Zelf je riool ontstoppen met hogedruk
Een riool ontstop je met hogedruk niet door de prop kapot te schieten, maar door een slang met achterwaartse straaltjes langzaam door de buis te laten kruipen en het losgemaakte vuil met water mee terug te spoelen. Een gewone hogedrukreiniger heeft daar genoeg druk voor, maar weinig water per minuut, dus je werkt in korte gangen en trekt de slang steeds rustig terug. Je hebt een toegangspunt nodig: een ontstoppingsstuk, een put of een losgenomen wc. Zit er een wortelpakket of een verzakking in de leiding, dan houdt zelf spuiten op en wordt het camera-inspectie en graafwerk.
Dit heb je nodig
Gereedschap
- Hogedrukreiniger met een rioolreinigingsslang van 15 tot 30 meter
- Terugstraalnozzle die bij het merk en de koppeling van je machine past
- Tuinslang met een straalpijp, als alternatief bij een lichte verstopping
- Ontstoppingsveer van 8 of 10 millimeter voor het binnenwerk
- Emmer, dweil en een natzuiger of dompelpomp
- Waterpomptang en een steeksleutel voor het ontstoppingsdeksel
- Veiligheidsbril, waterdichte handschoenen en laarzen
- Rol tape om de slang per meter te merken
Materiaal
- Een nieuwe rubberring of vetvrije afdichting voor het ontstoppingsdeksel
- Zuurvrije vaseline of siliconenvet voor de schroefdraad van het deksel
- Emmer heet water met soda voor het naspoelen van vetleidingen
- Oude doeken en vuilniszakken
- Zeep en desinfecterende handreiniger
Wat hogedruk in een rioolbuis wel en niet doet
Hogedruk werkt in een riool anders dan op je terras. Je richt niet op de prop en je schiet hem niet kapot. De slang eindigt in een nozzle met drie of vier straaltjes die schuin naar achteren staan, en die straaltjes doen twee dingen tegelijk: ze duwen de slang vooruit de buis in en ze schrapen het vuil van de buiswand naar achteren, richting het punt waar je bent begonnen. De kracht komt dus van de terugslag, niet van je armen.
Waar het bij een gewone machine op stukloopt, is niet de druk maar het debiet. Een consumentenapparaat levert meestal zo'n 100 tot 150 bar bij ruwweg 6 tot 8 liter per minuut. Een ontstoppingswagen draait op vergelijkbare druk, maar met tientallen liters per minuut. Dat verschil bepaalt hoeveel losgewoeld vuil er daadwerkelijk wordt afgevoerd. Jij boort er een gang doorheen en spoelt de rest in gedeelten terug, en dat kost meer gangen en meer geduld.
Voordat je begint, wil je weten hoe je afvoer in elkaar zit en waar het water blijft staan. In ons overzicht over de afvoer en het riool van een woning staat welke leiding waar naartoe loopt. Weet je dat, dan weet je ook aan welke kant van de verstopping je moet gaan staan.
| Methode | Wat je ermee bereikt | Waar hij goed in is | Waar hij tekortschiet |
|---|---|---|---|
| Hogedrukreiniger met rioolslang | 100 tot 150 bar, ongeveer 6 tot 8 liter per minuut | Vet, zeepresten, aanslag op de buiswand, lichte haarwortels | Weinig water om het losgemaakte vuil echt af te voeren |
| Tuinslang met straalpijp | Waterleidingdruk, meestal 2 tot 4 bar aan de kraan | Een prop losweken en wegduwen in een leiding van 110 mm | Te weinig druk om aangekoekt vet of kalk van de wand te halen |
| Handveer van 8 of 10 mm | Mechanisch doorboren over 5 tot 10 meter | Haren en papier in sifons, doucheafvoer en wastafel | Maakt een gaatje, maar laat de aanslag op de wand zitten |
| Machineveer van 16 mm of dikker | Mechanisch, met een frees aan de kop | Wortels en harde proppen in de grondleiding | Kan een oude gresbuis of een slechte verbinding beschadigen |
| Plunjer of ontstoppingsklok | Drukstoot heen en weer over een korte afstand | Verse verstopping vlak achter de pot of het putje | Doet niets bij een prop verderop in de grondleiding |
| Ontstoppingswagen van een bedrijf | Vergelijkbare druk, maar tientallen liters per minuut | Complete leiding schoon tot op de wand, inclusief afvoer van het vuil | Kost geld en is bij een gebroken buis alsnog geen oplossing |
Knijp de trekker nooit in terwijl de nozzle buiten de buis hangt. Hij slaat dan als een losgeslagen slang alle kanten op en de straal kan door je huid heen. Breng de kop eerst minstens een halve meter de leiding in, knijp dan pas in, en laat de druk los voordat je hem er weer uit trekt.
Waar je de slang de leiding in krijgt
Het lastigste aan zelf riool ontstoppen is zelden het spuiten, het is het vinden van een fatsoenlijk toegangspunt. Een slang met een nozzle van 20 millimeter komt niet om een scherpe bocht en al helemaal niet door een sifon. Je zoekt dus een opening waar je in een rechte lijn de buis in kunt.
Het gebruikelijke punt is het ontstoppingsstuk: een T-stuk met een schroefdeksel, meestal in de grondleiding bij de voorgevel of onderaan de standleiding in de kruipruimte. Draai dat deksel met beleid open, want er kan een halve meter water achter staan. Zet een emmer klaar en houd de opening met een doek half dicht terwijl je de druk laat ontsnappen. Hoe die verticale leiding door het huis loopt en waar je hem het beste aanprikt, lees je bij de standleiding en de aansluitingen daarop.
Is er geen ontstoppingsstuk, dan blijft de wc over. Neem de pot los en spuit door de aansluitbocht de leiding in. Dat is meer werk, maar je zit dan meteen in de 110 millimeter en je hoeft nergens omheen. Een putje in de tuin of een gemeenschappelijke put achter de erfgrens kan ook, mits je erbij kunt zonder te graven.
| Leidingdeel | Gangbare diameter | Waar je erbij kunt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|
| Wastafel en fonteintje | 32 mm | Via de sifon losdraaien | Te smal voor een hogedrukslang, hier werkt een veer van 8 mm |
| Douche, bad en wasmachine | 40 mm | Via het doucheputje of de sifon | Bijna altijd haren en zeep, geen echte rioolverstopping |
| Gootsteen en vaatwasser | 40 of 50 mm | Via de sifon onder het aanrecht | Vetaanslag begint hier en zakt af naar de dikkere leiding |
| Toiletaansluiting | 110 mm | Via de pot of het ontstoppingsstuk erachter | Ruim genoeg voor een rioolslang met terugstraalnozzle |
| Standleiding in het huis | 110 mm | Ontstoppingsstuk onderin, of de ontluchting op het dak | De ontluchting bereik je alleen via het dak, dus werken op hoogte |
| Grondleiding onder de vloer | 110 of 125 mm | Ontstoppingsstuk in de kruipruimte of bij de gevel | Hier staat het water het hoogst als de leiding vol zit |
| Huisaansluiting naar de straat | 125 mm, bij oude woningen gres van 100 of 125 mm | Erfgrensput of huisaansluitput | Voorbij de erfgrens is het meestal werk van de gemeente |
Plak om de meter een stukje tape op de slang en schrijf het aantal meters erop. Zo weet je precies op welke afstand de weerstand zat, en dat is de informatie die je later nodig hebt als het probleem terugkomt of als er een camera in moet.
Riool ontstoppen met een tuinslang
Niet iedereen heeft een hogedrukreiniger, en voor een verse prop hoeft dat ook niet. Riool ontstoppen met een tuinslang werkt, maar op een ander principe: je duwt de slang mechanisch tegen de prop aan en het water uit de kraan weekt hem los en spoelt hem verder. De druk aan een gewone buitenkraan ligt meestal tussen de 2 en 4 bar, en dat verschilt per straat en per verdieping.
Een slang riool ontstoppen lukt het best in een leiding van 110 millimeter, met een stugge slang die niet meteen dubbelklapt. Schuif hem in korte stoten vooruit en draai hem daarbij rond zijn as. Voel je weerstand, blijf dan een minuut of twee met stromend water tegen de prop duwen voordat je harder duwt. Papier en zeep vallen in die tijd uit elkaar, wortels en een verzakking niet.
Er is één punt waar je niet omheen kunt. Een tuinslang die in rioolwater hangt terwijl de kraan aanstaat, kan bij drukval water terugzuigen richting de drinkwaterleiding. De regels voor drinkwaterinstallaties eisen daarom een beveiliging tegen terugstroming op de kraan. Heeft jouw buitenkraan die niet, laat de slang dan nooit onbewaakt in de leiding liggen en haal hem eruit voordat je de kraan dichtdraait.
Rioolwater hoort niet in de waterleiding. Werk met een kraan met terugstroombeveiliging, of laat de slang boven de opening uitmonden in plaats van hem onder het waterpeil te steken. Twijfel je of jouw buitenkraan beveiligd is, vraag het dan na bij je waterbedrijf voordat je gaat spoelen.
De juiste spuitkop kiezen voor wat er vastzit
De nozzle bepaalt wat er gebeurt in de buis. Een kop met alleen achterwaartse straaltjes trekt zichzelf hard vooruit en veegt de wand schoon op de terugweg. Een kop met een extra straaltje recht vooruit boort beter door een compacte prop, maar loopt trager en spat meer terug. Een roterende kop laat de straal ronddraaien en pakt aangekoekt vet van de hele omtrek in plaats van in vier strepen.
Kies de kop op wat je verwacht aan te treffen, en niet op wat het krachtigst klinkt. Bij vet en zeepresten wil je rondlopende straaltjes en meerdere gangen. Bij papier en een verse prop wil je juist doorboren en daarna spoelen. Sets van bekende merken als Kärcher en Nilfisk hebben een eigen koppeling, dus controleer voor de aanschaf of de slang op jouw machine past.
De maat van de kop moet passen bij de buis. Een dikke kop in een leiding van 40 millimeter klemt vast en dan trek je de slang er niet meer uit. Blijf in dunne leidingen bij een veer of een plunjer, en houd de hogedrukslang voor de 110 millimeter en dikker.
| Wat er vastzit | Hoe je het herkent | Wat werkt | Wat je beter niet doet |
|---|---|---|---|
| Vet en zeepresten | Traag weglopen dat over weken erger wordt, keukenafvoer eerst | Roterende nozzle, meerdere gangen, daarna heet water naspoelen | Koud naspoelen, dan stolt het vet een meter verderop opnieuw |
| Haren in de douche | Water blijft in de bak staan, stankje uit het putje | Putje demonteren en met de hand of een veer van 8 mm leeghalen | Hogedruk op 40 mm, de kop klemt vast in de bocht |
| Wc-papier en een verse prop | Ineens helemaal dicht, vaak na een grote spoelbeurt | Plunjer, of doorduwen met slang of veer en dan flink doorspoelen | Meteen chemische ontstopper, die maakt het werk erna gevaarlijk |
| Vochtige doekjes en textiel | Blijft dicht na spoelen, veer komt er met slierten uit | Mechanisch uittrekken met een veer met haakkop | Alleen spuiten, water gaat er dwars doorheen zonder het mee te nemen |
| Kalk en urinesteen | Steeds trager wegzakkend water in een oud toilet | Hogedruk met roterende kop, eventueel een zure toiletreiniger | Er met een schroevendraaier in hakken, je beschadigt het glazuur |
| Wortelingroei | Terugkerende verstopping, altijd op dezelfde afstand | Wortelfrees op een machineveer, daarna camera-inspectie | Hogedruk alleen, fijne haarwortels groeien binnen een seizoen terug |
| Zand, gruis of specie | Zwaar en hard aanvoelen, vaak na een verbouwing | Uitzuigen of opgraven, want zand spoelt niet omhoog | Blijven spuiten, je perst het gruis alleen verder vast |
| Verzakking of breuk | Blijft terugkomen, water zakt steeds op hetzelfde punt weg | Camera-inspectie en het leidingdeel vervangen | Elke maand opnieuw ontstoppen, dat is dweilen met de kraan open |
Van welke kant je spuit, en waarom dat uitmaakt
De richting waarin je werkt bepaalt waar het vuil terechtkomt. Spuit je vanuit het huis richting de straat, dan duw je de prop voor je uit naar het gemeentelijke riool en spoelt het losgemaakte vuil met de stroom mee weg. Spuit je vanuit een put terug richting het huis, dan komt alles wat je losmaakt jouw kant op, en dat wil je alleen als je de put als opvangbak gebruikt.
Standaard werk je daarom met de stroomrichting mee en trek je de slang op de terugweg langzaam terug, met de druk erop. Dat terugtrekken is het eigenlijke schoonmaken: de achterwaartse straaltjes schrapen dan de wand af over de hele lengte. Ga twee of drie keer heen en weer over hetzelfde stuk voordat je verder de leiding in gaat.
Voordat je de kraan opendraait, sluit je de lage punten in huis af. Water zoekt de laagste opening, en dat is meestal het doucheputje of een vloerput in de kelder. Leg daar een natte doek met een gewicht op, of gebruik een afsluitplug. Loopt er alsnog water terug de badkamer in, dan zit de verstopping voorbij het punt waar jij aan het spuiten bent en is het tijd om te stoppen. Hoe zo'n putje van binnen is opgebouwd staat bij het doucheputje en de zeef eronder.
Oude buizen verdragen minder dan je denkt
Pvc uit de laatste decennia heeft een gladde wand en verlijmde of gemofte verbindingen die tegen hogedruk kunnen. Bij oudere woningen ligt er vaak iets anders in de grond. Gres is hard maar bros, de verbindingen zijn gevoerd met teer of cement, en een straal van 150 bar in een open voeg jaagt water de grond in in plaats van door de buis. Wat je daar over moet weten staat bij gresbuizen en hun kwetsbare verbindingen.
Gietijzer binnenshuis is een tweede geval. Aan de binnenkant zit een laag roest en aanslag die het doorlaatprofiel halveert. Hogedruk haalt die laag deels weg, maar bij een buis die van binnen al is doorgeroest maak je het gat groter. Zie je bruin water met roestschilfers terugkomen, hou dan op met spuiten.
Er is een goede vuistregel voor wie het niet zeker weet: gaat een leiding meerdere keren per jaar dicht op precies dezelfde afstand, dan is de buis zelf het probleem en niet het vuil. Ontstoppen koopt dan tijd, geen oplossing. Vroeg of laat komt de vraag of je het leidingdeel gaat vervangen door nieuwe riolering, en die vraag beantwoordt een camera-inspectie beter dan nog een spuitbeurt.
Vet, zeep en waarom de verstopping terugkomt
Vet uit de keuken gaat vloeibaar de afvoer in en stolt zodra het afkoelt. Het hecht aan de bovenkant van de buiswand, waar het water niet komt, en vangt daar koffiedik, rijstkorrels en zeepresten. Zo groeit er een laag die pas opvalt als het doorlaatprofiel al voor tweederde dicht zit. Precies daar is een roterende nozzle sterk, omdat die de hele omtrek pakt in plaats van vier strepen.
Na het spuiten is naspoelen het halve werk. Laat een paar emmers heet water met soda door de leiding lopen terwijl het vuil nog los is. Doe je dat met koud water, dan stolt het losgemaakte vet een paar meter verderop opnieuw en heb je de verstopping alleen verplaatst.
Komt de lucht van het riool het huis in nadat je hebt gespoten, dan is er meestal een waterslot leeggezogen door de drukgolf. Vul alle sifons en putjes na de klus door even door te spoelen. Blijft het stinken, kijk dan bij rioollucht in huis en waar die vandaan komt. Ruikt vooral het wasmachineaansluitpunt, dan speelt er iets anders en helpt de uitleg over een wasmachine die naar riool ruikt je verder.
Vang bakvet en frituurvet op in een lege pot en gooi die bij het restafval. Dat is de goedkoopste ontstopping die er is, want wat er niet in gaat hoef je er ook niet uit te spuiten.
Afschot, beluchting en leidingen die steeds dichtslibben
Een leiding die elk jaar dichtgaat, heeft vaak een aanlegfout in plaats van een vuilprobleem. Te weinig afschot laat water staan, en in stilstaand water zakt alles uit. Te veel afschot is net zo verkeerd: het water schiet dan vooruit en laat het vaste vuil achter op de bodem. Voor een liggende afvoerleiding in huis werk je meestal rond een centimeter per meter, en de fabrikant van het buismateriaal schrijft voor jouw diameter voor wat er precies mag.
Beluchting is de tweede oorzaak die mensen over het hoofd zien. Loopt er water door een volle leiding, dan trekt dat lucht mee. Kan die lucht nergens vandaan komen, dan zuigt de stroom het waterslot uit de dichtstbijzijnde sifon leeg en gaat het water schoksgewijs weg. Hoe je dat oplost lees je bij een beluchter in de afvoer, en als er ruimte tekort is onder een wastafel ook bij de sifon met ingebouwde beluchter.
Ga je bij deze gelegenheid toch iets verleggen, dan wil je de gangbare hoogtes bij de hand hebben. De hoogte van een muurdoorvoer bij een wastafel en andere maten die in de praktijk werken staan in onze tabel met standaardmaten in huis. Werk je met een sifon die je zelf vervangt, kijk dan ook naar de opbouw van de stankafsluiter onder je afvoer.
Zo spuit je een verstopte rioolleiding vrij
Deze volgorde geldt voor een leiding van 110 millimeter of dikker, met een hogedrukreiniger en een rioolslang.
-
Zoek uit waar het water blijft staan
Spoel achter elkaar de wastafel, de douche, de wasmachine en het toilet door en kijk wat er blijft staan. Loopt alleen de wastafel traag weg, dan zit het in de sifon. Komt het water in het laagste putje omhoog, dan zit de prop in de grondleiding en gaat de rest van dit plan op.
-
Sluit de lage punten af
Leg een natte doek met een gewicht of een afsluitplug op het doucheputje en op een eventuele vloerput. Zonder die afsluiting komt het water dat je erin spuit precies daar naar buiten, en dat merk je pas als je badkamer blank staat.
-
Open het ontstoppingsstuk voorzichtig
Zet een emmer eronder en draai het deksel maar een halve slag los, zodat het water dat erachter staat langzaam wegloopt. Draai hem pas verder open als het rustig is. Moet je hiervoor op een dak of op een ladder bij de ontluchting zijn, laat dat dan doen door iemand die op hoogte werkt met een goede opstelling.
-
Breng de slang eerst in, dan pas de druk
Schuif de nozzle minstens een halve meter de buis in voordat je de trekker aanraakt. Een nozzle die buiten de leiding onder druk komt, slaat wild om zich heen en de straal kan door je huid dringen. Draag een bril en waterdichte handschoenen.
-
Laat de slang zichzelf naar binnen trekken
Geef water en voer de slang los mee, zonder te duwen. De achterwaartse straaltjes trekken hem vooruit. Voel je weerstand, blijf dan tien tot twintig seconden op die plek en probeer het opnieuw. Blijft hij staan op dezelfde afstand, dan zit daar iets hards en heeft doorpersen geen zin.
-
Trek langzaam terug met de druk erop
Dit is de stap waarin het schoonmaken gebeurt. Trek de slang met water erop centimeter voor centimeter terug, zodat de straaltjes de wand over de hele lengte afschrapen. Ga twee of drie keer over hetzelfde stuk heen en weer voordat je dieper gaat.
-
Spoel na met heet water
Laat een paar emmers heet water met soda doorlopen zolang het vuil nog los is. Bij koud naspoelen stolt het vet een eind verderop opnieuw en verplaats je de verstopping alleen. Spoel daarna elk toilet en elke afvoer een keer door.
-
Sluit af en vul de waterslotjes
Maak de schroefdraad van het deksel schoon, leg een goede ring terug en vet de draad licht in met zuurvrije vaseline. Draai handvast aan en controleer daarna bij een flinke spoelbeurt of het droog blijft. Laat vervolgens overal even water lopen, zodat alle sifons weer gevuld zijn.
Maatvoering
De gangbare hoogtes en maten voor sanitair, elektra, keuken en trap, met de marge die in de praktijk werkt. Bekijk alle gegevens
| Ruimte of vakgebied | Onderdeel | Gangbare maat | Marge die in de praktijk werkt | Waar je op moet letten |
|---|---|---|---|---|
| Sanitair | Wastafel, bovenkant | 85 cm boven de vloer | 80 tot 90 cm | Meet vanaf de afgewerkte vloer. Bij een opzetkom reken je vanaf de bovenkant van de kom, dus zakt het meubel naar ongeveer 70 cm. |
| Sanitair | Wastafelkraan, uitloop | 25 tot 30 cm boven de wastafelrand | wat past bij de kom | Te hoog geeft spatten, te laag krijg je je handen er niet onder. |
| Sanitair | Fonteintje in het toilet | 80 tot 85 cm | 75 tot 90 cm | Vaak iets lager dan een wastafel omdat de ruimte krap is. |
| Sanitair | Toiletpot, bovenkant zitting | 40 tot 43 cm | 38 tot 48 cm | Een verhoogd toilet zit op 46 tot 48 cm en zit voor veel mensen prettiger. |
| Sanitair | Hangend toilet, onderkant pot | 40 cm boven de vloer | 38 tot 45 cm | De hoogte bepaal je bij het stellen van het inbouwreservoir, daarna ligt hij vast. |
| Sanitair | Toiletrolhouder | 70 cm hoog, 25 cm voor de pot | 60 tot 80 cm | Te ver naar achteren betekent draaien terwijl je zit. |
| Sanitair | Douchekraan, thermostaat | 100 tot 110 cm | 95 tot 120 cm | Je wilt hem kunnen bedienen zonder in de straal te staan. |
| Sanitair | Doucheglijstang, bovenkant | 180 tot 200 cm | afhankelijk van de lengste gebruiker | Reken op minstens 20 cm boven de kruin. |
| Sanitair | Regendouche, onderkant kop | 205 tot 215 cm | 200 tot 220 cm | Onder de 200 cm stoot een lange gebruiker zijn hoofd. |
| Sanitair | Handdoekradiator, onderkant | 20 tot 30 cm boven de vloer | 15 tot 40 cm | Laag genoeg voor luchtcirculatie, hoog genoeg om onder te dweilen. |
| Sanitair | Afvoer wastafel, muurdoorvoer | 50 tot 55 cm | 45 tot 60 cm | Onder de sifon door, en houd rekening met de kastindeling. |
| Elektra | Stopcontact in een woonruimte | 30 cm hart boven de vloer | 25 tot 40 cm | Bij nieuwbouw vaak 30 cm, bij renovatie kom je van alles tegen. |
| Elektra | Stopcontact boven een aanrechtblad | 115 tot 125 cm | 10 tot 20 cm boven het blad | Uit de spatzone van de kraan blijven. |
| Elektra | Lichtschakelaar | 105 cm hart boven de vloer | 90 tot 120 cm | Gelijk houden met de deurklink geeft een rustig beeld. |
| Elektra | Deurklink | 100 cm hart boven de vloer | 95 tot 105 cm | Ook de referentiehoogte waar schakelaars zich naar voegen. |
| Elektra | Meterkast, groepenkast | 150 tot 180 cm | bereikbaar zonder trapje | De hoofdschakelaar moet zonder klimmen te bedienen zijn. |
| Elektra | Wandcontactdoos buiten | minimaal 30 cm boven maaiveld | hoger bij kans op opspattend water | Spatwaterdicht uitvoeren en op een aardlekschakelaar aansluiten. |
| Elektra | Bedrade deurbel, drukknop | 110 tot 130 cm | 100 tot 140 cm | Ook bereikbaar voor kinderen en vanuit een rolstoel. |
| Elektra | Wandlamp naast een spiegel | 160 tot 170 cm | op ooghoogte van de gebruiker | Licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven. |
| Elektra | Televisieaansluiting | 40 cm of op de hoogte van het scherm | afhankelijk van de opstelling | Bij een hangend scherm wil je de doos achter het scherm. |
| Keuken | Werkblad, bovenkant | 90 tot 95 cm | 85 tot 100 cm | Vuistregel: elleboog min 10 tot 15 cm. Lange mensen willen echt hoger. |
| Keuken | Bovenkasten, onderkant | 50 tot 60 cm boven het blad | 45 tot 65 cm | Te laag en je kunt niet met een pan onder de kast werken. |
| Keuken | Afzuigkap boven een elektrische kookplaat | 60 cm | 55 tot 70 cm | Onder de 55 cm wordt de kap te warm en vet hij snel dicht. |
| Keuken | Afzuigkap boven een gaspit | 65 cm | 65 tot 75 cm | Bij gas altijd hoger dan bij inductie in verband met de vlam. |
| Keuken | Plint onder de keukenkasten | 10 tot 15 cm | standaard 15 cm | Terugliggend zodat je met je tenen bij het blad kunt staan. |
| Keuken | Inbouwoven op ooghoogte | onderkant op 85 tot 90 cm | naar de gebruiker | Scheelt bukken met een hete plaat in je handen. |
| Trap | Trapleuning | 90 cm boven de voorkant van de trede | 85 tot 100 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede, niet vanaf de vloer. |
| Trap | Leuning langs een bordes | 100 cm | 90 tot 110 cm | Bij een bordes gelden strengere eisen dan langs de schuine trap. |
| Trap | Optrede, hoogte per trede | 18 tot 20 cm | maximaal 21 cm binnen een woning | Alle treden even hoog, ook de eerste en de laatste. |
| Trap | Aantrede, diepte van de trede | 22 tot 24 cm | minimaal 22 cm | Vuistregel: 2 keer de optrede plus de aantrede is 60 tot 64 cm. |
| Trap | Vrije doorloophoogte boven de trap | 230 cm | minimaal 210 cm | Meet loodrecht vanaf de neus van de trede naar het plafond. |
| Trap | Spijlafstand van een balustrade | maximaal 10 cm | kleiner bij kinderen | Zo kan een kinderhoofdje er niet tussen. |
| Deuren | Binnendeur, standaardmaat | 83 bij 201,5 cm | 78 tot 93 cm breed | De dagmaat van het kozijn is groter dan het deurblad. |
| Deuren | Voordeur, standaardmaat | 88 bij 201,5 cm | 83 tot 100 cm breed | Breder is prettig bij verhuizen en bij een rollator. |
| Deuren | Speling onder een binnendeur | 1 tot 1,5 cm | 2 cm bij mechanische ventilatie | De kier is de luchttoevoer naar de afzuiging, dus dicht hem niet. |
| Deuren | Speling rondom in het kozijn | 3 mm | 2 tot 4 mm | Te weinig speling en de deur klemt zodra het hout werkt. |
| Deuren | Scharnieren, afstand tot de hoek | 20 cm van boven en onder | 15 tot 25 cm | Bij een zware deur een derde scharnier in het midden. |
| Ventilatie | Ventilatierooster in een raam | boven in het kozijn | op de bovenregel | Warme lucht komt boven binnen en zakt langs het glas, dat tocht minder. |
| Ventilatie | Afzuigpunt in een badkamer | hoog in de ruimte | 20 tot 30 cm onder het plafond | Vocht stijgt, dus laag afzuigen werkt niet. |
| Ventilatie | Muurrooster kruipruimte | net boven het maaiveld | minimaal 15 cm | Anders slaat regenwater naar binnen en loopt het rooster dicht. |
| Ventilatie | Dakdoorvoer, afstand tot de nok | minimaal 50 cm | afhankelijk van het type | Te dicht bij de nok geeft terugslag bij wind. |
Niets gevonden. Probeer een kortere zoekterm.
Voordat je de hogedrukreiniger aanzet
Uit de praktijk
De prop is weg, maar de leiding gaat een maand later opnieuw dicht
Een verstopping die op dezelfde afstand terugkeert, is bijna nooit toeval. Met een gewone hogedrukreiniger boor je een gang door de prop en loopt het water weer, maar de laag vet en aanslag op de buiswand blijft grotendeels zitten. Die laag vangt het volgende vuil op precies dezelfde plek.
Wat het verschil maakt, is de terugweg. Trek de slang met druk erop centimeter voor centimeter terug en ga twee of drie keer over hetzelfde stuk, in plaats van hem in één ruk uit te halen zodra het water doorloopt. Blijft het daarna alsnog terugkomen op dezelfde meterstand, dan zit er een verzakking, een uitstekende verbinding of een wortelpakket, en dat los je met water niet op.
Het water komt tijdens het spuiten in de badkamer omhoog
Water dat tijdens het ontstoppen uit het doucheputje of een vloerput omhoogkomt, betekent dat de leiding voorbij dat punt nog dicht zit. Alles wat je erin pompt zoekt de laagste opening, en dat is nu eenmaal het putje in de badkamer of de kelder.
De juiste reactie is de druk eraf halen, de lage punten afsluiten met een plug of een verzwaarde natte doek, en pas daarna verder gaan. Blijft het water komen terwijl de putten dicht zijn, stop dan. Je bouwt dan druk op in een leiding die nergens heen kan, en bij een oude verbinding of een gescheurde buis pers je het water de grond of de kruipruimte in.
De slang komt niet verder dan een meter of drie
Een rioolslang die steeds op ongeveer dezelfde korte afstand blijft steken, zit meestal niet tegen de prop maar in een bocht. Twee bochten van negentig graden vlak achter elkaar zijn met een stugge slang en een dikke nozzle niet te nemen, hoe hard je ook duwt.
Duwen maakt het erger, want de slang knikt en klemt zich vast in de bocht. Draai de slang langzaam rond zijn as terwijl je hem millimeter voor millimeter voert, en gebruik een kleinere of kortere nozzle. Lukt het dan nog niet, zoek dan een toegangspunt voorbij de bocht in plaats van er met geweld doorheen te willen.
Veelgemaakte fouten
De trekker inknijpen terwijl de nozzle nog buiten de buis is
De achterwaartse straaltjes geven een flinke terugstoot en de slang slaat om zich heen. Behalve dat je jezelf en de hele ruimte onderspuit, kan een straal van boven de honderd bar door je huid dringen. Kop eerst de buis in, dan pas water.
Blijven spuiten terwijl de slang niet verder komt
Weerstand die niet wijkt, betekent zand, een wortelpakket of een verzakte buis. Water perst zand alleen maar vaster en zoekt bij een open verbinding zijn weg de grond in. Dan spoel je de grond onder je leiding weg en heb je er een probleem bij.
Een chemische ontstopper gebruiken en dan gaan spuiten
Wat er in de leiding staat komt bij het openen van het ontstoppingsstuk of het losnemen van de pot in je gezicht en over je handen. Een sterk basische of zure ontstopper geeft dan brandwonden. Zit er al iets in de leiding, spoel dan eerst ruim door met koud water en werk met bril en handschoenen.
Een dikke nozzle in een dunne leiding steken
In een leiding van 40 of 50 millimeter klemt een rioolkop zich vast in de eerste bocht, en met de terugslag erop krijg je hem er niet meer uit. Houd de hogedrukslang voor 110 millimeter en dikker, en pak in dunne leidingen een veer.
Na het spuiten met koud water naspoelen
Het losgemaakte vet is op dat moment vloeibaar. Koud water laat het een paar meter verderop opnieuw stollen, op een plek die vaak slechter bereikbaar is dan waar het zat. Spoel na met heet water zolang het vuil nog los is.
Het ontstoppingsdeksel in één keer openschroeven
Achter dat deksel kan een halve meter water staan met de druk van de hele standleiding erachter. In één keer opendraaien betekent een golf rioolwater over de vloer van de kruipruimte. Een halve slag los, laten aflopen, en dan pas verder.
De tuinslang in het rioolwater laten hangen met de kraan open
Bij een drukval in de leiding kan vervuild water worden teruggezogen richting je drinkwater. Gebruik een kraan met terugstroombeveiliging, of laat de slang boven de opening uitmonden in plaats van onder het waterpeil.
Zonder bril en handschoenen werken
Terugspattend rioolwater in je oog of op een schaafwond is een echte infectiebron. Een bril, waterdichte handschoenen en na afloop grondig wassen kosten niets en horen bij dit werk net zo goed als de slang zelf.
Veelgestelde vragen
Kun je zelf je riool ontstoppen met hogedruk?
Ja, voor een leiding van 110 millimeter of dikker met een bereikbaar toegangspunt is dat goed te doen. Je hebt een rioolreinigingsslang met een terugstraalnozzle nodig die op jouw machine past, en het geduld om in korte gangen te werken. Waar het ophoudt, is bij zand, wortels en een verzakte buis: daar helpt water niet en heb je een camera en graafwerk nodig.
Hoeveel bar heb je nodig om een riool te ontstoppen?
Een consumentenmachine van 100 tot 150 bar heeft ruim genoeg druk. Het knelpunt is het debiet: zo'n apparaat levert ongeveer 6 tot 8 liter per minuut, terwijl een ontstoppingswagen op vergelijkbare druk tientallen liters per minuut door de buis stuurt. Dat verschil bepaalt hoeveel losgewoeld vuil er ook echt wordt afgevoerd, dus jij werkt in meer gangen en spoelt tussendoor na.
Werkt riool ontstoppen met een tuinslang echt?
Bij een verse prop van papier en zeep wel. De druk aan de kraan ligt meestal tussen de 2 en 4 bar, dus het losmakende effect komt vooral van het duwen met de slang zelf en van het water dat de prop laat opweken. Aangekoekt vet of kalk op de buiswand krijg je er niet mee weg, en tegen wortels doet een tuinslang helemaal niets.
Hoe krijg ik een slang door de bochten van het riool?
Voer de slang in korte stoten en draai hem daarbij rustig rond zijn as, zodat de nozzle zich in de bocht draait in plaats van klem te lopen. Duwen met kracht laat de slang knikken en dan zit hij pas echt vast. Helpt dat niet, gebruik dan een kortere of kleinere kop, of zoek een toegangspunt voorbij de bocht.
Waar zit het ontstoppingsstuk in een woning?
Meestal onderaan de standleiding in de kruipruimte of de kelder, en vaak ook in de grondleiding vlak bij de voorgevel. Je herkent het aan een T-vormig stuk met een rond schroefdeksel. Bij nieuwere woningen zit er daarnaast een put op de erfgrens. Vind je niets, dan blijft het losnemen van de wc het meest praktische toegangspunt, want daarmee zit je meteen in de 110 millimeter.
Kan hogedruk mijn rioolbuis beschadigen?
Bij pvc in goede staat niet. Bij oude gresbuizen met open of uitgespoelde verbindingen wel, want de straal jaagt het water dan door de voeg de grond in en spoelt het zand onder de buis weg. Bij gietijzer dat van binnen al is doorgeroest kun je het gat vergroten. Zie je roestschilfers of zand terugkomen, stop dan en laat er een camera doorheen gaan.
Van welke kant moet ik spuiten, vanuit het huis of vanuit de put?
Standaard spuit je met de stroomrichting mee, dus vanuit het huis richting de straat. Het losgemaakte vuil gaat dan mee de goede kant op. Werken vanuit een put terug richting het huis kan wel, maar alleen als je die put als opvangbak gebruikt en de lage punten binnen zijn afgesloten. Zonder die afsluiting komt het water in de badkamer omhoog.
Waarom komt de verstopping steeds terug op dezelfde plek?
Dan is het vuil het gevolg en niet de oorzaak. Op die ene plek zit meestal een verzakking waar water blijft staan, een verbinding die uitsteekt of een wortel die door de voeg groeit. Ontstoppen koopt tijd, maar zolang de leiding zelf niet klopt gaat hij opnieuw dicht. Meet altijd op hoeveel meter de weerstand zat, want dat is de informatie die de camera-inspectie richting geeft.
Mag ik met hogedruk in de dakontluchting spuiten?
Technisch kan het, want je zit dan in een rechte 110 millimeter zonder bochten. Praktisch betekent het werken op een dak met een slang onder druk, en dat is een van de situaties waarin je jezelf van het dak kunt schrikken. Doe dit alleen met een goede opstelling en zekerheid, of laat het over aan iemand die dagelijks op hoogte werkt.
Wie is verantwoordelijk voor het riool onder de straat?
Het deel op je eigen perceel is van jou, het gemeentelijke riool onder openbaar terrein is van de gemeente. Waar de grens precies ligt en wie het stuk tussen de erfgrens en het hoofdriool onderhoudt, verschilt per gemeente. Loopt het probleem verder dan je erfgrens, of komt het water bij meerdere woningen tegelijk omhoog, bel dan eerst de gemeente voordat je zelf gaat spuiten of graven.
Helpt een chemische ontstopper voordat ik ga spuiten?
Liever niet. De ontstopper blijft boven de prop staan en maakt het openen van het ontstoppingsstuk en het losnemen van de pot gevaarlijk, want dat spul komt over je handen en in je gezicht. Bij vet werkt heet water met soda vaak beter en is het daarna veilig verder werken. Heb je toch al iets gebruikt, spoel dan eerst ruim door met koud water.
Wat doe ik als mijn vaatwasser tegelijk problemen geeft?
Als de gootsteen en de vaatwasser tegelijk traag weglopen, zit de prop meestal in de gezamenlijke afvoer of in de sifon waar beide op aangesloten zijn. Ontstop dan eerst dat gedeelte voordat je de hele rioolslang uitrolt. De aanpak per onderdeel staat bij het ontstoppen van een vaatwasser, inclusief het filter en de pompzeef die daar vaak de echte oorzaak zijn.
Wanneer je beter een vakman belt
Zelf spuiten is verstandig zolang je met water werkt in een leiding die verder in orde is. Er zijn vier momenten waarop je beter kunt bellen.
Het eerste is weerstand die niet wijkt, of zand en roestschilfers die terugkomen. Dat is geen prop maar een defect, en daar hoort een camera-inspectie bij in plaats van meer druk.
Het tweede is water dat bij meerdere woningen tegelijk omhoogkomt, of een probleem dat voorbij je erfgrens ligt. Bel dan de gemeente, want het riool onder openbaar terrein is niet van jou en zelf spuiten in een gemeentelijke aansluiting kan je duur komen te staan.
Het derde is de dakontluchting. Werken op een dak met een slang die onder druk staat is precies het soort werk waarbij mensen vallen, en dat weegt niet op tegen de kosten van een bedrijf met de juiste opstelling.
Het vierde is een leiding die meerdere keren per jaar dichtgaat op dezelfde afstand. Dan is het gesprek niet meer over ontstoppen maar over een stuk leiding vervangen, en dat begint met een goede inspectie en een tekening van wat er ligt. Wil je weten wat daarbij komt kijken, lees dan verder in ons overzicht over sanitair en loodgieterswerk.