week daarna met warm water met een scheut afwasmiddel of behangafweker, twee tot drie keer met een kwartier ertussen. Pas als het papier donker en slap wordt, is het plaksel opgelost. Steek dan een breed plamuurmes onder een hoek van de baan en werk vlak langs de muur omhoog.
Kan ik een behangafstomer gebruiken op rauhfaser?
Op stevig stucwerk, beton en kalkzandsteen werkt stomen snel en goed. Houd de plaat tien tot twintig seconden op één plek en schuif dan door. Op gipsplaat is stomen riskant: de stoom weekt het toppapier van de plaat net zo goed los als het behang, en dat merk je pas als het te laat is. Werk daar met een spons en zo weinig water als nodig.
Kan ik gewoon over het bestaande behang rauhfaser hangen?
Dat kan als de onderlaag overal vastzit, maar je maakt het jezelf later moeilijk: bij het verwijderen komen beide lagen tegelijk los en de onderste laag zit vaak met sterkere lijm vast. Zit het oude behang los of staat het bol, dan drukt het nieuwe papier dat er niet glad mee. Beter is de wand kaal maken, repareren en voorstrijken voordat je begint.
Waarom staan mijn naden na het drogen open?
Papier zet uit als het nat is en krimpt terug als het droogt. Verschilde de weektijd per baan, dan waren de banen bij het ophangen niet even breed en trekken ze ongelijk terug. Ging de verwarming vol aan of stond er een raam open, dan droogde het papier sneller dan het plaksel het kon houden. Een enkele naad vul je bij met plaksel op een kwastje voordat je gaat verven.
Is behang rauhfaser geschikt voor een badkamer of keuken?
In een keuken kan het, mits je afwerkt met een goed reinigbare muurverf en niet direct achter het fornuis of de spoelbak. In een badkamer met een douche zouden wij het niet doen: het is papier op wateroplosbaar plaksel, en herhaalde condens op koude buitenmuren maakt de hechting op termijn los. Op zo'n plek is doorgestucte en geverfde wand of tegelwerk de betere keuze.
Wat is het verschil tussen rauhfaser en glasweefsel?
Rauhfaser is papier met houtsnippers, glasweefsel is een geweven glasvezeldoek dat met een speciale lijm wordt aangebracht. Glasweefsel is sterker, overbrugt grotere scheuren en gaat veel vaker mee met overschilderen, maar het is bewerkelijker om aan te brengen en aanzienlijk lastiger om er weer af te krijgen. Voor een normale binnenmuur die af en toe een nieuwe kleur krijgt, is rauhfaser goedkoper en vergevingsgezinder.
Kan ik rauhfaser op het plafond hangen?
Dat kan en het is een beproefde manier om een plafond met haarscheurtjes rustig te krijgen. Werk wel met twee personen en met een rolsteiger in plaats van een trap, want een natte baan van drie meter is zwaar en onhandelbaar boven je hoofd. Hang de banen in de lengterichting van het lichtinval en begin langs de raamzijde, dan vallen de naden het minst op.
Hoe lang moet rauhfaser drogen voordat ik ga verven?
Reken op 24 uur voordat je verft en op 48 uur voordat het plaksel volledig is uitgehard. Verf je eerder, dan sluit je vocht in onder de verffilm, wat blazen en losse naden geeft. Tussen de eerste en de tweede laag muurverf zit vier tot zes uur. De volledige tijden per materiaal staan in de tabel met droogtijden.
Waarom komt de oude vlek na het verven weer terug?
Nicotine, roet en oude lekplekken zijn in water oplosbaar en migreren door poreuze muurverf op waterbasis heen naar boven. Wegverven werkt daarom niet, ook niet met drie lagen. Zet er een isolerende primer op, en doe dat over de hele wand in plaats van alleen de vlek, want anders blijft het verschil in glans en zuiging als een spookvlek zichtbaar in de afwerklaag.
Wanneer je beter een vakman belt
Rauhfaser hangen en verven is werk dat je zelf kunt doen, en de meeste problemen zijn een kwestie van volgorde en geduld. Er zijn wel een paar grenzen waar bellen verstandiger is dan doorzetten.
De eerste is werken op hoogte. Een plafond, een vide of een trapgat vraagt om een rolsteiger of een steigerplank tussen twee ladders, en niet om een trap op de bovenste trede. Een natte baan boven je hoofd trekt je makkelijker uit balans dan je denkt. Voelt de opstelling wankel, huur dan een steiger of laat het doen.
De tweede is asbest. In woningen van voor 1994 kun je achter behang harde grijze platen tegenkomen die asbestvezels bevatten. Ga daar niet in schuren, boren of droog schrapen. Laat de plaat eerst onderzoeken en, als het nodig is, door een gecertificeerd bedrijf verwijderen.
De derde is een wand die na het verwijderen niet meer te redden is met vulmiddel. Een stukadoor vlakt zo'n vlak in één dag uit, terwijl je er zelf met plamuurmes en schuurpapier een week mee bezig bent en het resultaat in strijklicht blijft zien. Welke afwerking daarna past en wat je zelf oppakt, staat verspreid over ons gedeelte over schilderen en behangen.