Knauf UP 210 W: waar het wel en niet op mag, en hoe je het aanbrengt

Wat Knauf UP 210 W is en waarvoor het gemaakt is

Knauf UP 210 W is een waterafstotende, cementgebonden pleister die dienstdoet als basislaag en als afwerklaag. Het bindmiddel is portlandcement en niet gips, en dat ene verschil bepaalt bijna alles: waar je het op mag zetten, hoe dik het moet, hoe lang het droogt en hoe het aanvoelt onder de spaan. In ons overzicht over welke stucsoort bij welke ondergrond hoort zie je waar dit product tussen de rest staat.

De W in de naam staat voor de waterafstotende werking. Daardoor kun je het buiten op een gevel gebruiken en binnen in een ruimte waar water tegen de wand komt. Een gipsgebonden pleister kan dat allebei niet.

Het valt in mortelgroep CS II volgens EN 998-1, met een drukvastheid van 2,5 N/mm². In de praktijk betekent dat een harde laag waar je een fiets tegenaan kunt zetten zonder dat er een deuk in staat. Tegelijk is de laag dampopen, dus vocht uit de constructie kan er nog doorheen naar buiten.

Je komt het product ook tegen als Knauf UP 210W, als UP 210 Knauf of gewoon als Knauf UP 210. Dat is allemaal hetzelfde spul: de grijze zak van 25 kilo met artikelnummer 53667.

Eigenschap	Waarde	Wat je daaraan hebt
Bindmiddel	Portlandcement	Hard en waterafstotend, niet te vergelijken met gipsstuc
Mortelgroep	CS II volgens EN 998-1	Middenklasse in sterkte, geschikt als buitenpleister
Drukvastheid	2,5 N/mm²	Bestand tegen stoten en tegen leunend gewicht
Buigsterkte	1,8 N/mm²	Kan iets meebewegen zonder direct te scheuren
Korrelgrootte	Kleiner dan 1 mm	Fijn genoeg om als eindlaag door te schuren
Waterdampdiffusieweerstand	μ 10	Dampopen, de muur kan blijven ademen
Capillaire wateropname	Klasse W2	Neemt weinig slagregen op, ook zonder verflaag
Bouwstofklasse	A1	Onbrandbaar
Volumieke massa	1,5 kg per dm³	Een laag van 10 mm weegt 16 kilo per vierkante meter
Zakinhoud	25 kg, artikelnummer 53667	Goed voor 1,6 vierkante meter bij 10 mm
Houdbaarheid	12 maanden na productiedatum	Droog en vorstvrij bewaren, oude zakken klonteren

Op welke ondergrond het mag en op welke niet

Dit is het punt waarop de meeste mislukkingen beginnen. UP 210 W hoort op normale steenachtige ondergronden zoals metselwerk van baksteen. Op isolerende steensoorten hoort het niet, en Knauf zegt dat zelf ook duidelijk.

Cellenbeton en kalkzandsteen vallen dus af. Die zuigen te hard en zijn te zacht voor een harde cementlaag, waardoor de pleister zich lostrekt of de steen eronder scheurt. Voor die ondergronden bestaan lichtgewicht basispleisters als LUP 222 of LFP 235, en die berapingslaag is niet optioneel maar de voorgeschreven route.

Beton en ander glad, zwak zuigend materiaal kan wel, maar alleen met een hechtbrug. Je zet de wand voor met VP 340 en haalt die laag horizontaal ruw met een getand spackmes, zodat de pleister ergens in kan grijpen.

Bestaat de wand uit verschillende soorten metselwerk door een dichtgezette deuropening of een oude sleuf, dan zuigt de ondergrond ongelijk. Ook daar zet je voor met VP 340 en leg je Autex wapeningsweefsel in de verse laag, over de overgang heen. Zit er nog oude sierpleister op, dan test je eerst de hechting; bij een bestaande granollaag zit die verrassend vaak nog muurvast, maar even zo vaak niet.

Ondergrond	Zo pak je het aan	Waar het misgaat
Metselwerk van baksteen	Ruim vooraf bevochtigen, daarna direct pleisteren	Droog metselwerk trekt het water eruit en de laag verbrandt
Beton en gladde betonelementen	VP 340 aanbrengen en horizontaal ruw halen met een getand spackmes	Zonder hechtbrug laat de laag als een plaat los
Wisselend metselwerk of dichtgezette sparingen	VP 340 plus Autex wapeningsweefsel over de overgang	Ongelijke zuiging geeft een scheur precies op de naad
Kalkzandsteen blokken en elementen	Eerst LUP 222 of LFP 235 als lichtgewicht basispleister	UP 210 W rechtstreeks erop hecht slecht en scheurt
Cellenbeton en ander isolerend metselwerk	Niet geschikt, kies een lichtgewicht systeem	De harde laag werkt niet mee met de zachte steen
Gipsplaat, gipsblokken en gipskarton	Niet geschikt, gebruik gipspleister of een kant-en-klare pasta	Te zwaar, en het cement hecht niet op de kartonlaag
Bestaande sierpleister of granol	Hechting testen met een krabtest, twijfelgevallen eraf halen	Een losse ondergrond neemt je nieuwe laag mee naar beneden
Geverfde binnenmuur	Verf verwijderen tot op de steen	Een verffilm onder 10 mm cement is een breukvlak

UP 210 W of een ander Knauf-product

Veel mensen komen bij UP 210 W uit terwijl ze eigenlijk iets anders zoeken. De naamgeving helpt daar niet bij, want MP 75, Rotband, Goldband, stucpasta en Fix en Finish liggen in hetzelfde schap en lijken oppervlakkig op elkaar. Het verschil zit in het bindmiddel en in de laagdikte waarvoor het product gemaakt is.

Gipsgebonden pleisters zijn lichter, drogen sneller en laten zich makkelijker glad krijgen, maar ze horen niet in een natte zone en niet buiten. Cementgebonden pleister is het omgekeerde: hard, waterbestendig, zwaar en trager. Een derde groep zijn de kant-en-klare pasta's uit de emmer, en die zijn bedoeld voor een laag van hooguit een paar millimeter op een al vlakke ondergrond.

Ga je gipsplaten afwerken, dan is dat de route van naden dichtzetten en daarna dun finishen, niet die van cementpleister. Voor een binnenwand die je alleen strak wilt hebben voor de verf, kijk je naar een dunne pleisterlaag uit de emmer of naar een gipsgebonden handpleister voor binnen.

Knauf UP 210 W bij Gamma en Karwei

Wie op knauf up 210 w gamma of knauf up 210 w karwei zoekt, komt vaak van een koude kermis thuis. Die ketens richten zich op binnenwerk en hebben doorgaans de emmers en de gipsproducten in het schap staan, niet de cementgebonden gevelpleisters. Dat is geen kwaliteitsoordeel, het is een keuze in assortiment.

Je vindt de zak van 25 kilo wel bij bouwmaterialenhandels en bij de grotere bouwmarkten die zich ook op de vakman richten. Bestel je online, let dan op de productiedatum bij levering: na twaalf maanden geeft Knauf geen garantie meer op de verwerkingseigenschappen, en oude zakken die vochtig hebben gestaan mixen tot brokjes. Reken voor de zak op grofweg twaalf tot achttien euro, afhankelijk van waar je koopt en of je per pallet afneemt.

Product	Bindmiddel	Waar het voor is	Gebruikelijke laagdikte
Knauf UP 210 W	Cement	Gevel, natte ruimte, ondergrond voor tegels	10 mm binnen, 15 mm buiten
Knauf UP 310	Cement	Gevelplint en sokkel, de zone met spatwater	Volgens het blad van dat product
Knauf LUP 222 of LFP 235	Cement, lichtgewicht	Zuigende en isolerende ondergronden zoals kalkzandsteen	Als basislaag onder de afwerking
Knauf MP 75	Gips	Machinaal stucwerk binnen op steenachtige wanden	Vanaf 10 mm
Knauf Rotband	Gips	Handpleister binnen, ook op beton en plaatmateriaal	Vanaf ongeveer 5 mm
Knauf stucpasta	Kunstharsdispersie, kant en klaar	Dunne afwerklaag binnen op een vlakke wand	Ongeveer 1 tot 3 mm
Knauf Fix en Finish	Gips	Naden van gipsplaten dichtzetten en dun finishen	Millimeterwerk

Knauf UP 210 W voorstrijken: wanneer wel en waarmee

Voorstrijken is bij dit product geen vaste stap maar een keuze die van de ondergrond afhangt. Op gewoon metselwerk gebruik je geen primer maar water: je maakt de muur ruim nat en laat het oppervlaktewater net wegtrekken voordat je begint. Een baksteen die kurkdroog is, zuigt het aanmaakwater uit de mortel en dan bindt het cement niet goed af.

Op beton en op andere gladde, zwak zuigende vlakken werkt water juist niet, want daar zit het probleem in de hechting en niet in de zuiging. Daar breng je VP 340 aan en haal je die laag horizontaal ruw met een getand spackmes. Die richels zijn het houvast waar de pleister zich aan vastzet.

Bij wisselende ondergronden doe je hetzelfde en leg je er wapening bij. Ga je een oude wand eerst uitvlakken of repareren, kijk dan naar een reparatiepleister voor plaatselijk herstel, want dat werkt fijner dan een halve zak UP 210 W in een gat gooien.

Een laatste veelvoorkomend geval: roetdoorslag na het weghalen van een schoorsteen. Daar helpt gewone voorstrijk niet, want roet en teer trekken door bijna elke waterige laag heen. IJzermenie, dat in de bouwmarkt nog wel eens aangeraden wordt, is een metaalprimer op alkydbasis en hoort niet onder pleisterwerk: pleister hecht er slecht op en de doorslag komt er alsnog doorheen.

Hoe dik moet de laag en hoeveel zakken heb je nodig

De minimale laagdikte voor UP 210 W is 10 mm als basislaag, en dat getal is geen suggestie. Onder die dikte verliest de laag zijn sterkte en zijn waterafstotende werking, en scheurt hij bij de eerste vorstperiode. Buiten ligt de lat hoger: de complete stuclaag moet daar minimaal 15 mm meten, en in de kuststrook minimaal 20 mm.

Buiten bouw je die 15 mm meestal op in twee gangen, bijvoorbeeld 12 mm als basislaag en 3 mm als afwerklaag van hetzelfde materiaal. Komt er sierpleister of tegelwerk overheen, dan houd je 15 mm UP 210 W aan als basislaag en telt die toplaag niet mee.

Het verbruik is 16 kilo per vierkante meter bij 10 mm. Een zak van 25 kilo doet dus ongeveer 1,6 vierkante meter, en dat gaat harder dan mensen inschatten. Voor een gevelvlak van 20 vierkante meter op 15 mm zit je al rond de 480 kilo, oftewel bijna twintig zakken.

Reken bij het bestellen ook met de werkelijke wand en niet met de bruto maat. Ramen en deuren trek je eraf, maar de verdiepte dagkanten daaromheen tel je er weer bij op. Reken daarbovenop nog vijf tot tien procent voor wat er op de grond valt en voor de laatste kuip die net te vol is.

Situatie	Laagdikte	Verbruik per m²	Zakken van 25 kg per 10 m²
Binnenmuur, één laag als ondergrond voor tegels	10 mm	16 kg	Ongeveer 6,5 zakken
Binnenmuur, wat dikker om uit te vlakken	12 mm	19 kg	Ongeveer 8 zakken
Gevel, basislaag plus afwerklaag	15 mm, bijvoorbeeld 12 plus 3	24 kg	Ongeveer 10 zakken
Gevel in de kuststrook	20 mm	32 kg	Ongeveer 13 zakken
Gevel met sierpleister of tegels erover	Minimaal 15 mm als basislaag	24 kg	Ongeveer 10 zakken
Gevelplint en sokkel	Hier hoort UP 310 in plaats van UP 210 W	Zie het blad van UP 310	Niet met dit product

Aanmaken en aanbrengen zonder aanzetten in de wand

Knauf UP 210 W aanbrengen begint bij het aanmaken, en dat luistert nauw. Zet ongeveer 5,5 liter schoon leidingwater in de kuip en strooi het poeder daarin, nooit andersom. Giet je water bij poeder, dan zit er onderin een droge koek die je er met geen mixer meer uit krijgt.

Mix met een elektrische mixer tot een klontvrije massa en voeg verder niets toe. Geen extra cement voor de sterkte, geen scheutje afwasmiddel voor de smeerbaarheid, geen vertrager en geen antivries. De mortel is in de fabriek al samengesteld en elke toevoeging verandert de binding op een manier die je pas weken later ziet.

Breng de laag aan met de spaan of machinaal, en zet hem daarna vlak met een rei in h-vorm. Werk van boven naar beneden en in banen die je nat in nat aansluit, want een naad tussen twee kuipen die al aan het binden zijn, blijft zichtbaar onder strijklicht. Dat je hier op een dunne laag glad zou kunnen strijken zoals bij een kant-en-klare stucpasta uit de emmer is een misverstand: dit is een dikke laag die je vlak zet en daarna met rust laat.

Als de laag is aangetrokken, verwijder je de sinterhuid. Dat is de gladde cementfilm die naar boven komt en waar geen enkele toplaag op hecht. Schaaf hem eraf met de rabbot, of haal het oppervlak ruw met een getand spackmes.

Knauf UP 210 W buiten op de gevel

Buiten komt het product het best tot zijn recht, want daar is de waterafstotende werking het hele punt. Houd de complete stuclaag op minimaal 15 mm en langs de kust op minimaal 20 mm. Voor de gevelplint onderaan schakel je over op UP 310, want die zone krijgt spatwater en vuil en vraagt een sterker product.

De temperatuur van het materiaal, de ondergrond en de lucht moet tijdens het aanbrengen en het drogen minimaal vijf graden zijn, ook 's nachts. Dat maakt september en oktober een lastige periode: overdag haal je het gemakkelijk, maar een heldere nacht zakt zo naar drie graden en dan bevriest de mortel voordat hij zijn sterkte heeft.

Het andere uiterste is minstens zo vervelend. Verse cementpleister in de volle zon of in de wind droogt aan het oppervlak uit voordat het cement zijn water heeft opgenomen, en dan krijg je een poederige laag die je er met je duim afveegt. Hang een net of zeil voor de steiger en houd de gevel de eerste dagen licht vochtig.

Binnenshuis en in de badkamer

Binnen gebruik je UP 210 W vooral in ruimtes waar water tegen de wand komt: de doucheruimte, de wand achter een bad, soms een bijkeuken. Breng daar minimaal 10 mm in één laag aan op de kale, steenachtige wand. Elders in huis is het meestal overdreven, en dan werkt een gipsgebonden pleister of een dunne pasta prettiger, sneller en goedkoper.

Komen er tegels op, dan is er één afwijking van de gewone werkwijze: je schuurt de laag niet door. Laat het oppervlak enigszins ruw staan, want tegellijm heeft die ruwheid nodig om te grijpen. Een gefiltste, gladde cementlaag onder tegels is een hechtvlak dat je jaren later terugziet als een tegel loskomt.

De droogtijd is het geduldwerk. Cementgebonden pleister droogt veel trager dan gips, en een vuistregel die in de praktijk aardig standhoudt is ongeveer een week per centimeter bij kamertemperatuur en normale ventilatie. Bij tien graden of in een ruimte zonder luchtverversing kun je dat rustig verdubbelen; in onze tabel met droogtijden per materiaal vind je de tijden voor de materialen die er daarna overheen komen.

Ga je van hier verder met de rest van het vertrek, dan lopen de keuzes voor wanden en plafonds in de rest van het huis vaak anders af dan in de natte zone. Een cementlaag op een plafond is bijvoorbeeld zelden een goed plan, om de simpele reden dat 16 kilo per vierkante meter aan de constructie hangt.

De laag afwerken: doorschuren, filtsen, tegelen of verven

Als de laag vlak staat, kun je drie kanten op: UP 210 W als basislaag laten staan met een toplaag erop, hem doorschuren tot eindafwerking, of hem ruw laten voor tegelwerk. Die keuze maak je voordat je begint, want ze bepaalt wat je in de uren erna doet. Gaat er een toplaag op, dan passen HP 250, LP 221, FP 205, KR 202, SP 260 en RP 240.

Voor een eindafwerking pak je het moment waarop de laag is aangetrokken maar nog niet steenhard is. Dan haal je er met een kunststof of houten schuurbord, of met een vochtige spons, in ronddraaiende bewegingen een egale structuur op. Wacht je te lang, dan draai je alleen nog stof los en blijven de aanzetten van de spaan zitten.

Controleer het resultaat met strijklicht en niet met het plafondlicht. Zet een sterke ledlamp op de grond, vlak tegen de wand aan, en kijk langs het vlak: bollingen en aanzetten die je bij gewoon licht niet ziet, springen er dan meteen uit. Dat is dezelfde test die je gebruikt voordat je een wand gaat sauzen.

Komt er verf op, geef de laag dan eerst zijn volle droogtijd en breng daarna een voorstrijk aan die past bij de zuiging. Verse cementpleister is alkalisch, en verf die er te vroeg op gaat, kan verzepen of vlekkerig optrekken. Hoe je een verse pleisterlaag verder behandelt, staat bij een pas gestucte wand afwerken.

Zo breng je Knauf UP 210 W aan

Deze volgorde geldt voor een handmatige verwerking op metselwerk, binnen en buiten.

1. Beoordeel de ondergrond en dek af

   Controleer of de wand droog, stofvrij en vrij van losse delen is, en stel vast of het baksteen is of kalkzandsteen. Plak kozijnen, glas, natuursteen en bestrating watervast af, want spetters cementpleister krijg je er na uitharding niet meer netjes af. Wat er toch op komt, spoel je meteen met schoon water weg.

2. Voorbehandel de ondergrond die daarom vraagt

   Metselwerk maak je ruim nat en laat je net wegtrekken. Beton en ander zwak zuigend materiaal zet je voor met VP 340 en haal je horizontaal ruw met een getand spackmes. Bij wisselende ondergronden doe je hetzelfde en houd je Autex bij de hand voor in de verse laag.

3. Zet hoeken en profielen uit

   Stel hoekprofielen, stucstoppers en eventuele richtlatten waterpas voordat er een gram mortel op de wand zit. Deze profielen bepalen je laagdikte en je rechte lijnen, en achteraf bijstellen kan niet meer. Meet meteen na of je overal die 10 of 15 mm haalt.

4. Maak een kuip aan zonder toevoegingen

   Doe ongeveer 5,5 liter schoon leidingwater in de kuip en strooi de zak daarin, niet andersom. Mix met een elektrische mixer tot een klontvrije massa en voeg verder niets toe. Maak niet meer aan dan je in ongeveer een uur kwijt kunt, want een kuip die begint te binden gooi je weg.

5. Breng de laag op en zet hem vlak

   Zet het materiaal met de spaan op de wand, in banen van boven naar beneden, en werk nat in nat door. Zet daarna vlak met de rei, in zaagbewegingen langs de profielen. Vul de holtes die je zo vindt meteen bij en trek nog een keer af, in plaats van later op een half harde laag te gaan bijwerken.

6. Haal de sinterhuid eraf

   Als de laag is aangetrokken, schaaf je de gladde cementhuid eraf met de rabbot, of je haalt het oppervlak ruw met een getand spackmes. Op die gladde film hecht geen toplaag en geen tegellijm. Laat je hem zitten, dan zie je dat pas terug wanneer de afwerking loskomt.

7. Kies je afwerking op het juiste moment

   Wil je de laag als eindafwerking, schuur hem dan door met een schuurbord of spons zolang hij nog niet steenhard is. Komt er tegelwerk op, laat het oppervlak dan juist ruw staan. Voor een toplaag als HP 250 of SP 260 volg je de wachttijd van dat product.

8. Bescherm de laag terwijl hij uithardt

   Houd de temperatuur van materiaal, ondergrond en lucht boven de vijf graden, ook 's nachts. Scherm de gevel af tegen zon en wind met een net of zeil, en houd hem de eerste dagen licht vochtig. Te snel uitdrogen kost je de sterkte en de hechting, en dat is niet meer te repareren.

Droogtijden

Per materiaal de droogtijd, de overschilderbaar-tijd en de volledige uithardingstijd, met de invloed van temperatuur en luchtvochtigheid. Bekijk alle gegevens

Zoeken Soort werk Alle Kit Stucwerk Verf Vloer Tegelwerk Behang Hout

Soort werk	Materiaal	Stofdroog	Overschilderbaar of belastbaar	Volledig uitgehard	Waar het misgaat
Kit	Acrylaatkit	20 tot 40 minuten	na 6 tot 12 uur overschilderbaar	24 tot 48 uur	Te vroeg overschilderen geeft scheurtjes in de verf omdat de kit nog krimpt.
Kit	Siliconenkit (sanitair)	10 tot 20 minuten	niet overschilderbaar	24 uur per 2 mm dikte	Een dikke kitrand hardt van buiten naar binnen uit. Een rand van 8 mm heeft dus rustig drie tot vier dagen nodig.
Kit	Hybride kit (MS-polymeer)	15 tot 30 minuten	na 24 uur overschilderbaar	24 tot 72 uur	Hardt uit met luchtvochtigheid. In een droge, koude ruimte duurt het merkbaar langer.
Kit	Polyurethaankit	30 tot 60 minuten	na 24 uur	3 tot 5 dagen	Blijft lang plakkerig aanvoelen terwijl hij vanbinnen al hard is.
Kit	Montagekit	30 minuten voorgrip	na 24 uur belastbaar	3 tot 7 dagen op volle sterkte	Zwaar materiaal te snel loslaten zorgt dat het langzaam wegzakt.
Stucwerk	Stucpasta of finishpasta	2 tot 4 uur	na 12 tot 24 uur schuren	24 tot 48 uur	Op een niet-voorgestreken ondergrond droogt de pasta te snel en scheurt hij.
Stucwerk	Gips (raaplaag)	12 uur per laag	na 24 uur verder werken	1 week per centimeter dikte	Verven op nog vochtig gips geeft doffe plekken en later bladderende verf.
Stucwerk	Cementgebonden pleister	24 uur	na 3 dagen	2 tot 4 weken	Een dikke laag in een koude ruimte kan weken nat blijven.
Stucwerk	Vulmiddel voor gaatjes	20 tot 60 minuten	na 1 tot 2 uur schuren	4 tot 8 uur	Diepe gaten in een keer vullen zakt in. Vul in twee lagen.
Verf	Muurverf op waterbasis (latex)	30 tot 60 minuten	na 4 tot 6 uur tweede laag	2 tot 4 weken	De verf voelt na een dag hard aan maar is pas na weken echt schrobvast.
Verf	Grondverf op waterbasis	1 uur	na 4 tot 6 uur schuren en aflakken	24 uur	Onvoldoende schuren tussen de lagen geeft slechte hechting van de lak.
Verf	Grondverf op terpentinebasis	4 tot 6 uur	na 16 tot 24 uur	3 tot 5 dagen	Bij minder dan 10 graden droogt hij nauwelijks door.
Verf	Lak op waterbasis	1 tot 2 uur	na 6 uur tweede laag	5 tot 7 dagen	Deuren te vroeg sluiten laat de lak aan de sponning vastplakken.
Verf	Lak op terpentinebasis	4 tot 8 uur	na 24 uur	1 tot 2 weken	Blijft in een vochtige ruimte dagen kleverig.
Verf	Voorstrijkmiddel	1 tot 2 uur	na 2 tot 4 uur verder	12 uur	Doorwerken op een nog glimmend voorstrijk sluit vocht in.
Vloer	Egaliseermiddel	3 tot 6 uur beloopbaar	na 24 uur vloer leggen	1 dag per millimeter	Een laag van 10 mm is pas na ruim een week droog genoeg voor pvc.
Vloer	Cementdekvloer	24 tot 48 uur beloopbaar	na 3 weken belastbaar	1 week per centimeter, daarna langzamer	Een dekvloer van 6 cm heeft zeker 6 tot 10 weken nodig voor een dampdichte vloer erop mag.
Vloer	Anhydriet gietvloer	24 tot 48 uur	na 5 tot 7 dagen	3 tot 6 weken	De zwakke bovenlaag moet er eerst af geschuurd worden.
Vloer	Betonvloer gestort	24 uur ontkisten	na 7 dagen licht belastbaar	28 dagen op sterkte	Te snel laten uitdrogen geeft krimpscheuren. Houd hem een week vochtig.
Tegelwerk	Tegellijm (standaard)	niet belopen	na 24 uur voegen	7 dagen	Voegen op nog natte lijm geeft vlekken in de voeg en slechte hechting.
Tegelwerk	Tegellijm (sneldrogend)	niet belopen	na 4 tot 6 uur voegen	24 uur	Handig bij een douchevloer, maar je hebt maar 20 minuten verwerkingstijd.
Tegelwerk	Voegmortel	2 tot 3 uur nawassen	na 24 uur licht belastbaar	7 dagen voor douchegebruik	Te snel douchen spoelt de voeg uit en geeft zandende voegen.
Tegelwerk	Smeerbare afdichting (kimband en pasta)	3 tot 4 uur per laag	na 12 tot 24 uur tegelen	24 uur	Twee dunne lagen werken beter dan een dikke.
Behang	Behangplaksel op vliesbehang	direct hangen	na 24 uur droog	48 uur	Verwarming vol aanzetten laat de naden openstaan.
Behang	Glasweefsel met muurverf gelijmd	6 uur	na 24 uur overschilderen	48 uur	Te vroeg de tweede laag geeft blaasjes.
Hout	Houtlijm (pva)	20 tot 30 minuten klemmen	na 1 uur voorzichtig hanteren	24 uur op volle sterkte	Te weinig klemdruk geeft een lijmnaad die later openscheurt.
Hout	Constructielijm (polyurethaan)	40 minuten klemmen	na 3 uur	24 uur	Schuimt op en drukt uit de naad. Vooraf afplakken scheelt schuurwerk.
Hout	Houtvuller op waterbasis	30 minuten	na 1 uur schuren	4 uur	Diepe gaten zakken in. Vul in lagen van maximaal 5 mm.
Hout	Epoxy houtreparatie	30 tot 90 minuten	na 4 tot 6 uur schuren	24 uur	Onder 10 graden hardt hij niet goed uit en blijft hij rubberig.
Hout	Beits op waterbasis	1 uur	na 4 uur tweede laag	24 tot 48 uur	In de volle zon droogt de beits te snel en krijg je aanzetstrepen.

Nalopen voordat je de eerste kuip aanmaakt

• De ondergrond is steenachtig metselwerk, geen kalkzandsteen, cellenbeton of gipsplaat
• De wand is droog, stofvrij en er zitten geen losse delen of oude verf meer op
• Beton en wisselende ondergronden zijn voorgezet met VP 340 en ruw gehaald
• Hoekprofielen en stucstoppers staan waterpas op de juiste laagdikte
• Je hebt genoeg zakken: 16 kilo per vierkante meter bij 10 mm, plus tien procent
• De temperatuur blijft de komende dagen en nachten boven de vijf graden
• Kozijnen, glas, natuursteen en bestrating zijn watervast afgeplakt
• Je weet al of de laag doorgeschuurd wordt, ruw blijft of een toplaag krijgt

Uit de praktijk

Veelgemaakte fouten

De laag dunner maken dan 10 mm

Om zakken te sparen wordt de laag nog wel eens op zes of zeven millimeter gehouden. Daarmee haal je precies de eigenschappen weg waarvoor je het product koos: de sterkte en de waterafstotende werking horen bij de volle dikte. Buiten scheurt zo'n dunne laag bij de eerste vorstperiode los van het metselwerk.

Op kalkzandsteen of cellenbeton werken

Deze steensoorten zuigen te hard en zijn te zacht voor een harde cementlaag. De hechting valt tegen en de spanningsverschillen tussen laag en steen geven scheuren. Voor deze ondergronden hoort er eerst een lichtgewicht basispleister zoals LUP 222 of LFP 235 op.

Water bij het poeder gieten

Het poeder gaat in het water, niet het water in het poeder. Doe je het omgekeerd, dan vormt zich onderin de kuip een droge koek met daaromheen te natte mortel. Die klonten krijg je er met geen enkele mixer nog uit en ze komen als zwakke plekken terug in je wand.

Iets aan de mortel toevoegen

Extra cement voor de sterkte, een scheut afwasmiddel voor de smeuïgheid of een vertrager om langer door te kunnen werken: het klinkt logisch, maar het verandert de eigenschappen van een in de fabriek samengestelde mortel. Het effect zie je zelden meteen, maar wel als de laag maanden later poedert of loslaat. Alleen schoon leidingwater erbij.

De sinterhuid laten zitten

Bovenop een vlak gezette cementlaag komt een gladde film te staan. Op die film hecht geen toplaag, geen sierpleister en geen tegellijm. Schaven met de rabbot of ruw halen met een getand spackmes duurt tien minuten per wand en scheelt je een afwerking die er later afkomt.

Doorwerken onder vijf graden of in de volle zon

Beneden vijf graden komt de binding niet op gang en een nachtvorst maakt de verse laag kapot. Het omgekeerde is net zo schadelijk: zon en wind drogen het oppervlak uit voordat het cement zijn water heeft opgenomen, en dan blijft er een poederige laag over. Kies je moment, of scherm de gevel af en houd hem vochtig.

Blijven bijwerken in een laag die al bindt

Terug naar een plek die al een halfuur op de muur zit, geeft sleepsporen en zichtbare aanzetten. Je verplaatst dan geen mortel meer maar scheurt de structuur open. Zet in één gang vlak en doe de verfijning pas in de aangetrokken fase met schuurbord of spons.

Tegellijm op een gefiltste, gladde laag

Onder tegelwerk hoort het oppervlak enigszins ruw te blijven. Een strak doorgeschuurde cementlaag voelt netjes aan maar geeft de lijm weinig houvast. Je merkt het pas als er jaren later een tegel hol klinkt of loskomt.

Veelgestelde vragen

Wanneer je beter een vakman belt

Een binnenmuur van tien vierkante meter is met geduld en een goede rei zelf te doen. Voor drie situaties bellen we liever iemand die het dagelijks doet.

De eerste is een gevel die je niet vanaf de begane grond bereikt. Stucwerk vraagt twee handen en een vrije beweging langs het vlak, en dat combineert slecht met een ladder. Dit werk hoort vanaf een deugdelijke steiger of rolsteiger te gebeuren, met leuning en kantplank, en wie dat niet heeft staan, huurt het in of besteedt het uit.

De tweede is een plafond. Cementgebonden pleister weegt 16 kilo per vierkante meter bij 10 mm en hoort daar zelden thuis. Gaat het om een plafondconstructie die je zelf hebt gemaakt of aangepast, laat dan iemand meekijken naar wat die constructie kan dragen voordat er iets op gaat.

De derde is een gevel waar vocht of zout doorheen komt, of waar de oude pleisterlaag met bakken tegelijk loslaat. Dan is er iets aan de hand met optrekkend vocht, een lekkage of een verkeerde eerdere reparatie. Nieuw stucwerk op zo'n ondergrond is weggegooid geld tot de oorzaak is opgelost.